Quân đội nhân dân Việt Nam được Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh, trực tiếp tổ chức xây dựng, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện. Trải qua 65 năm qua, Quân đội ta luôn trung thành vô hạn với Đảng, Tổ quốc và nhân dân. Các thế hệ cán bộ, chiến sỹ đã viết lên những trang sử hào hùng với những chiến công vô cùng hiển hách, đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược, hoàn thành sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.
Trang 1CHủ TRƯƠNG CủA ĐảNG cộng sản việt nam Về XÂY DựNG
QUÂN đội nhân dân trong thời kỳ đổi mới đất nước (1986 - 2006)
Quân đội nhân dân Việt Nam được Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh, trựctiếp tổ chức xây dựng, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện Trải qua 65 năm qua,Quân đội ta luôn trung thành vô hạn với Đảng, Tổ quốc và nhân dân Các thế hệcán bộ, chiến sỹ đã viết lên những trang sử hào hùng với những chiến công vôcùng hiển hách, đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược, hoàn thành sự nghiệp cáchmạng giải phóng dân tộc, thống nhất Tổ quốc, cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.Đặc biệt, qua hơn 20 năm tiến hành sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng vàlãnh đạo nhân dân ta đã đạt được những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử, tạo rathế và lực mới để đất nước bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nước hiện nay giành được những thắng lợi to lớn hơn Đạt được thành tựutrên bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau Song nguyên nhân cơ bản quantrọng hàng đầu là do Đảng ta có đường lối chính trị và quân sự đúng đắn sáng tạo.Một trong những nét nổi bật nhất trong đường lối quân sự là do Đảng ta sớm cóchủ trương về việc xây dựng Quân đội nhân dân vững mạnh mọi mặt đáp ứng yêucầu đòi hỏi bức thiết của sự nghiệp đổi mới Chính từ chủ trương đúng đắn, sángtạo về xây dựng Quân đội nhân dân của Đảng mà quân đội ta đã không ngừngtrưởng thành và lớn mạnh luôn đáp ứng kịp theo yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổquốc trong tình hình mới Do đó, chúng ta luôn khẳng định rõ sự trưởng thànhvượt bậc và chiến thắng vẻ vang của quân đội ta là kết quả tổng hợp của nhiều yếu
-tố, một trong những yếu tố quan trọng quyết định đó chính là được sự lãnh đạođúng đắn, sáng suốt của Đảng, và Chủ tịch Hồ Chí Minh; sự thương yêu, đùmbọc, che chở của nhân dân - nhân tố cơ bản, có ý nghĩa quyết định quan trọng đến
sự trưởng thành và lớn mạnh của quân đội ta, qua các thời kỳ, giai đoạn lịch sửcách mạng nước ta Đặc biệt, trong giai đoạn đấu tranh giành độc lập dân tộc, giữ
Trang 2vững chính quyền cách mạng; đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, đế quốc giảiphóng dân tộc, thống nhất đất nước; xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa và hơn thế là trong sự nghiệp đổi mới đất nước, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiệnđại hoá đất nước hiện nay.
1 Yêu cầu sự nghiệp đổi mới đất nước với việc xây dựng Quân đội ta
Thật vậy, khi đất nước ta bước vào thời kỳ đổi mới toàn diện được đánhdấu bắt đầu từ đường lối Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng( 12/1986) cũng là lúc bối cảnh quốc tế và trong nước có những diễn biến phứctạp Trên thế giới, chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước Đông Âukhủng hoảng và dẫn tới sụp đổ vào những năm 1990- 1991, đánh dấu giai đoạnchủ nghĩa xã hội tạm thời lâm vào thoái trào, so sánh cán cân lực lượng cáchmạng và phản cách mạng gây bất lợi cho phong trào cách mạng thế giới nói chung
và cách mạng Việt Nam nói riêng gặp rất nhiều khó khăn Đất nước bước vàocông cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhiều vấn đề mới mẻ đặt ra cho Đảng, do
đó Đảng ta không tránh khỏi những vấp váp, sai lầm Một trong những khuyếtđiểm yếu kém của Đảng bước vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội giai đoạn
1976 - 1986 là Đảng ta nóng vội, chủ quan, duy ý chí; duy trì quá lâu cơ chế quản
lý tập trung quan liêu bao cấp đã dẫn tới đất nước lâm vào khủng hoảng kinh
tế-xã hội trầm trọng, kéo dài ảnh hưởng trực tiếp và gây khó khăn lớn khi bước vàocông cuộc đổi mới toàn diện đất nước Đặc biệt, hậu quả nặng nề của cuộc chiếntranh cùng với những tàn dư của chế độ xã hội cũ để lại gây cản trở lớn cho sựnghiệp đổi mới phát triển đất nước Trong khi chủ nghĩa đế quốc và các thế lựcthù địch điên cuồng chống phá, phong trào cách mạng thế giới bằng âm mưuchiến lược “ Diễn biến hoà bình” bạo loạn lật đổ hòng xoá bỏ các nước xã hội chủnghĩa còn lại, xây dựng trật tự thế giới do Mỹ đứng đầu mà trong đó chúng coiViệt Nam là một trọng điểm để chống phá Chúng dùng mọi âm mưu, thủ đoạnthâm độc, xảo quyệt để chống phá ta từ bên trong; đồng thời tăng cường bao vây,cấm vận, cô lập, kết hợp răn đe quân sự, gây sức ép từ nhiều phía hòng làm cho ta
Trang 3suy yếu toàn diện và dẫn đến sụp đổ Có thể nói, bước vào công cuộc đổi mới toàndiện đất nước ta phải đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng như khủnghoảng kinh tế- xã hội kéo dài, chế độ chính trị và độc lập, chủ quyền an ninhquốc gia trực tiếp bị đe doạ; điều đó đặt ra yêu cầu bức thiết đối với Đảng phảichăm lo xây dựng quân đội vững mạnh mọi mặt để đối phó trước diễn biến phứctạp trong tình hình mới Mặt khác, từ quá trình thực hiện nhiệm vụ xây dựng Quânđội trong những năm qua tuy đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, đáp ứng đượcyêu cầu nhiệm vụ chống chiến tranh xâm lược và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xãhội chủ nghĩa trong tình hình mới, nhưng vẫn còn tồn tại những khuyết điểm, hạnchế đó là, công tác quản lý, kiểm tra còn buông lỏng và chưa thực hiện thườngxuyên, khả năng sẵn sàng chiến đấu có nơi chưa đáp ứng kịp sự phát triển của tìnhhình; trình độ, năng lực công tác của cán bộ, chiến sỹ còn nhiều yếu kém Đặc biệt
là từ khi có Nghị quyết 07 (1982) ra đời, bỏ cấp uỷ, bỏ chế độ thủ trưởng phâncông phụ trách, thiết lập chế độ một người chỉ huy đã làm cho Quân đội có nhiềuthiếu sót, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, làm cho vai trò lãnh đạo củaĐảng yếu đi, vai trò công tác đảng, công tác chính trị và vai trò cán bộ chính trị bị
hạ thấp Trong bối cảnh đó, Đảng đã đề ra đường lối đổi mới toàn diện, đồng bộ
và triệt để đất nước để nhằm khơi dậy mọi tiềm năng của đất nước, đưa đất nước
ta từng bước vượt qua mọi khó khăn, thử thách, vững bước đi lên đạt được nhữngthành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử như: kinh tế- xã hội phát triển, chính trị ổnđịnh, quốc phòng- an ninh được củng cố, tăng cường, đã phá được thế bao vây,cấm vận, ngăn chặn và đẩy lùi nguy cơ chiến tranh, giữ được môi trường hoàbình, ổn định, mở rộng hợp tác quốc tế, uy tín và vị thế của đất nước ngày càngcao, tạo môi trường thuận lợi cho sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nước Trên lĩnh vực quốc phòng- an ninh, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủnghĩa, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân mà trước hết là xây dựng Quân độinhân dân, Đảng ta đã vững vàng, tỉnh táo, nhạy bén trước những biến động củatình hình, luôn nắm vững quy luật dựng nước và giữ nước, vận dụng sáng tạo chủ
Trang 4nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh và quân đội vào điều kiện
cụ thể mới của cách mạng nước ta; phân tích đánh giá đúng tình hình, kịp thời đổimới tư duy về quốc phòng - an ninh, bảo vệ Tổ quốc nhất là đổi mới về xây dựnglực lượng vũ trang nhân dân, trong xây dựng Quân đội nhân dân- lực lượng nòngcốt trong sự nghiệp quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa đạtđược nhiều thành tựu và có ý nghĩa lịch sử to lớn
Thực tiễn sự nghiệp đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo từnăm 1986 đến nay, có thể thấy đất nước ta đang đứng trước những thời cơ và vậnhội lớn, khi mà cuộc cách mạng khoa học và công nghệ thế giới phát triển mạnh
mẽ, thúc đẩy nhanh quá trình toàn cầu hoá nền kinh tế; tạo điều kiện cho lựclượng sản xuất phát triển, xu thế mở rộng hội nhập hợp tác quốc tế, đa phươnghoá, đa dạng hoá quan hệ quốc tế ngày càng đi vào chiều sâu, trở thành một tấtyếu khách quan của mọi quốc gia dân tộc trên con đường phát triển; vừa hợp tácvừa đấu tranh để tồn tại và phát triển nhưng đây cũng tạo điều kiện thuận lợi chocác nước chậm phát triển như nước ta, tận dụng vốn, trình độ công nghệ tiên tiếnhiện đại thế giới để thúc đẩy quá trình đổi mới đẩy mạnh công nghiệp hoá hiện đạihoá đất nước Đặc biệt, đây cũng là điều kiện thuận lợi cho việc hiện đại hoá lựclượng vũ trang nhân dân mà trong đó Quân đội nhân dân là lực lượng nòng cốttrong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và điều đó đặt ra yêu cầu khách quancủa việc xây dựng quân đội nhân dân vững mạnh toàn diện đáp ứng ngang tầm sựnghiệp đổi mới Tuy vậy, bên cạnh những thời cơ và vận hội lớn mà quốc tế đemlại đất nước ta cũng đang đứng trước những nguy cơ, thách thức lớn; bốn nguy cơđối với cách mạng nước ta như: tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trongkhu vực; nguy cơ chệch hướng xã hội chủ nghĩa; nguy cơ về tệ quan liêu, thamnhũng; nguy cơ diễn biến hoà bình của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địchgây ra vẫn tồn tại, đan xen, không được xem nhẹ bất cứ nguy cơ nào đều ảnhhưởng đe doạ đến sự tồn vong của chế độ ta Đặc biệt, từ sau sự sụp đổ chế độ xãhội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu đã tác động sâu
Trang 5sắc đến cách mạng thế giới nhất là đối với nước ta Mặc dù, Đảng ta nhận địnhchiến tranh thế giới có khả năng ít xảy ra, nhưng chiến tranh cục bộ, xung đột vũtrang, sắc tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động khủng bố, can thiệp lật đổvẫn xảy ra ở nhiều nơi, với tính chất phức tạp ngày càng tăng; xu thế quốc tếhoá, toàn cầu hoá đang gia tăng, dẫn đến nhiều biến đổi lớn trong đời sống xãhội, chủ nghĩa đế quốc vẫn tăng cường chạy đua vũ trang sản xuất ra hàngloạt các loại vũ khí công nghệ cao cùng với nó là sự ra đời những học thuyếtquân sự mới của chủ nghĩa đế quốc tiến hành thử nghiệm Tình hình thế giớidiễn biến ngày càng phức tạp; trong khi đó khu vực Châu á Thái Bình Dươngđược cọi là khu vực phát triển năng động nhất hiện nay Song bên cạnh đócòn tiềm ẩn những nguy cơ bất ổn định khó lường; đó là sự tranh chấp chủquyền, biên giới lãnh thổ, hải đảo, biển; tranh chấp về mặt quyền lợi và lợi íchcủa các quốc gia trong khu vực nhất là trên biển Đặc biệt hơn là có sự mặthiện diện của Mỹ tại khu vực này điều đó đã tác động trực tiếp và sâu sắc tớinhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới vàđối với nước ta đặt ra yêu cầu mới là phải xây dựng quân đội nhân dân ngangtầm với sự nghiệp đổi mới Đối với đất nước ta, khi tiến hành công cuộc đổimới đất nước các thế lực thù địch đẩy mạnh thực hiện âm mưu chiến lược
“diễn biến hoà bình”, với những hình thức, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, trắngtrợn hơn, làm cho ta “tự diễn biến”, tự chuyển hoá từ bên trong, tạo cớ canthiệp, gây sức ép từ nhiều phía nhằm mục tiêu nhất quán là xoá bỏ chế độ xãhội chủ nghĩa ở nước ta, buộc ta phải đi theo quỹ đạo của chúng Sự chốngphá đó diễn ra trên tất cả các lĩnh vực đời sống kinh tế, chính trị, tư tưởng vănhoá, quốc phòng, an ninh Đặc biệt, kẻ thù triệt để lợi dụng những sơ hở, sailầm khuyết điểm của Đảng và Nhà nước ta, sử dụng các chiêu bài dân tộc, tôngiáo, dân chủ, nhân quyền ra sức kích động, chia rẽ, khoét sâu mâu thuẫn nội
bộ, nhen nhóm các lực lượng phản động bên trong, cấu kết với các thế lựcphản động bên ngoài tạo cớ tiến hành bạo loạn lật đổ, kết hợp với can thiệp vũ
Trang 6trang bằng nhiều hình thức, quy mô khi có điều kiện hòng xoá bỏ chế độ xãhội chủ nghĩa ở nước ta Cùng với các biện pháp răn đe quân sự để hỗ trợ cho
“diễn biến hoà bình” và bạo loạn lật đổ, các thế lực thù địch có thể tiến hànhcác loại hình chiến tranh mới bằng vũ khí công nghệ cao nhằm mục tiêu lật
đổ, khuất phục hoặc thôn tính đối với nước ta trong thời gian ngắn Đây chính
là những vấn đề mới nảy sinh và đặt ra trong sự nghiệp đổi mới đất nước đòihỏi Đảng ta phải chủ động về chiến lược và sách lược chuẩn bị đối phó cóhiệu quả với mọi tình huống xấu có khả năng xảy ra Chính vì vậy, trong khiđặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng đất nước, chúng ta không một phút lơi lànhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; phải tập trung đầu tưthích đáng cho xây dựng lực lượng vũ trang, xây dựng quân đội nhân vữngmạnh toàn diện đáp ứng cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa trong tình hình mới Mặt khác, tuy đất nước được hoà bình, ổn định xâydựng phát triển kinh tế nhưng chúng ta phải thường xuyên đề cao cảnh giác,sẵn sàng đối phó và giải quyết triệt để những nhân tố gây bất ổn định hiệnnay Đáng chú ý nhất là những nguy cơ nội sinh, nó sẽ là “mảnh đất tốt” đểnhững nguy cơ bên ngoài xâm nhập Do đó, nhiệm vụ quốc phòng- an ninh,bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng Quân đội nhân dântrong tình hình mới đã và đang đặt ra cho chúng ta trước những yêu cầu mớihết sức nặng nề, phức tạp đòi hỏi sự nỗ lực phấn đấu của toàn Đảng, toàn dân,toàn quân ta đoàn kết một lòng dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý điềuhành của Nhà nước nhất định chúng ta sẽ giành thắng lợi to lớn hơn trong sựnghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đồng thời tạo điều kiệnthuận lợi cho sự nghiệp đổi mới phát triển kinh tế đất nước đạt được nhiềuthành tựu to lơn hơn đưa cách mạng Việt Nam vững bước phát triển trong thế
kỷ XXI Trên cơ sở nhận thức sâu sắc về đẩy mạnh thực hiện đồng thời hainhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn hiện nay đó làxây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt
Trang 7Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống Đặc biệt, phải nhận thức sâu sắc
về mục tiêu bảo vệ Tổ quốc ngày nay là bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền,thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xãhội chủ nghĩa, bảo vệ sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hoá đấtnước; bảo vệ lợi ích quốc gia dân tộc; bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn
xã hội và nền văn hoá, giữ vững ổn định chính trị và môi trường hoà bình,phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Đó là mục tiêu, yêu cầumới về bảo vệ Tổ quốc, nó diễn ra trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị,
tư tưởng, văn hoá, lối sống vv với quy mô rộng lớn hơn, tính chất phức tạphơn quy định đến hình thức, phương pháp đấu tranh để bảo vệ Đặc điểmcuộc đấu tranh để bảo vệ hiện nay nó diễn ra theo một hình thái mới, vừa hợptác, vừa đấu tranh, khác với trước đây đối đầu vũ trang là chính Như vậy, đặt
ra yêu cầu mới cho cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc hiện nay, và do đó phải có
sự kết hợp giữa các lĩnh vực quốc phòng - an ninh, kinh tế, đối ngoại là hếtsức quan trọng Công cuộc đổi mới đất nước diễn ra trong xu thế toàn cầuhoá, hợp tác hoá quốc tế, là thời cơ thuận lợi để cho ta tận dụng phát triển.Nhưng để phát triển được đòi hỏi vốn, công nghệ nhiều, trong lúc đó, nền kinh
tế nước ta điểm xuất phát thấp, cơ sở hạ tầng thiếu thốn, nghèo nàn, trình độ khoahọc kỹ thuật lạc hậu Để công cuộc đổi mới thành công, yêu cầu trước hết là phải
mở rộng hợp tác quốc tế để thu hút vốn, công nghệ cho phát triển đất nước, bêncạnh những thuận lợi, chúng ta cũng phải đề phòng với những ý đồ đen tối củachủ nghĩa đế quốc, vì lợi ích riêng mà phá hoại sự nghiệp cách mạng Do đó,Đảng, Nhà nước ta chủ trương xây dựng quân đội nhân dân theo hướng “Cáchmạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”, xây dựng Quân đội nhân dânvững mạnh toàn diện, nhằm nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấucủa Quân đội nhân dân, đủ sức làm nòng cốt cho toàn dân đập tan mọi mưu đồchống phá, xâm lược dưới mọi hình thức của các thế lực thù địch, giữ vững hoà
Trang 8bình, ổn định chính trị - xã hội, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa trong mọi tình huống
2 Sự phát triển nhận thức của Đảng ta về xây dựng Quân đội nhân dân trong sự nghiệp đổi mới ( 1986 - 2006)
Là lực lượng nòng cốt của nền quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhândân, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa chính là Quân đội nhân dânViệt Nam Do vậy, đã được Đảng, Bác Hồ đặc biệt quan tâm, chăm lo, xâydựng, giáo dục, rèn luyện, lãnh đạo ngay từ ngày những năm đầu của cáchmạng nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng và không ngừng củng cố và pháttriển đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng của Đảng qua từng thời kỳ, giaiđoạn lịch sử Đặc biệt, khi bước vào công cuộc đổi mới toàn diện đất nước đặt
ra những yêu cầu mới cho Đảng; tư duy, nhận thức mới về xây dựng quân độinhân dân cách mạng của Đảng cũng không ngừng bổ sung và phát triển thểhiện bằng những quan điểm, chủ trương, chính sách về xây dựng quân độinhân dân được đề cập qua các kỳ Đại hội Đảng và các Nghị quyết Trungương chỉ đạo của Đảng sau mỗi kỳ đại hội Thực tiễn, khi đất nước bước vàocông cuộc đổi mới toàn diện được đánh dấu mở đầu từ Đại hội đại biểu Đảngtoàn quốc lần thứ VI của Đảng (12/1986) Trong đường lối đổi mới của Đảng
đề cập nhiều nội dung trong đó Đảng ta đã xác định rõ quan điểm chỉ đạo toàndân xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc Dựa trên lý luận của chủ nghĩaMác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức, xây dựng quân đội cáchmạng; từ thực tiễn yêu cầu nhiệm vụ cách mạng đặt ra; từ đặc điểm về tổ chứchoạt động và chức năng, nhiệm vụ của quân đội Đảng ta xác định rõ vềnguyên tắc Đảng lãnh đạo quân đội nhân dân Việt Nam: “Quân đội nhân dânViệt Nam đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, tập trung, thống nhất của Đảng Cộngsản Việt Nam” Tổ chức Đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam được tổchức theo hệ thống dọc từ Trung ương đến cơ sở Nguyên tắc này được các kỳĐại hội về sau tiếp tục khẳng định và phát triển Từ Đại hội đại biểu toàn
Trang 9quốc lần thứ VII (6/1991) đến nay, Đảng ta luôn xác định Đảng Cộng sảnViệt Nam lãnh đạo Quân đội nhân dân Việt Nam theo nguyên tắc “Tuyệt đối,trực tiếp về mọi mặt” Tuy có những thời kỳ tên gọi khác nhau (từ 1982 –
1991, Đảng lãnh đạo trực tiếp, tập trung, thống nhất về mọi mặt đối với quânđội); nhưng đây vẫn là nguyên tắc cơ bản nhất trong tổ chức, lãnh đạo củaĐảng đối với Quân đội Nguyên tắc này quyết định phương hướng chính trị,mục tiêu chiến đấu, tạo điều kiện cho Quân đội hoàn thành mọi nhiệm vụ.Thực hiện nguyên tắc đó là giữ vững sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội,giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân trong Quân đội, làm choQuân đội luôn trung thành với Đảng, với chế độ xã hội chủ nghĩa, với nhândân và để Đảng nắm chắc Quân đội trong mọi tình huống, không để bị động,bất ngờ Khẳng định dứt khoát rằng Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng duynhất lãnh đạo Quân đội nhân dân Việt Nam tuyệt đối trực tiếp về mọi mặt.Quyền lãnh đạo đó không thể chia sẽ cho một cá nhân hay một tổ chức chínhtrị, một đảng phái nào Sự lãnh đạo này là trực tiếp, toàn diện, không thôngqua khâu trung gian nào Đảng lãnh đạo toàn bộ hoạt động của Quân đội, từnhiệm vụ chiến đấu, huấn luyện, diễn tập sẵn sàng chiến đấu, giáo dục chínhtrị tư tưởng đến công tác hậu cần, kỹ thuật, tài chính…vv Đảng lãnh đạoQuân đội bằng việc định ra đường lối xây dựng nền quốc phòng toàn dân,chiến tranh nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân; lãnh đạo nghiêncứu, phát triển khoa học nghệ thuật quân sự Việt Nam; lãnh đạo xây dựng tổchức biên chế, trang bị vũ khí, vật chất kỹ thuật và tổ chức nuôi dưỡng bộ đội;đội ngũ sỹ quan trong quân đội là cán bộ của Đảng, do đó Đảng phải lãnh đạocông tác cán bộ trong quân đội; lãnh đạo tiến hành công tác đảng, công tácchính trị trong quân đội, thực chất là giữ vững và tăng cường bản chất giaicấp của Đảng trong Quân đội nhân dân Việt Nam của Đảng Từ những quanđiểm, nguyên tắc trên, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, Đảng ta đề raphương hướng, nhiệm vụ xây dựng Quân đội là: “Xây dựng Quân đội nhân
Trang 10dân, Công an nhân dân chính quy, ngày càng hiện đại, có chất lượng tổng hợpngày càng cao, có tổ chức hợp lý cân đối, gọn và mạnh, có kỷ luật chặt chẽ,
có trình độ chiến đấu và sức chiến đấu cao”1 và “Tiếp tục củng cố bộ đội địaphương, phát triển lực lượng dân quân tự vệ với số lượng, chất lượng đáp ứngyêu cầu nhiệm vụ mới Đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển nền khoa học,nghệ thuật quân sự Việt Nam Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng đối vớinhiệm vụ quốc phòng - an ninh” Từ những phương hướng nhiệm vụ cơ bản
đó, Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị (7/1987), đánh dấu một bước phát triển tưduy mới của Đảng về nhiệm vụ quốc phòng - an ninh, bảo vệ Tổ quốc trongtình hình mới Sau khi đánh giá tình hình, Bộ Chính trị chủ trương chuyểnhướng nhiệm vụ quân sự từ thời chiến sang nhiệm vụ quân sự thời bình lànhằm ngăn chặn, đẩy lùi nguy cơ chiến tranh, tạo ra môi trường hoà bình, ổnđịnh để phát triển đất nước Xác định nhiệm vụ cho quốc phòng- an ninh làphát huy sức mạnh tổng hợp của cả nước bảo vệ vững chắc Tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa, tăng cường khả năng phòng thủ đất nước, xây dựngQuân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, xâydựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận chiến tranh nhân dân; Quânđội thực hiện chức năng là đội quân chiến đấu, đội quân công tác và tham giasản xuất kinh tế, làm tròn nghĩa vụ quốc tế với Lào, CămpuChia Bộ Chính trịchỉ rõ: phải có kế hoạch cụ thể, phải phân công, phân cấp rõ trong đối phó vớiđịch, điều chỉnh lực lượng chiến đấu, sẵn sàng chiến đấu phù hợp với yêu cầumới; đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, nâng cao ý thức tráchnhiệm cho mọi quân nhân; nâng cao chất lượng huấn luyện, đề phòng cáchiện tượng tiêu cực xẩy ra; kiện toàn cơ quan bảo vệ và cơ chế hoạt độngcông tác bảo vệ an ninh; ban hành quy định về tổ chức đảng trong quân độinhân dân Việt Nam Để chỉ đạo thực hiện Nghị quyết số 02 của Bộ chính trị,Đảng uỷ quân sự Trung ương (12/1987), cụ thể hoá một số nội dung cơ bản
1 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu to n qu àn qu ốc lần thứ VI, Nxb ST, H 1987, tr 38.
Trang 11như, tăng cường công tác đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhân dânViệt Nam, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động công tác chính trị, tưtưởng, tập trung chỉ đạo vào nhiệm vụ xây dựng Đảng; nâng cao chất lượngxây dựng đội ngũ cán bộ vừa đáp ứng nhiệm vụ trước mắt và đáp ứng nhiệm
vụ lâu dài; kiện toàn tổ chức, nâng cao trình độ, phong cách làm việc của cán
bộ và cơ quan chính trị; tăng cường chỉ đạo công tác vận động quần chúng.Như vậy, Đại hội VI của Đảng đã đề cập tương đối toàn diện về nhiệm vụquốc phòng- an ninh, bảo vệ Tổ quốc, nhiệm vụ về xây dựng lực lượng vũtrang nói chung và xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam nói riêng phù hợpvới điều kiện hoàn cảnh mới; phản ánh được rõ tính quy luật dựng nước địđôi với giữ nước, xây dựng đi đôi với bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủnghĩa; tạo cơ sở nền tảng cho Đảng ta tiếp tục bổ sung, phát triển chủ trươngmới về xây dựng quân đội nhân dân Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển củatình hình mới Trên cơ sở phân tích đặc điểm tình hình thế giới, khu vực vàtrong nước, đặc biệt là những thành tựu to lớn mà nhân dân ta giành đượctrong thực hiện đường lối đổi mới do Đại hội VI đề ra Tuy nhiên, còn một sốhạn chế, khó khăn, phức tạp đặt ra như: Mỹ tiếp tục bao vây, cấm vận nướcta; bọn phản động và các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh hoạt động chốngphá cách mạng nước ta một cách quyết liệt; trong điều kiện nước ta đứngtrước những khó khăn gay gắt về kinh tế- xã hội Trong hoàn cảnh đó, Đại hộiđại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng (6/ 1991) đã đề ra nhiều nội dungquan trọng như Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ đi lên chủnghĩa xã hội, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2000 Đặc biệt,trong đó tiếp tục đề ra chủ trương: “ Xây dựng các lực lượng vũ trang nhândân với chất lượng ngày càng cao, xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng,chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, với cơ cấu, tổ chức và quân số hợp
lý, nâng cao chất lượng tổng hợp và sức chiến đấu”2 Để tăng cường sức mạnh
2 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu to n qu àn qu ốc lần thứ VII, Nxb CTQG H 1991, Tr 85,86.
Trang 12chiến đấu cho Quân đội ta, tại Đại hội VII, Đảng ta khẳng định: “Tăng cường
sự lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội và sự nghiệp quốc phòng” Đảng lãnh đạoquân đội theo nguyên tắc “tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt”, nâng cao chất lượngđội ngũ cán bộ, thực hiện chính sách cán bộ và hậu phương quân đội
Tiếp sau đó Nghị quyết Trung ương ba, khoá VII (6/1992) triển khaichỉ đạo xây dựng Quân đội nhân dân trong tình mới xác định là: tăng cường
và nâng cao chất lượng lãnh đạo của Đảng đối với quốc phòng - an ninh; tậptrung bảo đảm trang bị kỹ thuật cho lực lượng quốc phòng, duy trì và từngbước phát triển hệ thống công nghiệp quốc phòng; chăm lo đến đời sống cán
bộ, chiến sỹ, tăng cường ngân sách cho quốc phòng- an ninh; coi trọng côngtác bảo vệ chính trị nội bộ Đây là chủ trương nhạy bén của Đảng để ngănchặn làn sóng “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch tràn vào ViệtNam vì lúc này Liên Xô và một loạt nước xã hội chủ ở Đông Âu sụp đổ vàtan dã Để thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII và Nghịquyết Trung ương ba khoá VII (6/1992) , Đảng uỷ quân sự Trung ương raNghị quyết: “Tiếp tục chỉ đạo và tiến hành một số công tác lớn của nhiệm vụquốc phòng trong những năm 1991-1995 và phương hướng xây dựng Quânđội trong tình hình mới” Nghị quyết nêu rõ phải phát huy tinh thần độc lập,
tự chủ, tự lực, tự cường Trên cơ sở sẵn sàng chiến đấu, tích cực huy độngmột lực lượng Quân đội tham gia sản xuất kinh tế để đóng góp cho quốcphòng và cho nền kinh tế quốc dân, củng cố quan hệ hợp tác quốc tế với Lào
và Cămpuchia Nghị quyết nêu lên một số yêu cầu cụ thể là phải phát huy cao
độ tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực tự cường để khắc phục khó khăn, chống tưtưởng ỷ lại; phải kết hợp chặt chẽ với Bộ nội vụ và các cơ quan, các ngành,các cấp củng cố thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhândân; nâng cao chất lượng tổng hợp lực lượng vũ trang, xây dựng Quân độinhân dân có số lượng hợp lý, chất lượng cao theo hướng cách mạng, chínhquy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; khắc phục khó khăn, bảo đảm đời sống
Trang 13vật chất, tinh thần, bảo đảm trang bị, vũ khí cho Quân đội; tập trung xây dựngnâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong quân đội Để thực hiện Nghị quyếtcủa Đảng uỷ quân sự Trung ương, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân ViệtNam đã nêu lên một số vấn đề tiến hành công tác đảng, công tác chính trị đểnâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của Quân đội là phải giáodục nâng cao nhận thức trách nhiệm cho mọi cán bộ, chiến sỹ, phát huy cáchđánh truyền thống trên cơ sở vũ khí, trang bị hiện có; tập trung xây dựngĐảng trong sạch vững mạnh làm nòng cốt để nâng cao sức mạnh chiến đấucủa Quân đội, nâng cao chất lượng, trách nhiệm của cấp uỷ Đảng, phát huyvai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ Trước yêu cầu sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nước Tình hình thế giới, khu vực có nhiều biến đổi phức tạp, khólường trước Chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩaĐông Âu sụp đổ khiến cho chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm vào thoái trào, cácmâu thuẫn cơ bản trên thế giới vẫn tồn tại và phát triển với những biểu hiệnmới phức tạp hơn Nguy cơ chiến tranh thế giới bị đẩy lùi, nhưng xung đột
vũ trang, chiến tranh cục bộ, xung đột tôn giáo, dân tộc, hoạt động khủng bốvẫn xẩy ra nhiều nơi trên thế giới Nước ta bên cạnh những thuận lợi của quátrình mở rộng giao lưu hợp tác quốc tế cũng như thành tựu bước đầu đạt đượctrong công cuộc đổi mới đất nước vẫn còn gặp không ít những khó khăn tháchthức Đặc biệt là bốn nguy cơ mà Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳkhoá VII của Đảng (1/1994) nêu ra đến nay vẫn tồn tại đan xen đe doạ trựctiếp đến sự tồn vong của chế độ ta Xuất phát từ tình hình đó, cũng như căn cứvào Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hộicủa Đại hội Đảng VII, là tiếp tục nắm vững hai nhiệm vụ chiến lược xâydựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xãhội chủ nghĩa trong sự nghiệp đổi mới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứVIII của Đảng (6/1996) đã xác định: “Cũng cố quốc phòng, giữ vững an ninh