TÀI LIỆU THAM KHẢO tư TƯỞNG hồ CHÍ MINH về CON ĐƯỜNG đi lên CHỦ NGHĨA XÃ hội VÀ NHẬN THỨC CỦA ĐẢNG NHÂN dân CÁCH MẠNG LÀO về THỜI KỲ QUÁ độ lên CNXH ở LÀO HIỆN NAY

Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng vĩ đại, nhà lý luận thiên tài của cách mạng Việt Nam. Người là tấm gương sáng trong việc tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin vào điều kiện thực tiễn nước ta; đồng thời, Người đã kế thừa, phát huy chủ nghĩa yêu nước, truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa nhân loại. Trong quá trình giải quyết những vấn đề của cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã góp phần phát triển chủ nghĩa Mác Lênin trên nhiều những vấn đề quan trọng, đặc biệt là lý luận về cách mạng giải phóng dân tộc và tiến lên chủ nghĩa xã hội ở các nước thuộc địa và phụ thuộc. Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình,

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CON ĐƯỜNG ĐI LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI VÀ NHẬN THỨC CỦA ĐẢNG NHÂN DÂN CÁCH MẠNG LÀO VỀ THỜI KỲ QUÁ ĐỘI LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở LÀO HIỆN NAY

=======================================

Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng vĩ đại, nhà lý luận thiên tài của cách mạng Việt Nam Người là tấm gương sáng trong việc tiếp thu

và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện thực tiễn nước ta; đồng thời, Người đã kế thừa, phát huy chủ nghĩa yêu nước, truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa nhân loại Trong quá trình giải quyết những vấn đề của cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã góp phần phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trên nhiều những vấn đề quan trọng, đặc biệt là lý luận về cách mạng giải phóng dân tộc

và tiến lên chủ nghĩa xã hội ở các nước thuộc địa và phụ thuộc Trong cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho Đảng ta, dân tộc ta nhiều tư tưởng hết sức quý báu Trong toàn

bộ di sản tư tưởng của Người - tư tưởng về con đường đi lên chủ nghĩa

xã hội ở Việt Nam là sự thể hiện việc tiếp thu và vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin trên tinh thần độc lập, tự chủ và sáng tạo vào điều kiện thực tiễn Việt Nam Tư tưởng đó, không chỉ có giá trị trong lịch sử, mà có giá trị bền vững, đã, đang và sẽ là ngọn đuốc soi sáng cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi

Ngày nay, trước sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước và những biến động mau lẹ của tình hình thế giới, những vấn đề mới đặt ra trong đời sống xã hội ngày càng nhiều, đòi hỏi phải việc nghiên cứu, bảo vệ, vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành nhiệm vụ quan

trọng, cấp bách trong công tác chính trị, tư tưởng, lý luận của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta

Sau bao năm bôn ba tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh đã sớm nhận ra xu thế phát triển tất yếu của thời đại Khi đến với chủ nghĩa Mác

- Lênin, Người đã rút ra kết luận: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc

con đường cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới do Đảng tiên phong của giai cấp công nhân lãnh đạo nhằm đánh đổ đế quốc, phong kiến và tay sai, giành độc lập dân tộc, thực hiện người cày có ruộng, tiến tới cách mạng xã hội chủ nghĩa và chủ nghĩa cộng sản ở Việt Nam Khi nói về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở các nước mà đại bộ phận là nông dân, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Sự thật là cuộc cách mạng ở các nước thuộc địa và nửa thuộc địa lúc đầu và trước hết là cuộc cách mạng của nông dân Cuộc cách mạng ấy không tách rời cuộc cách mạng phong kiến Sự liên minh giữa quần chúng đông đảo nông dân và giai cấp công nhân làm cái nền tảng trên đó có thể thành lập một mặt trận dân tộc rộng rãi và vững chắc Cho nên cái cách ruộng đất là nhiệm vụ cơ bản của cuộc cách mạng dân tộc dân chủ Những kinh nghiệm của chúng tôi chứng tỏ rằng muốn đưa cuộc cách mạng dân chủ đến thắng lợi và mở ra những giai đoạn nối tiếp nhau cho sự phát triển của một Nhà nước dân tộc dân chủ, giai cấp công nhân và Đảng của nó phải lãnh đạo cuộc cách mạng ấy”2

Ngay từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam mới thành lập, trong Sách lược vắn vắt và Chính cương vắn tắt do Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn

1 Hồ Chí Minh, to n t àn t ập, Nxb CTQG,H.1996, tập 12, tr 510.

2 Sđd, tập 12, tr 475.

thảo, Người đã khẳng định cách mạng Việt Nam phải đi theo con đường

xã hội chủ nghĩa Tư tưởng của Người về giải phóng dân tộc gắn bó với

tư tưởng về chủ nghĩa xã hội Vì cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường cách mạng vô sản, do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo, cho nên con đường phát triển tất yếu của cách mạng giải phóng dân tộc sẽ là tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa Từ một người dân mất nước, Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước, mục tiêu trước mắt của Người là giải phóng dân tộc; khi tiếp xúc với “Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” của Lênin, Người đã tìm ra con đường giải phóng cho dân tộc mình và dân tộc tất cả các nước thuộc địa Hồ Chí Minh

đã khẳng định: “Lúc đầu, chính là do chủ nghĩa yêu nước mà tôi tin theo Lênin Rồi, từng bước một, tôi đi đến kết luận: chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sán mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và giai cấp công nhân toàn thế giới”1 Người đưa ra hình ảnh so sánh nổi tiếng: chủ nghĩa đế quốc như “con đỉa hai vòi”, do đó cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải thực hiện sự liên minh chiến đấu giữa vô sản ở thuộc địa với vô sản ở chính quốc nhịp nhành như cánh của một con chim Vì bóc lột thuộc địa là một trong hai nguồn sống của chủ nghĩa tư bản, cho nên đánh đổ chủ nghĩa đế quốc, trước hết phải xoá bỏ hết các thuộc địa của chúng Do đó, cách mạng thuộc địa không chỉ trông chờ vào kết quả của cách mạng vô sản ở chính quốc mà phải tiến hành song song với cách mạng ở chính quốc, hơn nữa phải chủ động giành thắng lợi trước, và bằng thắng lợi của mình để đóng góp vào sự nghiệp giải phóng vô sản toàn thế giới

1 Hồ Chí Minh, to n t àn t ập, Nxb CTQG, H 1996, tập 12, tr 474.

Hồ Chí Minh khẳng định: “Trong thời đại ngày nay, cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sản trên phạm vi toàn thế giới, cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàn

giữa giải phóng dân tộc với chủ nghĩa xã hội, đặt nền tảng cho sự chuyển biến từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân tiến lên cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta Đây là tư tưởng lớn thể hiện tính quy luật của sự phát triển cách mạng ở nước thuộc địa: chỉ có hoàn thành cách mạng giải phóng dân tộc mới có điều kiện tiến lên chủ nghĩa xã hội, và chỉ có làm cách mạng xã hội chủ nghĩa mới giữ vững những thành quả do cách mạng giải phóng dân tộc đem lại

Không chỉ khẳng định con đường tất yếu của cách mạng Việt Nam

là con đường cách mạng xã hội chủ nghĩa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ

rõ ở nước thuộc địa nửa phong kiến đi lên chủ nghĩa xã hội không “kinh qua” chủ nghĩa tư bản như nước ta là một quá trình khó khăn, lâu dài, gian khổ Người đã khẳng định dứt khoát: sau khi hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, nước ta nhất định tiến lên chủ nghĩa xã hội

“bằng cách phát triển và cải tạo nền kinh tế quốc dân theo chủ nghĩa xã hội, biến nền kinh tế lạc hậu thành một nền kinh tế xã hội chủ nghĩa với

Người chỉ rõ: “Đặc điểm to nhất của ta trong thời kỳ quá độ là từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội không phải kinh qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa”2

2 Sđd tập 12, tr 304- 305.

1 Hồ Chí Minh, to n t àn t ập, Nxb CTQG, H.1996, tập 9,tr 588.

2 Sđd, tập 10, tr 13.

Thắng lợi lịch sử Điện Biên Phủ, đất nước tam chi cắt hai miền: miền Nam tiếp tục cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, miền Bắc bước đầu xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho xây dựng chủ nghĩa xã hội Xuất phát từ đặc điểm nước ta quá độ lên chủ nghĩa xã hội từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, đất nước tạm thời chia cắt, lại có chiến tranh, Người đề ra chủ trương; vừa kháng chiến, vừa kiến quốc, vừa chống Mỹ cứu nước, vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội Có thể nói, đây là cống hiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh vào kho tàng lý luận của nhân loại, Người không chỉ ngồi chờ các điều kiện xây dựng chủ nghĩa xã hội có

đủ mới nghĩ đến việc tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam,

mà phải căn cứ vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể và đặc điểm văn hoá dân tộc để khởi động cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ngay trong quá trình cách mạng giải phóng dân tộc; nghĩa là vừa kháng chiến, vừa kiến quốc, kiến quốc theo định hướng xã hội chủ nghĩa Đó là nét sáng tạo độc đáo của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong xây dựng chủ nghĩa xã hội

Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định xây dựng chủ nghĩa xã hội là sự nghiệp khó khăn, gian khổ, lâu dài, phức tạp Người không bao giờ nghĩ việc xây dựng chủ nghĩa xã hội là việc đơn giản, dễ dàng Người viết:

“Biến đổi một xã hội cũ thành một xã hội mới, không phải là một chuyện dễ Nhưng đó là những khó khăn trong sự trưởng thành Toàn Đảng, toàn dân đồng lòng thì khó khăn gì cũng nhất định khắc phục

Chí Minh khẳng định: “Chúng tôi xây dựng chủ nghĩa xã hội trong hoàn cảnh một nước vốn là thuộc địa, một nước nông nghiệp lạc hậu, lại bị chiến tranh tàn phá Hoàn cảnh ấy, cố nhiên gây cho chúng tôi rất nhiều

1 Hồ Chí Minh, to n t àn t ập, Nxb CTQG, H.1996, tập 10, tr 13.

khó khăn Song, những thắng lợi ban đầu trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội cho phép chúng tôi tin tưởng chắc chắn ở sự cần thiết và khả năng của một nước như Việt Nam tiến lên chủ nghĩa xã hội một cách

biệt, Người thường xuyên nhắc nhở phải phòng tránh cách làm rập khuôn, giáo điều; mà cần phải xuất phát từ thực tế để tìm con đường riêng phù hợp với đặc điểm riêng của nước ta Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Hiện nay, đứng về mặt xây dựng chủ nghĩa xã hội, tuy chúng ta đã có những kinh nghiệm dồi dào của các nước anh em, nhưng chúng ta không thể áp dụng những kinh nghiệm đó một cách máy móc, bởi vì nước ta có những đặc điểm riêng của ta”1

Trong khi khẳng định con đường tất yếu của cách mạng Việt Nam

là con đường xã hội chủ nghĩa; do vậy, trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên nhắc nhở: “Muốn biết

ta tiến lên chủ nghĩa xã hội như thế nào thì trước hết phải biết chủ nghĩa

xã hội là gì” Theo Người chủ nghĩa xã hội là một xã hội công bằng, bình đẳng, nhân dân, được sống trong tự do, hạnh phúc Cho nên, khi đinh nghĩa chủ nghĩa xã hội là gì, Người giải thích một cách dễ hiểu rằng: “Chủ nghĩa xã hội là mọi người được ăn no, mặc ấm, sung sướng,

tự do”; “Chủ nghĩa xã hội là tất cả mọi người các dân tộc ngày càng ấm

mộc mạc, chủ nghĩa xã hội trước hết nhằm làm cho nhân dân lao động

2 Sđd, tập 11, tr 312

1 Sđd, tập 8, tr 49

2 Sđd, tập 10, tr 317, 324

thoát nạn bần cùng, làm cho mọi người có công ăn việc làm, được ấm no

và sống một đời hạnh phúc”3

Về bản chất, chủ nghĩa xã hội là một xã hội do nhân dân lao động làm chủ, “một xã hội không có chế độ người bóc lột người, một xã hội bình đẳng, nghĩa là ai cũng phải lao động và có quyền lao động, ai làm

chủ nghĩa là tất cả mọi người phải ra sức lao động xây dựng chủ nghĩa

xã hội; chủ nghĩa xã hội xây dựng được mọi người mới sung sướng ấm

bản chất nhất của chủ nghĩa xã hội theo tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là đường lối gương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, kết hợp chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa quốc tế của giai cấp công nhân, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại nhằm đi tới mục tiêu cao cả là giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người

Điều kiện tiên quyết đảm bảo cho cuộc cách mạng thành công là cần phải có một đảng cách mạng, Hồ Chí Minh viết: “Trước hết phải có Đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức quần chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng mà không

có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ

3 Sđd, tập 10, tr 17

4 Sđd, tập 9, tr 23.

5 Sđd, tập 9, tr 295.

1 Sđd, tập 2, tr 268

Đảng, qua từng giai đoạn lịch sử cụ thể để đảm bảo cho thắng lợi cuối cùng Nắm chắc thời cơ, vận dụng tốt thế và lực để thắng lợi từng bước Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Về mục đích trước mắt, Đảng lao động Việt Nam đoàn kết và lãnh đạo toàn dân kháng chiến cho đến thắng lợi hoàn toàn, tranh lại thống nhất và độc lập hoàn toàn; lãnh đạo toàn dân thực hiện dân chủ mới xây dựng đoàn

linh hoạt của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiện rõ trong từng giai đoạn

cụ thể, đó là kết quả của việc đánh giá đúng tình hình tương quan so sánh lực lượng giữa và địch, cũng như biến động chung của tình hình chính trị trên thế giới Trong điều kiện biến đổi của tình hình thế giới cuối năm

1930, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ mục tiêu của đấu tranh cách mạng lúc này là: “Đảng không nên đưa ra những đòi hỏi quá cao (độc lập dân tộc, nghị viện ) chỉ nên đòi các quyền dân chủ, tự do tổ chức, tự do hội họp, tự do báo chí và tự do ngôn luận, đòi ân xá toàn thể chính trị phạm, đấu tranh để Đảng được hoạt động hợp pháp”1 Có thể nói rằng tính nguyên tắc trong tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là sự khẳng định vai trò lãnh đạo tuyệt đối của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng của giai cấp công nhân, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động Sự lãnh đạo của Đảng không chỉ là điều kiện mà chính là nội dung của đường lối cách mạng đúng đắn, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa Cùng với khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng Sản là nhân tố quyết định thặng lợi con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam ;Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao vai trò của quần chúng nhân dân lao

2 Sđd, tập 6, tr 174.

1 Sđd, tập 3, tr 138

động.Hồ Chí Minh luôn căn dặn :Đảng chỉ có thể hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình nếu biết tập hợp đoàn kết các tầng lớp nhân dân trong mặt trận thống nhất chống kẻ thù chung và xây dựng đất nước Nguyên tắc nhất quán trong tư tưởng đại đoàn kết của Hồ Chí Minh là lấy liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân làm nền tảng,tập hợp rộng rãi nhất mọi cá nhân yêu nước, vừa đoàn kết, vừa đấu tranh ,lấy lợi ích tối cao của dân tộc và quyền lợi cơ bản của nhân dân lao động làm nền tảng ,trên cơ sở đó đảm bảo kết hợp hài hoà lợi ích cá nhân và lợi ích tạp thể; lợi ích dân tộc và lợi ích quốc tế Hồ Chí Minh yêu cầu xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân để phát huy sức mạnh của nhân dân

Người nhấn mạnh: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công đại thành công”

Luận điểm nổi tiếng này của chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt của cả quá trình cách mạng Việt Nam Người lập luận chỉ có đoàn kết mới tập hợp được sức mạnh riêng lẻ của từng người tạo nên sức mạnh lớn lao của hàng trăm, hàng nghìn, hàng triệu, hàng chục triệu người Người ví công việc cách mạng như hòn đá to, hòn

đá nặng ,một người nhắc không được; nhưng biết đồng sức đồng lòng thì nhất định sẽ thành công Đoàn kết theo tư tưởng Hồ Chí Minh là đoàn kết trong Đảng, đoàn kết toàn dân,đoàn kết các giai cấp,các dân tộc ,các tôn giáo và đoàn kết quốc tế.Đoàn kết trên cơ sở lợi ích chung của Đảng và của dân tộc Nhất là đối với Đảng, Hồ Chí Minh nhấn mạnh mọi người phải tôn trọng, xây dựng và giữ gìn sự đoàn kết như giữ gìn con ngươi của mắt mình, như giữ gìn một báu vật, nguồn tạo nên sức mạnh của Đảng

Đối với Lào tư tưởng Hồ Chí Minh về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội đang đặc điểm được Đảng nhân dân cách mạng Lào vận dụng sáng tạo vào sự nghiệp đổi mới hiện nay nhằm phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh, giữ vững độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ,

nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa là tất yếu khách quan, là sự lựa chọn của Chủ tịch Cay Sỏn Phôm Vi Hản, của Đảng, của dân tộc, là

sự lựa chọn hợp quy luật và thực tiễn cách mạng Lào Mặc cho chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô có sụp đổ, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội có quanh co, phức tạp; song tính chất, nội dung của thời đại không thay đổi Cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội của Đảng đã khẳng định: “Lịch sử thế giới đang phải trải qua những bước quanh co; song loài người cuối cùng nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội, vì đó là quy luật tiến hoá của lịch sử” Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII tiếp tục khẳng định: “Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng đất nước Lào theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Cay Sỏn Phôm Vi Hản” Mặc dù phải trải qua rất nhiều khó khăn, gian nan, thử thách, nhưng tính ưu việt của chế độ mới đã được khẳng định bằng thắng lợi của cuộc đấu tranh giành chính quyền về tay nhân dân lao động, đánh đuổi hai tên đế quốc lớn ra khỏi bờ cõi, thống nhất đất nước; cả nước bước vào công cuộc cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới Thực tiễn trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, chúng ta còn vấp phải những sai lầm nhất định, nhưng điều quan trọng là Đảng ta đã sớm nhận ra và có điều chỉnh bước đi cho phù