SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NAM ĐỊNHTRƯỜNG THPT GIAO THỦY BÁO CÁO SÁNG KIẾN "NÂNG CAO NĂNG LỰC TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH CHO HỌC SINH LỚP 11 THÔNG QUA TỔ CHỨC DẠY SONG NGỮ CHỦ ĐỀ KHÚC XẠ ÁNH SÁN
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NAM ĐỊNH
TRƯỜNG THPT GIAO THỦY
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
"NÂNG CAO NĂNG LỰC TIẾNG ANH CHUYÊN NGÀNH CHO HỌC SINH LỚP 11 THÔNG QUA TỔ CHỨC DẠY SONG NGỮ CHỦ ĐỀ KHÚC XẠ ÁNH SÁNG - VẬT LÝ 11 NÂNG CAO"
Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hằng Trình độ chuyên môn: Cử nhân sư phạm Chức vụ: Giáo viên
Nơi công tác: Trường THPT Giao Thủy
Nam Định, ngày 4 tháng 5 năm 2015
Trang 2THÔNG TIN CHUNG VỀ BÁO CÁO
1 Tên báo cáo:
"Nâng cao năng lực tiếng Anh chuyên ngành cho học sinh lớp 11 thông qua tổ chức dạy song ngữ chủ đề Khúc xạ ánh sáng _ Vật lí 11 nâng cao"
Nơi thường trú: Xã Bình Hòa, Giao Thủy, Nam Định
Trình độ chuyên môn: Cử nhân sư phạm Vật lý
Chức vụ công tác: Giáo viên
Nơi làm việc: Trường THPT Giao Thủy
Địa chỉ: Nguyễn Thị Thu Hằng – Trường THPT Giao Thủy,
huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định
Điện thoại: 0943904103
Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến : 100%
5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Tên đơn vị: Trường THPT Giao Thủy
Địa chỉ: Thị trấn Ngô Đồng – Giao Thủy – Nam Định
Điện thoại: 03503895126
Trang 3BÁO CÁO SÁNG KIẾN
I ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN
Ngày 30/9/2008, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định số 1400/QĐ-TT phêduyệt đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn
2008 – 2020” (gọi tắt là đề án 1400).[1] Ngày 24/6/2010, Thủ tướng Chính phủ đã
ra quyết định số 959/QĐ-TT phê duyệt đề án “Phát triển hệ thống trường trung họcphổ thông chuyên giai đoạn 2010 – 2020” (gọi tắt là đề án 959).[2] Việc dạy mônVật lý bằng tiếng Anh nói riêng và dạy các môn khoa học tự nhiên bằng tiếng Anhnói chung nằm trong kế hoạch tăng cường việc sử dụng tiếng Anh trong hệ thốnggiáo dục quốc dân Các đề án nói trên nhằm mục tiêu đưa tiếng Anh thực sự trởthành một công cụ học tập và làm việc
Nâng cao năng lực tiếng Anh chuyên ngành cho học sinh là một trong nhiệm
vụ quan trọng của giáo dục phổ thông trong công cuộc hội nhập ngày nay Bởi vìnếu có năng lực tiếng Anh chuyên ngành tốt học sinh có thể tiếp cận những tài liệuchuyên ngành ở cấp học phổ thông và để phát triển năng lực cho học sinh thì đây làmột trong công cụ, phương tiên để tăng khả năng, cũng như hứng thú cho học sinhtrong quá trình tự học khi các em có thể tìm được nhiều tài liệu chuyên ngànhđược trình bày bằng tiếng Anh Đây cũng là nền móng để học sinh nghiên cứu saunày ở cấp Cao Đẳng hoặc Đại Học
Bắt đầu từ năm học 2013 – 2014, Sở Giáo dục và Đào tạo Nam Định đãtriển khai việc dạy các môn khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh cho học sinh trongcác trường THPT Trong quá trình tham gia vào dạy tiết dạy các môn khoa học tựnhiên bằng tiếng Anh tôi và các đồng nghiệp gặp không ít khó khăn cả về năng lựcngoại ngữ của bản thân giáo viên, năng lực của học sinh cũng như tìm tài liệutham khảo Với sự hỗ trợ của các thầy cô ngoại ngữ, qua quá trình tìm hiểu sáchbáo và các đề tài về dạy song ngữ tôi cùng với các đồng nghiệp đã tổ chức đượccác giờ dạy Vật lý bằng tiếng Anh cho các em học, học sinh bên cạnh việc thamgia tích cực, chủ động, hứng thú để khám phá kiến thức vật lý mà còn giúp các emnâng cao năng lực tiếng anh chuyên ngành từ việc trang bị từ mới, cũng như khảnăng nghe nói trong giờ học bằng tiếng Anh đến khả năng từ đọc và dịch các tàiliệu và bài tập Vật lý bằng tiếng Anh
Vì những lý do trên, tôi chọn đề tài
Trang 4"Nâng cao năng lực tiếng Anh chuyên ngành cho học sinh lớp 11 thông qua tổ chức dạy song ngữ chủ đề Khúc xạ ánh sáng _ Vật lí 11 nâng cao"
II MÔ TẢ GIẢI PHÁP
II 1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến
Đây là một trong những yêu cầu mới đặt ra đối với các môn khoa học tựnhiên Trước khi tổ chức dạy học bằng Vật lý bằng tiếng Anh thì học sinh nói đếnviệc học tiếng Vật lý bằng một ngoại ngữ khác các em rất ngại và lo lắng vì các emchưa được tiếp cận bao giờ Đa phần có đưa ra cho các em các tài liệu tham khảobằng tiếng Anh thì các em cũng gần như không có khả năng hiểu vì thiếu các thuậtngữ chuyên ngành… Bản thân tôi đã tiến hành khảo sát ở lớp học mà các emchưa tiến hành học một phiếu khảo sát với các vấn đề
1 Mức độ hứng thú của học sinh với giờ dạy Vật lý bằng tiếng Anh
MĐ1: Hoàn toàn không thích MĐ2 Không thích
MĐ 3: Bình thường MĐ4: Thích MĐ 5: Rất thích
2 Sự tự tin của các em khi học Vật lý bằng tiếng Anh
MĐ1: Chắc chắn không tham gia được
MĐ2: Có thể tham gia
MĐ3: Tự tin tham gia
3 Tần suất tham khảo các tài liệu Vật lý bằng tiếng Anh
MĐ1: Chưa lần nào MĐ2: Thỉnh thoảng MĐ3 Thường xuyên
4 Khảo sát qua một bài kiểm tra
1 Bài tập trắc nghiệm
2 Bài tập đọc hiểu
Bên cạnh khó khăn của học sinh thì người giáo viên khi tham gia xây dựnggiờ dạy Vật lý bằng tiếng Anh gặp không ít những khó khăn từ tìm tài liệu chuyênngành, các thuật ngữ chuyên ngành vì hiện giờ chưa có một tài liệu nào được coi làchính thức cho chương trình dạy các môn khoa học bằng tiếng Anh, do đó ngườigiáo viên thường dịch ngược từ sách tiếng Việt ra tiếng Anh đôi khi nghĩa của nókhông còn như cũ Còn về thuật ngữ chuyên ngành giáo viên rất khó tìm ra một bộ
từ điển Vật lý bằng tiếng Anh và tổ chức cho học sinh tiếp cận với nó
Song song với quá trình trên chính là việc làm thế nào để tổ chức một giờ họcVật lý bằng tiếng Anh mà để học sinh chủ động tích cực tham gia vào quá trình
Trang 5dạy học , chủ động nắm bắt kiến thức cũng như luyện tập năng lực ngoại ngữ củamình.
Cuối cùng , một trong những khâu quan trọng của quá trình dạy học chính làcủng cố và kiểm tra kiến thức Khó khăn của người giáo viên chính là xây dựngđược một hệ thống các bài tập phù hợp với năng lực của học sinh để giúp học sinhcủng cố cũng như đánh giá được năng lực của mình Đồng thời tạo ra hứng thú chohọc sinh và tạo động lực để các em tiếp tục mang kiến thức được trang bị để ápdụng trong học tập cũng như cuộc sống
II 2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến
Và để khắc phục những khó khăn nêu trên nhằm "Nâng cao năng lực tiếng Anh chuyên Ngành cho học sinh lớp 11 thông qua tổ chức dạy song ngữ chủ đề Khúc xạ ánh sáng _ Vật lí 11 nâng cao" tôi đã tiến hành
II.2.1 Xây dựng một hệ thống các từ mới chuyên ngành của phần quang hình và
tổ chức cho học sinh học từ mới
Đây là khâu đầu tiên của quá trình tổ chức dạy học các môn khoa học tựnhiên bằng tiếng Anh Vì các từ mới này còn nằm rải rác ở các sách khác nhauthiếu sự tập trung do đó giáo viên và học sinh khi bắt đầu quá trình dạy họcthường rất mất nhiều thời gian và công sức Trong khi đó những tài liệu Vật lýthì thiếu các phiên âm do đó các em học sinh có biết thì phát âm cũng chưachuẩn Cũng vì vậy sẽ hạn chế rất nhiều khả năng tham gia thảo luận bằng tiếngAnh khi gặp những từ mới chuyên ngành này
Chính vì vậy trước khi tổ chức cho các em học chủ đề về “Khúc xạ ánhsáng” tôi đã sưu tầm các từ mới liên quan tới để chủ đề khúc xạ ánh sáng vàphần quang hình nói chung Bên cạnh tìm nghĩa, sắp xếp các từ theo từng nộidung, tôi xây dựng cả phần phiên âm, môt số các từ liên quan tới hiện tượng thìtôi đã tìm hiều các cả định nghĩa về hiện tượng đó bằng tiếng Anh để các em cóthể thấy sự linh hoạt của các từ, các hiện tượng với những cách diễn đạt khácnhau Phần này được tôi phát cho các em trước một tuần trước khi bắt đầu học
về chủ đề đó để về nhà các em tranh thủ tự tìm hiểu trước.Với việc có phần giảithích nghĩa Anh – Anh các em cũng bắt đầu có sự hình dung về các hiện tượngvật lý mà các em chuẩn bị học Trước khi bắt đầu tiết dạy đầu tiên của chủ đề tôidành một tiết vào cuối buổi học để các em tổ chức kiểm tra từ mới cũng nhưchỉnh sửa phát âm của các từ Tuy nhiên sau giai đoạn này các em mới nhớ được
Trang 6một số từ và chưa vận dụng thuần thục lắm vì các em chưa được luyện tậpnhiều
Sau đó vào các tiết dạy song ngữ để các em có thể khắc sâu hơn nghĩacủa các từ mới này trong phần giới thiệu từ khóa mới ở mỗi bài các từ mới sẽxuất hiện kèm theo hình ảnh để các em dễ nhớ hơn
Ngoài ra ngay cả trong những tiết dạy bình thường khi có kiến thức liênquan đến những từ mới này tôi sẽ tranh thủ tổ chức cho học sinh nhắc lại Để tạođiều kiện cho các em sử dụng thường xuyên tránh việc các em quên khi không
sử dụng lại
Optics
(The scientific study of sight and the
behaviour of light, or the properties
Light ray
(A ray of light)
/lait rei/ Tia sáng
Incidence ray /'insidəns rei/ Tia tới
Reflected ray /ri'flekt rei/ Tia khúc xạ
Refracted ray /ri'frækt rei/ Tia phản xạ
Light beam / lait bi:m/ Chùm tia sángConvergent beam /kən'və:ʤənt bi:m
Divergent beam /dai'və:ʤənt
bi:m /
Chùm tia phân kì
Parallel beam /'pærəlel bi:m/ Chùm tia song
songObject
(A material thing that can
be seen and touched)
/'ɔdʤikt/ Vật
Virtual object /'və:tjuəl 'ɔbʤikt/ Vật ảo
Real object /riəl ɔbʤikt/ Vật thật
Draw ray diagram /drɔ: rei
'daiəgræm/ Vẽ ảnh
Trang 7(An optical appearance or counterpart p
roduced by light from an
object reflected in a mirror
orrefracted through a lens.)
Virtual image /'və:tjuə 'imiʤ / Ảnh ảo
Inverted image /in'və:td 'imiʤ/
Ảnh ngược chiều (với vật)Erect image /i'rekt 'imiʤ / Ảnh cùng chiều
(với vật)Index of refraction /'indeks əv
ri'frækt/ Chiết suất Absolute index of refraction /'æbsəlu:t 'indeks əv ri'frækt/ Chiết suất tuyệt đốiRelative index of refraction /'relətiv 'indeks əvri'frækt/ Chiết suất tỉ đối
Angle of reflection /'æɳgl əv ri'flekt / Góc phản xạ
Angle of incidence /'æɳgl əv 'insidəns
Apparent size /ə'pærənt saiz/ Góc trông
Reflection
The throwing back by a body
or surface of light, heat, or sound
without absorbing it.
the reflection of light
/ri'flekʃn/ Phản xạ
Refraction
(The fact or phenomenon of light, radio
waves, etc being deflected in
passing obliquely through
the interface between one medium and
Trang 8Total internal reflection
The complete reflection of a light
ray reaching an interface with a
less dense medium when theangle of
incidence exceeds the critical angle.
/'toutl in'tə:nlri'flekʃn/
Phản xạ toànphần
Optical instrument /'ɔptikəl
'instrumənt Quang cụOptical system /'ɔptikəl 'sistim/ Quang hệ
Spherical mirror /'sferikəl 'mirə / Gương cầu
Convex mirror /'kɔn'veks 'mirə/ Gương lồi
Concave mirror /'kɔn'keiv 'mirə/ Gương lõm
Plane mirror /plein' mirə / Gương phẳng
Prism of total internal reflection /prism 'toutl
in'tə:nl ri'flekʃn /
Lăng kính phản
xạ toàn phần
Double convex lens /'dʌbl 'kɔn'veks
lenz/
Thấu kính hai mặt lồi
Double concave lens /'dʌbl 'kɔn'keiv
lenz /
Thấu kính hai mặt lõm
Converging lens /kən'və:ʤiɳ lenz / Thấu kính hội
tụConvexo - concave lens /'kɔn'veks-'kɔn'kei
v lenz /
Thấu kính lồi - lõm
Thin lens /θin lenz /in lenz / Thấu kính mỏngPlano - concave lens 'kɔn'keiv lenz / Thấu kính
phẳng - lõmPlano - convex lens 'kɔn'veks lenz/ Thấu kính
phẳng - lồiDiverging lens
(Negative lens)
dai'və:dʒiɳ lenz/
/'negətiv lenz/
Thấu kính phân kì
Focal length /'foukəl leɳθin lenz // Tiêu cự
Focal plane /'foukəl plein/ Tiêu diện
Focal point
Second focal point /'dʌbl 'foukəl
pɔint/ Tiêu điểm ảnhPrincipal focal point /'prinsəpəl 'foukəl
pɔint / Tiêu điểm chính
Trang 9Secondary focal point /'sekəndəri 'foukəl
pɔint/ Tiêu điểm phụFirst focal point /fə:st 'foukəl
pɔint/ Tiêu điểm vậtReversibility /ri,və:sə'biliti/ Tính thuận
nghịchStigmatism / 'stigmətizm/ Tính tương
điểmPrincipal axis /'prinsəpəl 'æksis/ Trục chính
Secondary axis /'sekəndəri 'æksis/ Trục phụ
Optical center /'ɔptikəl 'sentə/ Quang tâm
Optical axis /'ɔptikəl 'æksis/ Quang trục
Radius of curvature /'reidjəs əv
'kə:vətʃə/
Bán kính độ cong
Radius of aperture /'reidjəs əv
'æpətjuə/
Bán kính độ mở
(Bán kính khẩu độ)
Accommodation /ə,kɔmə'deiʃn/ Điều tiết
Angular magnification /'æɳgjulə ,mægnif
i'keiʃn/ Độ bội giácLinear magnification /'liniə,
mægnifi'keiʃn/ Độ phóng đạiDistance of most distinct /'distəns əv moust
dis'tiɳkt/
Khoảng nhìn rõ nhất
Near - sighted (myopia) /niə sait/
( /myopia/) Cận thịPresbyopia /prezbi'oupjə/ Tật lão thị
Far- singted /fɑ: siɳd/ Tật viễn thị
Crystalline lens /'kristəlain lenz/ Thủy tinh thể
Magnifying glass /'mægnifaiiɳ
glɑ:s/ Kính lúpMicroscope /'maikrəskoup/ Kính hiển vi
Astronomical telescope /æstrə'nɔmik Kính thiên văn
Trang 10Experiment /iks'periment/ Thí nghiệm
Fiber optic /'faibə 'ɔptik/ Sợi quang học
II.2.2 Hướng dẫn học sinh một số mẫu câu thường dùng trong quá trình học
Quá trình dạy học Vật lý bằng tiếng anh, nếu mới cung cấp các từ mớicho học sinh các em cũng chưa biết cách sử dụng để có thể giao tiếp và trao đổi
và giải quyết các nhiệm vụ bằng tiếng Anh Do đó, trong quá trình học vật lýbằng tiếng Anh ngoài những câu vấn đáp thông thường của giữa giáo viên vàhọc sinh Để học sinh có thể chủ động hơn trong quá trình học, tôi xây dựng vàcung cấp cho học sinh một số mẫu câu thông thường dùng trong quá trình họcvật lý nói chung và trong chủ đề Khúc xạ ánh sáng nói riêng Cụ thể là hainhiệm vụ học sinh thường phải tự thảo luận và đưa ra ý kiến là mô tả thínghiệm và mô tả một thiết bị ứng dụng của Vật lý
<1> Mô tả một thí nghiệm nên trả lời các câu hỏi sau
(The description an experiment should answer these question)
+ What is it?
+ What do you need?
+ How are the parts connected?
+ What will you do?
Example: The description the experiment an experiment to studyrefraction phenomenon
To study the path of light at the boundary between two media We need
a bracket , a light, a glass block and ruler graduated circle Attach the light,the ruler graduated circle and a glass block on the bracket I'll expose thelight ray pass from air to the glass block and observe the path of light atboundary
<2> Mô tả một thiết bị nên theo các câu hỏi sau:
The description an equiptment should answer these questions:
+ What is it called?
+ What is it used for?
+ What does it consist of?
Trang 11+ How are the parts connected?
+ How does it work?
Example: The description an opical fiber
They are optical fibers An optical fiber consists of 3 layers: the first layerhas absolute index of refaction n1, the second layer has absolute index ofrefaction n2 absolute index of refaction n2 is smaller absolute index ofrefaction n1 The outer layer is used to protect fiber The light rays totalinternal reflected many times
Cấu trúc này cũng được cung cấp cho học sinh vào buổi các em ôn tập
từ mới để các em có thể làm quen với cấu trúc Trong các giờ học tôi đã tổ chứccho học sinh thảo luận để thiết kế các thí nghiệm về định luật khúc xạ và phản
xạ toàn phần Sau khi các em thảo luận xong các em sẽ lên trình bày phương ánthí nghiệm, cũng như trình bày cả ứng dụng của hiện tượng khúc xạ cũng nhưhiện tượng phản xạ toàn phần mà các em
Dựa trên cấu trúc đã cung cấp các em tương đối tự tin sử dụng các từ,các cấu trúc đã học để trình bày vấn đề Vật lý bằng tiếng anh
II 2.3 Sử dụng tài liệu tham khảo để gây hứng thú cho học sinh trong quá trình
học và tạo điều kiện các em tham khảo những tài liệu chuyên ngành bằng tiếng Anh.
Để phát huy được tính tích cực chủ động của học sinh trong quá trìnhhọc đòi hỏi người giáo viên phải đặt học sinh trong tình huống có vấn đề bất kể
là trong dạy học Vật lý thông thường cũng như dạy Vật lý bằng tiếng Anh Bêncạnh mục tiêu tạo tình huống có vấn đề, để tạo thói quen cho học sinh tìm hiểucác tài liệu bằng tiếng Anh chuyên ngành trong quá trình dạy học tôi lồng ghépgiới thiệu những Video, những bài báo về hiện tượng Vật lý bằng tiếng Anh màtôi sưu tầm được để vừa gây hứng thú cho học sinh, cũng vừa tạo và luyện tậpnăng lực đọc, nghe tài liệu tiếng Anh chuyên ngành
Với những Video và những bài báo tìm được tôi có thể sử dụng cả trongphần đặt vấn đề cũng như trong quá trình dạy học cụ thể
Trong quá trình dạy bài " KHÚC XẠ ÁNH SÁNG" tôi đã sửdụng các Video 1, 2 Với Video số 1 là phần đưa học sinh vào tìnhhuống có vấn đề, sau khi hiện tượng khúc xạ tôi cho học sinh xemvideo 2 sau đó yêu cầu học sinh kể trình bày về ứng dụng của hiệntượng khúc xạ
