SKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớp

SKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớpSKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớpSKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớpSKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớpSKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớpSKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớpSKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớpSKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớpSKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớpSKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớpSKKN Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớp

d Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu,

Hiện nay nền kinh tế đất nước đang hội nhập, môi trường cũng là mộtphần quan trọng không thể thiếu để phát triển đất nước Nhưng chính vì nhìnvào vấn đề môi trường mà chúng ta mới dần nhận ra rằng môi trường đangngày càng suy thoái một cách nghiêm trọng Môi trường bao gồm các yếu tố

tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanhcon người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của conngười và thiên nhiên Trong những năm gần đây, tình hình môi trường đangthay đổi khá phức tạp Nhiệt độ trái đất đang nóng lên, mực nước biển đangdâng cao và tình hình thời tiết thì thay đổi bất thường Nguyên nhân do đâu?Vâng, một phần nguyên nhân bắt nguồn từ con người chúng ta

Chính vì thế, bảo vệ môi trường nói chung và giáo dục bảo vệ môitrường nói riêng đã được Đảng và Nhà nước quan tâm nhiều trong nhữngnăm qua Trước sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhiều nội dung bảo

vệ môi trường đã được thực hiện, cụ thể: Nhiều nội dung kiến thức bảo vệmôi trường đã được lồng ghép vào trong các môn học chính khóa, ngoạikhóa, hoạt động ngoài giờ lên lớp hay tổ chức tuyên truyền ở nhà trường, tậpthể lớp, học sinh… Tuy nhiên, công tác bảo vệ môi trường của học sinhtrong trời gian qua cũng chưa thể hiện rõ ý thức tự giác trong quá trình bảo

vệ môi trường hay hiểu rõ và nắm chắc kiến thức cũng như tình yêu môitrường trong mỗi học sinh.

Nhận thức được ý nghĩa sâu sắc của vấn đề giáo dục môi trường đối

với học sinh Tiểu học: “Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho

học sinh trong hoạt động ngoài giờ lên lớp” Mong rằng đề tài này có thể

hình thành ở các em ý thức bảo vệ môi trường một cách tự giác trong môitrường học tập và sinh sống

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Mục tiêu của đề tài:

- Giúp học sinh nắm được một số kiến thức về môi trường Nâng cao

ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh

- Hình thành những thói quen, hành vi bảo vệ môi trường trong nhàtrường và nơi sinh sống

Nhiệm vụ của đề tài: Nghiên cứu và tìm những phương pháp tổ chức dạy học phù hợp để lồng ghép nội dung giáo dục môi trường cho học sinh

3 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp giáo dục tình yêu môi trường cho học sinh tronghoạt động ngoài giờ lên lớp ở Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi

4 Giới hạn của đề tài

Lớp 4E (năm học 2015-2016), lớp 4C (kì I của năm học 2016-2017) Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi

5 Phương pháp nghiên cứu

a Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận.

- Phương pháp nghiên cứu phân tích – tổng hợp tài liệu

- Phương pháp khái quát hóa

b Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục

- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm

c Phương pháp thống kê toán học

II PHẦN NỘI DUNG

• Cơ sở lí luận

Bảo vệ môi trường là một vấn đề cấp bách, trước tình hình đó vàongày 17 tháng 10 năm 2001 Thủ tướng chính phủ đã ra quyết định số 1363/QĐ-TTg về việc Phê duyệt đề án “ Đưa các nội dung bảo vệ môi trường vào

hệ thống giáo dục quốc dân” nhằm giáo dục học sinh, sinh viên các cấp học,bậc học, trình độ đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân có hiểu biết vềpháp luật và chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước về bảo vệ môitrường; có kiến thức về môi trường để tự giác thực hiện bảo vệ môitrường Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ giảng dạy, giáo viên, cán bộnghiên cứu khoa học công nghệ và cán bộ quản lý về bảo vệ môitrường Đặc biệt đối với giáo dục tiểu học cần trang bị những kiến thức cơbản phù hợp với độ tuổi và tâm sinh lý của học sinh về các yếu tố môitrường, vai trò của môi trường đối với con người và tác động của con ngườiđối với môi trường; giáo dục cho học sinh có ý thức trong việc bảo vệ môitrường; phát triển kỹ năng bảo vệ và gìn giữ môi trường

2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

* Thuận lợi:

- Hoạt động ngoài giờ lên lớp được dạy 2 tiết / tuần

- Nhà trường luôn tạo điều kiện để hoạt động ngoài giờ lên lớp có hiệuquả

-Thư viện nhà trường đa dạng các loại sách, báo, tranh ảnh về môitrường để học sinh chủ động tiếp thu các kiến thức về môi trường.

- Khuôn viên trường học rộng, thoải mái, có cây xanh, bồn hoa để các

em dễ dàng phát huy tính tự giác trong việc bảo vệ môi trường Có ngườidọn vệ sinh sân trường và chăm sóc cây xanh

- Giáo viên được tập huấn, nâng cao hình thức tích hợp bảo vệ môitrường trong các môn học

- Phụ huynh có tạo điều kiện để các em tham gia bảo vệ môi trườngxung quanh

* Khó khăn :

Giáo viên của trường được tập huấn về nội dung bảo vệ môi trường vàđược thực hành lồng ghép vào các môn học Các nội dung trên được tíchhợp vào hầu hết các tiết giảng dạy, vào bất cứ thời gian nào, hoạt động ngoàitrời nhằm hình thành cho các em thói quen, ý thức tự giác bảo vệ môitrường Tuy nhiên, nội dung tài liệu phục vụ cho giáo dục môi trường chưathực sự phong phú, đặc biệt chưa có những bước đột phá mới cho nên giáodục môi trường chỉ dừng lại ở mức truyền đạt bằng miệng và hỏi đáp câuhỏi

Đa phần các em học sinh đã có ý thức trong việc vệ sinh cá nhân, biết

bỏ rác vào thùng, đi vệ sinh đúng nơi quy định… Tuy nhiên, nội dung giáodục bảo vệ môi trường chưa có tính chuyên sâu, lý giải mọi vấn đề liên quanđến ô nhiễm và bảo vệ môi trường và đặc biệt còn thiếu tính thực tiễn cũngnhư nội dung truyền tải cho học sinh thông qua hoạt động ngoài giờ lên lớpchưa đa dạng, phong phú để tạo hứng thú học tập và tiếp thu một cách tựnhiên cho học sinh tiểu học

Không hẳn tất cả học sinh đều đã có ý thức hết mà còn một tỷ lệkhông nhỏ học sinh vẫn cần cô giáo nhắc nhở hay thậm chí phải nhắc nhởmọi lúc mọi nơi Khả năng tiếp thu kiến thức và vận dụng vào các hoạt độnghàng ngày của các em chưa cao, các em còn phải nhắc nhở nhiều và chưanhận thức được việc cần phải chăm sóc, bảo vệ cây trồng, vật nuôi

Giáo viên mới chỉ giáo dục học sinh nên làm cái này, không nên làmcái kia… vì sẽ làm ô nhiễm môi trường, mà chưa đi sâu vào vấn đề, chưagiảng giải tường tận để các em nhận thức được rõ hơn về tác hại, hậu quảcủa những hành động sai trái ấy sẽ làm môi trường sống của chúng ta trởnên như thế nào Cho nên vẫn còn những bạn chưa hình thành ý thức tự giác bảo

vệ môi trường

Cây xanh của khuôn viên trường nhiều, sân trường rộng mà việc vệsinh sân trường, chăm sóc cây xanh là việc làm của người bảo vệ Học sinhkhông ý thức được mình cũng tham gia một phần để góp phần giữ gìn khuônviên trường sạch, đẹp, an toàn

Gia đình học sinh phần lớn là nông dân, cha mẹ hằng ngày phải làmnương rẫy về nhà còn phải dọn vệ sinh nhà cửa Các em không có ý thứcgiúp cha mẹ dọn vệ sinh, cha mẹ cũng không ai nhắc nhỡ nên làm cho các

em thờ ơ với việc vệ sinh và bảo vệ môi trường tai nơi mình sinh sống

Chính vì những khó khăn trên tôi mạnh dạng đưa ra một số hoạt động

tổ chức giáo dục bảo vệ môi trường trong hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằmnâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh tại nhà, tại trường và nơicông cộng Hình thành nên những thói quen, hành vi ứng xử tốt đối với môitrường

3 Nội dung và hình thức của biện pháp

a Mục tiêu của biện pháp:

Biện pháp này hướng đến các mục tiêu:

- Tăng cường hiệu quả của việc lồng ghép bảo vệ môi trường tronghoạt động ngoài giờ lên lớp

- Nâng cao nhận thức của học sinh vào việc bảo vệ môi trường

- Hình thành tính tự giác trong việc bảo vệ môi trường xung quanh

b Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp.

Hoạt động ngoài giờ lên lớp ở cấp tiểu học quy định ít nhất 1tiết/tuần

Ở trường chúng tôi gồm 2 tiết: tiết sinh hoạt đội và tiết sinh hoạt lớp Khi đócần có những tổ chức hoạt động để tiết sinh hoạt thêm phần phong phú và ýnghĩa hơn: Tổ chức các tiết học lồng ghép nội dung giáo dục môi trường;xây dựng góc sản phẩm, góc thiên nhiên phong phú đa dạng; tổ chức cácbuổi nói chuyện gặp gở khách mời; tổ chức các buổi học ngoại khóa, thamquan; tổ chức các cuộc thi tái chế bảo vệ môi trường; tổ chức các tiết họccông ích trong nhà trường; hưởng ứng ngày “ Tết trồng cây” do nhà trườngphát động…

Việc nội dung bảo vệ môi trường được lồng ghép vào hoạt động ngoàigiờ lên lớp yêu cầu cần đạt được đó là:

+ Thường xuyên vệ sinh lớp học vào mỗi buổi học

+ Lao động vệ sinh sân trường

+ Vứt rác đúng nơi quy định và sử lí rác một cách hợp lí

+ Biết chăm sóc cây cảnh, bồn hoa trong khuôn viên trường và lớphọc

+ Trồng cây và hoa ở rân trường…

+ Phân loại, biết làm thế nào để giảm rác thải

+ Hình thành và phát triển ý thức, hành vi bảo vệ cây cối, con vật cóích, yêu thiên nhiên, trường học, nhà ở, cộng đồng Có ý thức thực hiện quytắc giữ vệ sinh cho bản thân, gia đình, cộng đồng, không nghịch phá cáccông trình công cộng…

+ Hình thành khả năng sáng tạo và có thể tạo được những đồ vật cóích từ vỏ chai, phế thải…

* Cách thức thực hiện các biện pháp

Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi là một trường nằm trong địa bàn

xã Quảng Điền huyện Krông Ana Ở đây đa số các em học sinh là người địabàn, kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn việc các em được tham gia các hoạtđộng của các tổ chức môi trường phát động là không thể Chính vì vậy, việc

lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường cho các em vào hoạt động ngoài giờlên lớp đã được tổ chức bởi những hoạt động vừa sức với các em Dưới đây

là những tổ chức, hoạt động, những biện pháp nhằm nâng cao kiến thức,hành động, thói quen bảo vệ môi trường cho học sinh đã được tôi mạnh dạnglồng ghép trong những tiết sinh hoạt tập thể như sau:

- Tổ chức các tiết học lồng ghép nội dung giáo dục môi trường

Kiến thức môi trường không thể tự nhiên mà đến với các em mà phảithông qua một hệ thống giáo dục, truyền tải nội dung đến với các em Trongmỗi môn học, nội dung giáo dục môi trường đã được tích hợp một phầnnhưng chỉ được truyền tải một lượng kiến thức rất nhỏ chính vì vậy nhữngtiết sinh hoạt tập thể chúng ta có thể lồng ghép nội dung giáo dục môi trườngmột cách đầy đủ và chính xác hơn

Giáo viên sẽ thu thập thông tin, kiến thức để truyền tải cho học sinhqua hệ thống câu hỏi và câu trả lời

Học sinh có nhiệm vụ tìm kiếm thông tin, thu thập thông tin, hệ thốngkiến thức của mình

Lựa chọn những hình ảnh phong phú có nội dung về môi trường như:

ô nhiễm môi trường, ô nhiễm nguồn nước, rác thải, hình ảnh về bảo vệ môitrường, tái chế rác thải, phân loại rác thải…

Sưu tầm băng hình về tình hình môi trường hiện nay, hiện tượng tựnhiên, thảm họa thiên tai từ môi trường cho các em xem và nhận xét

Những câu chuyện về bảo vệ môi trường, gương người tốt việc tốt để

kể cho học sinh nghe

Đảm bảo được hệ thống kiến thức có ăn sâu vào nhận thức của các

em, giáo viên cần thường xuyên đặt câu hỏi, nhắc nhở, củng cố lại nhữngkiến thức qua những bài viết hoặc những bài kiểm tra ngắn

Tổ chức trò chơi là phương pháp có ý nghĩa rất quan trọng đối với họcsinh Tiểu học Trò chơi gây hứng thú học tập cho học sinh, giúp các em lĩnhhội kiến thức về môn học trong đó có cả nội dung giáo dục bảo vệ môitrường một cách nhẹ nhàng, tự nhiên, hiệu quả Do vậy việc lựa chọn trò

chơi, tình huống rất quan trọng đối với giáo viên.

Như vậy kiến thức sẽ dần dần ăn sâu vào nhận thức của các em vàhình thành những nhân cách tốt, những thói quen hành vi thân thiện, gần gũivới môi trường

- Xây dựng góc sản phẩm, góc thiên nhiên phong phú, đa dạng

Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi là trường dạy và học theo mô hìnhtrường học mới VNEN Mỗi lớp học được trang bị và trang trí theo mô hìnhVNEN nên trong lớp góc sản phẩm là nơi lưu lại những sản phẩm của họcsinh trong quá trình học tập Vì vậy góc sản phẩm cần được chú trọng vàtrang trí một cách cẩn thận có khoa học Góc thiên nhiên là nơi các em sưutầm những cây cảnh, chậu hoa góp phần làm cho lớp học trở nên sinh động,tươi mát hơn

Giáo viên là người lựa chọn những sản phẩm đẹp, những sản phẩm ýnghĩa để trang trí Học sinh là người tạo ra sản phẩm

Xây dựng góc sản phẩm về môi trường do chính tay học sinh tạo ra.Sản phẩm có thể là những bức tranh về môi trường, những sản phẩm tái chế,những bức ảnh tham gia bảo vệ môi trường ở các em…

Góc thiên nhiên là nơi các em trang trí và chăm sóc cho những câycảnh của mình tạo một môi trường lớp học trong lành hơn

Phân công cho học sinh bảo quản góc sản phẩm, góc thiên nhiên mộtcách an toàn, sạch đẹp

Thường xuyên nhắc nhở học sinh phải cập nhập sản phẩm, chăm sóccây cảnh, chậu hoa thường xuyên để góc sản phẩm, góc thiên nhiên thêmphong phú, da dạng

- Tổ chức các buổi nói chuyện với các chuyên gia bảo vệ môi trường,

y tế

Hằng năm nhà trường và địa phương luôn phát động phải dọn dẹp vệsinh môi trường xung quanh, giữ gìn vệ sinh công cộng để phòng chống cácbệnh như: sốt xuất huyết, tay chân miệng… Việc chỉ nói qua loa đài hay

dán thông báo thì kiến thức đến với các em vẫn chưa đủ mà chúng ta cần cử

ra một người hiểu biết, một chuyên gia trong lĩnh vực môi trường, y tế đếntrực tiếp giao lưu truyền đạt kiến thức tới các em

Vào tiết sinh hoạt đầu tuần thay vì các em tham gia trò chơi các em cóthể nói chuyện, nêu hiểu biết, thắc mắc của mình trước chuyên gia và cùngquan sát sự hướng dẫn của các chuyên gia khi thực hiện các hành động bảo

vệ môi trường từ đó hình thành ở các em những suy nghĩ cần phải hànhđộng ngay khi xong buổi nói chuyện

Khách mời là người đóng vai trò chủ đạo, giáo viên là người hổ trợcho khách mời để kiến thức đến với các em nhẹ nhàng và dễ hiểu

Học sinh phải tham gia nhiệt tình, ghi chép lại nhũng kiến thức cầnthiết quan trọng, và tham gia phát biểu nêu ý kiến để tiết sinh hoạt thêm sinhđộng và hấp dẫn

Sau buổi nói chuyện cần phải có bài tập đánh giá để kiểm tra kiếnthức của các em từ đó rút ra được hiệu quả của buổi sinh hoạt

Với tổ chức hoạt động này học sinh vừa có cơ hội nói chuyện vớikhách mời, vừa tiếp thu kiến thức bảo vệ môi trường một cách nhẹ nhàng, dễhiểu

- Tổ chức các buổi học ngoại khóa

Nếu việc giáo dục chỉ hạn chế, gò bó trong khuôn viên lớp học thì các

em sẽ thấy nhàm chán lúc ấy việc giáo dục sẽ không mang lại hiệu quả cao.Bên cạnh đó nội dung giáo dục môi trường là hoàn toàn phong phú và mangtính thực tế cao chính vì vậy việc tổ chức cho các em những buổi học ngoạikhóa về bảo vệ môi trường là hoàn toàn cần thiết

Tiến hành học tập ngoài thiên nhiên sẽ mang lại kết quả cao hơn Vìtrong môi trường thực tế đó các em sẽ có được những cảm xúc thực sự vềcảnh quan thiên nhiên, có được những liên tưởng chính xác, chân thực vềnhững vấn đề môi trường và đó cũng chính là nơi các em thể hiện nhữnghành vi thiết thực nhất

Việc lựa chọn địa điểm và nội dung giáo dục trong buổi học ngoại

khóa là rất quan trọng Cho nên giáo viên cần tìm hiểu địa điểm trước và cầnđưa ra nội dung phù hợp đến các em để buổi học không bị vô nghĩa.

Học sinh khi tham gia buổi học ngoại khóa cần tuân theo những quyđịnh của giáo viên, phải biết tự trang bị những kiến thức, vật dụng để ghichép lại những gì quan sát Biết đưa ra nhận xét và kết luận

Cần có bài thu hoạch sau những buổi học ngoại khóa

- Tổ chức các tiết sinh hoạt có phụ huynh tham gia

Phụ huynh là nguồn động lực không thể thiếu trong việc hình thànhnhân cách ở các em Chính vì vậy việc tổ chức sinh hoạt có sự tham gia củaphụ huynh là hoàn toàn cần thiết

Ở đây phụ huynh tham gia như một khách mời và giáo viên cần đưathêm thông tin tài liệu cho phụ huynh tham khảo để phụ huynh có thể cùngtham gia tiết sinh hoạt được tốt hơn

Phụ huynh là người hướng dẫn cho con em phân loại rác thải tại nhà

và lựa chọn những nguyên vật liệu cần thiết để làm sản phẩm tái chế Bêncạnh đó phụ huynh cũng là cầu nối tuyên truyền đến nhiều phụ huynh kháccùng tham gia bảo vệ môi trường và giáo dục con em

Giáo viên chủ động trong tiết sinh họat, tổ chức những trò chơi có phụhuynh tham gia

Học sinh sẽ thấy hững thú khi có cha mẹ tham gia tiết sinh hoạt Từ

đó các em sẽ tự hình thành hành vi để làm cho cha mẹ tự hào

- Tổ chức các cuộc thi tái chế

Hiện nay, rác thải ra môi trường thường có thể là chai nhựa, baonilông giấy vụn, những sảm phẩm từ sinh hoạt… Việc phân loại ra nhữngrác thải có thể tái chế và những rác thải cần phân hủy ở mọi người là chưađược phổ biến Việc để chung rác thải và cùng phân hủy một hình thức sẽlàm cho việc phân hủy rác thải gặp không ít khó khăn chính vì vậy việc phânloại rác thải để tái chế hay phân hủy là hoàn toàn cần thiết Nhận thấy các

em thường uống nước vứt vỏ chai hay vứt những bì ni lông còn đẹp, những