SKKN SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện thân thiện trường tiểu học Trần Quốc Toản

SKKN SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện thân thiện trường tiểu học Trần Quốc ToảnSKKN SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện thân thiện trường tiểu học Trần Quốc ToảnSKKN SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện thân thiện trường tiểu học Trần Quốc ToảnSKKN SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện thân thiện trường tiểu học Trần Quốc ToảnSKKN SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện thân thiện trường tiểu học Trần Quốc ToảnSKKN SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện thân thiện trường tiểu học Trần Quốc ToảnSKKN SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện thân thiện trường tiểu học Trần Quốc ToảnSKKN SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện thân thiện trường tiểu học Trần Quốc ToảnSKKN SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả hoạt động thư viện thân thiện trường tiểu học Trần Quốc Toản

PHÒNG GD&ĐT KRÔNG ANA

TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN QUỐC TOẢN

MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG THƯ VIỆN THÂN THIỆN TRƯỜNG TIỂU HỌC

TRẦN QUỐC TOẢN Thuộc lĩnh vực: Quản lý

Họ và tên: Võ Văn Tính

Chức danh: Hiệu trưởng

Trình độ chuyên môn: Đại học

Chuyên ngành đào tạo: Giáo dục Tiểu học

I PHẦN MỞ ĐẦU:

1 Lý do chọn đề tài

Việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, hoạt động thư viện cómột vai trò đóng góp rất quan trọng Hoạt động thư viện góp phần nâng cao chấtlượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học, xây dựngthói quen tự học, tự nghiên cứu của giáo viên đặc biệt là việc đọc sách của họcsinh Trong trường tiểu học, thư viện nhà trường giúp học sinh tiếp cận và nhậnthức về cuộc sống, thế giới xung quanh một cách dễ dàng, thực tế hơn, thúc đẩylòng ham học hỏi, thích khám phá ở lứa tuổi học sinh qua nội dng các câu chuyện

từ sách báo, tài liệu, tranh ảnh

Từ thực tế hoạt động thư viện của trường tiểu học Trần Quốc Toản trongnhững năm trước đây, cho thấy hoạt động thư viện chưa thực sự đáp ứng đượcnhu cầu cần thiết của học sinh trong việc đọc sách, tìm hiểu, tra cứu Hoạt độngthư viện chưa đa dạng, chủ yếu chỉ mới là nơi mượn sách, đồ dùng dạy học củagiáo viên, học sinh Học sinh chưa có chỗ ngồi đọc rộng rãi, thoải mái, thoángmát Học sinh chưa có phương pháp đọc sách tốt và phù hợp với trình độ đọc củamình Nguyên nhân chủ yếu là do cơ sở vật chất thư viện còn hạn chế, phòng đọcchật hẹp, không thu hút được học sinh đến thư viện đọc sách thường xuyên Bảnthân tôi rất trăn trở, tìm giải pháp xây dựng và chỉ đạo đổi mới hoạt động thư viện

để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường

Chính vì vậy tôi chọn đề tài về “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao hiệu

quả hoạt động thư viện thân thiện trường tiểu học Trần Quốc Toản" để

nhằm chia sẻ kinh nghiệm với bạn bè đồng nghiệp trong việc chỉ đạo hoạt độngthư viện ở trường tiểu học

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:

2.1 Mục tiêu:

- Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác thư viện ở trường Tiểu học TrầnQuốc Toản, đề ra những giải pháp nhằm chỉ đạo hoạt động công tác thư việntrong nhà trường đạt hiệu quả

- Xây dựng thư viện thân thiện thu hút học sinh đến đọc sách nhằm nângcao chất lượng giáo dục của nhà trường ngày một đi lên.

2.2 Nhiệm vụ:

- Qua khảo sát tình hình thực tế, đánh giá thực trạng công tác thư viện của nhàtrường Đưa ra những giải pháp tích cực để chỉ đạo công tác, nghiệp vụ thư viện nhàtrường qua các việc làm cụ thể

- Định hướng việc tổ chức các hoạt động thư viện trong năm học đạt hiệu quả

3 Đối tượng nghiên cứu:

Hoạt động của thư viện thân thiện trường tiểu học

4 Giới hạn của đề tài:

Thư viện trường Tiểu học Trần Quốc Toản năm học 2015- 2016 và 2016- 2017

5 Phương pháp nghiên cứu:

a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;

- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập

b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra;

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục;

- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;

- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm

II PHẦN NỘI DUNG:

1 Cơ sở lý luận:

Năm học 2016-2017, toàn ngành tiếp tục tập trung kế hoạch hành độngthực hiện Nghị quyết số 29/NQ-TW về "Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục vàĐào tạo, đáp ứng yêu cầu, công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tếthị trường xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế" Mục tiêu trong giai đoạn hiệnnay là phải tăng cường tính thực tiễn, kỹ năng thực hành, năng lực tự học coitrọng kiến thức khoa học xã hội và nhân văn, bổ sung những thành tựu khoa họccông nghệ hiện đại phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh

Quy chế về tổ chức và hoạt động của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nêu rõ: "Thư viện trường phổ thông là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, là trung tâmsinh hoạt văn hóa của nhà trường Nó góp phần nâng cao chất lượng giảng dạycủa giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học, xây dựng thói quen tựhọc, tự nghiên cứu cho học sinh, tạo từng bước thay đổi phương pháp dạy học,đồng thời thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xâydựng nếp sống văn hóa cho các thành viên của nhà trường".

Thư viện sưu tầm và giới thiệu rộng rãi trong cán bộ, giáo viên và học sinhnhững sách báo cần thiết phục vụ giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học giáodục, bổ sung kiến thức của các bộ phận khoa học, góp phần vào việc nâng caochất lượng giảng dạy toàn diện “Công tác tổ chức và hoạt động của thư viện phải

là một nội dung quan trọng trong đánh giá để công nhận trường chuẩn quốc gia vàDanh hiệu thi đua hàng năm” (Quyết định số 61/1998/QĐ – BGD&ĐT)

Chính vì tầm quan trọng của hoạt động thư viện, trong những năm học vừaqua, Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo Krông Ana đã chỉ đạo cáctrường xây dựng và tăng cường hiệu quả của hoạt động thư viện của các trường học

thiện, tạo môi trường đọc sách tốt nhất thu hút học sinh và cộng đồng tham gia đọcsách

2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu:

2.1 Đặc điểm tình hình:

Trường Tiểu học Trần Quốc Toản là một trường nằm trên địa bàn xã thuầnnông cách trung tâm huyện khoảng 5km Nhân dân trên địa bàn từ địa bàn QuảngNam đến đây xây dựng kinh tế mới Trường được thành lập năm 1989 đến nay đãtrải qua gần 28 năm xây dựng và phát triển Ngay từ những ngày đầu thành lậptrường đã gặp không ít những khó khăn Nhân dân làm nghề nông, đời sống cònnghèo khó nên việc huy động sự đóng góp để xây dựng cơ sở vật chất không thểthực hiện được Thời gian gần đây, kinh tế địa phương có phần phát triển nêntrường lớp đã được xây dựng tương đối khang trang Cơ sở vật chất đảm bảo chocông tác dạy học

Được sự quan tâm của Ủy ban nhân dân huyện, Phòng Giáo dục và Đàotạo, chính quyền địa phương, cùng với sự nỗ lực cố gắng của tập thể cán bộ giáoviên và học sinh nhà trường, năm 2012 trường đã được công nhận Trường chuẩnquốc gia mức độ 1 Hiện nay trường có 2 điểm trường với 15 lớp, 336 học sinhhọc 2 buổi/ngày

2.2 Những ưu điểm của thư viện nhà trường trong thời gian qua

Thư viện của nhà trường đã đạt chuẩn theo quy định Hoạt động thư viện

kinh phí chi thường xuyên đầu tư cho thư viện để mua sách, thiết bị đồ dùng dạyhọc Cụ thể năm học 2015- 2016, thư viện nhà trường có 1 phòng với diện tích

được trang bị đầy đủ Số lượng sách tham khảo, sách phục vụ cho học sinh mượn

để học tập, báo, sách tra cứu, tương đối đảm bảo để phục vụ dạy học

- Nhân viên thư viện có trình độ chuyên môn đạt chuẩn theo quy định, cónăng lực, nhiệt tình trong công việc

- Hồ sơ thư viện

Hồ sơ thư viện đầy đủ, cập nhật thường xuyên việc mượn trả sách của họcsinh Theo dõi và kiểm kê sách hàng năm theo quy định Kế hoạch hoạt độngđược lên kịp thời và sát thực tế nhà trường

- Hoạt động của thư viện

Thư viện phục vụ việc mượn và trả sách, thiết bị đồ dùng dạy học cũng nhưviệc đọc sách của giáo viên và học sinh

Việc mượn trả sách, đồ dùng dạy học được thực hiện thường xuyên theonhu cầu của giáo viên và học sinh nhà trường

- Hiệu quả đạt được của thư viện:

Trong 2 năm 2014- 2015 và 2015- 2016, thư viện trường Tiểu học TrầnQuốc Toản đã được công nhận thư viện Thư viện đạt chuẩn Thư viện đã đảm bảocác loại sách thiết bị và đồ dùng phục vụ cho công tác dạy học của nhà trường

2.3 Những hạn chế

Tuy hoạt động thư viện đã có những kết quả nhất định song còn một số hạnchế Cụ thể như:

- Chưa có phòng đọc dành riêng cho học sinh Phòng đọc không đủ rộng,chưa thoáng mát Phòng đọc không được trang trí xung quanh, không gian chưathân thiện để thu hút học sinh đến nhiều với thư viện

- Cơ sở vật chất, trang thiết bị của thư viện chưa phong phú, một số loại tủ,

kệ sách chưa phù hợp với học sinh

- Khu vực đọc sách chưa tạo cho các em một tinh thần thoải mái và hứngthú, môi trường đọc chưa thoáng mát

- Hoạt động của thư viện chưa đa dạng, chưa có sự tham gia của học sinhtrong việc quản lý, hỗ trợ thư viện

- Chưa có sự tham gia hỗ trợ của cha mẹ học sinh và cộng đồng trong việcphát triển thư viện

3 Nội dung và hình thức của giải pháp

3.1 Mục tiêu của giải pháp

Việc chỉ đạo đổi mới hoạt động thư viện, xây dựng một thư viện thân thiện

ở trường học nói chung, ở trường tiểu học nói riêng là rất cần thiết Nó nhằm mụcđích:

- Thay đổi cách thức hoạt động của thư viện

- Tạo môi trường thân thiện thu hút học sinh đến thư viện đọc sách

- Thu hút sự tham gia của cha mẹ học sinh và cộng đồng

Về hiệu quả mang lại:

- Học sinh tham gia đọc sách nhiều hơn, rèn cho các em thói quen đọc sáchthường xuyên và trở thành người đọc độc lập

- Từ việc đọc sách thường xuyên và hứng thú, hỗ trợ cho các em trong việcgiao tiếp, học tập, đặc biệt là học tốt môn Tiếng Việt

- Cha mẹ học sinh hỗ trợ kinh phí để tu sửa cơ sở vật chất, mua sách choThư viện

3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

3.2.1 Chỉ đạo xây dựng và thiết lập thư viện thân thiện

Tháng 6 năm 2016, trường Tiểu học Trần Quốc Toản được sự chỉ đạo củaPhòng Giáo dục và Đào tạo đã hợp tác với tổ chức Room To Read xây dựng thêm

năm 2016 Từ lúc bắt đầu thiết lập, nhà trường đã nỗ lực, sát sao chỉ đạo cán bộgiáo viên, phối hợp với cha mẹ học sinh hoàn thiện từng công đoạn và hiện nay

đã đưa vào hoạt động Cụ thể:

- Trang trí phòng đọc sách cho học sinh

Phòng đọc sách cho học sinh chỉ dành cho các em đến đọc sách, truyện, tracứu, viết vẽ

Phòng đọc được sơn màu sáng Các cửa sổ phải đảm bảo rộng và làm bằngkính để tận dụng tối đa ánh sáng từ ngoài vào Các mảng tường được vẽ nhữnghình ảnh đẹp mắt, phù hợp với lứa tuổi học sinh Như hình ảnh thiên nhiên, câycối, hoa và các loài thú hoặc những bức tranh có trong các câu truyện các emđược đọc Bố trí những hình ảnh đẹp tạo cho một không gian đọc vừa đẹp và thânthiện Vì thế khi đến thư viện các em không chỉ được đọc sách mà còn đượcthưởng thức những cảnh đẹp qua những bức tranh, tạo cho các em tinh thần thoảimái và thích thú khi đến thư viện

Dưới đây là một số hình ảnh của một số bức tranh trong phòng đọc

+ Bố trí các góc

Góc trò chơi: Góc trò chơi là góc dành riêng cho những học sinh thích chơicác trò chơi như nặn hình hay chơi các trò chơi trí tuệ Từ các trò chơi, các em sẽphát triển tư duy tốt hơn và tạo cho các em nhiều hứng thú Đặc biệt, góc trò chơikhuyến khích học sinh khối 1 khi các em chưa đọc được thì đến thư viện để chơicác trò chơi giáo dục, làm quen với thư viện và hình thành thói quen đến thư viện.

Góc viết vẽ:

Góc viết vẽ dành cho những em yêu thích vẽ lại các nhân vật hoặc viếtnhững đoạn văn, thơ hoặc những cảm nghĩ của các em sau khi đọc một câutruyện Góc viết vẽ khuyến khích học sinh chia sẻ những cảm xúc khi đọc sáchthông qua hình thức viết, vẽ Góc viết vẽ tạo môi trường thân thiện với học sinhvới các sản phẩm do các em tự tạo ra đồng thời xây dựng môi trường văn bảntrong thư viện

Những sản phẩm viết, vẽ của các em được trưng bày trên góc viết vẽ đểđộng viên khuyến khích các em

Dưới đây là hình ảnh góc viết vẽ

Góc tra cứu:

Góc tra cứu khuyến khích học sinh sử dụng sách tra cứu phục vụ học tập vànâng cao kiến thức, rèn luyện kỹ năng tra cứu cho học sinh Góc tra cứu bao gồmmột số loại sách từ điển, sách về động vật, thiên nhiên, thế giới và con người.v.v khi cần thiết các em đến tra cứu nâng cao kiến thức, hiểu biết hỗ trợ học tập vàcuộc sống

Hình ảnh của góc tra cứu:

+ Các bảng biểu và nội quy thư viện

Các bảng biểu, nội quy thư viện phải có nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, trangtrí đẹp mắt và đặt đúng vị trí để các em dễ nhìn, dễ đọc và thực hiện Như bảnghướng dẫn tìm sách theo mã màu, bảng nội quy thư viện, bảng nhắc nhở giữ gìn

vệ sinh chung, lịch đọc sách.v.v Bảng tìm sách theo mã mà bao gồm 6 màu :Xanh lá cây, đỏ, cam, trắng, xanh dương, vàng tương ứng với màu kệ sách và mãmàu sách Nhìn vào bảng các em dễ dàng tìm sách phù hợp với trình độ đọc củamình Cụ thế: học sinh lớp 1 đọc sách theo mã màu xanh lá cây, đỏ, cam Nhữngloại sách này phù hợp trình độ đọc của học sinh lớp 1 bởi vì sách có ít chữ, nhiềutranh dễ đọc Càng lên lớp lớn hơn, trình độ đọc cao hơn thì các em đọc các sáchnhiều chữ, ít tranh và có nội dung khó hơn như theo bảng hướng dẫn

Dưới đây là một số hình ảnh các bảng biểu:

Bảng nội quy thư viện

Bảng hướng dẫn tìm sách theo mã màu

Bảng nội quy bên ngoài

+ Sắp xếp các kệ

Các kệ sách ở đây được sơn theo 6 mã màu phù hợp với từng loại sách phùhợp trình độ đọc của học sinh Độ cao của kệ vừa phải, dễ trưng bày sách Khinhìn màu kệ các em biết ngay kệ đó là trưng bày sách phù hợp trình độ đọc đốivới học sinh lớp mấy kệ sách được sắp xếp xung quanh phòng và có vị trí phùhợp.

+ Sắp xếp sách theo mã màu

Sách thuộc mã màu nào thì được xếp lên kệ có màu đó Ví dụ sách có mã

màu xanh.v.v để học sinh dễ tìm và trả sách xếp vào màu kệ quy định

Kệ sách được xếp sách theo mã màu

+ Khu vực ngồi đọc của học sinh

Khu vực ngồi đọc sách của học sinh là vị trí trung tâm của phòng vàkhoảng không gian rộng nhất Khu vực này được trải thảm xốp để học sinh ngồi.Các bàn để các em ngồi đọc có chiều cao phù hợp, màu sắc đẹp Vì vậy các emngồi đọc với tư thế thoải mái, không bị gò ép

3.2.2 Trang bị sách truyện cho thư viện

Hiện nay thư viện đã có khoảng gần 1000 quyển sách Hàng năm thư việnđược tổ chức Room ToRead tài trợ ¾ số sách Còn lại nhà trường huy động đónggóp của cha mẹ học sinh và cộng đồng Như vậy nguồn sách được bổ sungthường xuyên đáp ứng nhu cầu mượn về nhà và đọc sách tại chỗ của học sinh

3.2.3 Tập huấn nâng cao chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ thư viện vàgiáo viên

- Đối với nhân viên thư viện

Nhân viên thư viện được cấp trên tổ chức tập huấn thường xuyên về nghiệp

vụ thư viện

- Đối với giáo viên

Sau khi nhân viên thư viện được các cấp tập huấn về nghiệp vụ thư viện,nhà trường tổ chức tập huấn lại cho toàn bộ giáo viên toàn trường để giáo viênđược nắm bắt và thực hiện trong các họat động liên quan đến thư viện Như tậphuấn về thiết lập thư viện, cách hướng dẫn học sinh tìm sách theo mã màu phùhợp với trình độ đọc; tập huấn về tổ chức tiết đọc thư viện cho học sinh.v.v

Dưới đây là một số hình ảnh tập huấn của giáo viên

3.3.4 Chỉ đạo hoạt động của thư viện

- Thành lập đội hỗ trợ thư viện

Đội hỗ trợ thư viện gồm khoảng 6 đội, mỗi đội có 6 em học sinh lớp 4,5.Đội hỗ trợ thư viện được giao nhiệm vụ giúp nhân viên thư viện ghi phiếu cho cácbạn mượn, trả sách, thu hồi sách và xếp lên kệ.v.v Thời gian hoạt động của Đội

là trước giờ vào lớp, giờ ra chơi và sau giờ học Nhờ có đội hỗ trợ thư viện màcông việc của nhân viên thư viện đỡ vất vả hơn Vì thế mà việc điều hành cáchoạt động dễ dàng và hiệu quả hơn

Hình ảnh học sinh đến thư viện đọc sách trong giờ ra chơi

- Phân bổ Lịch đọc sách theo tiết đọc thư viện của từng lớp

Tiết đọc thư viện được thực hiện theo từng lớp Mỗi lớp thực hiện tiết đọctại thư viện mỗi tuần 1 tiết do giáo viên chủ nhiệm phụ trách và hướng dẫn Nộidung tiết đọc thư viện được quy định theo trình độ đọc của học sinh Như đọc to

cá nhân, cùng đọc

Dưới đây là hình ảnh tiết đọc thư viện của trường

Ngoài các hoạt động thường xuyên, nhà trường đã tổ chức có hiệu quả cáchoạt động nhằm tạo hứng thú và bổ ích cho học sinh, góp phần tạo môi trườnghọc tập thân thiện để các em cảm thấy mỗi ngày đến trường là một ngày vui Cụthể như tổ chức ngày hội đọc sách, giới thiệu sách, kể chuyện theo sách, thi vuiđọc sách, rung chuông vảng.v.v

Dưới đây là một số hình ảnh tổ chức các hoạt động: