SKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu học

SKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu họcSKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu họcSKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu họcSKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu họcSKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu họcSKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu họcSKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu họcSKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu họcSKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu họcSKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu họcSKKN Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu học

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay Đảng và Nhà nước ta coi nguồn nhân lực là yếu tố cơ bản để thựchiện Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nước Vì vậy, chúng ta phải có chiếnlược phát triển con người, việc này cần được bắt đầu từ giáo dục phổ thông.Điều 27 của Luật Giáo dục đã chỉ rõ: “Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúphọc sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹnăng cơ bản phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thànhnhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa” Trong đó, mục tiêu của giáodục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự pháttriển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơbản, góp phần hình thành nhân cách, bước đầu xây dựng tư cách và trách nhiệmcông dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học bậc Trung học cơ sở

Như vậy, có thể nói cấp Tiểu học là cấp học quan trọng, đặt nền móng choviệc hình thành nhân cách học sinh, nền móng đó phải được xây dựng thật vữngchắc Vì vậy, mỗi giáo viên Tiểu học cần trang bị cho mình vốn kiến thức,phương pháp cơ bản của việc dạy học nhằm đáp ứng mục tiêu của giáo dục hiệnnay Để đạt được mục tiêu đó, giáo dục không chỉ đơn thuần là truyền đạt chocác em có đầy đủ nội dung kiến thức cần thiết trong chương trình sách giáo khoaphù hợp với lứa tuổi mà còn phải giúp học sinh có sự phát triển đúng đắn vềnhân cách, về phẩm chất đạo đức của con người mới xã hội chủ nghĩa; nhữngchủ nhân tương lai của đất nước phải là những con người có tâm hồn trong sáng,

có năng lực chuyên môn giỏi, có sức khỏe tốt Tuy nhiên, điều quan trọng ở đây

là giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ như thế nào cho đúng Dù ở xã hội nào thì cáiđức vẫn luôn được coi trọng vì: Cái đức là gốc, cái tài là sự biểu hiện của cáiđức Vì vậy, việc giáo dục cái đức cho học sinh là một yêu cầu quan trọng, đangtrở thành một vấn đề cấp bách mà xã hội quan tâm

Như chúng ta đã biết, độ tuổi của học sinh tiểu học là từ 6 đến 11 tuổi Đây

là lứa tuổi chiếm một vị trí quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ em với

biết bao nhiêu điều mới lạ, khác xa ở tuổi mẫu giáo Bởi lẽ đây là lứa tuổi các

em bắt đầu phải đi vào nền nếp một cách nghiêm túc, phải chịu trách nhiệmtrước mọi việc làm của mình, phải cố gắng phấn đấu về mọi mặt, phải tự lập, tự

lo cho bản thân Trong đó, một số em, trong quá trình hình thành và phát triểnnhân cách đã có những biểu hiện không bình thường về thể chất, tinh thần, trítuệ, đạo đức gây ra sự khó khăn cho quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng và khảnăng tự giáo dục, tự rèn luyện của chính các em (đa số ở học sinh lớp 4; 5) Tathường gọi đó là những học sinh có khó khăn về mặt học tập và rèn luyện đạođức Những học sinh này thường có những biểu hiện ngang bướng, khó bảo, hay

vi phạm nội quy nhà trường, học yếu, thờ ơ với việc học… làm ảnh hưởng đếnchất lượng giáo dục của nhà trường, gây khó khăn, cản trở cho việc thực hiệnmục tiêu giáo dục thế hệ trẻ, hình thành nhân cách con người, không có lợi chobản thân các em và xã hội sau này

Đứng trước thực tế đó, là một cán bộ quản lý ở trường tiểu học với lươngtâm và trách nhiệm nghề nghiệp, tôi thấy cần phải có những biện pháp nhằm hạnchế những khó khăn trong công tác giáo dục học sinh, tạo điều kiện giúp đỡ chocác em gặp khó khăn trong học tập và rèn luyện đạo đức vươn lên hòa nhậpcộng đồng cùng phát triển Đó chính là lý do thôi thúc tôi lựa chọn nghiên cứu

đề tài: “Một số kinh nghiệm quản lý trong công tác giáo dục học sinh ở trường tiểu học”.

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Mục tiêu của đề tài nhằm tìm ra các giải pháp giúp cán bộ quản lý làm tốtcông tác quản lý giáo dục học sinh có khó khăn trong học tập và rèn luyện đạođức ở trường tiểu học; Lãnh đạo, chỉ đạo để mỗi giáo viên chủ nhiệm có tráchnhiệm cao hơn việc nâng đỡ và uốn nắn, tích hợp lồng ghép giáo dục kĩ năngsống để giúp học sinh có sự phát triển đúng đắn về nhân cách, về đạo đức nhằmgiúp các em có điều kiện gần gũi nhau, thân thiện, đoàn kết đặc biệt là ngay từkhi các em bước vào lớp Một

Nhiệm vụ của đề tài là vận dụng lý luận, kinh nghiệm để phân tích lý giảinhững vấn đề thực tiễn về quản lý giáo dục học sinh có khó khăn trong học tập

và rèn luyện đạo đức ở trường tiểu học

3 Đối tượng nghiên cứu

Những biện pháp quản lý giáo dục học sinh có khó khăn trong học tập vàrèn luyện đạo đức ở trường tiểu học

Các em học sinh có khó khăn về mặt học tập và rèn luyện đạo đức ởtrường tiểu học Võ Thị Sáu

4 Giới hạn của đề tài

+ Trường Tiểu học Võ Thị Sáu, xã EaBông, huyện Krông Ana, ĐăkLăk + Một số thôn, buôn trên địa bàn trường đóng

+ Thời gian: Năm học 2015 – 2016

5 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Đọc tài liệu tham khảo

- Phương pháp nghiên cứu thực tế

+ Thu thập thông tin, phân tích, tổng hợp

+ Quan sát, kiểm tra, đánh giá

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

Trong các kì Đại hội, Đảng ta đã đề ra: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”

và ngay trong luật giáo dục cũng đã nêu “Đầu tư cho Giáo dục là đầu tư chophát triển”; nói về truyền thống của dân tộc thì từ xa xưa ông cha ta đã có câu

“Không thầy đố mày làm nên”; những cơ sở thực hiện và các văn bản nói trên lànhững bằng chứng hùng hồn nói lên sự đặc biệt ưu ái của toàn Đảng, toàn dânđối với ngành giáo dục trong sự nghiệp trồng người Nhất là trong thời kì mởcửa hội nhập này, sự giáo dục con người phát triển toàn diện là vấn đề được toàn

xã hội quan tâm Việc giáo dục để học sinh phát triển toàn diện có cơ sở khoa

học và thực tiễn thời đại, giáo dục học sinh phát triển toàn diện là xu thế tất yếucủa xã hội, là vấn đề chung của toàn cầu Vì vậy, việc giáo dục toàn diện chohọc sinh đi vào thực tế ở trường tiểu học là một vấn đề rất cần thiết Đây là việcđặt ra với không ít thử thách Thử thách đó là nhận thức của một số cha mẹ họcsinh chỉ cần con em mình giỏi, vì họ cho rằng có học giỏi tương lai mới có khảnăng làm giàu nên họ không quan tâm nhiều đến việc giáo dục như thế nào đểhọc sinh được hình thành và phát triển nhân cách một cách đúng đắn nhất để saunày trở thành một người vừa có tài, vừa có đức nên một số học sinh tuy họcchăm, học giỏi nhưng lại thụ động, nhút nhát, thiếu tự tin; một số khác thì họcgiỏi nhưng lười lao động, sống ích kỉ Chính vì vậy, cùng với gia đình, xã hội,nhà trường có vị trí hết sức to lớn và hết sức quan trọng đối với việc giáo dục,rèn luyện nhân cách cho học sinh.

2 Thực trạng về công tác giáo dục học sinh có khó khăn trong học tập và rèn luyện đạo đức ở Trường Tiểu học Võ Thị Sáu.

2.1 Đặc điểm tình hình Trường Tiểu học Võ Thị Sáu

a Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên

TS Nữ DT Đảng Viên Đoàn viên

Trình độ đào tạo Ghi chú

- Đa số giáo viên nhiệt tình công tác có ý chí phấn đấu vươn lên.

- Được cấp trên, Đảng, chính quyền, các đoàn thể và nhân dân địa phươngquan tâm, ủng hộ

b Khó khăn

- Trường có 3 điểm trường, học sinh chủ yếu là đồng bào Êđê, chiếm

95,3% Số hộ nghèo 125/530, chiếm 23,6%

- Gần 100% số phụ huynh là người đồng bào, sống bằng nghề nông, thu

nhập và trình độ dân trí thấp nên ảnh hưởng nhiều đến việc phối kết hợp giáo

dục cũng như đánh giá học sinh

- Một số phụ huynh mải lo phát triển kinh tế gia đình chưa quan tâm đúng

mức đến con em mình, chưa nắm được tâm lý lứa tuổi nên chưa biết cách dạy

bảo con đúng đắn

- Trình độ, năng lực của giáo viên không đều nhau

- 36,8% giáo viên là đồng bào dân tộc thiểu số, một số giáo viên trẻ mới

vào ngành chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc quản lý lớp học

2.3 Thực trạng về công tác giáo dục học sinh có khó khăn trong học tập và rèn luyện đạo đức ở trường TH Võ Thị Sáu năm học 2015 – 2016

Tôi đã thu thập số liệu phân loại học sinh có khó khăn trong học tập và rènluyện đạo đức theo 3 nhóm:

- Nhóm 1: Học sinh có khó khăn trong học tập

- Nhóm 2: Học sinh có khó khăn trong rèn luyện đạo đức

- Nhóm 3: Học sinh khó khăn cả 2 mặt học tập và rèn luyện đạo đức.Biểu hiện của học sinh ở các nhóm như sau:

Nhóm 1: Học sinh có dấu hiệu cơ bản sau đây:

+ Động cơ học tập không rõ ràng

+ Nhận thức chậm, kĩ năng thực hành yếu, kết quả học tập còn hạn chế.+ Thái độ tiêu cực trong học tập, chán học, lười học, không ham thíchnhững hoạt động học tập Từ đó dẫn đến các hành vi tiêu cực, gian dối, đối phó

Ví dụ: học sinh không học bài, không làm bài tập ở nhà do các em rỗngkiến thức lớp dưới Đến lớp không chịu nghe giảng còn chọc phá các bạn

Nhóm 2: Biểu hiện học sinh nhóm 2 như sau:

em cũng có những biểu hiện tiêu cực

+ Có biểu hiện mất thăng bằng về mặt tình cảm, dễ bị kích động hoặc trởnên nhu nhược

Ví dụ: các em dễ bị lôi cuốn, bị cám dỗ, nhu nhược yếu đuối, bị lợi dụng,không muốn khắc phục khó khăn trong lao động và học tập

- Những biểu hiện về hành vi thói quen đạo đức:

+ Hay vi phạm kỉ luật, nề nếp học tập, nội quy nhà trường,

+ Đôi khi có những hành vi tỏ ra xấc xược, chọc tức, trêu ngươi, kể cả đốivới thầy cô giáo; có khi lại tự cao, tự đại, coi thường bạn bè

+ Nói tục, chửi bậy, vô lễ với người lớn

+ Lấy tiền, lấy đồ dùng học tập của bạn, xì lốp xe…

- Nhóm 3: Thường có những biểu hiện sau:

+ Những em học yếu thường hay vi phạm kỉ luật học tập, thiếu trung thựctrong học tập, hay tỏ ra bất cần, động cơ học tập lệch lạc Do đó, có những biểuhiện hành vi sai trái về mặt đạo đức

+ Những em yếu kém về mặt đạo đức, đặc biệt là không có nhu cầu xã hộilành mạnh, sống thiếu niềm tin, kém ý chí thì ít khi là học sinh giỏi, thường làhọc sinh yếu kém

Bảng thống kê số học sinh có khó khăn trong học tập và rèn luyện đạođức đầu năm học 2015 – 2016 của trường Tiểu học Võ Thị Sáu:

Tổng số học

sinh

Số học sinhngoan, cótinh thần thái

độ học tậptốt

2.5 Nguyên nhân của thực trạng học sinh có khó khăn trong học tập

và rèn luyện đạo đức.

* Nguyên nhân từ chủ quan bản thân học sinh:

Do đặc điểm của học sinh tiểu học là lứa tuổi hồn nhiên, hiếu động, cơ thểbắt đầu phát triển về chiều cao, nhận thức, tâm lí… tình cảm của các em chưabền vững, không ổn định, dễ phát sinh mặc cảm, bồng bột, cả tin, thiếu tự chủ…

và thích bắt chước, thích tỏ vẻ “ta đây”, thích “làm người lớn” (thường gặp ởhọc sinh lớp 4; 5) nên các em rất dễ bị lôi kéo, sa ngã vào những việc làm khôngtốt, tạo cơ hội cho những biểu hiện tiêu cực trong xã hội xâm nhập vào tư tưởngtình cảm của các em.

* Nguyên nhân từ phía gia đình:

- Gia đình là cái nôi của sự hình thành và phát triển nhân cách trẻ thơ Giađình không quan tâm hoặc không biết quan tâm đúng mức cũng làm cho con emmình hư hỏng

- Một số gia đình vì mải mưu sinh để kiếm sống bằng đủ mọi cách nên ítquan tâm đến cuộc sống của con cái; không chia sẻ những khó khăn về mặt tâm

lý, tình cảm đối với trẻ thơ, coi đó là điều không đáng phải quan tâm

- Một số gia đình kinh tế quá dư dật, do đó nuông chìu con thái quá, chìukhông đúng cách, đáp ứng mọi đòi hỏi của con cái Ví dụ: sắm điện thoại diđộng, cho con tiền tiêu vặt hàng ngày, tiêu sài phung phí…

- Có những gia đình bố, mẹ lại là tấm gương mờ nhạt cho con trẻ như: vợchồng cãi lộn thậm chí đánh nhau, gia đình có người nghiện hút, nói năng thôtục, cục cằn …

- Có những học sinh có hoàn cảnh éo le: bố mẹ bỏ nhau hoặc mồ côi cha,

mẹ phải ở với người thân nên sự quan tâm chăm sóc từ người thân còn nhiềuhạn chế

- Gia đình có khó khăn về kinh tế dẫn đến bố mẹ không có điều kiện quantâm đến việc học hành của con cái

- Bố mẹ thiếu sự hiểu biết về tâm sinh lý lứa tuổi, thiếu kiến thức về giáodục và chăm sóc con cái

* Nguyên nhân từ phía nhà trường:

- Năng lực của một số giáo viên chủ nhiệm còn hạn chế trong việc giáodục đạo đức học sinh Quá chú trọng việc truyền thụ kiến thức mà quên đi mụctiêu giáo dục học sinh trở thành người công dân có ích cho xã hội, chưa đi sâu,

đi sát từng học sinh để nắm bắt hoàn cảnh riêng của từng em để thông cảm, chiasẻ.

- Vẫn còn có giáo viên bộ môn chưa chú trọng việc thông qua “dạy chữ”

để “dạy người”, đôi khi còn coi việc giáo dục đạo đức học sinh chỉ là việc củagiáo viên chủ nhiệm

- Vẫn còn có giáo viên nhận xét, đánh giá học sinh chưa sát thực tế Tronggiờ dạy, chưa quan tâm đúng mức đến những học sinh khó khăn tron học tập,chỉ chú trọng gọi những học sinh hay giơ tay phát biểu

- Việc áp dụng các phương pháp giáo dục nói chung, sự phối kết hợp giữacác lực lượng giáo dục mà nhà trường đóng vai trò chủ đạo đạt hiệu quả chưacao

* Nguyên nhân từ phía xã hội:

Một số hoạt động dịch vụ văn hóa không lành mạnh lôi kéo học sinh nhưtrò chơi điện tử, chat, chơi xu… làm cho các em mải chơi, quên học hành

Ngoài những nguyên nhân trên còn có yếu tố về mặt tâm lý của lứa tuổithiếu niên Đó là trẻ em ở lứa tuổi này thường là hiếu kỳ, tò mò thích làm ngườilớn, thích tìm hiểu cái mới

Khi tìm hiểu các nguyên nhân nói trên, chúng ta thấy mấu chốt của vấn đềgiáo dục học sinh nói chung và giáo dục học sinh có khó khăn trong học tập vàrèn luyện đạo đức nói riêng là người quản lý phải xây dựng được mối quan hệkhăng khít giữa nhà trường, gia đình và các tổ chức xã hội

Vấn đề đặt ra với đội ngũ cán bộ quản lý và tập thể sư phạm trường Tiểuhọc Võ Thị Sáu là tìm được các biện pháp khả thi để quản lý và giáo dục cáchọc sinh có khó khăn trong học tập và rèn luyện đạo đức nhằm góp phần nângcao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường trong giai đoạn hiện nay

3 Nội dung và hình thức của giải pháp

a Mục tiêu của giải pháp

- Giúp cho Ban Giám hiệu huy động được tối đa nguồn nhân lực trong hộiđồng nhà trường kết hợp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.

- Giúp giáo viên áp dụng tốt các phương pháp kỉ luật tích cực, tăng cườngtích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

- Tất cả các em học sinh đều được quan tâm đúng mức, không bỏ rơi emnào

- Kết hợp chặt chẽ giữa 3 môi trường giáo dục : Gia đình – Nhà trường –

Xã hội

- Huy động sự chung tay góp sức của cộng đồng dân cư nơi trường đóng

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

1 Lập kế hoạch chỉ đạo quản lý học sinh:

- Thành lập Ban chỉ đạo việc quản lý học sinh có khó khăn về học tập vàrèn luyện đạo đức bao gồm: Ban Giám hiệu, Bí thư Chi đoàn, Tổng Phụ tráchĐội, các giáo viên chủ nhiệm, Ban Đại diện cha mẹ học sinh ở các lớp

- Ban chỉ đạo tìm hiểu, nắm bắt tình hình học sinh có khó khăn trong họctập và rèn luyện đạo đức

Đây là khâu quan trọng trong công tác quản lý và giáo dục học sinh Dovậy ngay từ đầu năm học, tôi đã rà soát lại các học sinh có khó khăn trong họctập và rèn luyện đạo đức ở các lớp

+ Với khối 2, 3, 4, 5: thông qua nhận xét, đánh giá từ cuối năm học trước,qua khảo sát chất lượng đầu năm

+ Với khối 1: Tìm hiểu đối tượng học sinh thông qua phụ huynh, qua cácgiáo viên dạy mẫu giáo để biên chế lớp và phân công giáo viên chủ nhiệm phùhợp

Phân công các giáo viên, nhân viên có gia đình ở tại địa phương thu thậpthêm thông tin, đặc biệt là các thông tin về hoàn cảnh gia đình của các em

Phân loại học sinh có khó khăn trong học tập và rèn luyện đạo đức

Trên cơ sở các thông tin thu nhận được trong việc tìm hiểu và nắm bắttình hình học sinh có khó khăn trong học tập và rèn luyện đạo đức, tôi tiến hànhtổng hợp và phân loại sau đó chia làm 3 nhóm như sau:

Nhóm 1: Các học sinh có khó khăn trong học tập

Nhóm 2: Các học sinh có khó khăn trong rèn luyện đạo đức

Nhóm 3: Các học sinh có khó khăn về cả hai mặt học tập và rèn luyên đạođức

Mỗi nhóm như vậy lập một danh sách riêng theo mẫu:

(thôn, buôn)

Những khuyết điểm chính

Hoàn cảnh gia đình

2 Quán triệt tư tưởng, nhiệm vụ giáo dục học sinh có khó khăn về học tập và rèn luyện đạo đức.

Thông qua cuộc họp Hội đồng Sư phạm đầu năm học, Ban Giám hiệuquán triệt đến toàn thể cán bộ giáo viên – nhân viên nhà trường, đặc biệt là giáoviên chủ nhiệm về tư tưởng và trách nhiệm quan tâm giáo dục cho số học sinh

có khó khăn trong học tập và rèn luyện đạo đức Tập thể sư phạm trong nhàtrường cần nắm vững các đặc điểm về lao động nghề nghiệp:

Đối tượng lao động sư phạm trường Tiểu học là học sinh lứa tuổi 6 đến

11, lứa tuổi quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách Học sinh