I. Khái quát về cơ sở lý luận, thực tiễn và quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.1. Khái quát về cơ sở lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.Tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng chống tham ô, lãng phí có cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc. Trước hết, tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu là kết quả của quá trình nghiên cứu và vận dụng đúng đắn sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện Việt Nam.
Trang 1QUÁN TRIỆT, THỰC HIỆN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THỰC HÀNH TIẾT KIỆM, PHÒNG, CHỐNG THAM Ô, LÃNG PHÍ
HIỆN NAY
Phần một
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ THỰC HÀNH TIẾT KIỆM, PHÒNG,
CHỐNG THAM Ô, LÃNG PHÍ, QUAN LIÊU
I Khái quát về cơ sở lý luận, thực tiễn và quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.
1 Khái quát về cơ sở lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh
về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.
Tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng chống tham ô,lãng phí có cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc
- Trước hết, tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu là kết quả của quá trình nghiên cứu và vận dụng đúng đắn sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện Việt Nam.
+ Chủ nghĩa Mác – Lênin đã chỉ rõ: Muốn xây dựng thành công Chủ nghĩa
xã hội thì phải thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu
Theo Lênin, tiết kiệm, chống lãng phí là phương pháp duy nhất để cứuvãn một đất nước còn nghèo khó, là “quốc sách” của chủ nghĩa xã hội
Còn tham nhũng là một trong những nguy cơ của chủ nghĩa xã hội.Theo Lênin đó là: “Một hành động đáng sỉ nhục đối với người cộng sản vàmột người cách mạng”
+ Trong quá trình đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đến với chủnghĩa Mác – Lênin Từ người yêu nước, Hồ Chí Minh trở thành người cộng
Trang 2sản Với thế giới quan, phương pháp luận Mác xít đã giúp Hồ Chí Minh xemxét và giải quyết đúng đắn, sáng tạo mối quan hệ giữa thực hành tiết kiệm vớiphòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu; giữa nâng cao đạo đức cách mạngvới đấu tranh quét sạch chủ nghĩa cá nhân; giữa phát huy sức mạnh của quầnchúng nhân dân với đề cao tính tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viêntrong thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu Trongnhiều bài nói, bài viết, Người đã trích dẫn và phân tích những tư tưởng của Lênin, đồng thời chỉ rõ hướng vận dụng trong điều kiện thực tế của cách mạngViệt Nam Người viết: “Lênin dạy chúng ta muốn kháng chiến thắng lợi, kiếnquốc thành công thì quyết phải tăng gia sản xuất và tiết kiệm… tuyệt đốikhông được lãng phí sức dân, cái gì cũng phải tiết kiệm”.(Tập 6, tr.386).
- Hai là, tư tưởng Hồ chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu là kết quả của quá trình nghiên cứu, tiếp thu và phát triển sáng tạo những giá trị tuyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam đãtạo lập cho mình một nền văn hoá riêng, phong phú và bền vững, với những giátrị truyền thống tốt đẹp Suốt chiều dài lịch sử, dân tộc ta phải luôn đấu tranhchống giặc ngoại xâm đô hộ, hình thành nên tinh thần yêu nước quật cường, ýchí tự lực, tự cường, cần cù thông minh sáng tạo, cần, kiệm, liêm chính
Điều này được thể hiện rất rõ trong các câu ca dao, tục ngữ, thành ngữnhư: “Tích tiểu thành đại”; “Góp gió thành bão”; “Được mùa chớ phụ ngô,khoai, đến khi thất bát lấy ai bạn cùng”…
Qua việc sử lý nghiêm minh các hành vi tham ô, tham nhũng của cáctriều đại phong kiến tiến bộ: Theo Đại Việt sử ký toàn thư thì đời nhà…
Những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt Nam như giàu lòng nhân
ái, yêu lao động, cần cù, tiết kiệm, khinh ghét thói xa hoa, lãng phí luôn được
Trang 3Hồ Chí Minh đề cao và phát triển sáng tạo, phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụtrong thời đại mới.
- Thứ ba, trong quá trình hoàn thiện, phát triển những quan điểm về
thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu, Hồ Chí Minh
còn dầy công nghiên cứu tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại.
Xuất thân từ một gia đình nhà nho nghèo yêu nước, Hồ Chí Minh đã hấpthụ một nền Quốc học và Hán học khá vững vàng, mang đậm nét tinh hoa củaNho giáo, Phật giáo – những yếu tố tích cực của tư tưởng văn hoá phương Đôngnhất là những tư tưởng tiến bộ về cần, kiệm, liêm, chính Điều đó được chứngminh từ thuở nhỏ Hồ Chí Minh đã đạt đến trình độ tinh thông “Tứ thư, Ngũ kinh”
Được tiếp xúc với nền văn hoá phương Tây, Hồ Chí Minh đã dày côngnghiên cứu, tiếp thu những giá trị tốt đẹp Những vấn đề về xây dựng bộ máynhà nước, hoàn thiện luật pháp, xây dựng tác phong làm việc có kế hoạch…thông qua các tác phẩm của Môngtexkiơ đã được Người tiếp thu có chọn lọc
và vận dụng sáng tạo trong điều kiện Việt Nam
- Thứ tư, tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu được hình thành phát triển trong quá trình hoạt động thực tiễn phong phú của Người.
Thời niên thiếu, theo cha đi dạy học, Hồ Chí Minh đã chứng kiến cảnhquan trường của chế độ phong kiến thối nát nên Người rất căm ghét thói thamlam, đục khoét, vơ vét của bọn quan lại đương triều, thấu cảnh cơ cực, bầnhàn, lam lũ của người dân lao động, khắc sâu trong tâm trí Hồ Chí Minh lốisống giản dị, trung thực, tiết kiệm và tinh thần đấu tranh kiên quyết với lốisống xa hoa, lãng phí Qua nhiều năm bôn ba tìm đường cứu nước, cùng vớinghiên cứu lý luận, Người rất coi trọng tổng kết thực tiễn, chỉ rõ bản chất xấu
xa của đế quốc, thực dân, vạch trần thói giả nhân, giả nghĩa của cái gọi là
“Khai hoá văn minh” đối với nhân dân các dân tộc thuộc địa Hồ Chí Minh rất
Trang 4coi trọng nghiên cứu những kinh nghiệm quý báu của bạn bè năm châu và cácnước XHCN anh em về thực hành tiết kiệm, phòng chống tham ô, lãng phí.Trong nhiều bài nói, bài viết Hồ Chí Minh phân tích sâu sắc những kinhnghiệm về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí của Liên Xô,Trung Quốc Khi trở về nước, trực tiếp lãnh đạo nhân dân ta tiến hành cáchmạng Tháng Tám, kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, Người có nhiều bàinói, bài viết, phân tích sâu sắc điều kiện hoàn cảnh Việt Nam, chỉ rõ kinh tếnước ta hết sức nghèo nàn, lạc hậu, cơ sở vật chất cực kỳ thiếu thốn, cùngnhững tàn dư tư tưởng của xã hội cũ để lại rất nặng nề Thực hành tiết kiệm,chống tham ô, lãng phí, qua liêu luôn là đòi hỏi bức thiết của cách mạng Việt
Nam Trong bài nói tại buổi phát động phong trào sản xuất và tiết kiệm,
Người kết luận: “Liên Xô kiểu mẫu trước
Việt Nam bắt trước sau
Tăng gia và tiết kiệm
Ta cố gắng làm mau
Thế là:
Kháng chiến thắng lợi, dân giàu nước sang” (Tập 6, tr.439)
2 Khái quát về quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.
- Giai đoạn trước năm 1945:
Hồ Chí Minh đã viết những tác phẩm nổi tiếng như: “Diễn đàn ĐôngDương” (6/1923); “Các quan cai trị” (1924); “Tình cảnh của nông dân AnNam” (1/1924), đặc biệt tác phẩm nổi tiếng “Bản án chế độ thực dân Pháp”
(1925) Trong các tác phẩm, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ sự tha hoá của bộ máy chính quyền thuộc địa của thực dân, vạch trần bản chất tham lam, những nhiễu của chế độ thực dân.
- Giai đoạn 1945 – 1954.
Trang 5Cách mạng Tháng Tám thành công, chúng ta chưa được hưởng hoàbình đã phải tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp Chủtịch Hồ Chí Minh đã có nhiều bài viết, bài nói, tiêu biểu như: “Nhiệm vụ cấpbách của Nhà nước Việt Nam” (3/9/1945); “Cần, kiệm, liêm chính” (5/1949);
“Tự phê bình và phê bình” (4/2/1952); “Bài nói chuyện tại buổi phát độngphong trào sản xuất và thực hành tiết kiệm” (3/1952)
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sớm nhìn thấy những nguy cơ tệ nạn quan liêu hoá, xa rời quần chúng, tham ô, lãng phí trong điều kiện Đảng cầm quyền Người đã có nhiều bài viết, bài nói phân tích, luận giải về nguyên
nhân, hậu quả của các tệ nạn bắt nguồn từ chủ nghĩa cá nhân, từ thói quen củangười sản xuất nhỏ, từ tàn dư tư tưởng phong kiến, tiêu biểu là: “Sửa đổi lốilàm việc” (1947); “Phải tẩy sạch bệnh quan liêu” (1950); “Thực hành tiếtkiệm, chống tham ô, lãng phí, chống bệnh quan liêu” (1952); “Chống quanliêu, tham ô, lãng phí” (1952); “Bài nói tại lớp chỉnh Đảng Trung ương khoá2” (1953); “Thư gửi các lớp chỉnh huấn cơ quan” (1953)
- Giai đoạn 1954 – 1969:
Đây là giai đoạn cả nước thực hiện 2 chiến lược cách mạng: Miền Namtiếp tục làm cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân Miền Bắc xây dựng chủnghĩa xã hội, làm hậu phương vững chắc chi viện cho miền Nam Hồ Chí Minh
đã có nhiều bài viết, bài nói về thực hành tiết kiệm, phòng chống tham ô, lãngphí, quan liêu Một số bài viết, bài nói tiêu biểu: “Bài nói chuyện với bộ đội,công an và cán bộ trước khi vào tiếp quản Thủ đô” (1954); “Người cán bộ cáchmạng” (3/3/1955); “Đạo đức cách mạng” (6/6/1955); “Xây dựng những conngười của chủ nghĩa xã hội” (3/1961); “Bài nói chuyện tại Hội nghị cán bộ cấpcao của Đảng và Nhà nước” (7/1962); “Bài nói tại Hội nghị phổ biến Nghị quyếtcủa Bộ Chính trị về cuộc vận động nâng cao tinh thần trách nhiệm, tăng cườngquản lý kinh tế tài chính”; “Kinh nghiệm 3 xây, 3 chống” (15/8/1963); đặc biệt
Trang 6trước lúc đi xa, Người đã viết tác phẩm có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc:
“Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân” căn dặn chúng taphải kiên quyết chống 10 căn bệnh chính do chủ nghĩa cá nhân đẻ ra
II Những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí.
1 Quan niệm của Bác về thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.
a) Quan niệm của Bác về tiết kiệm, tham ô, lãng phí, quan liêu:
- Tiết kiệm là sử dụng hợp lý và có hiệu quả tiền của, thời gian, công
sức lao động, tích trữ thêm vốn cho công cuộc xây dựng và phát triển đấtnước, nâng cao mức sống của bộ đội và nhân dân
Trong quan niệm của Người, tiết kiệm mang ý nghĩa tích cực, trái vớihành vi bủn xỉn, keo kiệt, ép mọi người phải nhịn ăn, nhịn mặc Mà tiết kiệm
là chi tiêu, sử dụng có kế hoạch có tính toán, xem xét đầy đủ các yếu tố, giảmbớt hao phí trong sử dụng tiền của, thời gian, công sức nhưng vẫn đạt đượcmục tiêu xác định Mục đích của tiết kiệm là để tích luỹ tiền của, thời gian,công sức cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, nâng cao mức sốngcủa bộ đội và nhân dân Trong bài “Thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham
ô, lãng phí, chống bệnh quan liêu”, Người viết: “Tiết kiệm không phải là bủnxỉn, không phải là “xem đồng tiền to bằng cái nống”, gặp việc đáng làm cũngkhông làm, đáng tiêu cũng không tiêu Tiết kiệm không phải là ép bộ đội, cán
bộ và nhân dân nhịn ăn, nhịn mặc Trái lại, tiết kiệm cốt để giúp vào tăng gia,sản xuất, mà tăng gia sản xuất là để dần dần nâng cao mức sống của bộ đội,cán bộ và nhân dân”.(Tập 6, tr.485)
- Tham ô là lấy của công, chiếm của công làm của tư.
Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đứng về phía cán bộ mà nói, tham ô là: ăn cắp củacông làm của tư Đục khoét của nhân dân Ăn bớt của bộ đội Tiêu ít mà khai
Trang 7nhiều, lợi dụng của chung của Chính phủ để làm quỹ riêng cho địa phương mình,đơn vị mình, cũng là tham ô Đứng về phía nhân dân mà nói, tham ô là ăn cắp củacông, khai gian, lậu thuế” (Tập 6, tr.488) Người còn xác định: Tham ô, không chỉgây tổn hại rất lớn đến của cải vật chất mà còn làm giảm lòng tin của nhân dân.
- Lãng phí là việc quản lý, sử dụng tiền của, sức lao động, thời gian
Lãng phí thì giờ: Việc có thể làm trong một ngày, một buổi, cũng kéo
dài đến mấy ngày Những cuộc khai hội, vì người phụ trách chuẩn bị chươngtrình không đầy đủ, người đến dự hội thì không chuẩn bị ý kiến, đáng lẽ chỉmột ngày thì bàn bạc và giải quyết xong vấn đề, song cuộc khai hội kéo dàiđến 5, 3 ngày
Lãng phí tiền của: Có rất nhiều hình thức lãng phí tiền của: Các cơ
quan dùng vật liệu một cách phí phạm; các xí nghiệp dùng máy móc vànguyên vật liệu không đúng mức; cục vận tải giữ gìn xe cộ, tiết kiệm dầu mỡkhông triệt để; sở kho thóc làm kho tàng không cẩn thận, người giữ kho kémtinh thần trách nhiệm để thóc ẩm ứơt, hao hụt, hư hỏng; mậu dịch không khéotính toán, sắp xếp, để hàng hoá hao hụt, lỗ vốn; ngân hàng không khéo sửdụng tiền bạc, để tiền bạc ứ đọng lại, không bổ ích cho việc tăng gia sản xuất;
cơ quan kinh tế làm kế hoạch không thiết thực, không sát với hoàn cảnh đểChính phủ phải lỗ vốn; bộ đội không biết giữ gìn quân trang quân dụng và
Trang 8chiến lợi phẩm; nhân dân bỏ hoang ruộng đất, đốt vàng mã, bán trâu, cầmruộng để làm đám cưới, đám ma…
- Quan liêu là xa rời thực tế, không điều tra, nghiên cứu đến nơi, đến
chốn những công việc cần phải làm, việc gì cũng nắm không vững, chỉ đạomột cách đại khái, chung chung, vì vậy gây lãng phí, tham ô, thiệt hại cho đấtnước và nhân dân
Bác nhấn mạnh: Những người và cơ quan lãnh đạo không sát công việcthực tế, không theo dõi và giáo dục cán bộ, không gần gũi quần chúng Đối vớicông việc thì trọng hình thức mà không xem xét khắp mọi mặt, không sâu vấn
đề Chỉ biết khai hội, viết chỉ thị, xem báo cáo trên giấy tờ, chứ không kiểm trađến nơi đến chốn, “Thành thử có mắt mà không thấu suốt, có tai mà khôngnghe thấu, có chế độ mà không giữ đúng, có kỷ luật mà không nắm vững Kếtquả là những người xấu, những cán bộ kém tha hồ tham ô, lãng phí”.(Tập 6,tr.490)
b) Mối quan hệ tiết kiệm với chống tham ô, lãng phí, quan liêu:
- Thực hành tiết kiệm phải chống lại mặt đối lập của nó là tham ô, lãng phí.
- Lãng phí và tham ô tuy khác nhau nhưng đều gây tác hại cho đất nước, đều có tội.
Người nói: “Tham ô là trộm cướp Lãng phí tuy không lấy của công đút
túi, song kết quả cũng rất tai hại cho nhân dân, cho Chính phủ Có khi còn taihại hơn nạn tham ô” (Tập 6, tr.489)
- Bệnh quan liêu là nguồn gốc sinh ra lãng phí, tham ô cho nên muốn triệt để chống tham ô, lãng phí thì phải kiên quyết chống nguồn gốc của nó là quan liêu Người nói: “Kinh nghiệm chứng tỏ rằng: ở đâu có bệnh quan liêu
thì ở đó chắc có tham ô, lãng phí; nơi nào bệnh quan liêu càng nặng thì nơi đócàng nhiều lãng phí, tham ô Cho nên, muốn triệt để chống tham ô, lãng phí
Trang 9thì phải kiên quyết chống nguồn gốc của nó là bệnh quan liêu”.(Tập10,tr.574).
- Thực hành tiết kiệm, phòng chống tham ô, lãng phí, quan liêu có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Theo Người: “Muốn lúa tốt phải nhổ cỏ cho sạch,
nếu không, thì dù cày bừa kỹ, bón nhiều phân, lúa vẫn xấu vì lúa bị cỏ át đi.Muốn thành công trong việc tăng gia sản xuất và tiết kiệm, cũng phải nhổ cỏ
cho thật sạch, nghĩa là phải tẩy sạch nạn tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu,
nếu không thì nó sẽ làm hại đến công việc của ta” (Tập 6, tr.488)
c) Tham ô, lãng phí, quan liêu là kẻ thù, giặc nội xâm.
- Hồ Chí Minh khẳng định: “Tham ô là hành động xấu xa nhất của conngười”(Tập 10, tr.573), “Tham ô của công tức là xâm phạm đến lợi ích chung
của nhân dân, tức là kẻ địch của nhân dân”.(Tập 10, tr.573).
- “Tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu là kẻ thù của nhân dân, của bộ đội và
của Chính phủ, kẻ thù khá nguy hiểm, vì nó không mang gươm mang súng, mà nó
nằm trong các tổ chức của ta, để làm hỏng công việc của ta”.(Tập 6, tr.490)
- Tệ tham ô, lãng phí là cái xấu xa do chế độ cũ để lại, như cái ung nhọtcòn xót lại trên thân thể của cơ thể sống “Công khai và mạnh dạn gạt bỏ cho thậtsạch những ung nhọt ấy thì cơ thể càng khoẻ mạnh thêm”.(Tập 10, tr.574)
d) Chống tham ô, lãng phí, quan liêu là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân ta.
Theo Hồ Chí Minh tiết kiệm “không phải là lý luận cao xa” mà là hành
vi trong thực tế của bộ đội và nhân dân ta, tất cả mỗi người đều phải thực hành tiết kiệm và kết quả tiết kiệm của mọi người đều góp phần cho sự nghiệp cách mạng thắng lợi Người khẳng định: Kiên quyết chống tham ô là trách nhiệm
chung của toàn Đảng, toàn dân ta Việc chống tham ô, lãng phí, quan liêu làrất cần thiết và phải làm thường xuyên Nó có hai ý nghĩa quan trọng:
Trang 10- Nó làm cho mọi người nâng cao tinh thần trách nhiệm, tinh thần làm chủ, ý thức bảo vệ của công, hăng hái thi đua tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm để xây dựng nước nhà, để nâng cao đời sống nhân dân.
- Nó giúp cho cán bộ, đảng viên giữ gìn phẩm chất cách mạng, cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư, một lòng một dạ phục vụ nhân dân, phục vụ cách mạng.
2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, ý nghĩa của thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí quan liêu.
- Thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu là biện pháp quan trọng để xây dựng đất nước, đưa kháng chiến đến thắng lợi.
Nước ta là một nước nghèo, nền kinh tế chậm phát triển, yêu cầu của cuộckháng chiến kiến quốc đòi hỏi nhiều về sức người, sức của Vì vậy, để thực hiệnthắng lợi sự nghiệp cách mạng, theo Hồ Chí Minh: Trước hết phải thi đua tăng giasản xuất và thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu Chúng
ta chỉ có thể xây dựng Chủ nghĩa xã hội bằng cách tăng gia sản xuất và thực hànhtiết kiệm Sản xuất mà không tiết kiệm thì chẳng khác nào gió vào nhà trống
Thực hiện kế hoạch sản xuất và tiết kiệm là bồi dưỡng và tích trữ lựclượng dồi dào để kháng chiến lâu dài, để chuẩn bị đầy đủ chuyển sang tổngphản công, để đưa kháng chiến đến hoàn toàn thắng lợi Theo Người, nhândân ta vốn có truyền thống giầu lòng yêu nước, cần cù, tiết kiệm và luôn sẵnsàng hy sinh tất cả để phục vụ Tổ quốc Cho nên, mỗi khi cách mạng cần đếnsức người, sức của thì nhân dân đều nhiệt tình hưởng ứng lời kêu gọi, khángchiến đến thắng lợi Vì vậy, chúng ta cần phải gây một phong trào quần chúngrộng rãi và bền bỉ; phải tuyên truyền vận động, tổ chức, lãnh đạo nhân dânhăng hái tham gia công việc lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch; phải đặtphong trào sản xuất và tiết kiệm làm trung tâm của phong trào thi đua ái quốc
Trang 11Mỗi địa phương, mỗi đơn vị, gia đình đều thi đua thực hiện kế hoạchsản xuất và tiết kiệm riêng của mình để hoàn thành kế hoạch chung của Chínhphủ Bác nhấn mạnh: Nhà nhà thi đua, người người thi đua, ta nhất định thắng,địch nhất định thua.
Các cơ quan, bộ đội, nhà máy, trường học phải chống nạn tham ô, lãngphí,; phải sử dụng tiền của, sức lực của nhân dân cho hợp lý: phải chống bệnhquan liêu vì đó là nguồn gốc của nạn tham ô, lãng phí
- Thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu là góp phần xây dựng chế độ xã hội mới, nền văn hoá mới, con người mới xã hội chủ nghĩa.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Cách mạng là tiêu diệt những cái gìxấu, xây dựng những cái gì tốt…thực dân và phong kiến tuy bị tiêu diệt nhưngcái nọc xấu của nó (tham ô, lãng phí, quan liêu) vẫn còn, thì cách mạng vẫnchưa hoàn toàn thành công”.(Tập 6, tr.493-494) Chúng muốn xây dựng một
xã hội mới, một xã hội tự do, bình đẳng, một xã hội cần, kiệm, liêm, chính chonên chúng ta phải tẩy cho sạch hết những thói xấu của xã hội cũ Đó là “mộtcuộc đấu tranh gay go giữa cái tốt và cái xấu, cái cũ và cái mới, giữa đạo đứccách mạng là cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư và kẻ địch là tệ nạn tham
ô, lãng phí, quan liêu” (Tập 10, tr.578) Thực hành tiết kiệm, phòng, chốngtham ô, lãng phí, quan liêu được xác định là “một cuộc vận động cách mạng
Nó sẽ đưa lại sự chuyển biến mạnh mẽ và sâu sắc về tư tưởng và tổ chức, vềchính trị và kinh tế”.(Tập 11, tr.112)
Theo Người: “Trong nước xã hội chủ nghĩa thì mọi người công dânphải có đạo đức xã hội chủ nghĩa, tức là đoàn kết chặt chẽ, tăng gia sản xuất,thực hành tiết kiệm, ra sức góp phần làm cho nước mạnh dân giàu, phát triểnthuần phong mỹ tục”.(Tập 11, tr.151)
Trang 12- Thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu giúp cho tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, bộ máy chính quyền trong sạch, củng cố mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Là một Đảng lãnh đạo, Đảng ta cần phải mạnh
mẽ, trong sạch, kiểu mẫu”(Tập 6, tr.480), trong khi đó “Có những người tronglúc đấu tranh thì hăng hái, trung thành, không sợ nguy hiểm, không sợ cựckhổ, không sợ quân địch, nghĩa là có công với cách mạng Song đến khi có ítnhiều quyền hạn trong tay thì đâm ra kiêu ngạo, xa xỉ, phạm vào tham ô, lãngphí, quan liêu, không tự giác, mà biến thành người có tội với cách mạng”.(Tập
6, tr.494) Do đó, thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quanliêu nó giúp cho cán bộ và đảng viên ta giữ được phẩm chất cách mạng cần,kiệm, liêm chính, chí công vô tư, một lòng một dạ phục vụ nhân dân, phục vụcách mạng Do vậy, nhân dân tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân
ta đã đoàn kết càng đoàn kết thêm, lực lượng ta đã hùng mạnh, càng hùngmạnh thêm Hồ Chí Minh xác định: Chính quyền của ta là chính quyền cáchmạng, là công bộc của nhân dân “Chiến sĩ gửi tính mệnh mình, đồng bào gửicông, gửi của mình trong tay Chính phủ và Đoàn thể, để kháng chiến kiếnquốc”(Tập 6, tr.494) Đồng thời, chiến sĩ và đồng bào có quyền đòi hỏi chínhquyền và đoàn thể phải làm tròn nhiệm vụ đó, có quyền phê bình chỉ tríchnhững cán bộ nào không làm tròn nhiệm vụ Người yêu cầu: “Chúng ta từ trênđến dưới phải đồng tâm hiệp lực để thắng lợi trong phong trào này Mà thắnglợi trong phong trào này sẽ giúp chúng ta đoàn kết hơn nữa, nâng cao năngsuất hơn nữa Nó giúp cán bộ ta cải tạo tư tưởng, nâng cao giác ngộ, thấmnhuần đạo đức cách mạng, thật thà phụng sự bộ đội và nhân dân Nó giúpchính quyền ta thành một chính quyền trong sạch, xứng đáng với lòng tintưởng và sự hy sinh của chiến sĩ và đồng bào”.(Tập 6, tr.495)
Trang 133 Yêu cầu, nội dung, biện pháp thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.
a) Yêu cầu trong thực hành tiết kiệm, phòng, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.
- Thực hành tiết kiệm, phòng chống tham ô, lãng phí, quan liêu phải được tiến hành thường xuyên, kiên quyết triệt để.
Người nhắc nhở cán bộ và nhân dân ta: Tiết kiệm phải từ việc to đếnviệc nhỏ Mọi công việc, mọi cơ quan đều phải có kế hoạch tiết kiệm Mọingười đều phải có ý thức tiết kiệm và phải rèn luyện thành thói quen Người vítham ô, lãng phí, quan liêu như cỏ dại, nếu bỏ bễ, đánh trồng bỏ dùi thì chẳngnhững không triệt được mà còn lây lan, nguy hại thêm Chống tham ô, lãngphí và bệnh quan liêu cũng quan trọng và cần kíp như việc đánh giặc trên mặttrận Muốn thắng lợi ở mặt trận này, cần phải có chuẩn bị thật chu đáo, có tổchức, có kế hoạch, “có sự lãnh đạo chặt chẽ và kiên quyết”
- Thực hành tiết kiệm, phòng chống tham ô, lãng phí, quan liêu phải trở thành phong trào thi đua sôi nổi, rộng khắp.
Theo Người, đẩy mạnh sản xuất và thực hành tiết kiệm phải trở thành
“Một phong trào quần chúng sâu rộng và bền bỉ…phải đặt phong trào sản xuất
và tiết kiệm làm trung tâm của phong trào thi đua ái quốc”.(Tập 6, tr.440).Người cũng cho rằng, tham ô, lãng phí, quan liêu nó ngăn trở phong trào thiđua, làm cho mọi người kém nhiệt tình, kém phấn khởi “làm giảm bớt nhữngkết quả của phong trào thi đua ái quốc” Vì vậy, “mọi người và mọi ngành đềuphải thi đua yêu nước, tăng gia sản xuất và tiết kiệm, tôn trọng và bảo vệ củacông, tẩy trừ nạn tham ô, lãng phí”
- Gắn chặt giữa xây với chống, kết hợp giáo dục, phòng ngừa với đấu tranh khắc phục, lấy giáo dục là chính.
Trang 14Hồ Chí Minh đã chỉ rõ mối quan hệ giữa “xây” và “chống”; “xây” pháttriển mạnh mẽ thì đối tượng “chống” sẽ được xoá bỏ tận gốc, “chống” nếulàm triệt để sẽ bảo đảm cho “xây” thành công Người căn dặn: “Cuộc vậnđộng này lấy giáo dục làm chính: khen ngợi những người tốt, việc tốt; khuyếnkhích những người có khuyết điểm tự giác tự động cố gắng sửa chữa để trởthành người tốt”.(Tập 11, tr.111) “Giáo dục là chính, nhưng đối với những kẻngoan cố không chịu sửa đổi thì chính quyền phải dùng phép luật Phép luật làphép luật của nhân dân, dùng để ngăn cản những hành động có hại cho nhândân, để bảo vệ lợi ích chung của đại đa số nhân dân”.(Tập 7, tr.453).
b) Nội dung, biện pháp thực hành tiết kiệm, phòng, chống, tham ô, lãng phí, quan liêu.
Một là, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, trách
nhiệm của mọi người, mọi tổ chức, cơ quan, đơn vị
Cần phải giáo dục cho mọi người về truyền thống cần, kiệm của dân tộcViệt Nam, giúp mọi người biết trân trọng tiền của, thời gian, công sức của bộđội và nhân dân Người căn dặn: “Cán bộ phải ra sức tuyên truyền, giải thích
và làm gương mẫu Khi mỗi một đồng bào điều hiểu rằng tăng gia sản xuất vàthực hành tiết kiệm tức là yêu nước, tức là ích nước lợi nhà, thì phong trào ấynhất định sẽ lan rộng ăn sâu, nhất định sẽ thành công tốt đẹp”.(Tập 8, tr.349)
Để đấu tranh chống tham ô, lãng phí, quan liêu có kết quả, theo Người:
“Bước đầu là đánh thông tư tưởng… để giải thích rõ ràng, nói đi nói lại, chomọi người đều hiểu: tham ô, lãng phí, quan liêu có hại cho dân cho nước thếnào? vì sao phải chống những nạn ấy”.(Tập 6, tr.491) Các hình thức tuyêntruyền, giáo dục phải được kết hợp với các hình thức sinh hoạt học tập, nghiêncứu các tài liệu, sinh hoạt tự phê bình và phê bình Đề cao tinh thần đấu tranhphê bình, tự phê bình của cán bộ, đảng viên và quần chúng Chủ động và kiênquyết đấu tranh với những nhận thức giản đơn, phiến diện, những biểu hiện