SKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số

SKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốSKKN Một số biện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số

MỤC LỤC

Trang I PHẦN MỞ ĐẦU …….…….……… ………2

1 Lý do chọn đề tài ……… ……….2

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài ……… …………3

3 Đối tượng nghiên cứu ……… ………… ……… …………3

4 Phạm vi nghiên cứu ……….3

5 Phương pháp nghiên cứu ……… ………….………….3

II PHẦN NỘI DUNG …… ……… …………3

1 Cơ sở lý luận ……… ……… 3

2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu……….………….4

3 Nội dung và hình thức của giải pháp 5

a Mục tiêu giải pháp ……… ……… …5

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp…….……….5

c Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp ……… …….……… 16

d Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm vi và hiệu quả ứng dụng……… … …17

III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ …….…….……….……18

1 Kết luận ……….………18

2 Kiến nghị ……….………….19

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Như chúng ta đã biết, tất cả các trường tiểu học ở Việt Nam đều họcchung một chương trình, một bộ sách giáo khoa các môn học, đều đánh giákết quả học tập của học sinh trên một chuẩn thống nhất về kiến thức, kĩ năng

và đều dạy học trực tiếp bằng tiếng Việt Trong khi, điều kiện dạy học ở cácvùng miền rất khác nhau và không phải tất cả học sinh tiểu học đều biết tiếngViệt trước tuổi đến trường Tiếng Việt là ngôn ngữ thứ nhất đối với học sinhngười dân tộc Kinh nhưng lại là ngôn ngữ thứ hai đối với học sinh người dântộc thiểu số

Trong những năm học vừa qua, công tác tăng cường tiếng Việt cho họcsinh dân tộc thiểu số luôn được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của các cấp, banngành vì vậy chất lượng học tập tiếng Việt của các em đã có nhiều chuyểnbiến tích cực Tuy nhiên, do sự chi phối của nhiều yếu tố khác nhau trong quátrình dạy học nên công tác giáo dục học sinh vùng dân tộc thiểu số vẫn cònnhiều khó khăn hạn chế, chất lượng học tập của học sinh vẫn còn thấp so vớimặt bằng chung

Thực tế cho thấy, ở các vùng khó khăn có nhiều học sinh dân tộc thiểu

số nói chung và trường tiểu học Y Ngông nói riêng, cha mẹ học sinh phần lớnnằm trong diện lao động nghèo lại đông con, điều kiện kinh tế gia đình cònkhó khăn, nên chưa quan tâm đúng mức đến việc học của con em mình ởtrường cũng như ở nhà Đa số học sinh dân tộc thiểu số trước tuổi đến trườngchưa nói, giao tiếp thành thạo bằng tiếng Việt Bên cạnh đó, các em lại ít nhậnđược tác động từ môi trường gia đình, cộng đồng Hơn nữa, tiếng mẹ đẻ còn

có thể là rào cản đối với việc học tiếng Việt của các em Hầu hết giáo viênkhông biết nói tiếng nói tiếng dân tộc nên công tác phối hợp với cha học sinh

để nâng cao chất lượng dạy học còn nhiều hạn chế

Làm thế nào để học sinh dân tộc thiểu số khắc phục được rào cản ngônngữ, học tốt các môn học trong chương trình tiểu học và đạt chuẩn kiến thức

kĩ năng chung là vấn đề tôi luôn băn khoăn, trăn trở để tìm giải pháp hữu hiệu

nhất Đó cũng chính là lý do tôi chọn đề tài “Một số biện pháp tăng cường

tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số”.

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Nghiên cứu và lựa chọn một số giải pháp phù hợp với đối tượng họcsinh nhằm giúp giáo viên thực hiện hiệu quả việc tăng cường tiếng Việt chohọc sinh dân tộc thiểu số, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục trong nhàtrường

Thông qua việc nghiên cứu, khảo sát nhằm lựa chọn và thực hiện cácgiải pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số trong nhàtrường đảm bảo tính bền vững, hiệu quả

3 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng công tác tăng cường tiếng Việt cho học sinh dântộc thiểu số qua các năm học và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chấtlượng dạy học theo định hướng tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộcthiểu số trong nhà trường

4 Phạm vi nghiên cứu

Giáo viên, học sinh trường Tiểu học Y Ngông, xã Dur Kmăl, huyệnKrông Ana năm học 2015 - 2016 và một số tài liệu, văn bản hướng dẫn cóliên quan đến công tác tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu sốtrong trường tiểu học

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu

- Phương pháp khảo nghiệm

- Phương pháp điều tra nghiên cứu các sản phẩm hoạt động

- Phương pháp thống kê toán học

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

Theo Đề án “Tăng cường tiếng Việt cho trẻ em mầm non, học sinh tiểuhọc vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016-2020, định hướng đến 2025” phấnđấu đến năm 2020, hằng năm, 100% học sinh tiểu học người dân tộc thiểu sốđược tập trung tăng cường tiếng Việt

Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức của Quốc gia, được sử dụng trongnhà trường Đối với học sinh dân tộc thiểu số, tiếng Việt có vai trò đặc biệtquan trọng Việc không thông thạo tiếng Việt sẽ là rào cản rất lớn trong quátrình nắm bắt tri thức của học sinh

Tăng cường tiếng Việt là một trong những giải pháp nhằm giúp họcsinh dân tộc thiểu số có kỹ năng cơ bản trong việc sử dụng tiếng Việt để hoànthành chương trình giáo dục tiểu học; tạo tiền đề để học tập, lĩnh hội tri thứccủa các cấp học tiếp theo; góp phần nâng cao chất lượng giáo dục học sinhdân tộc thiểu số trong nhà trường

2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu

Trong những năm học vừa qua, công tác tăng cường tiếng Việt cho họcsinh dân tộc thiểu số luôn được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Phòng Giáodục và Đào tạo, chính quyền địa phương Lãnh đạo nhà trường luôn xác địnhđúng tầm quan trọng của việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộcthiểu số vì vậy đã xây dựng được kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ, đưa ra một sốbiện pháp phù hợp để tăng cường tiếng Việt cho học sinh Hàng năm, 100%

số học sinh dân tộc thiểu số trong toàn trường được tăng cường tiếng Việt Đa

số giáo viên nhiệt tình, có trách nhiệm trong công tác, có ý thức tự học, tự rèn,khắc phục hạn chế, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Trường Tiểu học Y Ngông được thành lập năm 2008 với ba điểmtrường đóng trên ba buôn đặc biệt khó khăn của xã Dur Kmăl Tỉ lệ học sinhdân tộc thiểu số hàng năm chiếm trên 98% tổng số học sinh toàn trường Hầuhết các em thuộc diện gia đình có hoàn cảnh khó khăn, trình độ dân trí thấp,nhận thức về giáo dục và chăm lo việc học hành của cha mẹ học sinh đối vớicon em còn nhiều hạn chế Vì vậy việc phối hợp với cha mẹ học sinh để nângcao chất lượng học tập cho các em gặp không ít khó khăn

Đội ngũ giáo viên chủ yếu là người dân tộc kinh từ vùng thuận lợichuyển vào công tác tại đơn vị Hầu hết giáo viên không biết nói tiếng dân tộccũng như không hiểu biết nhiều về phong tục tập quán của đồng bào nên côngtác vận động học sinh ra lớp, phối hợp với cha mẹ học sinh để tăng cườngtiếng Việt, nâng cao chất lượng dạy học còn nhiều hạn chế Một số giáo viênmới ra trường chưa có nhiều kinh nghiệm về chuyên môn nên còn gặp những

khó khăn nhất định trong công tác dạy học.

Xuất phát từ thực trạng trên, để tiếp tục pháp huy những điểm mạnhđồng thời khắc phục những hạn chế, cần phải đưa ra một số giải pháp thiếtthực hơn, phù hợp đối tượng học sinh, điều kiện của đơn vị, địa phương đểthực hiện hiệu quả việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số,từng bước nâng cao chất lượng giáo dục học sinh trong nhà trường

3 Nội dung và hình thức của giải pháp

a Mục tiêu của giải pháp

Giúp giáo viên thực hiện hiệu quả một số giải pháp tăng cường tiếngViệt cho học sinh dân tộc thiểu số

Từng bước nâng cao kĩ năng sử dụng tiếng Việt nhằm giúp học sinh có

kĩ năng cơ bản trong việc sử dụng tiếng Việt để hoàn thành chương trình lớphọc; tạo tiền đề để học tập, lĩnh hội tri thức của các lớp học, cấp học tiếp theo;góp phần nâng cao chất lượng giáo dục học sinh dân tộc thiểu số trong nhàtrường

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

b.1 Nâng cao năng lực chuyên môn về công tác tăng cường tiếng Việt cho đội ngũ giáo viên

“Không có việc gì khó Chỉ sự lòng không bền Đào núi và lấp biển Quyết chí ắt làm nên.’’

(Hồ Chí Minh)Đúng vậy, dù công tác tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu

số ở vùng đặc biệt khó khăn, gian nan, vất vả đến đâu, nhưng nếu đội ngũgiáo viên thực sự yêu nghề, mến trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao trong côngviệc thì chắc chắn sẽ vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ Bởichính lòng yêu nghề, mến trẻ sẽ giúp đội ngũ giáo viên quan tâm nhiều hơnđến hiệu quả công việc của mình, trong đó có công tác tăng cường tiếng Việt

Vì vậy, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên có tầm quan trọng chiếnlược, có tính chất quyết định chất lượng dạy học trong nhà trường Tuy nhiên,

công tác bồi dưỡng đội ngũ muốn đạt hiệu quả cao cần phải thực hiện mộtcách có kế hoạch, phù hợp với yêu cầu thực tiễn của nhà trường và nhu cầucủa đội ngũ giáo viên

Bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn về công tác tăng cường tiếngViệt cho học sinh dân tộc thiểu số là một trong những khâu quan trọng giúpgiáo viên thực hiện hiệu quả các biện pháp tăng cường tiếng Việt cho họcsinh Thông qua các hình thức sinh hoạt chuyên môn, nhà trường chú trọngbồi dưỡng cho giáo viên một số vấn đề cơ bản sau:

- Bản chất của tăng cường tiếng Việt là giúp học sinh chưa biết hoặcbiết nói ít tiếng Việt có thể học tập các môn học trong hệ thống giáo dục sửdụng tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức Tăng cường tiếng Việt không cónghĩa là tăng thêm lượng kiến thức mà chúng ta có thể giảm bớt hay nói cáchkhác là điều chỉnh lượng kiến thức làm cho nó dễ hiểu hơn, phù hợp hơn vớiđối tượng học sinh

- Tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số có vai trò quanquan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục học sinh Bởi vì, đối vớihọc sinh dân tộc thiểu số tiếng Việt là ngôn ngữ thứ 2 Học sinh học bằngngôn ngữ 1 (NN1) so với ngôn ngữ 2 (NN2) có sự khác biệt, cụ thể:

+ Học sinh học bằng NN1 có vốn tiếng Việt khoảng 4000 từ (trước khi

đi học), tư duy trực tiếp bằng TV (tiếp cận TV tự nhiên), tiếp thu ngôn ngữhiệu quả từ nghe – nói – đọc – viết và có tác động tích cực của gia đình, cộngđồng

+ Học sinh học bằng NN2 thường không biết hoặc biết ít tiếng Việt, tưduy gián tiếp (tiếp cận tiếng Việt áp đặt), tiếp thu tiếng Việt hạn chế do khônghình thành ngay được mối liên hệ giữa âm thanh và chữ viết, giữa âm thanh

và ngữ nghĩa – ngữ pháp Các em ít nhận được tác động từ môi trường giađình, cộng đồng và chịu sự ảnh hưởng tiêu cực của tiếng mẹ đẻ

- Khi thực hiện tăng cường tiếng Việt cho học sinh, giáo viên cần giúpcác em tiếp cận với kiến thức, kĩ năng các môn học thông qua kinh nghiệm

mà các em trích lũy được trước đó (có thể bằng tiếng mẹ đẻ), theo mức độ từ

dễ đến khó Chú ý đến học sinh, đến cuộc sống và môi trường học tập của các

em, tạo điều kiện để học sinh được học tập theo đặc điểm cá nhân Vận dụng

linh hoạt các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học khác nhau nhằm lôicuốn học sinh tham gia tích cực vào các hoạt động học tập Sử dụng đồ dùnghọc tập đa dạng, thường xuyên trong các hoạt động học tập.

Hiểu được sự khác biệt giữa học sinh kinh và học sinh dân tộc thiểu sốkhi học tiếng việt sẽ giúp giáo viên lựa chọn được những phương pháp, hìnhthức tổ chức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh dân tộc thiểu số ở địaphương; tạo điều kiện thuận lợi để giúp học sinh học bằng NN2 lấp được chỗtrống về sự chênh lệch khoảng 4000 từ (trước khi đến trường)

b.2 Thực hiện hiệu quả công tác Chuẩn bị tiếng Việt cho trẻ trước tuổi đến trường

Chuẩn bị tiếng Việt là bước đầu của tăng cường tiếng Việt Chuẩn bịtiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số trước khi học lớp một giúp các em có thểnghe hiểu một số câu, từ ngữ để giao tiếp với giáo viên, bạn bè; nhận diệnđược các chữ cái tiếng Việt, biết cách cầm bút, tư thế ngồi viết, thuộc một sốbài hát, các nề nếp học tập ; có tâm thế sẵn sàng đi học, học các môn học vàthực hiện các hoạt động giáo dục

Công tác chuẩn bị tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số thường được

tổ chức trong dịp hè, trong khoảng thời gian một tháng vào trước năm học Để

thực hiện hiệu quả công tác này, trước hết, lãnh đạo nhà trường cần xây dựng

kế hoạch Chuẩn bị tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số trước khi học lớp một;phân công nhiệm vụ cụ thể và triển khai kế hoạch kịp thời đến từng giáo viêntrong trường; phối hợp tốt với thôn buôn và cha mẹ học sinh điều tra vậnđộng học ra lớp

Chương trình học được thực hiện theo chương trình “Tập nói tiếng Việt

cho học sinh dân tộc” theo tài liệu “Kế hoạch bài học Chuẩn bị tiếng Việt cho trẻ em trước tuổi đến trường” của Bộ (tài liệu được cấp phát cho giáo viên

tập huấn hè 2008), gồm 60 bài, 180 tiết Căn cứ vào đối tượng HS cụ thể củatừng lớp, lãnh đạo nhà trường chỉ đạo giáo viên lựa chọn một số nội dung ởtài liệu (phù hợp với đối tượng) để dạy cho trẻ

Ví dụ:

- Căn cứ vào tình hình thực tế của đơn vị, giáo viên lựa chọn số lượng,

thời lượng bài dạy cụ thể trong thời gian một tháng như sau: Tổng số bài dạy

là 30 bài, mỗi bài học trong 03 tiết, mỗi tiết khoảng 30 phút, sau mỗi tiết học

có 05 phút chuyển tiết, giữa mỗi buổi học có 15 phút để vui chơi

- Trong mỗi tiết học, ngoài thời gian tập nói, giáo viên dành từ 15 đến

20 phút để hướng dẫn học sinh tập nhận diện các chữ cái từ dễ đến khó, tập

tô, tập viết các âm vần

Để đạt hiệu quả tốt, giáo viên cần tăng cường việc sử dụng đồ dùng dạyhọc (các thiết bị dạy học, tranh ảnh trực quan, đồ dùng dạy học tự làm ),tuyệt đối tránh dạy chay, hình thức Cuối đợt học, giáo viên tổ chức khảo sátvới từng học sinh để có kế hoạch phụ đạo, bồi dưỡng trong năm học

Đa số học sinh tham gia học tập là học sinh dân tộc thiểu số có hoàncảnh gia đình khó khăn nên không thể vận động các em đóng góp để chi trảtiền bồi dưỡng cho giáo viên Vì vậy, nhà trường có thể trích nguồn kinh phíchi thường xuyên của đơn vị để động viên, bồi dưỡng cho giáo viên trực tiếpgiảng dạy

b.3 Tăng cường tiếng Việt trong các môn học

Như chúng ta đã biết, trong điều kiện thực hiện một chương trình vàmột bộ sách giáo khoa, dù dạy học các môn học, bài học bằng tiếng Vệt chohọc sinh Kinh hay học sinh dân tộc thiểu số thì giáo viên đều phải bám sátmột chuẩn chung quốc gia về kiến thức và kĩ năng của các môn học Để đápứng chuẩn này, khi dạy học các môn học cho học sinh dân tộc thiểu số, giáoviên cần tiến hành một số biện pháp tăng cường tiếng Việt nhằm giúp họcsinh học bằng tiếng Việt có hiệu quả

Căn cứ vào tình hình thực tiễn của đơn vị, đối tượng học sinh, lãnh đạonhà trường chỉ đạo giáo viên lựa chọn các biện pháp tăng cường tiếng Việtđảm bảo tính thiết thực, phù hợp với đối tượng học sinh Dưới đây là một sốbiện pháp tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộc thiểu số mà đơn vịtrường tiểu học Y Ngông đã lựa chọn và thực hiện hiệu quả:

- Chỉ đạo giáo viên chủ động điều chỉnh nội dung, thời lượng dạy họccác môn học khác để tập trung vào dạy môn Tiếng Việt, Toán

- Thực hiện dạy học phân hóa đối tượng học sinh như: phân hóa theo sở

thích, khả năng tiếp thu, đặc điểm cá nhân của học sinh,

- Sử dụng linh hoạt các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học; tăngcường tổ chức dạy học theo nhóm, trò chơi học tập; sử dụng đồ dùng dạyhọc thường xuyên, có hiệu quả; khuyến khích sử dụng các trò chơi học tập

để tăng cường tiếng Việt và yêu thích tiếng Việt cho học sinh

- Tạo điều kiện thuận lợi, khuyến khích giáo viên tự học tiếng mẹ đẻcủa học sinh để giúp các em vượt qua rào cản ngôn ngữ (có thể sử dụng songngữ để giải nghĩa từ,…)

- Sử dụng hiệu quả đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh “Tài liệu bổ trợtiếng Việt 1,2,3” để tăng cường tiếng Việt cho học sinh trong các buổi học thứhai

- Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm phối hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn

để tăng cường tiếng Việt cho học sinh trong tất cả các môn học (giáo viên chủnhiệm lập danh sách những học sinh cần tăng cường tiếng Việt cho giáo viên

bộ môn, giáo viên bộ môn dành thời gian trong mỗi tiết học để tăng cườngtiếng Việt cho học sinh)

- Riêng khối lớp một, chỉ đạo giáo viên thực hiện phương án tăng thờilượng tiếng Việt từ 350 tiết lên 500 tiết (3 tiết/ bài) đối với chương trình hiệnhành ( trong những năm học trước và năm học 2016-2017)

Bên cạnh việc thực hiện tăng cường tiếng Việt cho học sinh trong tất cảcác môn học, việc tổ chức dạy học môn Tiếng Êđê cho học sinh dân tộc thiểu

số trong nhà trường cũng rất cần thiết Học tiếng mẹ đẻ không chỉ giúp họcsinh biết giữ gìn những bản sắc văn hóa riêng, chữ viết của dân tộc mình màcòn hỗ trợ đắc lực cho các em trong việc học tập các môn học khác, đặc biệt

là môn tiếng Việt

Để giúp giáo viên thực hiện hiệu quả các biện pháp tăng cường tiếngViệt trong các môn học, lãnh đạo nhà trường phải thực sự đồng hành cùnggiáo viên Thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, dự giờ thăm lớp, lãnhđạo nhà trường góp ý, chia sẻ và cùng giáo viên tháo gỡ những khó khăntrong quá trình thực hiện

b.4 Xây dựng môi trường học tiếng Việt cho học sinh

b.4.1 Xây dựng môi trường học tiếng Việt trong nhà trường

Những ấn tượng trực giác hết sức quan trọng đối với trẻ em, đặc biệt làgiai đoạn đầu của bậc tiểu học Nếu hằng ngày học sinh học sinh được tiếpxúc với một không gian lớp học và trường học tiếng Việt, thì chắc chắn tiếngViệt sẽ dần dần được khắc sâu vào trí nhớ của các em Vì vậy, xây dựng môitrường học tiếng Việt trong nhà trường là một trong những yếu tố giúp giáoviên thực hiện hiệu quả công tác tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộcthiểu số Tùy vào tình hình thực tiễn, nhà trường định hướng cho giáo viên tạocảnh quan tiếng Việt phù hợp

Ví dụ:

- Đối với không gian lớp học tiếng Việt, có thể bao gồm: cờ Tổ quốc,ảnh Bác Hồ, năm điều Bác Hồ dạy,…; danh sách lớp, khẩu hiệu theo chủ đề,truyện tranh, sách đọc thêm,…; mô hình, tranh ảnh, mẫu vật, bản đồ, bảngchữ cái,…; các sản phẩm của học sinh (bài viết chữ đẹp, tranh vẽ, sản phẩmthủ công…)

- Đối với không gian trường học tiếng Việt có thể là: khẩu hiệu, ápphích, bản tin,…; tên lớp, tên phòng chức năng,…

Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể của không gian lớp học, giáo viên lựachọn và trưng bày các sản phẩm cho phù hợp Có những sản phẩm được trưngbày cố định suốt cả năm học (khẩu hiệu, danh sách lớp,…), nhưng cũng cần

có những sản phẩm khác được thay đổi theo tháng, tuần cho phù hợp với chủ

đề, nội dung bài học và khả năng tiếng Việt của học sinh Tránh sự đơn điệu,thiếu linh hoạt trong trưng bày sẽ làm cho học sinh cảm thấy nhàm chán,không phát huy được hiệu quả như mong muốn

Bên cạnh đó, nhà trường cần thực hiện tốt việc xây dựng mô hình thưviện trường học thân thiện: thư viện xanh, thư viện lớp học, thư viện lưuđộng,…Tăng cường các hoạt động giao tiếp trong trường học, lớp học thôngqua hoạt động học tập, vui chơi,…để thực hiện hiệu quả xây dựng môi trườnghọc tiếng Việt trong nhà trường

b.4.2 Xây dựng môi trường học tiếng Việt trong gia đình

Thói quen sử dụng tiếng mẹ đẻ là một trong những nguyên nhân ảnhhưởng đến chất lượng học tiếng Việt của học sinh Vì vậy, cần làm tốt côngtác phối hợp với cha mẹ học sinh để xây dựng môi trường tiếng Việt trong giađình Dưới đây là một số giải pháp xây dựng môi trường tiếng Việt trong giađình mà chúng tôi đã triển khai và thực hiện hiệu quả:

- Khảo sát để nắm được điều kiện cụ thể của từng gia đình học sinhnhư: ti vi, sách báo, góc học tập,…

- Xây dựng kế hoạch vận động, hướng dẫn cha mẹ học sinh tạo môitrường tiếng Việt phù hợp với điều kiện từng gia đình, như: tạo góc học tậpcho con em, đóng bàn ghế học tập, chọn vị trí đặt bàn học đủ ánh sáng, trangtrí góc học tập (thời khóa biểu, giấy khen,…); hướng dẫn cha mẹ học sinh tạođiều kiện về thời gian và nhắc nhở con em học bài, quan sát việc học của con

em, nhắc nhở con em nghe radio, xem ti vi, đọc sách báo (nếu gia đình có),khuyến khích cha mẹ học sinh giao tiếp với con bằng tiếng Việt,…

b.4.3 Tổ chức hiệu quả các hoạt động ngoài giờ lên lớp

Hoạt động ngoài giờ lên lớp đóng một vai trò quan trọng góp phầnnâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh, thực hiện mục tiêu giáodục trong nhà trường Chính từ những hoạt động như: hoạt động tập thể, hoạtđộng xã hội, không chỉ trang bị cho các em những kiến thức cơ bản mà còngóp phần thực hiện hiệu quả việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh dân tộcthiểu số, trau dồi cho các em những kĩ năng sống, kĩ năng giao tiếp, hìnhthành nhân cách học sinh, đem lại niềm vui cho các em khi đến trường

Để tổ chức hiệu quả các động ngoài giờ lên lớp, chúng tôi đã giao nhiệm

vụ cho Tổng phụ trách đội phối hợp với Bí thư đoàn trường căn cứ hướng dẫn

về hoạt động ngoài giờ lên lớp của Phòng Giáo dục và Đào tạo, nhiệm vụ nămhọc của nhà trường và đối tượng học sinh để xây dựng kế hoạch hoạt độngngoài giờ lên lớp ngay từ đầu năm Thường xuyên kiểm tra, đánh giá việctriển khai thực hiện kế hoạch, rút kinh nghiệm và có sự điều chỉnh phù hợptrong quá trình thực hiện

Kế hoạch tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp được bàn bạc thống nhấttrong đội ngũ cán bộ cốt cán trước khi triển khai trong hội đồng sư phạm cùng