SKKN Biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập ở lớp 2; 3 trường Tiểu học Tình Thương .

SKKN Biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập ở lớp 2; 3 trường Tiểu học Tình Thương .SKKN Biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập ở lớp 2; 3 trường Tiểu học Tình Thương .SKKN Biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập ở lớp 2; 3 trường Tiểu học Tình Thương .SKKN Biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập ở lớp 2; 3 trường Tiểu học Tình Thương .SKKN Biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập ở lớp 2; 3 trường Tiểu học Tình Thương .SKKN Biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập ở lớp 2; 3 trường Tiểu học Tình Thương .SKKN Biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập ở lớp 2; 3 trường Tiểu học Tình Thương .SKKN Biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập ở lớp 2; 3 trường Tiểu học Tình Thương .SKKN Biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập ở lớp 2; 3 trường Tiểu học Tình Thương .

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài.

Trong trường tiểu học, hoạt động dạy học là hoạt động trọng tâm, chiếmhầu hết thời gian, khối lượng công việc của thầy và trò trong một năm học Hoạtđộng dạy học là nền tảng quan trọng để thực hiện thành công mục tiêu giáo dụctoàn diện của nhà trường và quyết định kết quả đào tạo của nhà trường Hoạtđộng dạy học thể hiện tính hai mặt: hoạt động dạy của giáo viên và hoạt độnghọc của học sinh Đây là hai hoạt động trung tâm của quá trình dạy học, hai hoạtđộng mang tính chất khác nhau, song thống nhất với nhau trong mối quan hệqua lại giữa thầy và trò Quản lý hoạt động học của học sinh, đặc biệt là quản líhoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập, không phải chỉtrên bình diện khoa học giáo dục mà còn đòi hỏi tinh thần trách nhiệm và sựkiên trì nhẫn nại của người giáo viên đối với sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ

Trong những năm qua, chất lượng giáo dục ở trường Tiểu học đã có nhiềuchuyển biến song vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu và đòi hỏi của thực tế giáo dục ởcấp Tiểu học Sự phân định trách nhiệm và quy chế phối hợp giữa các bộ phậntham gia hoạt động giáo dục trong nhà trường chưa chặt chẽ Công tác phối hợp bamôi trường giáo dục chưa phát huy hết hiệu quả Nhiều học sinh còn bị hổng kiếnthức, thiếu tinh thần vượt khó, chưa hứng thú học tập, lười biếng, chán nản, haynghỉ học … Thực trạng này diễn ra nhiều hơn ở các trường, lớp thuộc các vùng cóđiều kiện kinh tế khó khăn, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số Điều đó gây

ra nhiều hậu quả cho bản thân học sinh, gia đình, nhà trường, xã hội ở hiện tại vàtương lai Bởi vậy, quản lý hoạt động học tập của học sinh là khâu quan trọng,trực tiếp quyết định chất lượng học tập của học sinh, đặc biệt là đối với học sinhcòn khó khăn trong học tập Nếu quản lý hoạt động học của học sinh tốt thì sẽnâng cao hiệu quả hoạt động dạy và học Như vậy, việc nghiên cứu công tácquản lý hoạt động học tập của học sinh, trong đó chú trọng các giải pháp giúp đỡhọc sinh còn khó khăn trong học tập là vấn đề cấp thiết để nhà trường nâng caochất lượng giáo dục, góp phần thực hiện được mục tiêu đổi mới căn bản giáodục toàn diện, phát triển giáo dục làm cơ sở cho công cuộc đổi mới đất nước

Từ những lí do nêu trên, với trách nhiệm của một giáo viên chủ nhiệm lớp,

tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài Biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khó khăn trong học tập ở lớp 2; 3 trường Tiểu học Tình Thương Đề tài

này không phải là vấn đề mới, nó đã xuất hiện trong một số đề tài nghiên cứucủa bản thân và đồng nghiệp nhưng nội dung bàn về các biện pháp quản lí hoạtđộng học của học sinh còn khó khăn trong học tập là người dân tộc thiểu sốkhông nhiều và không cụ thể Vì lẽ đó, tôi hi vọng đề tài đưa ra được những biện

pháp hữu hiệu để vận dụng nhằm mang lại kết quả cao cho chất lượng dạy học ởnhững đơn vị có nhiều học sinh dân tộc thiểu số.

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.

*Mục tiêu :

- Giáo viên có nhận thức đúng đắn về công tác quản lí hoạt động học của họcsinh và thực hiện các biện pháp quản lí hoạt động học của những học sinh còn khókhăn trong học tập đạt hiệu quả

- Nâng cao chất lượng giáo dục

*Nhiệm vụ:

Xây dựng cơ sở lý luận về việc quản lí hoạt động học của học sinh; nghiêncứu thực trạng của đơn vị và đưa ra một số biện pháp giúp đỡ học sinh còn khókhăn trong học tập thông qua việc nâng cao hiệu quả quản lí hoạt động học củahọc sinh lớp 2, lớp 3 ở trường Tiểu học Tình Thương

3 Đối tượng nghiên cứu.

Biện pháp giúp đỡ học sinh còn khó khăn trong học tập thông qua việc quản

lí hoạt động học của học sinh

4 Giới hạn của đề tài.

Phạm vi nghiên cứu của đề tài là những học sinh còn khó khăn trong họctập ở lớp 2 năm học 2014- 2015, lớp 3 năm học 2015-2016 và lớp 2 năm học

2016 -2017 (trường Tiểu học Tình Thương, huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk)

Vấn đề nghiên cứu được thực hiện song song với các biện pháp quản líhoạt động học của học sinh nói chung đã thực hiện trong năm học trước và đặcbiệt chú ý nghiên cứu, thực hiện thêm các biện pháp quản lí hoạt động học củanhững học sinh còn khó khăn trong học tập nói riêng

5 Phương pháp nghiên cứu.

a Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp phân tích, tổng hợp

b Nhóm nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp trải nghiệm thực tế

- Phương pháp khảo sát, điều tra

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

Hoạt động học tập có vai trò và ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sựphát triển tâm lí của học sinh tiểu học Vì trẻ em ở lứa tuổi học sinh tiểu học làlứa tuổi thực hiện bước chuyển từ hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo sanghọc tập là hoạt động chủ đạo Hoạt động học tập đem đến cho trẻ nhiều điều màtrước đây trẻ chưa bao giờ có được hoặc không thể tiếp cận được Nhà trường vàhoạt động học tập đặt ra cho trẻ những vấn đề mới của cuộc sống.Trẻ không chỉphải tự lập lấy vị trí của mình trong môi trường mới, mà còn phải thích ứng vớiviệc chấp nhận những người lớn ngoài gia đình là thầy, cô giáo sẽ đóng vai tròhàng đầu trong cuộc sống của trẻ

Bên cạnh đó, tuổi tiểu học là tuổi của sự phát triển hồn nhiên bằngphương thức lĩnh hội Cùng với việc lĩnh hội, tiếp thu một hệ thống tri thức vềcác môn học, trẻ em học cách học, học kĩ năng sống trong môi trường trườnghọc và môi trường xã hội Cùng với sự ảnh hưởng khá lớn của môi trường giáodục gia đình và quan hệ bạn bè cùng tuổi, cùng lớp và trường học, học sinh tiểuhọc lĩnh hội các chuẩn mực quy tắc đạo đức của hành vi Sự lĩnh hội trên tạo ranhững biến đổi cơ bản trong sự phát triển tâm lí của học sinh tiểu học Chúngkhông chỉ đảm bảo cho các em thích ứng với cuộc sống nhà trường và hoạt độnghọc, mà còn chuẩn bị cho các em những bước ngoặt quan trọng trong cuộc sống

ở tuổi thiếu niên

Ở trường Tiểu học, học sinh từng ngày, từng giờ tự hình thành cho mìnhnhững năng lực của người học ở trình độ sơ đẳng nhưng cơ bản, như sử dụngtiếng Việt, năng lực tính toán, năng lực làm việc trí óc Học tập là một hoạt độngnhận thức, khi có nhu cầu hiểu biết học sinh sẽ tích cực học tập Nhu cầu hiểubiết đó chính là động cơ nhận thức của học sinh trong học tập Học sinh vừa làđối tượng vừa là chủ thể trong hoạt động dạy học Không gian hoạt động học tậpcủa học sinh là từ trong lớp, ngoài lớp đến ở nhà Thời gian hoạt động học củahọc sinh bao gồm giờ học trên lớp, giờ học ở nhà và thời gian thực hiện các hìnhthức học tập khác Trong việc quản lý hoạt động học tập của học sinh, chúng tacần bao quát được cả không gian, thời gian và các hình thức học tập để điều hòacân đối chung, điều khiển chúng hoạt động phù hợp với tính chất và quy luậthoạt động dạy học Tuy nhiên, đối với những học sinh còn khó khăn trong họctập thì người giáo viên phải vận dụng các biện pháp phù hợp với điều kiện cụthể của học sinh từng vùng, từng khu vực và từng nhóm học sinh Sinh thời, Bác

Hồ đã từng nói: “Giáo dục phải theo hoàn cảnh, điều kiện”, đây chính là yêu cầucần quan tâm đến các đối tượng học sinh Đối tượng học sinh còn khó khăntrong học tập vẫn luôn tồn tại trong giáo dục Tuy nhiên về số lượng học sinh

giáo dục và rèn luyện mới là điều đáng quan tâm của những người làm công tácgiáo dục Tuy cùng hưởng thụ một nội dung chương trình giáo dục giống nhau,nhưng mỗi học sinh có sự phát triển về thể chất và trí tuệ khác nhau, có điềukiện hoàn cảnh sống và sự quan tâm chăm sóc ở gia đình khác nhau, có động cơ

và thái độ học tập khác nhau thì năng lực học tập, khả năng tiếp thu kiến thứccủa mỗi học sinh cũng khác nhau Bởi vậy, để nâng cao trình độ cho những họcsinh còn khó khăn trong học tập cần tuỳ vào hoàn cảnh cụ thể từng đối tượnghọc sinh mà có biện pháp thích hợp

2.Thực trạng vấn đề nghiên cứu

Học sinh trường Tiểu học Tình Thương hầu hết là con em của đồng bàocác dân tộc thiểu số ở buôn Tur A, buôn Tur B và buôn Kala, xã Đray Sáp, huyệnKrông Ana, tỉnh Đăk Lăk Trong đó buôn Tur A, buôn Tur B la hai buôn đặc biệtkhó khăn của xã Nhiều học sinh ở buôn Tur A là con em của các bệnh nhânphong đang diều trị tại khoa điều trị phong Ea Na Vì vậy có thể nói đa phần họcsinh của trường có hoàn cảnh gia đình rất khó khăn Yếu tố khách quan này ảnhhưởng không nhỏ đến việc học tập của các em Các em ít được sự quan tâm củagia đình, điều kiện học tập thiếu thốn Vì vậy, khi tiếp cận với các phương pháphọc theo hướng đổi mới, đòi hỏi tính chủ động cao có nhiều em chưa theo kịpđược các bạn trong các hoạt động học tập Bên cạnh những học sinh có nhận thứcđúng đắn về các hoạt động học tập, cụ thể là thái độ học tập, xây dựng bài trênlớp, tự học, tự chuẩn bị bài ở nhà, tham gia thảo luận nhóm, ý thức tự giác làm bàikiểm tra,… số học sinh chưa tự giác học, thiếu tự tin khi tham gia các hoạt độnghọc tập còn nhiều Vì vậy, để hoạt động học của học sinh kể cả những học sinhcòn khó khăn trong học tập đạt hiệu quả cần có sự quản lý chặt chẽ, phù hợp vớitừng đối tượng học sinh của giáo viên, nhà trường và sự nỗ lực hết mình của các

em học sinh

Trong những năm học vừa qua, chất lượng đội ngũ giáo viên của trường cónhiều chuyển biến Tập thể giáo viên có ý thức trách nhiệm, có kinh nghiệm vàtâm huyết với nghề Giáo viên chủ động xây dựng kế hoạch và thực hiện các biệnpháp giúp đỡ học sinh còn khó khăn trong học tập, bồi dưỡng học sinh có năngkhiếu thường xuyên Quan tâm xây dựng nề nếp học tập của lớp Trong giảngdạy, tích cực vận dụng các phương pháp theo hướng đổi mới, điều này cũngthường được lấy làm chủ đề cho các buổi sinh hoạt chuyên môn và đã có nhữnghiệu quả nhất định Tuy nhiên, do trình độ giáo viên không đồng đều, một số giáoviên là người dân tộc thiểu số, có tuổi đời cao nên việc đổi mới phương phápgiảng dạy gặp nhiều khó khăn Một số giáo viên chưa mạnh dạn trong việc vậndụng phương pháp dạy học tích cực, chưa thường xuyên khai thác, tận dụng trangthiết bị dạy học, việc thực hiện đổi mới trong kiểm tra đánh giá chưa linh hoạt Sốgiáo viên có trình độ đào tạo tin học để đáp ứng giảng dạy theo công nghệ thôngtin còn khiêm tốn

Cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động học của học sinh bao gồm các tàiliệu, các thiết bị giáo dục, các phòng học, các cơ sở vật chất phục vụ giáo dục thểchất, môi trường sư phạm có ảnh hưởng hết sức quan trọng đến chất lượng dạyhọc Các thiết bị giáo dục phục vụ yêu cầu giảng dạy, học tập, sách báo, tài liệutham khảo đều tập trung tại thư viện của trường và được giáo viên, học sinh tíchcực khai thác Trường có 1 phòng máy vi tính cho học sinh học tin học và thamgia thi giải toán, thi tiếng Anh qua mạng internet Tuy nhiên với yêu cầu đổi mớitrong công tác dạy học và với nhu cầu tự nghiên cứu, học tập của giáo viên, họcsinh ngày càng lớn thì số lượng các thiết bị của trường cần phải được bổ sung rấtnhiều Trường chưa có đủ các phòng chức năng, thiếu điều kiện để các giáo viên

có năng lực áp dụng giảng dạy theo công nghệ thông tin Một số phòng họcxuống cấp, thiếu diện tích Sân chơi của học sinh chưa đảm bảo an toàn; thiếucông trình vệ sinh và hệ thống nước sạch phục vụ học sinh

Để tạo được những chuyển biến về chất lượng trong các hoạt động giáodục, trong những năm qua, nhà trường đã đẩy mạnh các hoạt động bồi dưỡngcán bộ giáo viên bằng nhiều hình thức khác nhau vì mục tiêu chiến lược và hiệuquả Tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc các văn bản hướng dẫn chỉ đạo củacác cấp tới từng giáo viên.Thực hiện giao quyền chủ động cho tổ khối, giáo viêntrong việc xây dựng kế hoạch dạy học và tổ chức các hoạt động học cho họcsinh Khuyến khích những giáo viên có sáng tạo trong công tác dạy học Độngviên, khen thưởng kịp thời những giáo viên, học sinh đạt thành tích cao trongdạy học Huy động các nguồn lực trong và ngoài nhà trường, phối hợp với cha

mẹ học sinh cùng tham gia vào việc giáo dục học sinh Tổ chức cho học sinhhọc tập lẫn nhau thông qua các nhóm học tập, đôi bạn cùng tiến Phát động đọcsách, báo tại thư viện của trường, của lớp; tổ chức các tiết hoạt động tập thể theokhối, lớp Tuy nhiên, hoạt động của Đoàn thanh niên và Đội thiếu niên chưa thật

sự chú trọng vào các hoạt động học của học sinh, chưa tổ chức được nhiều cuộcthi, giao lưu trao đổi kinh nghiệm về học tập cho học sinh giữa các lớp với nhau.Chính vì vậy học sinh chưa thật sự nỗ lực hết sức của bản thân, ít có sự thi đuatrong các phong trào học tập Mặc dù, hàng năm trường có tổ chức giao lưutiếng Việt của chúng em, thi tìm hiểu về môi trường, tìm hiểu về các tệ nạn xãhội,…nhưng mức độ tham gia của học sinh còn hạn chế, phần nhiều học sinhcòn đứng ngoài các phong trào này

3 Nội dung và hình thức của giải pháp

a Mục tiêu của giải pháp

Giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của việc thực hiện các giải phápgiúp đỡ học sinh còn khó khăn trong học tập qua việc quản lí hoạt động học củahọc sinh Giáo viên có kế hoạch quản lí hoạt động học của các đối tượng học sinhđạt hiệu quả.Cụ thể là giáo dục học sinh có tinh thần, thái độ, động cơ học tậpđúng đắn Hình thành được nền nếp học tập cho học sinh, phát huy tính tự giác,

chủ động trong học tập của học sinh còn khó khăn trong học tập và giúp các emthực hiện các hoạt động học tập ngày càng có chất lượng hơn.

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

* Nắm bắt tình hình lớp, phân loại các đối tượng học sinh.

Vào đầu năm học, giáo viên chủ nhiệm tiến hành điều tra cơ bản về tìnhhình lớp Cụ thể là tìm hiểu về đặc điểm tâm lý, tư tưởng, đạo đức, năng lực, sứckhỏe, khả năng học tập và hoàn cảnh gia đình của từng em.Qua đó giáo viên sẽthấy được mặt mạnh, mặt yếu của từng em và dự đoán chiều hướng phát triểncủa từng học sinh cũng như tập thể lớp Đồng thời xây dựng các phương thứctác động đến từng cá nhân học sinh, đặc biệt quan tâm đến đối tượng học sinhcòn khó khăn trong học tập Giáo viên chủ nhiệm vận dụng một số phương pháptìm hiểu sau:

+ Nhận bàn giao lớp từ giáo viên chủ nhiệm năm học trước để nắm rõ tìnhhình phấn đấu, rèn luyện và học tập của từng em trong lớp Quan tâm, tìm hiểu

kĩ các vấn đề liên quan đến những học sinh còn có khó khăn trong học tập

+ Khảo sát chất lượng đầu năm để nắm bắt lại tình hình học tập của họcsinh sau thời gian nghỉ hè, ghi chép cụ thể những khó khăn của học sinh bộc lộqua các hoạt động làm bài kiểm tra khảo sát

+ Quan sát hoạt động của học sinh trong từng hoạt động, trong từng giờhọc, giờ chơi, trò chuyện với học sinh …

+ Trong các buổi họp cha mẹ học sinh, giáo viên chủ nhiệm trao đổi cácnội dung cần tìm hiểu (lập phiếu hỏi cụ thể những nội dung cần tìm hiểu đối vớihọc sinh còn khó khăn trong học tập)

Từ những thông tin thu được, giáo viên có cơ sở để xây dựng kế hoạch xử

lý khoa học, hiệu quả trong các tình huống sư phạm và tác động một cách tíchcực tới từng em học sinh

* Giáo dục tinh thần, thái độ, động cơ học tập cho học sinh

Động cơ học tập không có sẵn hay tự phát, mà được hình thành dần dầntrong quá trình học tập của học sinh dưới sự tổ chức, hướng dẫn của giáo viên.Tính tò mò và ham hiểu biết là đặc điểm rõ nét nhất trong tình cảm trí tuệ củahọc sinh tiểu học Tuy nhiên, đối với học sinh còn khó khăn trong học tập, giáoviên cần biết hướng dẫn, khơi gợi tính tò mò cho các em Các em sẽ tập so sánhnhững điều hiểu biết (có thể chỉ rất đơn giản) trong sách vở, lời giảng của thầy

cô giáo với những điều thu nhận được trong thực tế cuộc sống Từ đó nảy sinhnhiều thắc mắc muốn tìm hiểu những điều sâu sắc hơn Đó là cơ sở để giáo viênxây dựng động cơ học tập cho học sinh

Cũng như những học sinh khác, học sinh còn khó khăn trong học tập cũngmuốn được giải đáp đầy đủ những vấn đề thắc mắc nhưng lại không giám hỏi,hay không biết đặt ra vấn đề để tìm hiểu Vì vậy, giáo viên cần nghiên cứu kĩcác phương pháp giảng dạy đối tượng học sinh này đồng thời gần gũi, tròchuyện với các em để động viên các em mạnh dạn hơn Giáo viên cần thườngxuyên trau dồi kiến thức, học hỏi kinh nghiệm trong dạy học, bồi dưỡng trình độchuyên môn bằng nhiều hình thức như thao giảng, dự giờ, tham gia sinh hoạtchuyên đề, tập huấn nghiệp vụ, nghiên cứu chương trình và tài liệu hướng dẫnđối với vùng miền để vận dụng tổ chức những tiết học thật nhẹ nhàng, hấp dẫntạo được sự hứng thú học tập cho học sinh Cụ thể, người giáo viên cần phảităng hứng thú học tập cho học sinh bằng cách chuẩn bị giáo án thật tốt, cácphương tiện dạy học phải hấp dẫn với lời nói nhẹ nhàng, lối cuốn, hình ảnh trựcquan sinh động Ví dụ như ở môn Tiếng Việt, kết quả môn Tiếng Việt của cáchọc sinh ở các trường có nhiều học sinh dân tộc thiểu số thường không cao Tạisao vậy? Học sinh dân tộc học tiếng Việt bằng ngôn ngữ thứ hai, môi trườnggiao tiếp hàng ngày của các em không phải là tiếng Việt Trong khi đó, phươngpháp dạy môn tiếng Việt của một số giáo viên còn chưa thu hút được học sinh.Giáo viên vào lớp thì chỉ như một người cung cấp cho học sinh những kiến thứcmới, giải nghĩa từ khô khan, khó hiểu, những bài văn khuôn mẫu và những yêucầu cứng nhắc đã làm cho học sinh cảm thấy “sợ” học Tiếng Việt, nhất là vớinhững học sinh còn khó khăn trong học tập Chưa kể đến việc có khi để giảinghĩa một số từ ngữ mới, do quá chú trọng tiêu chí ngắn gọn, giản đơn hóa màtrong sách giáo khoa chỉ giải nghĩa mơ hồ, chung chung và khó nhận diện Nếugiáo viên chỉ giải nghĩa theo đó thì sẽ rất khó để học sinh còn khó khăn tronghọc tập hiểu được vấn đề.

Ví dụ: Trong sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 2, tập 2, giải nghĩa từ sơn ca

đó hay như thế nào

Để kích thích được động lực học tập của các em đối với môn học thìngười giáo viên bên việc cung cấp cho học sinh những kiến thức mới cần đưađến cho học sinh những câu chuyện hay, những hình ảnh cụ thể gắn với nhữngkiến thức đó Đồng thời kết hợp với với hình ảnh minh họa sống động hơn nhưcác đoạn clip về các kiến thức liên quan mà trên mạng internet bây giờ rất nhiều.

Ví dụ : Trong môn Tự nhiên và Xã hội, lớp 3, khi mô tả cho học sinh việctrái đất quay quanh mặt trời vừa tự quay quanh nó rồi mặt trăng lại quay quanhtrái đất, thì với học sinh còn khó khăn trong học tập khó có thể hình dung được.Nếu giáo viên cho các em xem clip về hiện tượng này thì các em vừa có thể hiểu

rõ vấn đề vừa cảm thấy thích thú khi học môn học này

Bên cạnh đó, đặt ra các tình huống có vấn đề để học sinh bị kích thích màmày mò, khám phá tìm câu trả lời cũng là một phương pháp để kích thích hứngthú học tập của học sinh rất hiệu quả Những bài toán nhận thức thường đượcđưa ra cho học sinh khi chuyển sang tìm hiểu vấn đề mới, làm cho các em phảisuy nghĩ, nhờ đó rèn luyện khả năng tư duy của học sinh Học sinh cảm thấyniềm vui của nhận thức mình tiếp nhận được thông qua hoạt động tự tìm hiểu.Tuy nhiên, giáo viên cần chú ý đặt vấn đề có nội dung chứa đựng điều cần sựtìm tòi giải đáp nhưng phải vừa sức với tiềm năng nhận thức của các em

Ví dụ: Khi dạy bài toán Một phần hai ở lớp 2, giáo viên hướng dẫn học

sinh bằng tình huống như sau:

- Có 1 tờ giấy hình vuông, nếu đem chia đều cho hai bạn, ta sẽ chia nhưthế nào? (Trước khi cho học sinh thực hiện, giáo viên cần phải tăng cường tiếng

Việt bằng cách giải thích cho các em hiểu như thế nào là chia đều?)

Tùy vào từng đối tượng học sinh, khi các em thực hiện sẽ có thể có cáckết quả như sau:

Giáo viên nhận xét và hướng dẫn học sinh đưa ra kết luận:

- Chia hình vuông thành hai phần bằng

đố đầu giờ, khai thác và phối hợp các phương pháp dạy học một cách có hiệuquả, đặc biệt chú trọng tới các phương pháp dạy học tích cực sẽ gây hứng thúhọc tập cho học sinh Ngoài ra, thông qua giờ dạy của mình, giáo viên cần tíchhợp giáo dục các em về tinh thần, thái độ học tập bằng cách kiểm tra đánh giáviệc chuẩn bị bài trước khi đến lớp

Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp theo chủ điểm sinhđộng, phong phú Giáo viên nên dùng các tiết sinh hoạt tập thể để tổ chức hoạtđộng theo chủ đề như về tình bạn, ước mơ, sáng tạo, bảo vệ môi trường, …Xen

kẽ với các hoạt động đó là các hoạt động đố vui để học với các kiến thức phùhợp với từng đối tượng học sinh trong lớp, tạo nhiều điều kiện cho những họcsinh còn khó khăn trong học tập được tham gia một cách tự nhiên

Giáo viên quan tâm hướng dẫn, giáo dục học sinh có ý thức xây dựngmôi trường giáo dục lành mạnh; tổ chức cho học sinh tìm hiểu về chủ đề từngtháng nhằm xây dựng cho các em ý thức học tập; đẩy mạnh phong trào thi đua

2 1

2 1

1 2

trồng cây xanh, chăm sóc bồn hoa, cây cảnh, tạo vẻ mỹ quan cho trường, gópphần xây dựng nhà trường ngày càng thêm Xanh – Sạch – Đẹp Tăng cườngkiểm tra công tác giáo dục đạo đức, lối sống, giáo dục truyền thống quê hương,truyền thống cách mạng

* Hướng dẫn học sinh thực hiện nội quy, nề nếp học tập

Ngay từ đầu năm học, sau khi được hiệu trưởng quán triệt Điều lệ trườngtiểu học, nội quy nhà trường, giáo viên chủ nhiệm dựa vào nội quy nhà trường tổchức cho học sinh lớp mình thảo luận để xây dựng nội quy phù hợp với thực tếcủa lớp Nội dung bản nội quy hướng vào những vấn đề: Quy định về tínhchuyên cần, tinh thần thái độ học tập, các hình thức tổ chức học tập, sử dụng,bảo vệ và chuẩn bị đồ dùng học tập, ý thức giữ vệ sinh,

Bảng nội quy được gắn ở

lớp để học sinh dễ nhớ và thực

hiện Nhằm thu hút được sự chú

ý của học sinh và giúp các em dễ

nhớ nội dung bảng nội quy,

chúng tôi đã minh họa bằng

“cây” nội quy với những từ ngữ

ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ và có

tính thẫm mĩ Đầu giờ mỗi buổi

học, tổ chức cho học sinh đọc và

giải thích cụ thể về một nội dung

có trong bảng nội quy Hoạt

động này lặp lại mỗi ngày sẽ

giúp những học sinh còn khó

khăn trong học tập hiểu, nhớ

được nội dung của bảng nội quy

và cố gắng thực hiện theo khả

năng của mình

Việc theo dõi, kiểm tra, nhận xét tình hình thực hiện nội quy học tập của họcsinh phải được tiến hành thường xuyên Giáo viên chủ nhiệm tiếp nhận thông tin đểgiáo dục học sinh kịp thời

* Thực hiện các phong trào thi đua học tập

Giáo viên cần kết hợp với Đoàn thanh niên và Đội thiếu niên Tiền phong

Hồ Chí Minh tích cực hưởng ứng các đợt thi đua theo chủ điểm với các nội dung

thi đua cụ thể nhằm thu hút học sinh vào học tập và các hoạt động vui chơi giảitrí bổ ích

Động viên, khen thưởng đối với học sinh có ý nghĩa giáo dục rất cao.Vìvậy, thông qua các đợt thi đua, cần chú ý động viên tinh thần học tập của học sinhbằng các hình thức khen thưởng Học sinh lớp 2, lớp 3 thường chú ý thi đua vớibạn, cố gắng học tập để đạt kết quả tốt Đối với học sinh còn khó khăn trong họctập thì khả năng tham gia các phong trào thi đua của các em có phần hạn chế Tuyvậy, các em vẫn có thái độ phấn khởi khi được nhận lời khen và tỏ ra buồn nảnkhi không được khen Thái độ của thầy cô giáo và cha mẹ đối với kết quả học tậpcủa các em có ảnh hưởng rõ rệt đến sự cố gắng học tập của các em hoặc cũng cóthể làm cho các em nản chí trong quá trình học, tùy theo cách đánh giá đó như thếnào Bởi vậy, bằng thái độ vui mừng khi học sinh hoàn thành nhiệm vụ, những lờikhen, những phần thưởng khi học sinh tự giải quyết được vấn đề hoặc những lờiđộng viên, khích lệ khi học sinh thực hiện nhiệm vụ chưa tốt sẽ giúp học sinh cốgắng nỗ lực hơn trong những lần sau Cũng chính vì thế mà các giáo viên chủnhiệm cần chú ý theo dõi và đặt ra các tiêu chuẩn khen thưởng trong lớp vớinhiều mức độ và nhiều hình thức khen thưởng, tiến hành thường xuyên định kỳtuần, tháng, học kỳ, cuối năm; đồng thời cần chú ý nêu gương những học sinh cónhiều cố gắng trong học tập

* Giúp đỡ học sinh giải quyết những khó khăn trong việc học tập các môn học.

Ngay từ đầu năm học, giáo viên chủ nhiệm khảo sát để tổng hợp, phânloại chất lượng, lưu ý ở đối tượng học sinh còn khó khăn trong học tập Lập kếhoạch, chia thời khóa biểu thực hiện phụ đạo cho từng học sinh Với đặc điểmriêng của trường, cần tập trung ở 2 môn Tiếng Việt – Toán ; các môn khác, giaochỉ tiêu khắc phục hạn chế cho từng giáo viên bộ môn

Thực hiện một số hình thức, biện pháp phụ đạo, bồi dưỡng như sau:

- Chủ động gặp cha mẹ học sinh trao đổi về việc học tập của học sinh,cùng với cha mẹ học sinh tìm biện pháp khắc phục

-Cập nhật tiến độ tiếp thu của học sinh, phân tích nguyên nhân và điềuchỉnh các biện pháp phù hợp hơn

-Xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với trình độ của từng đối tượng họcsinh Nếu học sinh chưa đạt chuẩn thì phải dạy dưới chuẩn, hổng kiến thức ở đâuthì có kế hoạch ôn tập, bổ sung ở đó Cụ thể, cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

+ Thực hiện chương trình theo hướng dẫn của các công văn 9832, 9890,896; các văn bản hướng dẫn giảng dạy các môn học cho các vùng miền Chú ýtăng cường tiếng Việt cho học sinh trong tất cả các môn học Trong giảng dạyluôn chú ý đến các phong tục tập quán của người dân tộc thiểu số tại địaphương, không yêu cầu quá cao đối với các em, chú trọng đọc thông viết thạo

+ Vận dụng phương pháp dạy học một cách linh hoạt, sáng tạo nhằm phùhợp với hoàn cảnh và điều kiện học tập của học sinh, tạo nhiều cơ hội cho họcsinh luyện tập thực hành, trao đổi và rút kinh nghiệm Khi tổ chức các hoạtđộng, cần đưa ra những hướng dẫn rõ ràng, lặp lại các hướng dẫn và làm mẫurồi mới giao việc cho các em, chú ý giao việc vừa sức và phù hợp với từng đốitượng học sinh Đánh giá đúng mức việc làm của các em, khen ngợi kịp thờinhững tiến bộ dù rất nhỏ của các em Điều này sẽ giúp các em thêm tự tin tronghọc tập Để làm được điều đó, cần chú trọng công tác lập kế hoạch bài dạy,nghiên cứu xây dựng hệ hống câu hỏi gợi mở, dẫn dắt phù hợp đối tượng họcsinh Có kế hoạch dạy học cụ thể cho học sinh còn khó khăn trong học tập.

Giải pháp giúp cụ thể ở một số trường hợp thường gặp:

؞ Đối với phân môn Tập đọc: Khi dạy những học sinh còn khó khăn trongviệc học phân môn này (chưa đọc được bài tập đọc theo yêu cầu), giáo viên cóthể hướng dẫn lại cho em cách đánh vần từng tiếng như ở lớp 1 Mỗi tiết học chỉcần đọc được một vài câu là được Tất nhiên là số câu đọc của các em sẽ tăngdần lên Ở phần tìm hiểu bài, chỉ cho nhắc lại những câu trả lời ngắn của bạn,cho trả lời những câu hỏi dễ hoặc thay câu khó bằng câu hỏi lựa chọn, ( Ví dụ

câu hỏi 4 trong bài Hũ bạc của người cha, giáo viên nên thay câu hỏi Vì sao? bằng câu hỏi Anh phản ứng như vậy là vì anh tức giận hay vì anh quý và tiếc tiền mình làm ra?)

؞ Đối với phân môn Kể chuyện: Giáo viên cần tìm mọi cách để giúp chotất cả các em đều phải kể được chuyện (chí ít cũng được một đoạn ngắn) Đốivới những em còn khó khăn trong học tập thường rất rụt rè, ít nói nên phải kiêntrì giúp đỡ các em kể cho bằng được Giáo viên có thể gợi ý cho các em trả lời

từng câu Ví dụ dạy bài Có công mài sắt có ngày nên kim, giáo viên chỉ vào hình

vẽ số 1 và hỏi: “Ngày xưa có một cậu bé như thế nào?” (Ngày xưa có một cậu

bé làm việc gì cũng mau chán) Hỏi tiếp: “Khi học bài cậu học như thế nào?”(Khi học bài cậu chỉ đọc vài dòng đã ngáp ngắn ngáp dài rồi bỏ dở) Hỏi tiếp:

“Lúc tập viết cậu thế nào?” (Lúc tập viết cậu chỉ nắn nót được mấy chữ đầu, rồilại viết nguệch ngoạc) Nếu học sinh không trả lời được thì cho học sinh khác trảlời rồi yêu cầu học sinh đó nhắc lại câu trả lời của bạn Sau mỗi câu trả lời, chú

ý khen ngợi để khích lệ, động viên các em

؞ Đối với phân môn Tập viết: Tập viết là phân môn có tính chất thực hành

Ở lớp 2, lớp 3 các em tập viết các chữ cái viết hoa, tiếp tục luyện viết chữ thường

và cách viết nối nét giữa chữ hoa và chữ thường Theo mẫu chữ hiện hành, chữhoa đẹp nhưng rất khó viết, các nét cong mềm mại và thay đổi liên tục trong mộtcon chữ Với học sinh còn khó khăn trong học tập, việc các em nhớ được mặt chữ

đã là rất khó, còn để hướng dẫn các em viết đúng được thì người giáo viên cầnphải thật kiên nhẫn và dành nhiều thời gian hơn cho những học sinh này trong tiết