SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO NAM ĐỊNH TRƯỜNG THPT C NGHĨA HƯNG ĐỀ TÀI : QUẢN LÝ, SỬ DỤNG HIỆU QUẢ CƠ SỞ VẬT CHẤT - THIẾT BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC PHỤC VỤ CHO VIỆC GIẢNG DẠY TRONG TRƯỜNG THPT C NGHĨA HƯ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO NAM ĐỊNH TRƯỜNG THPT C NGHĨA HƯNG
ĐỀ TÀI :
QUẢN LÝ, SỬ DỤNG HIỆU QUẢ CƠ SỞ VẬT CHẤT - THIẾT BỊ
ĐỒ DÙNG DẠY HỌC PHỤC VỤ CHO VIỆC GIẢNG DẠY
TRONG TRƯỜNG THPT C NGHĨA HƯNG
Tác giả: Trần Thị Sự Trình độ chuyên môn: Cử nhân sư phạm Chức vụ: Phó Bí thư chi bộ - Hiệu trưởng Đơn vị: Trường THPT C Nghĩa Hưng
Nghĩa Hưng, ngày 06 tháng 6 năm 2012
Trang 2THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên đề tài:
“ Quản lý, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất - thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ cho việc giảng dạy trong trường THPT C Nghĩa Hưng trong giai đoạn hiện nay”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Quản lý trường THPT C Nghĩa Hưng
3 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ 9/2011 đến 5/2016
4 Tác giả:
Họ và tên : Trần Thị Sự
Năm sinh: 1966
Nơi thường trú: xã Nghĩa Tân - Nghĩa Hưng - Nam Định
Trình độ chuyên môn: Cử nhân sư phạm
Chức vụ: Phó Bí thư Chi Bộ - Hiệu trưởng
Nơi công tác: Trường THPT C Nghĩa Hưng- Nam Định
5 Đơn vị áp dụng sáng kiến:
Trường THPT C Nghĩa Hưng - Nghĩa Hưng - Nam Định
Địa chỉ: Thị trấn Rạng Đông – huyện Nghĩa Hưng – tỉnh Nam Định
Số điện thoại: 03503873162
Trang 3
I /ĐIỀU KIỆN TẠO RA SÁNG KIẾN
Đại Hội Đảng Cộng sản Việt Nam đã khảng định Mục tiêu tổng quát của chiến lược phát triển kinh tế xã hội 2010-2020 là : đưa đất nước ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao rõ rệt đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước
“Công nghiệp theo hướng hiện đại hoá”
Chính vì vậy sự nghiệp giáo dục và đào tạo đã được Đảng và nhà nước ta đặc biệt coi trọng Điều 35 Hiến pháp sửa đổi chỉ rõ: “Giáo dục là quốc sách hàng đầu Nhà nước và xã hội phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Để phát triển xã hội, điều quan trọng hàng đầu là sự phát triển con người”
Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự nghiệp phát triển.Tại đại hội Đảng lần thứ IX đã chỉ rõ: Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đức, có tri thức, sức khoẻ và thẩm mỹ, phát triển được năng lực của cá nhân, đào tạo những người lao động có kỹ năng nghề nghiệp, năng động sáng tạo, trung thành với lý tưởng: độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội có ý chí vươn lên lập thân, lập nghiệp, có ý thức công dân, góp phần làm cho dân giầu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc Nhiệm vụ này không ai khác là của nhà quản lý giáo dục và của giáo viên chúng ta Nhưng để có con người sáng tạo, phát triển toàn diện lại là trách nhiệm của thầy, cô giáo trong nhà trường Chúng ta phải quan tâm đến nhiều vấn đề trong hệ thống mục tiêu giáo dục như :
+Đảm bảo quyền học tập của học sinh các ngành học, cấp học, lớp học đúng chỉ tiêu, đúng tiêu chuẩn
+Đảm bảo yêu cầu chất lượng và hiệu quả
Trang 4+Đảm bảo quyền lao động của các cán bộ công chức và chất lượng lao động
+Phát triển tập thể sư phạm đủ, đồng bộ và nâng cao trình độ về chuyên môn, nghiệp vụ và đời sống
+Xây dựng, sử dụng và bảo quản tốt cơ sở vật chất , trang thiết bị kỹ thuật, phục vụ việc dạy và học
+Xây dựng và hoàn thiện bộ máy quản lý và các tổ chức chính trị , đoàn thể trong mỗi cơ sở và hệ thống quản lý giáo dục
+Phát triển và hoàn thiện các mối quan hệ giữa cơ sở giáo dục và xã hội để làm tốt công tác giáo dục thế hệ trẻ
Xây dựng, sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất, trang thiếtt bị kỹ thuật, phục vụ việc dạy và học là một trong những mục tiêu không thể thiếu của hệ thống mục tiêu quản lý giáo dục, đề cập tới các hoạt động của trường học, cũng như các điều kiện cần thiết cho quả trình sư phạm diễn ra ở cơ sở giáo dục
Thực trang vấn đề quản lý để thúc đẩy nân cao hiệu quả sử dụng cơ
sở vật chất và trang thiết bị kỹ thuật dạy và học ở cơ sở: trường THPT C Nghĩa Hưng nói riêng và các trường THPT nói chung đang là một vấn đề khó
có thể mà làm tốt nhất được; bởi lý do: một số trường sở chưa có phòng học
bộ môn , chưa có đội ngũ cán bộ thiết bị chuẩn về kỹ năng, còn đang phải kiêm nhiệm,việc chuẩn bị trước cho một giờ học thực hành chưa thực hiện chu đáo và đồng bộ được, quan trọng ý thức trách nhiệm của các thầy cô giáo chưa cao hoặc quen với phương pháp giảng dạy truyền thống, thế hệ giáo viên chưa bắt kịp các thiết bị hiện đại
Bản thân tôi là người đứng đầu trong một cơ quan trường học - quản lý
CSVC&TBDH trong trường học đã nhận thức rõ những vấn đề trên và mạnh
dạn chọn đề tài: “Quản lý, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất - thiết bị đồ dùng dạy học phục vụ cho việc giảng dạy trong trường THPT C Nghĩa
Trang 5Hưng” thực tế để tìm hiểu sâu hơn công tác của mình là quản lý –nhiệm vụ
Nhà nước giao cho để thực hiện tốt công việc được giao trong những năm tiếp theo
Mặt khác trường THPTC Nghĩa Hưng đang chuẩn bị thực hiện xây dựng trường chuẩn Quốc gia nên việc nghiên cứu đề tài giúp cho trường có hướng
đi đúng Tôi rất mong được sự đồng cảm, góp ý chân thành của các đọc giả, đồng nghiệp để đề tài thực sự trở thành công cụ sử dụng phổ biến cho giáo viên trong trường THPT C nói riêng và các trường THPT nói chung, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC-TBDH đáp ứng với mục tiêu GD&ĐT trong thời kỳ Công nghiệp hoá, Hiện đại hoá đất nước,nhất là trong giai đoạn hiện nay CNTT bùng nổ không cho phép dạy chay.Đặc biệt sử dụng tốt sách giáo khoa điện tử sắp tới được công ty AIC tài trợ
Giới hạn nghiên cứu của sáng kiến:
Các Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng Cơ sở vật chất và Thiết
bị dạy học(CSVC&TBDH) trong trường THPT
II/ MÔ TẢ GIẢI PHÁP:
1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:
1.1.Thực trạng trước khi áp dụng giải pháp mới:
Việc nhận thức của một số cán bộ, giáo viên trong việc sử dụng CSVC-TBDH còn phiến diện, chưa thấy rõ được vị trí vai trò của nó trong GD&ĐT
Mà mục tiêu : Nội dung Phương pháp Giáo viên Học sinh -TBDH đó là các yếu tố cơ bản giúp thực hiện quá trình dạy học:
Mối quan hệ giữa các thành tố cấu thành quá trình dạy học trong đó CSVC&TBDH là một thành tố không thể tách rời Song số phòng học chức năng còn quá thiếu, cán bộ chuyên trách thí nghiệm chưa có, phải kiêm nhiệm ; trình độ giáo viên còn bất cập với chương
Trang 6trình cải cách nên việc sử dụng CSVC&TBDH chưa thường xuyên, hiệu quả chưa cao, mặt khác hệ thống điện lưới yếu, các thiết bị hiện đại không hoạt động đồng bộ cho nhiều lớp học vi tính ….Vấn đề đặt ra cán
bộ quản lý CSVC&TBDH phải suy nghĩ trăn trở đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC&TBDH phục vụ đắc lực cho công tác GD&ĐT Nội dung CSVC&TBDH mở rộng đến đâu thì tầm quản lý cũng phải mở rộng và sâu tương ứng Tôi thiết nghĩ rằng CSVC&TBDH chỉ phát huy tác dụng tốt trong việc GD&ĐT khi được quản lý tốt Do
đó đi đôi với việc đầu tư trang thiết bị, điều quan trọng hơn là cần phải chú trọng đến việc quản lý nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC&TBDH nhà trường mà ttrước hết phải nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên, đưa việc sử dụng TBDH hàng ngày trở thành một thói quen tốt, là một công cụ dạy học không thể thiếu trong mỗi giờ lên lớp
Như vậy có thể nói : quản lý để nâng cao hiệu quả CSVCvàTBDH
là một trong những công việc quan trọng của người cán bộ quản lý,
là đối tượng quản lý trong nhà trường
1.2 Phân tích ưu nhược điểm của giải pháp cũ để cho thấy sự cần thiết của đề xuất giải pháp mới nhằm khắc phục nhược điểm của giải pháp cũ:
Ban quản lý của nhà trường khảo sát trên thực như sau:
1.2.1.Quản lý trường học :
**Qua khảo sát, kiểm tra và đối chiếu với tiêu chuẩn trường chuẩn Quốc gia, kết quả cho tôi thấy:
*Trường học đã có hành lang , mái che giữa các phòng để đi lại thuận tiện Khuôn viên trường đã có hàng rào bảo vệ phía trước, đông, tây
*Cổng trường đã đảm bảo yêu cầu về kiến trúc nhưng cận giáp với đường giao thông chưa đảm bảo an toàn cho học sinh khi tan trường
Trang 7*Khối phòng học chưa đảm bảo diện tích cần thiết là 1,4m2 trên1 học sinh chưa đảm bảo đủ ánh sáng tự nhiên, mới đảm bảo tối thiểu cho cả trường học một ca trên 30 lớp; Tổng diện tích các cửa sổ chưa đạt bằng 1/5 diện tích nền phòng , chưa có hệ thống cửa kính, chớp pa nô chưa phù hợp cho từng mùa, ấm mùa đông,mát mùa hè Còn phải sửa chữa nâng cấp nhiều Trang thiết bị phòng học : vẫn còn bàn chung cho 4 h/s, song độ cao chưa đảm bảo quy định 0,68-0,75m ,bàn ghế cho giáo viên chưa đảm bảo quy định 1,8m chiều cao, rộng 0,65m, bục giảng đảm bảo yêu cầu Vẫn còn thiếu hệ thống đèn chiếu sáng, rèm che, kho tủ chứa thiết bị
* Phòng thí nghiệm và phòng bộ môn :
-Trên cơ sở một phòng học hoàn chỉnh thì trường THPTC Nghĩa Hưng đã
có :
- Phòng học thực hành phục vụ cho các môn: như Phòng thí nghiệm lý, hoá, sinh, Sử, Địa, phòng nghe nhìn, Phòng học tin
Trong mỗi phòng cần trang bị :
+ Hệ thống cung cấp điện an toàn đến bàn học sinh
+Hệ thống nước cho từng dãy bàn
+Hệ thống cấp khí đốt chung cho cả phòng
+Hệ thống màn che tối để làm thí nghiệm quang học , chưa có
+Phòng kho chứa TBDH có cửa thông sang phòng thí nghiệm, phòng học bộ môn
+Hệ thống đảm bảo an toàn chống mất cắp, chống hoả hoạn, chống xâm thực môi trường
+Hệ thống trang bị kỹ thuật đặt tại chỗ (máy chiếu, màn ảnh, máy tính vidio, bàn có bánh xe và các thiết bị hỗ trợ khác….)
1.2.2 Quản lý thư viện trường học :
Tổ chức thư viện : đã được xây dựng như một điểm văn hoá cao nhất của trường Theo tôi thiết bị thư viện bao gồm : Tủ, giá kệ sách, tủ thư mục, bàn
Trang 8ghế đọc sách, báo tra cứu tài liệu, có ánh sáng tốt có các loại sổ sách quản lý thư viện Phần này nhà trường cần nâng cấp hoàn thiện dần.Phấn đấu đạt thư viện điện tử chuẩn trong năm 2015
Người giữ thư viện: cần phải đi học thêm để sử dụng điều hành thư viện điện tử cho phù hợp Trước mắt cần sắp xếp khoa học, phân loại sách báo, tạp chí sao cho dễ sử dụng, dễ tìm Cần có khoảng trống trong mỗi bộ phận sách
để tiếp nhận sách mới và thiết lập quy trình bổ sung sách thường xuyên -Lựa chọn sách cho thư viện : cần có nội dung đặc trưng về GD&ĐT và xã hội Kiên quyết loại trừ sách có nội dung xấu khỏi thư viện, hạn chế sách báo
có nội dung xa với chức năng nhiệm vụ của một thư viện trường học
-Phát huy hiệu quả sử dụng của thư viện, bằng các hình thức sử dụng sách linh hoạt như đọc tại chỗ, cho mượn, thuê, xây dựng tủ sách gia đình, tủ sách
cá nhân
1.2.3 Quản lý thiết bị dạy học ;
Để đạt được một hệ thống trang thiết bị hoàn chỉnh cho dạy và học
là một việc lâu dài và tốn kém.Theo tôi phải xây dựng từ ít tới nhiều, từ đơn giản đến hiện đại, bám sát vào nội dung chương trình sách giáo khoa , vào việc thực hiện cải tiến và đổi mới phương pháp GD mới có thể thực hiện được Mặt khác phải dựa vào các nguồn nhân lực khác nhau : Nhà nước, nhân dân, thày và trò, mua sẵn, tự làm, sưu tầm tận dụng những máy móc vật liệu phế thải trong đời sống nhưng còn có ích cho nhà trường
-Nâng cao dần tỷ lệ bài học có thực nghiệm theo quy định của chương trình, tăng cường việc thực hành của học sinh, làm ngắn lại con đường đạt được sự hiểu biết, tạo ra một nền tảng thực nghiệm của tri thức Yêu cầu giáo viên lên lớp trong các tiết dạy phải sử dung TBDH cần thiết, nghiêm túc làm tốt các bài thực hành cho học sinh, và cũng phải quản lý bằng thi đua một cách chặt chẽ mới có hiệu quả Ai là người trực tiếp theo dõi vấn
Trang 9đề này Tất cả đều phải làm rõ trách nhiệm và bắt buộc thực hiện trong thời gian một tuần, tháng, học kì như thế nào
Có như thế bằng thực nghiệm và trực quan thực hành mới tạo ra hoạt động toàn diện (vận động và tư duy ) tích cực của người học, giúp học
sinh tự tìm ra vấn đề cho chính mình một cách chủ động : Tôi làm, tôi hiểu
Do những yêu cầu của trên mà trường THPTC nghĩa Hưng sau khi
rà soát lại các yêu cầu CSVC&TBDH trong thời gian qua nhờ sự quan tâm của Sở GD&ĐT, của Tỉnh, Huyện đã bổ sung các điều kiện:
-Phòng đựng TBDH
-Phòng thí nghiệm chuẩn hệ thống phòng bộ môn đủ tiêu chuẩn -Thiết bị dạy học các bộ môn
- Các dụng cụ thí nghiệm tái tạo các quy luật ,các sự vật hiện tượng
tự nhiên cũng như sự vận động của chúng
-Các phương tiện kỹ thuật
-Những điều kiện hỗ trợ khác như hệ thống điện , nước , phòng chuẩn bị
+ một số còn thiếu, chưa hoàn thiện:
-Các tài liệu trực quan (tranh ảnh ,bản đồ , biểu bảng …)-còn nghèo nàn
-Các mô hình tự nhiên và nhân tạo( chưa có)
-Các dụng cụ thí nghiệm tái tạo các quy luật ,các sự vật hiện tượng
tự nhiên cũng như sự vận động của chúng
- Đặc biệt chuẩn về nguồn lực cho việc cải cách giáo dục trong những năm tiếp theo
- Trình độ sử dụng TBDH cho từng bộ môn của nhân viên TBTN,
kể cả giáo viên
2/ Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến
Trang 102.1 Nội dung và một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC -TBDH
2.1.1 Nâng cao nhận thức lý luận và thực tiễn về quản lý để nâng cao hiệu
quả sử dụng CSVCvà TBDH:
Để nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC&TBDH đòi hỏi người cán bộ quản lý:
* Trước hết phải có nhận thức đầy đủ về lý luận và thực tiễn thuộc lĩnh vực quản lý và có trình độ vững vàng về nghiệp vụ quản lý chuyên ngành vì vậy người quản lý trước hết :
*Phải thu thập và xử lý thông tin có liên quan thông qua các tài liệu sách báo phương tiện thông tin đại chúng
Nghiên cứu các văn bản hướng dẫn chỉ đạo các tài liệu về quản lý giáo dục
*Tham gia các đợt tập huấn chuyên đề hội thảo báo cáo khoa học hay các lớp bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục tập trung
*Tham quan học tập các trường có CSVC và phương pháp quản lý tốt
*Tăng cường hoạt động thực tiễn trong công việc hằng ngày
*Tập hợp được sự đóng góp trí tuệ của cộng sự
*Đặc biệt người quản lý phải có trách nhiệm ,có biện pháp nâng cao nhận thức cho cán bộ,giáo viên và người khác có liên quan
2.1.2 Nâng cao kỹ năng quản lý :
*Phải nắm vững bản danh mục trong TBDH do Bộ GD&ĐT ban hành điều
lệ nhà trường do Bộ ban hành
*Phải quan tâm đến chất lượng, quy cách và sự đồng bộ của trường sở, tình hình bảo dưỡng sửa chữa trường học, công tác bảo vệ hằng ngày, nền nếp lớp học, phòng thí nghiệm
*Giấy tờ sở hữu đất , chủ sở đất ,quy định về nhà đất
*Việc lựa chọn SGK, sách tham khảo, tổ chức một thư viện nhà trường, tủ giá bàn ghế cho thư viện, phòng đọc cho GV&HS phương thức sử dụng sách,
Trang 11biện pháp tăng cường sách cho thư viện, sự phù hợp với yêu cầu chuyên môn, mua sách giáo khoa và đồ dùng dạy học cá nhân, học sinh
*Kiểm tra xem Thiết bị dạy học có nguồn gốc, chất lượng như thế nào sự bảo quản sử dụng các chủng loại Kinh phí nào để mua thiết bị dạy học bù đắp cho sự hao phí khi sử dụng, vai trò TBDH của GV&HS tự làm
-Công tác kiểm tra kiểm kê, đánh giá Các loại sổ sách theo dõi để quản lý tài sản và quản lý hoạt động
-Tại các phòng thí nghiệm, thực hành có treo nội quy, sổ ghi đầu bài theo dõi từng tiết học
** Như vậy người quản lý phải có phương pháp và phương tiện để quản lý công việc của mình như sổ ghi chép, phân loại , sử dụng máy vi tính đặc biệt
xây dựng một mạng lưới quản lý cho từng môn học, xây dựng các tiểu ban
quản lý thật tin tưởng…
2.1.3 Lập kế hoạch :
*Các căn cứ :
-Phải căn cứ vào các văn bản hướng dẫn, quy chế hiện hành
-Căn cứ vào trình độ nhận thức chuyên môn, ý thức thái độ đối với công việc của tập thể, cá nhân cán bộ,giáo viên
*Điều tra thực trạng về CSVC&TBDH :
-Tình trạng của TBDH(thiếu ,đủ ,chất lượng , sự đồng bộ giữa sách , thiết
bị ,trình độ của giáo viên …),điều kiện bảo quản, sử dụng
-Thực trạng của việc dạy học :((Vẫn còn dạy chay nhiều, ít sử dụng TBDH )
*Điều kiện về nguồn nhân lực :
-Nguồn tài chính chủ yếu từ ngân sách Nhà Nước
-Sự ủng hộ từ bên ngoài : như học sinh cũ thành đạt, tài trợ để xây dựng hệ thống điện, phòng thí nghiệm, mua TBDH, cho mượn thiết bị dạy học, hoặc ủng hộ lao động kỹ thuật