Skkn sử dụng phương pháp xemina vào giảng dạy chương cacbohidrat – hóa học cơ bản 12 nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trường THPT lý

- Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động, sángtạo của học sinh và “học đi đôi với hành” - Đội ngũ giáo viên được đầu tư có bài bản, có hệ thống và luôn kh

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NAM ĐỊNH TRƯỜNG THPT LÝ NHÂN TÔNG

Sử dụng phương pháp xemina vào giảng dạy chương cacbohidrat – hóa học cơ bản 12

nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh

trường THPT Lý Nhân Tông.

Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm hóa học Chức vụ: Giáo viên

Nơi công tác : Trường THPT Lý Nhân Tông

Nam Định, tháng 3 năm 2016

1.Tên sáng kiến: Sử dụng phương pháp xemina vào giảng dạy chương cacbohidrat – hóa học cơ bản 12 nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh trường THPT Lý Nhân Tông.

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phương pháp giảng dạy môn Hóa học Áp dụng cho đối

tượng học sinh khối 12 trường THPT Lý Nhân Tông

3 Thời gian áp dụng sáng kiến:

Từ ngày 6 tháng 9 năm 2015 đến ngày 20 tháng 11 năm 2015

4 Tác giả:

- Họ và tên: NGUYỄN THỊ THƠ

- Năm sinh: 1990

- Nơi thường trú: Yên Phú – Ý Yên – Nam Định

- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Hóa học

- Chức vụ công tác: Giáo viên Hóa học

- Nơi làm việc: Trường THPT Lý Nhân Tông

- Điện thoại: Của cá nhân- của trường: 035033503127

- Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:

- Tên đơn vị: Trường THPT Lý Nhân Tông

- Địa chỉ: Xã Yên Lợi- Huyện Ý Yên – Tỉnh Nam Định

- Điện thoại: 0350.350.127

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

I Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến:

1 Sơ lược về Hóa học

Hóa học, một nhánh của khoa học tự nhiên, là nghành nghiên cứu về thành phần,cấu trúc, tính chất và sự thay đổi của vật chất Hóa học nói về các nguyên tố, hợp chấtnguyên tử, phân tử và các phản ứng hóa học xảy ra giữa những thành phần đó

Hóa học đôi khi còn là “ Khoa học trung tâm” vì đó là cầu nối các nghành khoa học tựnhiên khác như vật lí học, địa chất học và sinh học Ví như chỉ từ một số loại “ đá xâydựng” tương đối ít từ 80 -> 100 trong 118 nguyên tố được biết đến Nhưng sự kết hợp vàsắp xếp khác nhau của các nguyên tố đã mang đến hàng triệu hợp chất khác nhau, nhữnghợp chất mà tạo ra các loại vật chất khác nhau như: nước, mô sinh vật, tế bào làm phongphú cho đời sống sinh hoạt của chúng ta

Do đó để khuyến khích quá trình học tập môn khoa học nói chung và Hóa học nói riêng,nghiên cứu nghành giáo dục đã tạo những thuận lợi cho người học:

- Tất cả các cơ sở giáo dục đều được đầu tư về trang thiết bị đầy đủ, có phòngchuyên môn riêng

- Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động, sángtạo của học sinh và “học đi đôi với hành”

- Đội ngũ giáo viên được đầu tư có bài bản, có hệ thống và luôn khuyến khíchnâng cao trình độ học tập

- Môn Hóa học là môn học quan trọng trong các khối thi (khối A, B) nên luônđược sự quan tâm từ phía phụ huynh học sinh

Tuy nhiên Hóa học là môn khoa học thực nghiệm, đòi hỏi khả năng tư duy logic,sáng tạo, sự cần cù, siêng năng và quan trọng là sự va chạm thực tế Với các nước pháttriển thì đây là điều tất yếu nhưng với các nước chậm phát triển, điều kiện cơ sở vật chấtthiết bị còn thiếu thốn nên học sinh không có cơ hội thực hành, kiểm chứng lí thuyết vàsáng tạo cái mới Hơn nữa Hóa học cũng là một môn học khó, nên với những thay đổi vềhình thức thi tuyển như hiện nay thì phần lớn học sinh đã có sự định hướng cho phù hợpvới năng lực của mình ngay từ đầu, nên không lựa chọn môn Hóa dẫn đến các em không

có sự tập trung trong các giờ học này

2 Quá trình giảng dạy môn hóa học.

Thuận lợi:

- Được sự chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ giáo dục đã có những biện pháp vàhình thức chỉ đạo các Sở giáo dục tăng cường bồi dưỡng đào tạo cán bộ giáo viên thôngqua các cuộc thi sáng tạo khoa học kĩ thuật, tự thiết kế đồ dùng học tập, các lớp tập huấnchuyên môn, giúp các thầy cô nâng cao nghiệp vụ

- Các trường được đầu tư trang thiết bị đầy đủ, có phòng học chuyên môn riêng

- Nhìn chung các em học sinh đã có ý thức trách nhiệm với bản thân, với gia đình

và xã hội

Khó khăn:

- Các em học sinh chỉ được tiếp cận với môn Hóa học từ năm học lớp 8, nhưngđến năm lớp 9 do các em đều phải chú trọng, dành nhiều thời gian cho những môn thichuyến cấp Nên thời gian học tập ít, dẫn đến khi học THPT bắt đầu với Hóa học 10nhiều em cảm thấy bị mất “gốc”, càng học càng khó, làm cho môn Hóa học trở thànhmôn đáng sợ trong suốt quá trình học

- Kĩ năng tiến hành thực hành của học sinh còn chưa tốt

3 Quá trình giảng dạy tại trường THPT Lý Nhân Tông:

Nhà trường đã bước sang tuổi thứ 5 từ khi thành lập, được xây dựng trên một vùngđất thuần nông, học sinh đa số ở xa, và chất lượng đầu vào chưa ổn định

Về cơ sở vật chất nhà trường đã có: đầy đủ phòng học, phòng chuyên môn cho từng mônhọc, trang thiết bị được đầu tư mua sắm mới, sử dụng có hiệu quả, đội ngũ giáo viên trẻnhiệt tình với 43 thầy cô giáo đều được đào tạo bài bản, chính quy trình độ từ đại học trởlên giảng dạy và phụ trách 18 lớp học, riêng với bộ môn Hóa học do 4 thầy cô đảmnhiệm, với 2 thầy cô là thạc sĩ nghiên cứu và 2 thầy cô đều là cử nhân với tấm bằng giỏitrên tay, nên các thầy cô luôn mang trong mình sự tâm huyết, tấm lòng yêu nghề, sẵnsàng giúp đỡ, chia sẻ cho đồng nghiệp những kinh nghiệm quý báu trong cuộc sống cũngnhư trong công tác góp phần nâng cao chất lượng giáo dục địa phương nói riêng và cảnước nói chung

Về phía học sinh, tuy số lượng học sinh chưa nhiều, chất lượng đầu vào chưa cao,chưa ổn định, và đa số các em đều ở xa trường nhưng phần lớn các em đã xác định đượcmục tiêu học tập, tham gia đầy đủ và có hiệu quả những hoạt động của Nhà trường và của

Sở giáo dục phát động Đó là niềm động viên, an ủi giúp các thầy, cô có niềm tin, cóđộng lực xây dựng những hoạt động giáo dục hay và hiệu quả

4 Thực tế giảng dạy chương cacbohidrat ở trường THPT Lý Nhân Tông:

- Do chất lượng tuyển sinh đầu vào còn thấp và nên số lượng học sinh có nguyện

vọng thi vào các trường đại học, cao đẳng chưa cao, khối 12 có 220 học sinh được chiavào 6 lớp nhưng chỉ có 25% các em chọn môn Hóa làm môn thi tốt nghiệp và xét tuyểnvào các trường đại học, cao đẳng Số các em này không tập trung mà phân bố riêng trongcác lớp, có những lớp các em chỉ học để thi tốt nghiệp hoặc không có học sinh nào chọn,nên quá trình giảng dạy gặp nhiều khó khăn ngay từ công tác chuẩn bị bài giảng của giáoviên cho đến việc lựa chọn những phương pháp và cách thức truyền đạt gây hứng thú, đểkhông chỉ những em lựa chọn được khắc sâu và nâng cao kiến thức thì những em kháccũng phải nắm được những kiến thức cơ bản

- Sau khi giảng dạy, tiến hành kiểm tra đánh giá chương 1: Este – Lipit hoá học 12

và tiến hành giảng dạy bài đầu tiên chương Cacbohidrat với lớp 12A4 là lớp mà tất cả các

em đều chọn môn Lịch sử và Địa lý làm môn thi và xét tuyển Tôi nhận thấy tuy mớibước vào năm học, đa số các em đã có ý thức học tập nhưng vẫn còn có những em chưachịu khó, còn tư tưởng mải chơi, chủ quan và thờ ơ đặc biệt các em không lựa chọn mônHóa Điều này rất nguy hiểm với bản thân các em và chính các thầy cô giáo Bởi nếu có

tư tưởng này, các em sẽ chỉ chú trọng vào những môn thi, còn những môn không thi thìkhông học, mà điểm tổng kết trên lớp quyết định 50% khả năng đỗ tốt nghiệp của các em,còn với các thầy cô giáo sẽ không hoàn thành nhiệm vụ năm học

- Phương pháp dạy học của nhóm hóa học chúng tôi luôn có sự thay đổi, kết hợpcác phương pháp dạy học truyền thống với hiện đại, sử dụng tối đa thực hành thí nghiệm,nhưng vẫn chưa thu hút được nhiều học sinh dẫn đến chất lượng học sinh chung ở mônHóa học chưa cao

- Trong quá trình giảng dạy chương cacbihidrat những năm trước tôi nhận thấy,các em chủ yếu chỉ nghe giảng trên lớp và về nhà làm bài tập qua loa, chiếu lệ nên hầunhư các em không nhớ kiến thức, không có sự xâu chuỗi kiến thức Ví dụ như từ cấu tạocủa glucozơ, tuy biết cấu tạo gồm nhóm chức -CHO và nhóm chức – OH nhưng nhiềuhọc sinh không nêu được cụ thể tính chất của glucozơ phụ thuộc vào thành phần nào,hoặc từ phần điều chế glucozơ các em cũng không suy ra được tính chất hóa học của tinhbột

Và một thực tế đáng buồn là hầu hết học sinh THPT không thích học môn Hóahọc, đây là điều mà tôi luôn trăn trở, luôn mong muốn làm thế nào để các em có cái nhìnkhác về môn môn mình dạy, bởi Hóa học là môn học không khó, dễ lấy điểm và có thể

bổ trợ cho nhiều môn học khác

Đây là phổ điểm môn Hóa học, Vật Lý và Sinh học qua kì thi quốc gia năm 2015

Vậy phải tìm phương pháp dạy học nào đề lôi cuốn được đông đảo các em học sinhtham gia, rút ngắn thời gian học tập nhưng vẫn đảm bảo chất lượng và phát huy tính tíchcực chủ động của học sinh trong việc nắm bắt tri thức đồng thời chú ý đến rèn kĩ năngsống cho học sinh.

 Từ điều kiện hoàn cảnh như vậy tôi nảy sinh sáng kiến : “Sử dụng phương pháp xemina vào giảng dạy chương cacbohidrat hóa học cơ bản 12 nhằm nâng cao chất lượng dạy học cho học sinh trường THPT Lý Nhân Tông”. Tôi hy vọng rằng sáng siến

kinh nghiệm này của tôi góp một phần nhỏ để nâng cao chất lượng giảng dạy môn Hóahọc, Từ đó góp phần nhỏ bé của mình nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhàtrường THPT Lý Nhân Tông nói riêng của tỉnh Nam Định nói chung

II Mô tả giải pháp:

1 Giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:

- Giáo viên dạy phần này thường tiến hành như sau: giáo viên thuyết trình, diễn giải

và đọc cho học sinh chép hoặc làm thí nghiệm biểu diễn cho học sinh quan sát và rút rakết luận

- Bản thân tôi cũng tiến hành giáo dục theo phương pháp này

- Học sinh : Nghe giáo viên giảng, đọc, ghi chép và học thuộc

+ Ưu điểm của giải pháp này là: Nội dung bài dạy có tính hệ thống, tính logic cao,

giáo viên không phải tốn nhiều thời gian cho việc soạn bài và chuẩn bị bài Học sinhkhông phải chuẩn bị bài nhiều, dễ học thuộc, dễ theo dõi, dễ áp dụng

+ Nhược điểm của giải pháp này là: Phương pháp dạy học truyền thống là những cách

thức dạy học quen thuộc được truyền từ lâu đời và được bảo tồn, duy trì qua nhiều thế hệ

Về cơ bản, phương pháp dạy học này lấy hoạt động của người thầy là trung tâm TheoFrire - nhà xã hội học, nhà giáo dục học nổi tiếng người Braxin đã gọi phương pháp dạy

học này là "Hệ thống ban phát kiến thức", là quá trình chuyển tải thông tin từ đầu thầy sang đầu trò Thực hiện lối dạy này, giáo viên là người thuyết trình, diễn giảng, là "kho

tri thức" sống, học sinh là người nghe, nhớ, ghi chép và suy nghĩ theo, giáo viên là chủthể, là tâm điểm, học sinh là khách thể, là quỹ đạo Giáo án dạy theo phương pháp nàyđược thiết kế kiểu đường thẳng theo hướng từ trên xuống

Và do quá đề cao người dạy nên nhược điểm của phương pháp dạy học truyềnthống là học sinh thụ động tiếp thu kiến thức học sinh không có sự sáng tạo: trên lớp thầy

cô dạy những gì, về nhà học thuộc và đi thi lại chép nguyên phần học thuộc do thầy cô đãdạy, giờ dạy dễ đơn điệu, buồn tẻ, kiến thức thiên về lý luận, ít chú ý đến kỹ năng thựchành của người học; do đó kỹ năng hành dụng vào đời sống thực tế bị hạn chế

Như vậy việc cải tiến phương pháp dạy học này là rất cần thiết

2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến:

2.1 Vấn đề cần giải quyết:

Với học sinh khối 12, ngay khi bắt đầu vào năm học mới các em đã có sự địnhhướng nghề nghiệp, lựa chọn hướng đi riêng cho mình, có những em chỉ thi tốt nghiệp,nên làm thế nào để bài giảng phong phú lôi cuốn các em tham gia, làm cho quá trình tiếpthu kiến thức không nhàm chán, và thông qua môn học vẫn định hướng phát triển các kĩnăng mềm cho học sinh như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng làm chủ, kĩ năng giải quyết vấn

đề để không chỉ những em thi đại học khối A,B mới tập trung nghiên cứu mà cả vớinhững em khác vẫn nắm được bài một cách nhanh nhất, dễ dàng và hiệu quả nhất

2.2 Chỉ ra tính mới:

Xêmina là một dạng hội thảo, nghiên cứu chuyên đề, có thể hiểu đơn giản là một

hình thức học tập, mà trong đó người học chủ động hoàn toàn từ khâu chuẩn bị tài liệu,

trình bày nội dung đưa dẫn chứng, trao đổi, thảo luận với các thành viên khác và cuối cùng tự rút ra nội dung bài học hay vấn đề khoa học cũng như đề xuất các ý kiến để mở rộng nội dung.

Nên với phương pháp dạy học này đã phát huy tính tích cực, chủ động của họcsinh, ở đó giáo viên là người giữ vài trò hướng dẫn, gợi ý, tổ chức, giúp cho người học tựtìm kiếm, khám phá những tri thức mới theo kiểu tranh luận, hội thảo theo nhóm Ngườithầy có vai trò là trọng tài, cố vấn điều khiển tiến trình giờ dạy Phương pháp dạy học nàyrất đáng chú ý đến đối tượng học sinh, coi trọng việc nâng cao quyền năng cho ngườihọc Giáo viên là người nêu tình huống, kích thích hứng thú, suy nghĩ và phân xử các ýkiến đối lập của học sinh; từ đó hệ thống hoá các vấn đề, tổng kết bài giảng, khắc sâunhững tri thức cần nắm vững

2.3 Sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ:

Giáo án dạy học theo phương pháp này được thiết kế kiểu chiều ngang theo haihướng song hành giữa hoạt động dạy của thầy và học của trò Ưu điểm của phương pháp

là rất chú trọng đến khả năng tự giác học tập, kỹ năng giao tiếp, làm chủ đám đông, làm

chủ vấn đề, kĩ năng thực hành, vận dụng giải quyết các vấn đề thực tiễn, coi trọng rèn luyện Đặc điểm của dạy học theo phương pháp này là giảm bớt thuyết trình, diễn giải; tăng cường dẫn dắt, điều khiển, tổ chức, xử lý tình huống Yêu cầu của phương pháp cần

có các phương tiện dạy học, học sinh chuẩn bị bài kỹ ở nhà trước khi đến lớp và phải mạnh dạn, tự tin bộc lộ ý kiến, quan điểm Giáo viên phải chuẩn bị kỹ bài giảng, thiết kế giờ dạy, lường trước các tình huống để chủ động tổ chức giờ dạy có sự phối hợp nhịp nhàng giữa hoạt động của thầy và hoạt động của trò

II.4 Cách thức thực hiện và các điều kiện để áp dụng giải pháp.

+ Cách thức thực hiện: giáo viên sưu tầm tài liệu, giới thiệu phương pháp học tập

cho học sinh, giao nhiệm vụ trước, và đóng vai trò người cố vấn học tập trong suôt quá

trình học tập Học sinh chuẩn bị kĩ bài trước khi lên lớp, tiến hành thảo luận và trình bàynội dung học tập trước lớp

+ Các bước cụ thể tiến hành giải pháp:

- Bước 1: Chuẩn bị ( chuẩn bị trước ở nhà):

Giáo viên giới thiệu để học sinh hiểu thế nào là học tập theo phương pháp xemina(Xêmina : là một dạng hội thảo, nghiên cứu chuyên đề, có thể hiểu đơn giản là một hìnhthức học tập, mà trong đó người học chủ động hoàn toàn từ khâu chuẩn bị tài liệu, trìnhbày nội dung đưa dẫn chứng, trao đổi, thảo luận với các thành viên khác và cuối cùng tựrút ra nội dung bài học hay vấn đề khoa học cũng như đề xuất các ý kiến để mở rộng nộidung)

Hướng dẫn học sinh tìm hiểu về kiến thức thuộc chương cacbohidrat, tìm tài liệuxoay quanh kiên thức

• Ví dụ: Một số câu hỏi và phiếu học tập khác dùng cho bài glucozơ saccarozơ, tinh bột và xenlulozơ.

+ Câu hỏi tự luận

Ví dụ :Bài glucozơ :

Phiếu học tập số 1

- Glucozơ thuộc loại cacbohidrat nào?

- Glucozơ có ở những đâu trong tự nhiên? ở nước ta và trên thế giới vùng nào trồngnho nổi tiếng?

- Tính chất vật lí của glucozơ ?

- Hàm lượng đường trong máu ở mức cho phép là bao nhiêu? Vượt qua ngưỡng đó

có nguy cơ mắc bệnh gì?

Phiếu học tập số 2

- Bằng thực nghiệm nêu phương pháp chứng minh cấu tạo dạng mạch thẳng củaglucozơ

- Glucozơ có những tính chất hóa học nào?

- Nêu qui trình nấu rượu ở địa phương? Huyện ta có những vùng nào nấu rượu nổitiếng? Uống rượu thế nào là tốt, thế nào là có hại

Bài saccarozơ, tinh bột và xenlulozơ:

Câu 1 : Tại sao hạt gạo nếp to hơn hạt gạo tẻ ?

Giải thích : Do trong gạo tẻ được cấu tạo bởi amilozo, amilozo có cấu tạo mạch

không nhánh còn hạt gạo nếp được cấu tạo bởi amilopectin, amilopectin có cấu tạo mạch

có nhánh Nên hạt gạo nếp to hơn hạt gạo tẻ, và có cấu tạo rỗng nên thổi cơm nếp thì cần

ít nước hơn nấu cơm tẻ

Câu 2 : Tại sao chẻ củi dọc đỡ tốn sức hơn chặt củi ngang thân cây ?

Giải thích : Do xenlulozơ được cấu tạo thành các bó sợi xếp song song nên khi

chẻ củi các bó sợi sẽ dễ tách ra hơn Và chẻ củi ướt rễ hơn củi khô

Câu 3 : Tại sao ăn vỏ bánh mì lại ngọt hơn ruột bánh ? Vì sao ăn cháy ngọt hơn ăn cơm ?

Giải thích: Trong quá trình nướng bánh, dưới tác dụng của nhiệt quá trình thủy

phân tinh bột thành glucozơ hoàn toàn hơn trong vỏ bánh Nên ăn vỏ bánh ngọt hơn ruộtbánh Tương tự với cách giải thích ăn cháy ngọt hơn ăn cơm

+ Một số phiếu học tập đã sử dụng

Phiếu học tập số 1

Dựa vào kiến thức đã học và nghiên cứu thông tin trên mạng tìm hiểu về trạngthái tự nhiên của tinh bột, xenlulozơ, sự phân bố nguồn sản phẩm chứa tinh bột,xenlulozơ trong điều kiện tự nhiên của nước ta

Trạng thái tự nhiên

Sự phân bố chính

nguồn sasccrozo, tinh

bột, xenlulozơ trong đk

tự nhiên của nước ta

Giải thích: Tại sao hạt gạo nếp to hơn hạt gạo tẻ, tại sao khi nấu cơm nếp thì cần ít nước hơn nấu cơm tẻ?

Phiếu học tập số 2

So sánh sự giống và khác nhau về cấu trúc phân tử của saccacarozo, tinh bột và xenlulozơ

Thuộc loại cacbohidrat

Cấu tạo từ monosaccarit

Cấu trúc phân tử

Giải thích: Tại sao chẻ củi dọc đỡ mất sức hơn chặt củi ngang? Nên chẻ củi lúc còn tươi hay khi đã phơi khô?

Phiếu học tập số 3: Tính chất vật lý của saccarozơ, tinh bột và xenlulozơ

Dạng tồn tại

Độ tan

Phiếu học tập 4: Dùng sơ đồ tư duy tổng hợp các kiến thức liên quan của bài học chương 2 ( theo sơ đồ cành cây )

Giải đáp thắc mắc của học sinh trong khâu chuẩn bị

Học sinh: về nhà đọc sách giáo khoa và tìm đọc những kiến thức có liên quan đếnbài học

- Bước 2: Thảo luận ( trên lớp – 2 tiết)

Giáo viên: - Tổ chức học sinh kê bàn ghế theo từng nhóm 4 bàn hoặc theo hình chữ U,chia thành 2 đội để thi đua

- Tìm các chủ đề phù hợp với nội dung bài giảng, có nguồn tư liệu đầy đủ Vàchuẩn bị đầy đủ hóa chất thực hành cho từng nhóm, cung cấp hướng dẫn dưới dạng phiếuhọc tập cho học sinh

- Lắng nghe và bổ sung hoặc sửa chữa các chỗ thiếu sót của người học

Học sinh: yêu cầu tất cả học sinh đều phải chuẩn bị trước ở nhà và tham gia thảo luận

- Trong quá trình thảo luận: phải biết lựa chọn, những tài liệu quan trọng nhất, gầnnhất và chính xác nhất với nội dung chủ đề

- Lập giàn ý sơ bộ cho toàn bộ đề tài (giàn ý phải mang tính logic, đầy đủ)

- Đọc thật kỹ các tài liệu đã chọn , rút ra kết luận và diễn đạt lại theo ý mình

- Sau khi có giàn ý (mục lục) và đọc kỹ tài liệu xong > nếu thấy vẫn chưa đủ ýviết bài thì phải tiếp tục tìm tài liệu (lần này không tìm tài liệu chung chung mà tìm tàiliệu cụ thể cho từng mục trong phần giàn ý mà chưa đủ ý

- Bằt đầu viết bài theo giàn ý lập sẵn và trình bày trên khổ giấy A0 mà giáo viên đãphát

- Bước 3: Trình bày (2 tiết)

Giáo viên: Soạn bài và chuẩn bị bài giảng trên Powerpoint Khi học sinh trình bày xongtừng phần thì yêu cầu những học sinh khác theo dõi phản biện, và rút ra kết luận về nộidung tính chất cần nắm vững, sau đó giáo viên bổ sung, và trình chiếu đáp án cho họcsinh đối chiếu

Học sinh: - Sau khi đã lập xong dàn ý, sẽ lên trình bày lần lượt các nội dung

- Những học sinh khác ngồi dưới quan sát, nhận xét và ghi chép những vấn đề

còn thắc mắc để chất vấn.

- Bước 4: Kiểm tra, đánh giá

Giáo viên: Sau khi các nhóm trình bày xong và tổng kết bài học Giáo viên sẽ tiến hànhkiểm tra ngay trên lớp bằng hình thức tổ chức một trò chơi ô chữ đánh giá ngay khả năngnắm bài của học sinh có trao những phần quà nhỏ cho những em trả lời đúng và đội giànhthắng cuộc sẽ nhận được một phần quà đặc biệt từ phía giáo viên để động viên các em,sau đó tiến hành kiểm tra 15’ ở tiết học sau để đánh giá toàn diện học sinh.

Học sinh: Tham gia nhiệt tình, có ý thức cao các hoạt động mà giáo viên đề ra

Ví dụ như: Hình thức chơi: Sau mỗi từ hàng ngang sẽ hiện lên một chữ cái của từ chìa

khóa Nhóm nào tìm được từ chìa khóa trước khi 4 hàng ngang được mở ra thì nhóm đó

sẽ dành phần thắng chung cuộc và nhận được phần quà đặc biệt

1 8 Khí có vai trò quan trọng trong quá trình quang hợp của cây?

2 11 Chất dùng để giải thích nguyên nhân làm cho hạt gạo nếp to hơn hạtgạo tẻ và tại sao nấu cơm nếp lại cần ít nước hơn nấu cơm tẻ?

3 6 Phản ứng tạo thành rượu etylic và khí cacbonic từ glucozơ gọi là gì?

4 8 Glucozơ có nhiều trong tự nhiên và trong ….?

5 9 Tên gọi khác của saccarit?

6 8 Tính chất chung của saccarozơ, tinh bột và xenlulozơ?

7 16 Một bài hát gắn liền với tuổi thơ các em của nhạc sĩ Phạm Tuyên nóivề cánh đồng quê Bắc Bộ? ( cho học sinh nghe một đoạn lời bài hát để

máu đến các tế bào của cơ thể Tuy nhiên glucozơ sẽ không thể vào trong tế bào mộtmình được nó phải nhờ đến insulin Nếu không có insulin , tế bào không sử dụng đượcnăng lượng từ glucozơ, như vậy làm cho hàm lượng glucozơ trong máu tăng lên Làmcho glucozơ bị thải ra ngoài cùng với nước tiểu.

Bệnh tiểu đường là một loại bệnh rất nguy hiểm, tăng nguy cơ mắc bệnh béo phì ,bệnh tim, cản trở chức năng miễn dịch của cơ thể vì nếu bạn ăn quá nhiều thực phẩm haythức ăn nhanh chứa nhiều cabohidrat đã qua tinh chế, cơ thể bạn sẽ bị thiếu crom mà mộttrong những chức năng chính của nó là điều hòa lượng đường trong máu Đặc biệt với trẻ

em tình trạng thừa cân béo phì đang phát triển nghiêm trọng gây ra chính là sự cong vẹocột sống, mặc cảm, tự ti trong giao tiếp ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện của trẻnhỏ, những mầm xanh tương lai của đất nước

* Điều kiện áp dụng giải pháp này là:

+ Về con người: được sự ủng hộ và tham gia tích cực các hoạt động giáo dục củacác em học sinh khối 12, sự giúp đỡ đóng góp ý kiến, kinh nghiệm của Ban giám hiệu,đồng nghiệp giúp cho tiết học thành công rực rỡ

+ Về cơ sở vật chất, trang thiết bị: Sử dụng phòng đa năng với đầy đủ bàn ghế,máy tính, máy chiếu và dụng cụ học tập từ phòng thí nghiệm nhà trường

Quá trình tôi nghiên cứu đưa ra giải pháp như sau:

- Kết quả khảo nghiệm, thí nghiệm, thực nghiệm: ( Bộ công cụ nghiên cứu )

tốt nghiệp, còn với 12A3 cũng chỉ có 20/ 37 học sinh lựa chọn môn Hóa thì với số lượnghọc sinh là tương đương nhau nhưng học với 2 phương pháp thì cho kết quả nhận thứckhác nhau Lớp 12A3 được học theo phương pháp dạy học mới, chủ yếu do hoạt động từphía học sinh cho kết quả cao hơn, khả năng nắm bài chắc hơn.

Bảng 2 Bảng mô tả kết quả kiểm tra viết của 2 lớp 12A2, 12A3 sau khi học xong chương cacbohidat

II.5 Khả năng áp dụng vào thực tế của giải pháp mới và mang lại lợi ích thiết

sẽ rèn các kĩ năng mềm cho học sinh: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng quản lý, kĩ năng làm chủ

Làm cho hoạt động dạy học diễn ra nhịp nhàng 2 chiều, không đơn điệu, tẻ nhạt,không có tình trạng học sinh ngủ gật trong giờ

2.6 Mở rộng khả năng áp dụng:

Phương pháp này không mới, thường được áp dụng cho sinh viên các trường đạihọc cụ thể trong các môn lí luận chủ nghĩa Mac – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.Nhưng sau khi áp dụng với học sinh trường THPT Lý Nhân Tông thì tôi nhận thấy khôngphải chỉ có thể áp dụng với một chương, một khối hay một lớp mà còn có thể mở rộngvới nhiều môn học, nhiều khối khác nhau, học sinh sẽ không phải ngủ gật, hay làm việcriêng trong giờ Nhưng phải chú ý đến thời gian, nếu áp dụng vào những bài học quá dài

sẽ gây nhàm chán, đơn điệu và phải phù hợp với mức độ nhận thức của học sinh

III Hiệu quả của sáng kiến đem lại:

3.1 Hiệu quả về kinh tế:

Tuy không tính được chính xác bằng tiền nhưng chắc chắn giá trị kinh tế màphương pháp đem lại là không nhỏ Bởi khả năng thu hút hầu hết sự tham gia học tập củacác em học sinh, trong quá trình học các em vưà lĩnh hội được kiến thức một cách chínhxác, khoa học nhất vừa rèn kĩ năng bổ ích phục vụ cho cuộc sống sau này mà khôngtrường lớp cụ thể nào sẽ dạy Với các em ôn thi đại học sẽ rút ngắn thời gian học tập hơn,nhớ bài lâu hơn, giảm chi phí học tập hơn

3.2 Hiệu quả về mặt xã hội:

Mỗi phương pháp dạy học truyền thống hay hiện đại cũng đều có những đặc điểm,

ưu thế và nhược điểm riêng Không có phương thuốc nào có thể chữa được bách bệnh,không có phương pháp dạy học nào là chìa khoá vạn năng Nhưng không phải vì thế màgiáo viên chúng ta trở nên thụ động, yêu cầu làm gì thì làm như thế Bản thân chúng taphải nhận thấy vai trò của mình trong quá trình hướng dẫn, cố vấn các em nắm được trithức, phát triển được kĩ năng, bởi Nhà trường chính là môi trường giáo dục tri thức, nhâncách, đạo đức con người tốt nhất Do đó giáo viên phải lựa chọn phương pháp dạy họcnào để phát triển toàn diện cho học sinh? Đó là băn khoăn, trăn trở của tất cả chúng ta,nên chúng ta những người thầy,người cô phải giám nghĩ, giám làm

Với phương pháp dạy học này, tôi thấy đã đạt được đa số những yêu cầu trên Bởikhi học tập hay nghiên cứu một vấn đề nào đó, nếu chúng ta được nói ra, được thảo luậnđược phản biện, thì nguồn kiến thức đó được lưu lại rất lâu, đó là sự kết hợp của tư duylogic và tư duy hình ảnh Như vậy hiệu quả kiến thức là rất to lớn

Và không chỉ hiệu quả về mặt nhận thức mà hiệu quả xã hội cũng rất to lớn, thôngqua quá trình tự thuyết trình bài học các em phải biết lựa chọn ngôn ngữ phù hợp, phải cóphong cách trình bày lôi cuốn, kĩ năng giao tiếp, khả năng làm chủ đám đông, hình thành

và phát triển kĩ năng mềm cho học sinh

Nên việc nghiên cứu kỹ từng bài dạy, từng đặc điểm bộ môn và đối tượng ngườihọc để có sự phối kết hợp đa dạng các phương pháp dạy học là việc cần làm ngay củamỗi giáo viên để nâng cao chất lượng GD-ĐT, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trong giai đoạn hiện nay

IV Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền:

Tôi xin cam đoan sang kiến này là do chính tôi suy nghĩ và biên soạn thực nghiệm Tôi xin chịu trách nhiệm trước các cơ quan quản lý và pháp luật của nhà nước về lời cam đoan này!

CƠ QUAN ÁP DỤNG SÁNG KIẾN TÁC GIẢ

Trường THPT Lý Nhân Tông xác nhận đã

áp dụng sáng kiến kinh nghiệm của tác giả

Nguyễn Thị Thơ thuộc lĩnh vực Hóa học

CÁC PHỤ LỤC

1 Giáo án chương Cacbohidrat.

Ví dụ: giáo án chi tiết bài Glucozơ

TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO CHUYÊN ĐỀ

− Tư duy, so sánh, giải quyết vấn đề

− Kĩ năng học tập, tự nghiên cứu, hoạt động nhóm

− Kĩ năng khoa học: quan sát, tìm kiếm các mối quan hệ, tinh toán

• Thái độ:

− Giáo dục đức tính cẩn thận khi làm việc với hóa chất, tiến hành thí nghiệm

− Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

• Định hướng các năng lực cần hình thành

− Năng lực giao tiếp

− Năng lực giải quyết vấn đề

− Năng lực hợp tác

− Năng lực làm việc độc lập

− Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học

− Năng lực tính toán hóa học

− Năng lực thực hành hóa học

− Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống

− Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông

− Phát hiện giải quyết vấn đề

− Phương pháp sử dụng phương tiện trực quan

− Phương pháp hợp tác nhóm

− Phương pháp dạy học theo xemina

3 Để giải quyết các vấn đề đặt ra trong chuyên đề, học sinh cần một số kiến thức về:

− Sinh học: Tác dụng của glucozơ trong ứng dụng sản xuất thuốc, các loại nướctăng lực, tìm hiểu về bệnh tiểu đường

− Địa lý: Sự phân bố nguồn trồng nho ngon chủ yếu trong cả nước

− Tin học: Tìm kiếm thông tin trên mạng Internet, cách sử dụng phần mềmMicrosoft Office

− Vật lí : Tính tan, tính chất vật lí của glucozơ

− Công nghệ: Phương pháp nấu rượu ngon, đảm bảo chất lượng.

− Giáo dục công dân: giáo dục học sinh có ý thức và trách nhiệm bảo vệ môitrường, không chỉ môi trường nước mà cả đất, không khí nữa

− Như vậy học sinh được rèn năng lực vận dụng những kiến thức liên môn đểgiải quyết các vấn đề thực tiễn và tích hợp giáo dục bảo vệ môi trương thông qua học tậpHóa học

I Bảng mô tả các yêu cầu cần đạt.

tự nhiên của glucozơ,

frutozơ, sự phân bố của

chủ yêu nguồn nguyên

liệu này trên cả nước

thích được tínhchất hóa họccủa glucozơ vàfrucyozơ từ đặcđiểm cấu tạo

được nguyênnhân tìm ra cấutạo hóa học từthực nghiệm?

- Viết cácphương trìnhphản ứng điềuchế và tính chấtcủa glucozơ

nhung người talại sử dụngglucozơ đểtráng ruột

dụng các kiếnthức đã học đểbiết cách bảo vệsức khỏe bảnthân và gia đình

được ứng dụngcủa glucozơ vàocuôc sống

- Vận dụngcác kiến thức đãhọc áp dụng vàoquá trình nấurượu, có nên sửdụng men TrungQuốc để nấu rượusiêu nhanh, siêu

rẻ và siêu lợinhuận không?

giúp thực đơn củanhững người bịtiểu đường

vệ sinh xongthấy có kiếnbâu), nhữnglưu ý khi chữa

đường Bài tập

Tính toán cácbài toán theocông thức, theophương trìnhhóa học, liênquan đến hiệusuất phản ứng,các định luậthóa học

- Giải đượccác bài toán hỗnhợp khó, liênquan đến nhiềuchất, nhiều giaiđoạn phản ứng

thích một sốhiện tượng liênquan đến thựctiễn, trong thínghiệm trángbạc yêu cầu ốngnghiệm phảiđược rửa thậtsạch trước khitiến hành

II CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP MINH HỌA THEO CẤP ĐỘ MÔ TẢ