Lịch sử dựng nước và giữ nước lâu đời với những chiến tích vẻ vang, rất đáng tự hào của dân tộc đã tạo nên cho nhân dân ta truyền thống yêu nước cao quí. Truyền thống đó là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn cổ vũ và động viên mọi người Việt Nam vươn lên trong sự nghiệp xây dựng đất nước và kháng chiến quyết liệt, bảo vệ Tổ quốc. Chính lịch sử đó, đã là cái nền móng bền vững của truyền thống vinh quang “Trung với Đảng, hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” của quân đội nhân dân Việt Nam.
Trang 1Truyền thống yêu nước - đánh giặc giữ nước, ý nghĩa
trong xây dựng quân đội hiện nay.
MỞ ĐẦU
Lịch sử dựng nước và giữ nước lâu đời với những chiến tích vẻ vang, rất đáng tự hào của dân tộc đã tạo nên cho nhân dân ta truyền thống yêu nước cao quí Truyền thống đó là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn cổ vũ và động viên mọi người Việt Nam vươn lên trong sự nghiệp xây dựng đất nước và kháng chiến quyết liệt, bảo vệ Tổ quốc Chính lịch sử đó, đã là cái nền móng bền
vững của truyền thống vinh quang “Trung với Đảng, hiếu với dân, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng” của quân đội nhân dân Việt Nam.
Nhưng, không phải tự nhiên với thời gian và thử thách, truyền thống yêu nước Việt Nam được hình thành, củng cố và phát huy, mà phải trãi qua một quá trình giáo dục chủ động và bền bỉ, tổ tiên, ông cha chúng ta mới đạt được thành tựu to lớn đó để đến ngày nay, Đảng và Nhà nước ta kế thừa và không ngừng phát triển ngang tầm với yêu cầu của thời đại Giáo dục truyền thống yêu nước là một nhiệm vụ cần được tiến hành thường xuyên đối với mọi người, đặc biệt là đối với thanh niên Vì điều dễ hiểu là, lòng yêu nước của một con người không phải chờ khi có giặc ngoại xâm mới được huy động, phát động; hơn nữa, chiến tranh dù có lâu dài cũng chỉ chiếm một khoảng thời gian ngắn trong lịch sử của một dân tộc Lòng yêu nước của một con người phải được biểu hiện trong suốt cuộc đời, thời bình cũng như lúc có chiến tranh và cũng chỉ có được trên cơ sở tình yêu quê hương, đất nước, quí trọng thành quả lao động vì đất nước mình, con người đó mới sẵn sàng chiến đấu xả thân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, quê hương
Giờ đây, sau nhiều năm chiến tranh cách mạng, giành và giữ nền độc lập, nhân dân ta đang bắt tay xây dựng một đất nước ngày càng giàu đẹp, khắc phục nghèo nàn, lạc hậu để hội nhập quốc tế và khu vực Phát triển nền kinh
Trang 2tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường, làm giàu chính đáng đang được khích lệ, đang động viên và lôi cuốn nhân dân ta nói chung và thanh niên nói riêng vào sự nghiệp cách mạng trong giai đoạn mới Điều đó không phải không có khả năng làm phai nhạt ý thức về truyền thống yêu nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trong khi đó, ở bên ngoài, các thế lực thù
địch vẫn hàng ngày, hàng giờ dùng mọi thủ đoạn chống phá bằng “diễn biến hoà bình”, kết hợp với bạo loạn lật đổ… nhằm thực hiện mưu đồ đem tối,
thâm độc của chúng Do đó, nghiên cứu về truyền thống yêu nước - đánh giặc giữ nước Trên cơ sở đó giáo dục truyền thống yêu nước, ý chí bảo vệ Tổ quốc luôn luôn là một vấn đề quan trọng, là một sự nghiệp cơ bản và mang tính thời sự cấp thiết Trong phạm vi bài thu hoạch chỉ xin đề cập đến truyền thống yêu nước - đánh giặc giữ nước, ý nghĩa trong xây dựng quân đội hiện nay
1 Truyền thống yêu nước gắn với đánh giặc giữ nước trong lịch sử dân tộc.
Nghiên cứu lịch sử Việt Nam, mỗi chúng ta đều nhận thấy rằng, trãi qua hàng ngàn năm trường tồn và phát triển, tổ tiên chúng ta đã từng vượt qua biết bao khó khăn, thử thách lớn lao trong dựng nước và giữ nước để làm nên những chiến công hiển hách, những kỳ tích lịch sử, bảo vệ nền độc lập dân tộc và đưa đất nước phát triển đến ngày nay Những chiến công và sự tích anh hùng đó là nhân tố cơ bản tạo nên rất nhiều truyền thống tốt đẹp, cũng là niềm
tự hào chính đáng để dân tộc ta tiếp tục vươn lên, ngang tầm với thời đại, hoà nhập nhanh vào thế giới văn minh Một trong những truyền thống tốt đẹp đó, truyền thống yêu nước là tình cảm tư tưởng cao quí nhất, thiêng liêng nhất, cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của con người Việt Nam, cũng là chuẩn mực đạo đức cơ bản của cả dân tộc Truyền thống đó được biểu hiện ở hai mặt chủ yếu là xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Truyền thống không phải là một cái gì có sẵn, nãy sinh trong một thời và bất biến mà là những chuẩn mực, qui tắc ứng xử xã hội của một cộng đồng lớn
Trang 3hay nhỏ, được lặp đi lặp lại qua nhiều thế hệ sống trong một không gian ít thay đổi lớn và ăn sâu vào ý thức, tình cảm, tư tưởng của con người, được dư luận xã hội gìn giữ và phát huy Truyền thống yêu nước - đánh giặc giữ nước của dân tộc ta cũng vậy, là một sản phẩm của lịch sử, khởi đầu với lòng yêu nước
Khi đề cập đến lòng yêu nước của dân tộc ta, Hồ Chủ tịch đã khẳng định trong báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng Lao
động Việt Nam tháng 2/1951: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quí báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ,
to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và cướp nước” 1 Toàn bộ lịch sử dân tộc ta đã chứng minh chân lý sáng
ngời đó, dân tộc ta đã trãi qua hàng ngàn năm lịch sử đấu tranh kiên cường để dựng nước và giữ nước Mỗi trang sử của dân tộc đều nói lên ý chí tự lực, tự cường, kiên cường bất khuất của nhân dân ta bắt nguồn từ lòng yêu nước nồng nàn, sâu sắc của mỗi người dân Việt Nam
Từ bao đời nay, để trường tồn và phát triển, dân tộc ta đã phải kiên cường đấu tranh với thiên nhiên, với kẻ thù xâm lược, để dựng nên một đất nước riêng biệt, giàu đẹp, có nền văn hoá giàu bản sắc, có cương giới rõ ràng
như lời bài “thơ thần” thời Lý đã khẳng định:
“Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đặng hành khan thủ bại hư.”
Cũng chính vì tình cảm gắn bó với quê hương đất nước, nơi chôn rau cắt rốn của mình, nơi mà đôi tay, bộ óc, trái tim của mỗi người Việt Nam đã tạo nên những thành quả lao động giàu đẹp và một nền văn hoá độc đáo nên nhân dân ta rất thiết tha yêu quê hương, đất nước của mình, và đã không tiếc công
1 Hồ Chí Minh: Về dấu tranh vũ trang v l à l ực lượng vũ trang nhân dân, Nxb QĐND, H 1970, tr.239.
Trang 4sức, xương máu để xây dựng đất nước ta thành một quốc gia riêng và dùng mọi sức mạnh để bảo vệ nó
Tình cảm và ý thức đó chính là lòng yêu nước nồng nàn, sâu sắc của dân tộc Việt Nam Tinh thần yêu nước nồng nàn đó luôn gắn liền với tinh thần yêu tự do, độc lập, không chịu là nô lệ, không chịu mất nước, không chịu áp bức bóc lột Tinh thân yêu nước đó là một tinh thần yêu nước rất cao độ, có nội dung phong phú Do đó, mà dân tộc ta luôn phát triển mạnh mẽ, yêu nước
là phải tự lực, tự cường, phải kiên cường, bất khuất, đó là cội nguồn của sức mạnh trong đánh giặc giữ nước
Mấy ngàn năm trở lại đây, sự phát triển của lịch sử đã đặt đất nước ta, một nước đất không rộng, người không đông trong điều kiện thường xuyên bị các thế lực phong kiến hùng mạnh bên ngoài nhòm ngó Cuộc sống độc lập,
tự chủ thường xuyên bị đe doạ Chính trong hoàn cảnh đó, lòng yêu nước rất cao đã làm cho dân tộc ta sớm có ý thức mạnh mẽ về quyền làm chủ đất nước, quyền làm chủ vận mệnh của dân tộc mình, đó là tinh thần tự lực, tự cường, tinh thần đấu tranh kiên cường, bất khất cao độ của dân tộc ta Tinh thần ấy được biểu hiện rất rõ trong trong tư tưởng của cha ông ta
Trong đoạn mở đầu Bình Ngô đại cáo Nguyễn Trãi đã khẳng định:
“Như nước Đại Việt,
Đất văn hiến xưa,
Cõi bờ sông núi đã riêng,
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Trải Triệu, Đinh, Lý, Trần, dựng nền độc lập,
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên, đều chủ một phương
Tuy cường nhược có lúc khác nhau,
Mà hào kiệt bao giờ cũng có…”2
2 Ho ng Minh: àng Minh: Bình Ngô đại cáo, Tìm hiểu về Tổ tiên ta đánh giặc, Nxb QĐND, H 1977, tr 193.
Trang 5Nhờ có tinh thần tự lực, tự cường rất cao như vậy nên dân tộc ta tuy thường xuyên bị các thế lực lớn mạnh uy hiếp, xâm lược, nhưng lòng yêu nước không bao giờ bị mai một mà trái lại vẫn tồn tại và phát triển cho tới ngày nay Không những thế còn phát triển lên tầm cao mới Mặc dầu trong lịch sử dân tộc có những thời kỳ rất dài, đất nước ta bị nước ngoài đặt ách thống trị nhưng rồi với lòng yêu nước nồng nàn dân tộc ta vẫn quật khởi vùng lên, liên tục đấu tranh kiên quyết nên đã giành được độc lập và giữ vững nó
trong nhiều thế kỷ Sau này đồng chí Lê Duẩn đã nhận xét: “Nhân dân ta vốn
có tinh thần tự lập, tự cường rất cao Tinh thần ấy được giữ vững và phát triển qua hàng ngàn năm lịch sử Nó đã trở thành một truyền thống sâu sắc, một sức mạnh vật chất kỳ diệu của dân tộc ta…”.
Vì yêu nước nồng nàn nên trước hoạ ngoại xâm thì cầm vũ khí đứng lên đấu tranh là con đường sống duy nhất đúng của dân tộc ta Từ xưa đến nay, dân tộc ta luôn luôn bị các thế lực phong kiến và đế quốc lớn mạnh gấp nhiều lần uy hiếp và xâm lược, mưu toan xoá bỏ quyền làm chủ đất nước, thủ tiêu nền độc lập dân tộc, mưu toan đồng hoá dân tộc, làm tiêu tan tinh thần yêu nước, tình cảm dân tộc, mưu toan cướp bóc mọi tài nguyên, chiếm đoạt những giá trị tinh thần của nhân dân ta
Kinh nghiệm của nhiều thế kỷ đấu tranh đã làm cho tổ tiên ta nhận thức một cách rất sâu sắc để trường tồn và phát triển, muốn thoát khỏi kiếp nô lệ ngựa trâu, dân tộc ta không còn con đường nào khác là phải kiên cường bất khuất, phải cầm vũ khí vùng lên đấu tranh một mất, một còn với kẻ thù xâm lược Đó là một vấn đề rất lớn, có tính chất sống còn đối với vận mệnh dân tộc, mà Nguyễn Trãi, đã tổng kết trong hai câu mở đầu của Bình Ngô đại cáo:
“Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân;
Quân điếu phạt trước là khử bạo…” 3
3 Ho ng Minh: àng Minh: Bình Ngô đại cáo, Tìm hiểu về Tổ tiên ta đánh giặc, Nxb QĐND, H 1977, tr 193.
Trang 6Muốn “yên dân” thì trước hết phải dùng “quân điếu phạt” để “khử bạo” Ngoài ra không còn con đường nào khác Tất cả các hành vi đầu hàng, thoả hiệp, tin tưởng ở sự “vỗ về của thượng quốc” cầu xin ở kẻ thù,… đều là
phản bội, là ảo tưởng và đều dẫn đến mất nước Trong lời kêu gọi tướng sĩ trước khi xuất quân đại phá quân Thanh, Nguyễn Huệ đã nói: “… Từ đời nhà Hán đến nay, chúng (tức phong kiến phương Bắc) đã mấy phen cướp bóc nước ta, giết hại nhân dân, vơ vét của cải, người mình không thể chịu nổi, ai cũng muốn đuổi chúng đi Đời Hán có Trưng Nữ Vương, đời Tống có Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành, đời Nguyên có Trần Hưng Đạo, đời Minh có Lê Thái Tổ; các ngài không nỡ ngồi nhìn chúng làm điều tàn bạo, nên đã thuận lòng người, dấy nghĩa quân, đều chỉ đánh một trận là thắng và đuổi được chúng về phương Bắc… Mọi việc lợi hại, được mất ấy, đều là chuyện cũ rành rành của các triều đại trước…”
Đó là kinh nghiệm, là truyền thống, là sự “lợi hại, được mất” của dân
tộc ta, thực tiễn lịch sử đã chứng minh rất rõ rệt Sớm hiểu như vậy, dân tộc ta
đã kiên cường anh dũng, đã bao lần đứng lên cầm vũ khí kiên quyết đấu tranh đánh bại mọi kẻ thù đến xâm lược hoặc đang thống trị, vô luận đó là kẻ thù nào, dù là phong kiến phương Bắc, là đế chế Mông Cổ khổng lồ và gần đây là các đế quốc, thực dân sừng sỏ trên thế giới như Pháp, Mỹ…
Khi cầm vũ khí đứng lên diệt giặc cứu nước, nhân dân ta hiểu rằng chiến tranh là vấn đề mất còn, sống chết trước đối với mọi người và trong chiến tranh
sẽ không thể tránh khỏi tổn thất nhất định, nhưng là sự hy sinh cần thiết Vốn có tinh thần yêu nước nồng nàn, tinh thần độc lập, tự cường rất cao và ý chí kiên cường bất khuất lại trải qua thực tiễn đấu tranh của bao thế kỷ, nhân dân ta đã nhận thức sâu sắc rằng: trước quân thù hung bạo, trước nguy cơ mất nước thì phải đặt sự mất, còn của đất nước, của cả dân tộc lên trên hết, phải biết chiến đấu
vì sự sống còn của cả dân tộc, trong đó có sự sống còn của chính bản thân, của gia đình mỗi người dân Cho nên nhân dân ta dám chịu mọi hy sinh, mọi tổn thất
Trang 7để giành lấy bằng được sự sống của cả dân tộc Tinh thần dám hy sinh, dám xả
thân vì nước, thà chết chứ nhất định không chịu làm nô lệ, “cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh” đã là động cơ thôi thúc mỗi người dân ta trải qua bao thế kỷ cầm vũ
khí xông lên kiên quyết chiến đấu chống quân thù
Nhưng không những chỉ có quyết đánh, mà muốn giành và giữ vững độc lập, dân tộc ta còn phải quyết thắng một cách hết sức vẻ vang Trong suốt cả
quá trình lịch sử, “nền độc lập của nước ta gắn liền với những chiến công oanh liệt của cha ông ta chống lại nhiều đạo quân xâm lược rất mạnh…”.
Các chiến thắng oanh liệt trên sông Cầu đời Lý; ở Vạn Kiếp, Bạch Đằng đời Trần; ở Chi Lăng, Xương Giang đời Lê; ở Ngọc Hồi, Đống Đa thời Tây Sơn, đều bắt nguồn từ lòng yêu nước và tinh thần anh hùng bất khuất của dân tộc ta
Từ xưa đến nay, nhân dân lao động là lực lượng lao động chủ yếu dựng nước và giữ nước, đồng thời họ cũng là người bị bọn phong kiến, thực dân áp bức, bóc lột nhiều nhất Một mặt họ yêu quí tất cả những gì họ đã làm nên, mặt khác họ hiểu rằng nếu nước mất thì nhà tan, nếu bị quân thù đến thống trị thì một cổ đôi tròng, họ sẽ là những người bị áp bức, bóc lột cùng cực nhất Cho nên họ coi sự nghiệp đánh giặc giữ nước là sự nghiệp của chính mình, chứ không phải là sự nghiệp của giai cấp quí tộc, của những nhà cầm quyền phong kiến Họ đánh giặc là để bảo vệ sự sống còn của chính bản thân, để bảo
vệ những thành quả lao động mà họ đã cần cù, vất vả làm nên
Cần cù, thông minh, sáng tạo trong lao động sản xuất, nhân dân ta cũng anh hùng, bất khuất trong đấu tranh giai cấp và đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ đất nước Họ đã từng đấu tranh chống bọn phong kiến áp bức bóc lột,
đã từng đứng lên lật đổ các triều đại thối nát Và trước hoạ ngoại xâm, họ đã nêu cao tinh thần bất khuất, kiên cường xả thân vì nước, sẵn sàng chịu dựng mọi hy sinh lớn lao nhất để đánh bại kẻ thù Họ không những chỉ giúp đỡ,
Trang 8phục vụ quân đội đánh giặc mà còn tự tay cầm vũ khí đánh giặc với trăm phương, ngàn kế của mình
“…Đặc biệt nhân dân ta trước đây đã từng nêu cao tinh thần quật khởi trong các cuộc khởi nghĩa lật đổ các triều đại phong kiến trong nước cũng như trong kháng chiến giữ nước chống lại nạn ngoại xâm” 4
Nhưng trước đây nhân dân ta, mà chủ yếu là nông dân chưa có ý thức đầy
đủ về đấu tranh giai cấp trong khi đứng lên đánh đổ phong kiến, họ cũng chưa hiểu là phải xoá bỏ chế độ phong kiến, họ lật đổ triều đại phong kiến này rồi lại gây dựng nên một triều đại phong kiến khác Và tinh thần dân tộc của nhân dân không phải lúc nào cũng được phát huy đầy đủ cũng có lúc nó bị lu mờ Chỉ đến khi có Đảng, dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác – Lênin, có giai cấp công nhân thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhân dân ta mới
có thể phát huy cao độ tinh thần yêu nước và sức mạnh to lớn của mình trong đấu tranh giai cấp, đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc
Những trang sử vô cùng vẻ vang của dân tộc đã nói lên: dân tộc ta rất anh hùng Không có lòng yêu nước nồng nàn và chí khí anh hùng của nhân dân, uy vũ không thể khuất phục, khó khăn không nản chí, dám hy sinh tất cả tính mạng, tài sản… để đánh giặc, thì không sao có thể tạo nên được một sức mạnh vô địch để đánh bại mọi kẻ thù xâm lược có tiềm lực kinh tế, quân sự mạnh; không sao lập nên những chiến công hết sức oanh liệt, những kỳ tích thần kỳ
Không có nhân dân anh hùng thì dân tộc ta không sao có được những anh hùng kiệt xuất mà đến nay sử sách vẫn lưu danh Hai Bà Trưng, Bà Triệu
đã phá bỏ những giàng buộc của lễ giáo phong kiến đứng lên cầm quân đánh
giặc, cứu nước tiêu biểu cho truyền thống của phụ nữ Việt Nam “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh” Trần Quốc Tuấn, Trần Thủ Độ, trước sức mạnh như
vũ bão của quân Nguyên, đã không hề khiếp nhược, luôn luôn nêu cao quyết
4 Võ Nguyên Giáp: Nắm vững đường lối quân sự của Đảng, tiến lên gi nh nh à l ững thắng lợi mới.
Trang 9tâm kháng chiến Trần Bình Trọng thà chết không hàng giặc Lê Lợi, Nguyễn Trãi linh hồn của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đã trãi qua bao khó khăn nguy hiểm, anh dũng chiến đấu, đưa cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc tới thắng lợi hoàn toàn Nguyễn Huệ, người nông dân áo vải anh hùng, đã đánh đổ bọn cầm quyền phong kiến thối nát trong nước, đánh bại chiến tranh xâm lược của nhà Thanh, lập nên những chiến công vô cùng hiển hách,…
Lịch sử dân tộc đã chỉ ra rằng, ngay từ thế kỷ XIII với ba lần chống Mông – Nguyên xâm lược thắng lợi, truyền thống yêu nước, bảo vệ Tổ quốc thực sự đạt đến đỉnh cao Khác với thời Lý, lần này quân dân Đại Việt đã bước vào một cuộc thử lửa cực kỳ nguy hiểm vì kẻ thù xâm lược vô cùng hung bạo, đi đến đâu đất bằng đến đó; cả nước Kim, cả nhà Tống đều chịu
diệt vong Nhưng “biết mình, biết người, trăm trận trăm thắng”, cả nước
đứng dậy cùng nhau chống giặc Từ đây xuất hiện hai dòng yêu nước trong truyền thống dân tộc: yêu nước của giai cấp thống trị và của nhân dân Chính
vì vậy, khi Tổ quốc lâm nguy, giờ cứu nước đã đến, cả nước cùng đứng lên và đoàn kết lại thành một bức tường thành vững chắc chặn đứng bước tiến của
quân thù Lời hịch thống thiết của Trần Hưng Đạo: “Ta thường tới bữa quên
ăn, nửa đêm vỗ gối, ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa
xả thịt lột ra, nuốt gan uống máu quân thù Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa ta cũng cam lòng”5…thực sự
tiêu biểu cho tình cảm sâu sắc đối với đất nước, tổ tiên và phẩm giá của con người tự do Lòng yêu nước đó được biểu hiện trong quyết tâm, tiêu diệt kẻ thù, cứu nước của quân dân nhà Trần Quả vậy, vua Trần Thái Tông đã tự làm tướng đốc chiến, xông lên trước trận tiền, làm gương cho tướng sĩ; Tể tướng Trần Quang Khải chỉ huy quân đánh bại giặc ở bến Chương Dương; Chiêu văn vương Trần Nhật Duật chỉ huy quân đánh tan quân Nguyên ở cửa Hàm Tử; thiếu niên như văn hầu Trần Quốc Toản, mới 15 tuổi không được dự hội
5 Ho ng Minh: àng Minh: Tìm hiểu về Tổ tiên ta đánh giặc, Nxb QĐND, H.1977, tr.187.
Trang 10nghị Bình Than bàn kế sách đánh giặc, giận bóp nát quả cam trong tay lúc nào
không biết, về quê, mộ quân luyện tập võ nghệ, giương cao lá cờ nghĩa “Phá cường địch, báo hoàng ân” Thực là hùng khí nổi bật niềm tự hào của một
dân tộc anh hùng Những hành động cao quí đậm phẩm chất anh hùng, giàu lòng yêu nước đó chính là nền móng vững chắc của niềm tin vào sự tất thắng
của dân tộc mà thái sư Trần Thủ Độ đã nói với vua Trần Thái Tông: “Đầu thần chưa rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo !”; Hoặc Tiết chế Trần Hưng Đạo can gián vua Trần Thái Tông: “Xin Bệ hạ chém đầu thần trước rồi hãy hàng” Niềm tin vào sự tất thắng của những người lãnh đạo cuộc kháng chiến
dựa chủ yếu vào truyền thống yêu nước và quyết tâm giữ vững nền độc lập của nhân dân Chính cảm nhận được tinh thần và ý chí sắt đá bảo vệ Tổ quốc, quê hương của nhân dân mà Trần Hưng Đạo và các tướng lĩnh nhà Trần đã sáng suốt nhìn nhận thế mạnh, thế yếu của kẻ thù, từ đó sáng tạo ra chiến lược
và chiến thuật để tiêu diệt chúng và đè bẹp hoàn toàn ý đồ xâm lược của kẻ thù
Truyền thống yêu nước, bảo vệ Tổ quốc được phát huy cao độ đã góp phần tô điểm thêm truyền thống đoàn kết dân tộc đã hình thành trong lịch sử Chính truyền thống yêu nước là hạt nhân tinh thần của khối đoàn kết toàn dân, và đến lượt mình, đoàn kết trên dưới một lòng vì nước, chống giặc đã trở thành một động lực to lớn thúc đẩy cuộc kháng chiến đến thắng lợi huy
hoàng Như Lênin nói: “Sự tự nguyện tự giác đặt lợi ích cá nhân dưới lợi ích chung của nhân dân, của Tổ quốc và của loài người là cơ sở đạo đức của chủ nghĩa anh hùng”6 Những người con của đất Việt thời Trần kể trên thực sự đã
hợp lại thành một thế hệ anh hùng của một dân tộc anh hùng
Cũng cần nhận thức rằng: quyết định vận mệnh dân tộc, làm nên lịch sử phải là cả một dân tộc anh hùng, một tập thể anh hùng Đồng thời, luôn phải ghi nhớ công lao to lớn của các anh hùng dân tộc Họ trở thành anh hùng vì
6 V.I Lênin: To n t à l ập, bản Tiếng Việt, Nxb Tiến bộ, tập 29, tr.389-390