Sáng kiến dạy học phần ii lớp 10 môn gdcd theo chủ đề “nghĩa vụ công dân” dưới dạng hoạt động trải nghiệm kiến thức

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NAM ĐỊNHTRƯỜNG THPT XUÂN TRƯỜNG ------BÁO CÁO SÁNG KIẾN DẠY HỌC PHẦN II-LỚP 10 MÔN GDCD THEO CHỦ ĐỀ “NGHĨA VỤ CÔNG DÂN” DƯỚI DẠNG HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM K

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NAM ĐỊNH

TRƯỜNG THPT XUÂN TRƯỜNG

- -BÁO CÁO SÁNG KIẾN DẠY HỌC PHẦN II-LỚP 10 MÔN GDCD THEO CHỦ ĐỀ

“NGHĨA VỤ CÔNG DÂN” DƯỚI DẠNG HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM

KIẾN THỨC LIÊN MÔN THÔNG QUA BÀI TẬP DỰ ÁN

Tác giả : VŨ THỊ NỘI Trình độ chuyên môn: Cử nhân sư phạm GDCT Chức vụ : Giáo viên GDCD

Nơi công tác : Trường THPT Xuân Trường

Nam Định, tháng 5 năm 2016

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến: DẠY HỌC PHẦN II-LỚP 10 MÔN GDCD THEO CHỦ ĐỀ

“NGHĨA VỤ CÔNG DÂN” DƯỚI DẠNG HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM KIẾN

THỨC LIÊN MÔN THÔNG QUA BÀI TẬP DỰ ÁN

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Môn GDCD trong trường THPT

3.Thời gian áp dụng sáng kiến:

Từ ngày 5 tháng 9 năm 2015 đến ngày 10 tháng 5 năm 2016

4 Tác giả

Họ và tên: Vũ Thị Nội

Năm sinh: 1983

Nơi thường trú: Xóm 19- Xuân Thượng – Xuân Trường – Nam Định

Trình độ chuyên môn: Cử nhân sư phạm GDCT

Chức vụ công tác : Giao viên GDCD

Nơi công tác : Trường THPT Xuân Trường

Điện thoại: 0945422830

Tỉ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến :

Trường THPT Xuân Trường

Địa chỉ: Xã Xuân Hồng – Xuân Trường - Nam Định

Điện thoại: 03503886717

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

3

GD & ĐT Giáo dục và Đào tạo

GTS&KNS Giá trị sống và kỹ năng sống

MỤC LỤC

A ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN……… 5

B MÔ TẢ GIẢI PHÁP: DẠY HỌC PHẦN II-LỚP 10 MÔN GDCD THEO CHỦ ĐỀ “NGHĨA VỤ CÔNG DÂN” DƯỚI DẠNG HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM KIẾN THỨC LIÊN MÔN THÔNG QUA BÀI TẬP DỰ ÁN……….6

I Giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến -Thực trạng dạy học và kiểm tra đánh giá môn GDCD II Giải pháp sau khi có sáng kiến 1 Giới thiệu chung về dạy học phần II- môn GDCD lớp 10 theo chủ đề “nghĩa vụ công dân” dưới dạng các hoạt động trải nghiệm KTLM thông qua BTDA 9

1.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn ……….9

1.2 Thực chất của hoạt động trải nghiệm KTLM thông qua BTDA………….10

1.2.1 Hoạt động trải nghiệm KTLM……….13

1.2.2 Bài tập dự án là gì……… 13

1.2.3 Ví dụ minh họa về BTDA được trò thực hiện bởi KTLM……….14

1.3 Ưu điểm của mô hình dạy học phần II môn GDCD lớp 10 dưới dạng hoạt động trải nghiệm KTLM thông qua BTDA ……….17

2 Cách thức tiến hành 2.1 Tổ chức hướng dẫn trò đọc – nghiên cứu chủ đề lớn “ nghĩa vụ công dân” qua bốn chủ đề “vệ tinh” ……… 17

2.2 Trải nghiệm KTLM thông qua BTDA theo bốn chủ đề “vệ tinh”……… 20

3 Một số lưu ý……….26

C HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN 1 Hiệu quả kinh tế……….……….28

2 Hiệu quả về mặt xã hội……… 29

D CAM KẾT KHÔNG SAO CHÉP HOẶC VI PHẠM BẢN QUYỀN…… 30

BÁO CÁO SÁNG KIẾN:

DẠY HỌC PHẦN II-LỚP 10 MÔN GDCD THEO CHỦ ĐỀ “NGHĨA VỤ CÔNG DÂN” DƯỚI DẠNG HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM KIẾN THỨC LIÊN MÔN THÔNG QUA BÀI TẬP DỰ ÁN

Đừng cố bắt trò ghi nhớ hãy giúp cho

học trò hiểu và thực hành cuộc sống

A ĐIỀU KIỆN HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN

Nhà bác học Đác uyn khẳng định: “Loài tiến hóa không phải là loài mạnh mà

là loài biết thích nghi” Năng lực ứng biến và thích nghi của con người ngày naycàng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết vì các vấn đề mới không ngừng nảy sinhbởi tương quan giữa chính con người với sinh cảnh của họ trong quá trình phấttriển… Tuy nhiên nguồn lực con người của chúng ta nói chung hầu như chưa đượchình thành, bồi đắp năng lực này khi họ còn ngồi trên ghế nhà trường Một phần là

do phương pháp còn nhẹ về trải nghiệm, thực hành Vậy nên đổi mới phương phápgiảng dạy là hết sức cần thiết đối với việc đổi mới nền giáo dục nước ta hiện nay nói

chung cũng như môn GDCD nói riêng Dạy học theo chủ đề tích hợp và liên môn

là một trong những phương pháp đổi mới rất tích cực, hiệu quả trong việc hiện

thực hóa năng lực này; để góp phần thực hiện các mục tiêu của giáo dục cũng nhưcủa tình hình phát triển đất nước ta hiện nay Như luật Giáo dục năm 2005 đã xác

định: "Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân " (Điều 23 - Luật Giáo dục năm 2005).

Trước bối cảnh quốc tế đầy sôi động và phức tạp của toàn cầu hóa- “thế giớikhông hề phẳng” đặt ra cho đất nước nhiều nguy cơ với vấn đề hòa bình, chủ quyềnlãnh thổ, phát triển bền vững, càng đòi hỏi phải toàn dụng nhân lực nhất là nguồnnhân lực chất lượng cao, hội đủ các giá trị Vậy mà một bộ phận giới trẻ đang chạytheo những lối sống hưởng thụ, sẵn sàng hoặc đôi khi vô tình đánh đổi cả tâm hồn,lòng tin , nhân cách….để thỏa mãn những lợi ích cá nhân mà quên đi sự quan tâmđồng cảm và chia sẻ cho người khác…Trong không ít nhà trường phải quan ngạitrước một số hành vi ra tay đầy bạo lực và vô cảm của chính học sinh với nhau… Chúng ta đang sống trong một thế giới biến đổi không ngừng đòi hỏi giáo dụccũng phải thích ứng phải đổi mới phương pháp không ngừng Môn GDCD cũngvậy Học sinh không phải là mảnh đất mà thầy cô gieo vãi lên đó những kiến thức

và rồi suy nghĩ theo tư duy rập khuôn Người thầy nhất là môn GDCD phải cónhững phương pháp giáo dục biện chứng như chính cuộc sống vậy Trong quá trìnhgiảng dạy tôi nhận thấy kiến thức phần II- GDCD lớp 10 đặc biệt có ý nghĩa trongviệc chuẩn hóa hành vi cho phù hợp với chuẩn mực của cộng đồng, góp phần hoànthiện nhân cách, bồi dưỡng năng lực bằng con đường tự trải nghiệm cho người học

từ đó nâng cao GTS và KNS, cũng như năng lực hoạt động thực tiễn cho công dân LVEP (Living Values Activities for Young Adults) - một chương trình giáo dục GTS, KNS của UNICEP đã chỉ ra 12 giá trị sống của một công dân toàn cầu: yêu thương, khoan dung, tôn trọng, trung thực, giản dị, khiêm tốn, đoàn kết, hợp tác, trách nhiệm, hòa bình, tự do, hạnh phúc Về kỹ năng: có 24 kỹ năng sống cơ bản: Kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng xác lập mục tiêu, kỹ năng biết lắng nghe, kỹ năng lập kế hoạch, kỹ năng kiên định, kỹ năng tìm kiếm thông tin, kỹ năng hợp tác, kỹ năng phân tích phán đoán, kỹ năng ra quyết định…

Những kiến thức, giá trị sống và nhóm kỹ năng ấy cũng là trọng tâm của phần GDCD lớp 10, một trong những phần học quan trọng trong môn GDCD cấp THPT

2-dễ dạy nhưng khó đạt đúng mục đích Vận dụng những kiến thức trong đợt tậphuấn hè năm 2010 về giáo dục GTS và KNS cho học sinh THCS,THPT của Bộ

GDĐT, tôi đã thực hiện một đề tài SKKN thứ tư: “Dạy học phần II- môn GDCD lớp 10 theo chủ đề nghĩa vụ công dân dưới dạng trải nghiệm KTLM thông qua BTDA” nhằm góp phần nâng cao hứng thú môn học, hướng các em đến phương

pháp học tích cực và tự chủ, nâng cao kỹ năng trí tuệ, nhất là khả năng vận dụngkiến thức bài học trên lớp vào thực tế cuộc sống trở thành kỹ năng sống tích cực.Tôi xin trình bày và chia sẻ điều đó từ thực tế gảng dạy của mình tại trường THPTXuân Trường – Nam Định

B MÔ TẢ GIẢI PHÁP:

DẠY HỌC PHẦN II-LỚP 10 MÔN GDCD THEO CHỦ ĐỀ “NGHĨA VỤ CÔNG DÂN” DƯỚI DẠNG HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM KIẾN THỨC LIÊN MÔN THÔNG QUA BÀI TẬP DỰ ÁN

I Giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến:Thực trạng dạy học và kiểm tra đánh giá phần II lớp 10- môn GDCD

Theo tôi bên cạnh những giáo viên dạy giỏi, cách dạy mớí cuốn hút trò xungquanh việc dạy học bộ môn còn không ít hiện tượng dạy và học hoàn toàn theophương pháp cũ:

1 Giáo viên coi nhẹ thực hành trải nghiệm, dạy nặng về thuyết giảng lí thuyết,

lí luận trừu tượng

Thực tế có nhiều giờ học GDCD nói chung và phần II- lớp 10 nói riêng, giáoviên dạy nặng nề về lý thuyết khái niệm, lý luận coi nhẹ thực hành và hầu nhưkhông có hẳn một phần rất quan trọng là sự trải nghiệm Nhiều giờ học trở nên mệtmỏi như “tra tấn” : cô đọc trò chép “nhoài mình” ra để ghi nhớ những kến thức hànlâm không hiểu gì mà vẫn phải cố nhớ cố thuộc Thậm chí có những kiến thức như:Tình yêu, hạnh phúc, lương tâm danh dự, nhân phẩm …tưởng như đơn giản nhưngcũng không dễ gì học sinh có thể áp dụng ngay hoặc còn áp dụng sai nếu như giáoviên chỉ cho ghi chép kiểu như sao chép, có lược bỏ hoặc thêm chút ít Điều đókhiến cho giờ học không hơn gì “món canh không gia vị” Có khi, người dạy lạikhông theo kiểu đọc chép giúp học sinh bê nguyên lí luận lí thuyết sách giáo khoavào vở ghi và về nhà học thuộc mà lại theo kiểu đào sâu kiến thức đến mức phứctạp hoá, trầm trọng hoá vấn đề đến mức tranh luận hàng giờ với học trò theo nguyêntắc nọ, lí luận kia rôì lại quay trở về xuất phất điểm ban đầu…Rõ ràng trong trườnghợp này giáo viên nhầm tưởng trò như mình nên cứ việc tranh luận y hệt như traođổi với những nhà hiền triết Cách dạy như vậy, lí luận càng trở thành lí luận suôngthậm chí còn gây những hậu quả không tốt cho học sinh.

2.Thực trạng học trò “học vẹt”, trả bài “kiểu vẹt” dẫn đến khó hoặc không chuẩn hóa hành vi sống.

Khi không hiểu về bản chất của các nội dung lí thuyết mà lại chịu quá nhiều sức

ép từ bố mẹ thầy cô, học trò không có cách chọn lựa nào tốt hơn là ngồi “học vẹt”hàng giờ đồng hồ để mà nhồi nhét vào đầu để khi cô giáo kiểm tra không bị điểmxấu Phải chăng đó là một sự thực dụng không nên có trong giáo dục ?

Và cuối cùng, kết quả các em trả bài theo kiểu: “chữ nghĩa y sách” thì làm saokiến thức có thể đi vào trong hành động thực tiễn hành ngày của các em?

3 Hậu quả:

Nhìn thẳng vào thực tế cho thấy, tất cả các thực trạng trên đưa đến hiện tượngthiếu khuyết và thậm chí “thiểu năng” GTS & KNS ở một bộ phận không nhỏ họctrò Ngoài ra, đây còn là hậu quả của việc học kiểu trọng tâm trọng điểm – môn nàothi thì học Một thiên hướng khá phổ dụng hiện nay: học để thi để đỗ đạt có địa vị,báo cáo thành tích với phụ huynh mà quên hẳn hoặc ít chú ý đến “ tiên học lễ hậuhọc văn” Học trò không thể tìm thấy cái hay, cái hữu dụng do kiến thức bộ mônGDCD đem lại, các em sẽ không thiết tha gì với môn học và nhiều hậu quả khácnữa như:

+ Học sinh không hiểu được hết các khái niệm, nội dung kiến thức vừa học, ítbiết liên hệ thực tế vậy thì sau này khả năng vận dụng thành thạo để trở thành kỹnăng sống sẽ kém hơn

+ Học sinh không nắm rõ các khái niệm, không biết cách xử lý tình huống thựctế…

+ Không thể liên hệ, áp dụng được kiến thức vào thực tiễn cuộc sống xã hội

Dễ thấy thực trạng trên đưa đến hậu quả không phải là đơn giản gói gọn trongnhà trường Bức tranh xã hội với bạo lực trong giới trẻ, cướp giật, giết người,nghiện hút cờ bạc mại dâm…đến tham nhũng và những bất ổn về chính trị…haymột xã hội không cần đến nhà tù và toà án hay không phải đầu tư quá nhiều choquân đội là có phần quan trọng của chính chúng ta những nhà giáo dục Ví dụ họcxong phần hoà nhập và hợp tác của bài 13: công dân với cộng đồng nhưng học tròlại nghĩ quay bài cùng bạn là một việc làm hợp tác thì thật không còn tai hại nàohơn thế? Do các em không hiểu bản chất của hợp tác là tôn trọng lợi ích của người

khác và xã hội Giáo viên cần có trách nhiệm tìm tòi phương pháp mới, mô hình dạy học mới để định hướng dẫn dắt các em trải nghiệm và qua đó chia sẻ cảm xúc và tự đúc rút kinh nghiệm và tự chuẩn hóa hành vi sống của bản thân cho phù hợp với lợi ích của cộng đồng Với hướng đi đó, tôi đã dẫn dắt trò tiếp cận

kiến thức môn GDCD phần II lớp 10 bằng hoạt động trải nghiệm KTLM thông qua

BTDA Tôi nhận thấy mô hình này không những góp phần thắp sáng nên trong tâm hồn trò những đam mê bộ môn một cách tiết kiệm hiệu quả mà còn thúc đẩy sự tiếp thu của các em đối với bộ môn khác

Trong kỉ nguyên mới hiện nay công dân cần thông minh năng động đủ bản

lĩnh sẵn sàng cho hội nhập nhưng phải sống đầy trách nhiệm với cộng đồng và biếtquí trọng các giá trị dân tộc Nhưng họ chỉ có thể quí những gì khi đã hiểu và trảinghiệm Vì một lẽ rằng chúng ta có thể dễ dàng quên đi những điều người khác nóinhưng sẽ không thể quên những xúc cảm mà người khác gieo vào lòng họ.Vì vậy

tôi thường nêu cao nguyên tắc làm việc: đừng cố bắt trò ghi nhớ hãy giúp cho học trò hiểu và thực hành cuộc sống Có như vậy mỗi giờ học môn GDCD mới thực

sự giống như những khoảnh khắc trò được thực tập cuộc sống để khi bước ra khỏicổng trường các em không bị “ chênh lệch áp suất” giũa trang sách và cuộc sống…

*Nguyên nhân và những giải pháp cho thực trạng trên.

- Về nguyên nhân:

Một là: Do vấn đề nhận thức của nhiều phía chưa đúng về bộ môn đẫn đến

quan tâm chưa đầy đủ

Trong thời đại xã hội trọng bằng cấp và thích môi trường làm việc ổn định,lương hấp dẫn như hiện nay thì rất dễ hình thành trong các cấp quản lý giáo dục,học sinh và phụ huynh nhận thức : học thi thành tích trong khi thực tế xã hội chothấy chưa chắc việc những trò có điểm số cao, đõ đạt đã có năng lực sinh tồn cao và

thích ứng nhanh được với xã hội đầy biến động như hiện nay Những nhóm nănglực, KNS & GTS rất phong phú rất cần thiết cho nguồn nhân lực chất lượng caođang còn trầm tích trong môn GDCD.

Vậy nên, sự chỉ đạo của các cấp quản lí giáo dục là yếu tố chi phối đầu tiên quantrọng Phụ huynh là đại diện quan trọng của xã hội vào việc tham gia vào đào tạocon em họ cùng với nhà trường và họ không nên chi phối quá nhiều mục đích họccủa con em như hiện nay Khi các em học sinh vốn đã phải học thi nặng nề, lại thêmđược bố mẹ định hướng chủ quan nên chủ yếu học những môn thi và tất yếu phát

triển không toàn diện Hơn nữa: môn GDCD là “môn phụ”, tâm lí ấy còn tồn tại trong dư luận, hậu quả sẽ không đơn giản gói gọn trong lớp học.

Hai là: Do phương pháp dạy học của giáo viên bộ môn

Cách dạy sẽ khác đi tuỳ vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể Do vậy cách dạy truyềnthống đọc chép gói gọn trong cuốn sách giáo khoa GDCD không còn phù hợp vàphải đào thải từ lâu Rất nhiều giáo viên bộ môn chưa thấu suốt bản chất của mọiphương pháp, hay cách làm mới chính là sự vận động của chính bản thân kiến thức

vốn sống họ có được Chính mô hình dạy học theo chủ đề dưới dạng hoạt động trải nghiệm KTLM thông qua BTDA giúp làm tăng sự ghi nhớ hiểu biết, vận dụng dựa trên sự trải nghiệm hành vi sâu sắc của chính người học.

Chúng ta nên nhìn thẳng vào vấn đề: bản chất của việc chán học của học trò đốivới bộ môn GDCD là do giờ học quá nghèo nàn về phương pháp và mô hình dạyhọc đẫ cũ Các em phải gượng ép ngồi vào chăm chú hoặc vờ chăm chú như nhữnghọc trò chăm chỉ một cách chân chính giống như ngồi vào ẩm thực bữa tiệc nhiềumón mà không biết cách ăn

- Về giải pháp :Trọng tâm điểm nhìn của tôi tập trung về vai trò chủ động hướng

dẫn- phía người dạy và sự tích cực hoạt động của trò Giáo viên GDCD sẽ phải thực

sự là những người nghệ sỹ có tài nghệ chế biến cho những kiến thức lí luận trở nêngiản đơn và đi vào lòng trò theo cơ chế hấp thụ tự nhiên nhất Với phương châm:chủ động phát huy vai trò của chính mình trong giảng dạy, trau dồi cho mình mộtkhả năng sư phạm, tôi nhận thấy cái quan trọng nhất của giáo viên GDCD chỉ dạyhay khi và chỉ khi học tập, cập nhật không ngừng kiến thức và vốn sống Sự giàu có,

am hiểu thực tế sẽ giúp cho chúng ta phát huy tối đa sự thông minh năng động trongviệc sáng kiến phương pháp dạy tối ưu nhất Áp dụng mô hình dạy học phần II-môn GDCD lớp 10 theo “chủ đề nghĩa vụ công dân” dưới dạng hoạt động trảinghiệm KTLM thông qua BTDA, tôi xin mạo muội chia sẻ cách làm thực tế đã đemlại hiệu quả đối với học sinh trường THPT Xuân Trường nơi tôi đã đang làm việc

II Giải pháp sau khi có sáng kiến

1 Giới thiệu chung về dạy học phần II –GDCD lớp 10 theo chủ đề “ nghĩa vụ công dân” dưới dạng trải nghiệm KTLM thông qua BTDA.

1.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn

Trước hết chúng ta cần khẳng định dạy học theo chủ đề tích hợp và liên mônthực sự rất hiệu quả nhưng không hoàn toàn mới Chúng ta đã thực hiện giảng dạy

từ xưa đến nay trong hầu hết các môn học nhưng chưa được bài bản hay khái quátthành mô hình chính thống mà thôi Vận dụng cách làm này vào đơn vị kiến thứcphần II- môn GDCD lớp 10 là rất tốt

Kiến thức lớp10- phần 2 dễ hơn nhưng lại khó định vị trong học sinh những bài

học đạo đức, nếu thiếu những trải nghiệm sinh động từ thực trạng đạo đức nhâncách và từng biểu hiện cụ thể của nó trong cuộc sống chúng ta thường ngày Phầnnày gồm 7 bài:

Bài 10: Quan niệm về đạo đức

Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học

Bài 12: Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia đình

Bài 13: Công dân với cộng đồng

Bài 14: Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Bài 15: Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại

Bài 16: Tự hoàn thiện bản thân

Theo tôi phần này nên lấy tư liệu – những vấn đề nóng về đạo đức và nhất làbiểu hiện cụ thể của nó trong giới trẻ hiện nay trong tương quan với cộng đồng xãhội làm chủ đề chính yêu cầu các em trải nghiệm và tự có những đánh giá, thẩmbình chủ động đưa ra chuẩn mực hành vi sống ngay sau khi giải quyết các vấn đề

đó Chúng ta nên dạy học theo chủ đề “ nghĩa vụ công dân” dưới dạng các hoạtđộng trải nghiệm KTLM thông qua BTDA vào 7 bài này Đây thực chất là conđường tích hợp những nội dung từ 7 bài học này đang có liên hệ với nhau làm thànhmột nội dung học lớn có ý nghìa bám sát thực tiễn hơn mang tên chủ đề “nghĩa vụcông dân” Nhờ đó học sinh có thể tự hoạt động nhiều hơn để tìm ra kiến thức vàvận dụng vào thực tiễn Việc chọn chủ đề lớn cho phần kiến thức này là “nghĩa vụcông dân” hoàn toàn có cơ sở rất khách quan Vì 7 bài này kiến thức rộng nhưngđều tựu chung một nội dung khoa học : Trách nhiệm công dân với 4 trụ cột tráchnhiệm chính: Trách nhiệm đối với bản thân, trách nhiệm đối với gia đình, tráchnhiệm đối với xã hội, trách nhiệm đối với đất nước Từng trụ cột trách nhiệm tươngthích với nhóm bài như sau:

* Trụ cột trách nhiệm thứ nhất :Trách nhiệm đối với bản thân: rèn luyện trau

dồi, phát triển bản thân cả về Đức, Thể , Mỹ , Trí theo tiêu chí “3 T”( có Tầm, cóTâm, có Tài) thể hiện ở các nội dung cần tích hợp:

- Bài 10: quan niệm về đạo đức

- Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học

- Bài 12- phần 1: Tình yêu

- Bài 16: Tự hoàn thiện bản thân

- Bài 13: phần trách nhiệm: nhân nghĩa, hòa nhập, hợp tác

*Trụ cột trách nhiệm thứ hai: Trách nhiệm đối với gia đình

- Bài 12- phần 2,3: hôn nhân; gia đình, chức năng của gia đình, các mối quan hệgia đình và trách nhiệm của các thành viên

* Trụ cột trách nhiệm thứ ba: Trách nhiệm đối với xã hội:

- Bài 13: công dân với cộng đồng

- Bài 15: công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại

* Trụ cột trách nhiệm thứ tư: trách nhiệm đối với đất nước

- Bài 14 : Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Khi một công dân biết hoàn thành bốn trụ cột trách nhiệm trên nghĩa là họ đãhoàn thành nghĩa vụ công dân của mình Chính bởi vậy giáo viên chúng ta dùngphương pháp nào để giảng dạy sao cho kiến thức đó được hiện thực hóa trong hành

vi sống của các em một cách hiệu quả nhất thì phương pháp đó là tốt nhất, nên làmnhất Trong thực tế giảng dạy tại trường THPT Xuân Trường, Nam Định, tôi đã sửdụng dạy học phần kiến thức này theo chủ đề nghĩa vụ công dân dưới dạng trảinghiệm KTLM thông qua BTDA, tôi thấy đây là con đường ngắn hơn cả để chuẩnhóa hành vi sống của học trò

1.2 Thực chất của hoạt động trải nghiệm KTLM thông qua BTDA

* Vậy trải nghiệm KTLM thực chất là gì ? Khi áp dụng vào phần II môn GDCD

lớp 10 sẽ có biểu hiện như thế nào?

Sự trải nghiệm: hiểu đơn giản là người học trực tiếp trải qua các hoạt động để rút

ra kiến thức cũng như kinh nghiệm Giá trị của sự trải nghiệm giúp kiến thứcchuyển hóa luôn thành hành vi thực tiễn qua đó trực tiếp đúc rút được kinh nghiệmquý báu làm bài học theo ta suốt cả cuộc đời Sự “thấm lâu” này chỉ có được ở hìnhthức học tập trải nghiệm Có một câu chuyện nói lên tất cả ý nghĩa của học trảinghiệm rằng : ở một ngôi chùa tọa lạc trong cánh rừng nọ, có một vị thiền sư caođạo ngày đêm miệt mài cần mẫn luyện công thuyết pháp với nhiều đệ tử của mình.Một trong số đồ đệ đó, có một chú tiểu tuổi nhỏ lại rất hiếu động Chú thường haytrốn ra rừng chơi dọc các con suối và nghịch ngộ bắt bất kể một sinh vật nào: cua,

cá, nhái, rắn rồi buộc vào đuôi hay chân chúng hòn đá nặng hơn cả cơ thể khiến chochúng không di chuyển được, rồi dần kiệt sức mà chết Chuyện này lặp lại quánhiều lần khiến cho vị Thiền sư ấy rất buồn Một hôm, trong khi chú tiểu ngủ say, vịThiền sư đó đã buộc vào mình chú tiểu một hòn đá rất to, khi tỉnh dậy chú tiểu xoayngười kiểu gì cũng không thể nào bò dậy được Đợi khi chú khóc lóc van xin hếtnước mắt nhà sư mới răn dạy thêm bài học cần thiết Kể từ đó chú tiểu không baogiờ tái phạm nữa, chú đã trải nghiệm qua sự đề nặng của hòn đá…từ đó chú biết yêuthương nâng niu tất cả các sinh vật quanh mình.

Qua đây chúng ta hiểu rằng trong cuộc sống chúng ta có thể quên đi nhữngđiều người khác nói nhưng sẽ không thể quên những xúc cảm được gieo vào lòngmình Xúc cảm đó chỉ có thể có được khi chúng ta là chủ thể hoặc nhập vai chủ thể

ở trong, trải qua từng hoạt động, từng tình huống thực tiễn chứ không phải đơnthuần là nghe nói, diễn giảng hay chứng kiến tình huống trong tư cách một kháchthể Có thể nói học trải nghiệm nếu được tiến hành “trọn gói” sẽ luôn là những bàihọc có giá trị nhất

1.2.1 Hoạt động trải nghiệm KTLM

Kiến thức phần này có nhiều nội dung tương đồng với nhiều môn khoa học xã hộinhư ngữ văn, lịch sử, địa lý, GDQPAN, Tiếng Anh Khi vận dụng kiến thức củanhững môn học này vào dạy học phần II- GDCD lớp 10 sẽ tạo nên sự phong phú đadạng thêm nội dung, bản thân kiến thức sẽ được xem xét, soi chiếu, so sánh, liên hệ

đa chiều từ cụ thể đến khái quát Chính khi được nhìn từ nhiều góc độ bộ môn nhưvậy kiến thức sẽ được làm sáng rõ một cách sinh động nhất

Ví dụ : Khi xác định để giúp cho trò thực hiện trách nhiệm đối với bản thân: tựhoàn thiện nhân cách : như lòng nhân ái chẳng hạn

Sử dụng kiến thức văn học : Bài thơ: Tác phẩm “Nhật ký trong tù” của HồChí Minh hoặc “Truyện Kiều”- Nguyễn Du

Hoặc: Sử dụng kiến thức lịch sử: Cho học trò xem phim “Hồ Chí Minh chândung một con người”, hoặc hướng dẫn cho các em trải nghiệm những câu chuyệnlịch sử cảm động về lòng nhân ái Bác Hồ

Hoặc: Sử dụng kiến thức môn QPAN lớp 10: nội dung: truyền thống yêu nướcnhân ái chính nghĩa của dân tộc Việt Nam

Hoặc: Sử dụng kiến thức môn Tiếng Anh: Ví dụ tổ chức cho các em kể chuyệnhay hùng biện, hoặc đóng kịch theo tình huống bằng Tiếng Anh về chủ đề: lòngnhân ái

Trong trường hợp trên chúng ta nói “ hoặc “ bởi vì ở đây là liên môn chứ khôngphải là đa môn Tùy vào tình huống thực tiễn của học trò( về hứng thú học tập ,vốn

sống, sở thích, đam mê hoạt động nào…) mà giáo viên chọn liên môn với môn nàocho phù hợp nhất Chúng ta cần xác định cho học trò đây là một mô hình học tậpmang tính mở dựa trên sân kiến thức rộng gồm kiến thức bộ môn, liên môn và mộtcuốn sách tham khảo lớn nhất là cuộc sống

Tuy nhiên dạy học phần II môn GDCD lớp 10 bằng hoạt động trải nghiệmKTLM cần được thiết kế thành những hoạt động cụ thể: tôi thiết kế thành nhữngBTDA để tổ chức dạy học phần này cho có hiệu quả hơn

1.2.2 BTDA là gì ?

Giáo viên cần cung cấp đầy đủ thông tin về BTDA từ khái niệm đến cách tiếnhành cụ thể Có thể phô tô cho học sinh tài liệu( nếu thời gian trên lớp không chophép) Giống như tất cả các dạng bài tập thông thường giáo viên giao bài cho học

trò, nhưng sự khác biệt rõ rệt thể hiện ở điểm: BTDA đòi hỏi về mặt nội dung gắn với một chủ đề thực hiện yêu cầu trong một thời gian nhất định thường là 1 tuần đến một học kỳ hoặc một năm học, với hình thức làm việc hợp tác kiểu nhóm Để thực hiện yêu cầu của chủ đề đòi hỏi người học phải có sự trải nghiệm

thực tế thêm trong một thời gian giới hạn nhất định để tự mình cảm nhận, suy ngẫm,tìm tòi phương pháp, thu thập, xử lý hoàn thành mọi yêu cầu liên quan đến chủ đềcủa nhóm Khi thực hiện xong việc đó, họ còn phải chia sẻ cảm xúc, đúc rút kinhnghiệm và tự đưa ra bài học cũng như phương hướng cho tương lai của chính mình

và cộng đồng ( nếu có)

*Bốn bước thực hiện: Để hoàn thành xong một BTDA học trò cần thực hiện các

bước: xây dựng kế hoạch cụ thể; bắt tay vào thực hiện dự án theo kế hoạch đã xâydựng; tổng hợp kết quả thực hiện dự án; báo cáo và đánh giá kết quả thực hiện dựán( thường tổ chức báo cáo trong một tiết dạng hội thảo)

Một là: lập kế hoạch chung, phân công công việc

Hai là: thực hiện dự án theo kế hoạch đã xây dựng:

Học sinh thực hiện các nhiệm vụ đã được nhóm phân công theo các phương pháp

và định hướng đã đưa vào bản kế hoạch chung của nhóm Trong quá trình thực hiệnhọc sinh nên tham vấn ý kiến của giáo viên để đảm bảo thực hiện được mục tiêu dựán

Công việc chủ yếu của học sinh khi thực hiện bước này là:

+ Tìm kiếm và thu thập thông tin bằng cách đọc sách, báo tài liệu, tìm thôngtin trên mạng Internet theo nguồn giáo viên đã chỉ dẫn

+ Tìm hiểu, điều tra những vấn đề thuộc nhiệm vụ được giao Ghi chép lạinhững điều đã quan sát và điều tra

+ Phân tích dữ liệu và giải thích các kết luận rút ra qua thực hiện dự án

+ Tổng hợp thông tin để đưa vào báo cáo hoặc sản phẩm của dự án Thông tin

có thể được thể hiện bằng nhiều hình thức khác nhau như báo chí, kênh chữ, kênhhình, sơ đồ, bảng biểu… tùy theo các dữ liệu thu thập được

Các thành viên trong nhóm cần thường xuyên hợp tác, trao đổi, chia sẻ và hỗtrợ nhau trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ được giao

Bốn là: báo cáo và đánh giá kết quả thực hiện dự án ( dạng hội thảo)

Về báo cáo giới thiệu sản phẩm của dự án:

- Giáo viên chuẩn bị cơ sở vật chất cho buổi báo cáo (máy chiếu, máy tính,màn hình hiển thị, các vị trí để treo tranh ảnh poster, bàn để trưng bày mô hình (nếucần ) và xem xét lại các báo cáo, sản phẩm thực hiện dự án của các nhóm

- Các nhóm học sinh lần lượt báo cáo kết quả thực hiện dự án và các sản phẩmcủa nhóm mình Giáo viên và các nhóm khác nghe, quan sát, ghi chép và đưa ranhận xét

Về đánh giá kiến thức, kĩ năng thu được sau dự án:

Giáo viên tổ chức cho học sinh làm bài kiểm tra viết theo phương pháp trắcnghiệm khách quan kết hợp với tự luận Dựa vào mục tiêu, các nội dung chính củachủ đề, giáo viên xây dựng đề kiểm tra để đánh giá kiến thức học sinh thu được saukhi thực hiện dự án

Về đánh giá kết quả thực hiện dự án

Giáo viên tổ chức cho học sinh tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng dựa vào các tiêu chíđánh giá Đồng thời chia sẻ cảm xúc, bài học thực tiễn, kinh nghiệm…

1.2.3 Ví dụ minh họa về BTDA được trò thực hiện bởi KTLM :

BTDA cho chủ đề vệ tinh: “bảo vệ môi trường nông thôn” liên quan đến trụ cộttrách nhiệm của công dân với cộng đồng xã hội có thể đưa ra dạng BTDA như sau: Bạn hãy tự chọn nhóm cho mình, mỗi nhóm sẽ có một tuần để trải nghiệmthêm những câu chuyện môi trường hàng ngày đang diễn ra quanh bạn, sau đó hãynghiên cứu tìm tòi thông tin minh chứng, hình ảnh, …tự tạo lập một bài báo về chủ

đề “ bảo vệ môi trường nông thôn”,

Hãy chia sẻ cảm xúc cá nhân, đề xuất những giải pháp cần thiết (nếu có), ( khuyếnkhích viết bằng Tiếng Anh để thuyết trình trong buổi hội thảo

Để tiến hành thực hiện một bài tập kiểu dự án đòi hỏi cả cô và trò phải chuẩn bịcông phu hơn nhưng các học sinh sẽ háo hức chủ động tích cực với kiến thức hơn.Giáo viên dày công hơn trong viêc kết hợp vốn sống, kiến thức bài từ nhiều gócnhìn từ nhiều bộ môn trong tương quan các vấn đề nóng mang tính thời sự để chọnchủ đề và thiết kế BTDA Thay vì từng nội dung riêng rẽ của phần II này giáo viêncần tiếp cận học phần này theo mục tiêu giáo dục hiện nay hướng sự hoc tập của tròsang tự hoc theo phương châm: học để biết , học để hiểu, học để chung sống, học đểlàm người” Từ đó xác định nội dung cần thiết : giáo dục dân số, giáo dục bình đẳnggiới,giáo dục môi trường,giáo dục pháp luật,giáo dục an toàn giao thông,giáo dụchướng nghiệp, giáo dục tiết kiệm

Tiếp đó giáo viên đặt nội dung cần giáo dục này trong tương quan với các vấn đềhôm nay như: bảo vệ hòa bình, chống chiến tranh; bảo vệ chủ quyền biển đảo,chống bành trướng; bảo vệ bình đẳng giới, chống phân biệt giới tính; bảo vệ môitrường chống gây ô nhiễm; bảo vệ pháp luật; chống tệ nạ xã hội; bảo vệ an toàngiao thông; phòng chống cháy nổ; phòng chống AIDS

Từ đó, giáo viên có thể cùng với kiến thức của phần II này mà kiến thiết lênchủ đề lớn: “nghĩa vụ công dân” Như vậy bản thân hoạt động trải nghiệm KTLMthông qua BTDA nhiều khi không tách rời mà gắn bó mật thiết giống như 2 trong 1.Hoạt động trải nghiệm KTLM thông qua BTDA và để thực hiện BTDA học sinh đòihỏi phải trải nghiệm KTLM

Tóm lại: dạy học phần II- môn GDCD lớp 10 theo chủ đề “nghĩa vụ công dân”dưới dạng trải nghiệm KTLM thông qua BTDA là một cách dạy hay và đòi hởicông phu Thay vì giờ học GDCD truyền thống với đặc trưng những bài học ngắn,

cô lập mà giáo viên giữ vai trò trung tâm bằng mô hình học tập mới chú trọngnhững nội dung học tập có tính tổng quát, liên quan đến nhiều lĩnh vực với trọng

tâm tập trung vào học sinh và nội dung tích hợp những vấn đề, những thực hành gắnvới thực tiễn Chỉ có như vậy các em mới dễ áp dụng vào việc ra quyết định hay

không quyết định làm việc gì đó liên quan đến các phạm trù đạo đức để sống Đẹp trong cộng đồng của mình Năng lực làm chủ, năng lực ứng biến, thích nghi của

các em có được chủ yếu là do hoạt động Trong các hành động thì hành động đạođức luôn là khó khăn và phức tạp nhất vì nó còn mang nhiều tính chủ quan trongquá trình ra quyết định của người trong cuộc nhất là các em học sinh ở lứa tuổi đangdần hoàn thiện và nhân cách chưa hoàn toàn định vị Giáo viên cần nhận thấy thựcchất của hành động của các em vẫn chủ yếu là học tập hoặc bắt chước ở người khác

là nhiều Do vậy lấy thực tiễn cuộc sống để nêu gương đạo đức theo phương pháp

“gạn đục khơi trong” đồng thời áp dụng hoạt động trải nghiệm KTLM thông quaBTDA là việc rất tiện ích và khoa học trong việc giúp các em tự chuẩn hóa hành visống sao cho phù hợp với chuẩn mực của cộng đồng

1.3 Ưu điểm của mô hình dạy học phần II lớp 10 theo chủ đề “nghĩa vụ công dân” dưới dạng trải nghiệm KTLM thông qua BTDA

Cần khẳng định đây là một mô hình dạy học tích cực Nếu đặt ra vấn đề củagiáo dục hôm nay nói chung và của môn GDCD phần II lớp 10 nói riêng : làm thếnào để nội dung kiến thức trở nên hấp dẫn và có ý nghĩa trong cuộc sống? Làm thếnào để học tập phải nhắm đến mục đích phát huy năng lực (ví dụ năng lực ứng biến

và thích nghi), rèn kỹ năng giải quyết vấn đề đặc biệt những vấn đề thực tiễn đangđặt ra? Có phải cứ dạy “nhoài mình” theo kiến thức từng bài SGK đã viết thì họcsinh mới hiểu và vận dụng được kiến thức? Làm thế nào để nội dung chương trìnhphần II lớp 10- môn GDCD luôn cập nhật được những kiến thức mới trước sự bùng

nổ như vũ bão của thông tin để kiến thức của việc học và dạy học phần này thực sự

là thế giới mới cho người hoc? Câu trả lời có khá đủ trong dạy học theo mô hình tôiđang đề cập Có thể nhận rõ một số ưu điểm khi thực hiện sáng kiến này như sau:

- Các nhiệm vụ học tập được giao, học sinh quyết định chiến lược học tập vớinhững hướng dẫn hỗ trợ, hợp tác của giáo viên( học sinh là trung tâm)

- Hướng tới những mục tiêu: chiếm lĩnh nội dung kiến thức khoa học, hiểu biết tiếntrình khoa hoc , bồi dưỡng GTS, rèn luyện các KNS xã hội cần

- Kiến thức thu được là các nội dung có liên hệ mạng lưới với nhau

- Trình độ nhận thức của học trò có thể đạt được ở mức độ cao: phân tích, tổng hợp,đánh giá…

- Từ việc học kiến thức theo chủ đề, học sinh sẽ có tổng thể kiến thức mới, tinhgiản, chặt chẽ khác với nội dung trong SGK, gần hơn với cuộc sống.

- Kiến thức gần gũi với thực tiễn mà học sinh đang sống hơn do yêu cầu cập nhậtthông tin theo chủ đề

- Hiểu biết của trò sau khi thực hiện chủ đề thường vượt ra khỏi nội dung cần học,

do quá trình tìm kiếm, xử lý thông tin ngoài nguồn tài liệu chính thống mà học sinhcó

- Có thể hướng tới phát triển đa năng lực ở nhiều mức độ; bồi dưỡng những kỹ năngsống, kỹ năng làm việc với sự tự tin, giao tiếp, ngôn ngữ, hợp tác…

Tóm lại: cách làm trên giúp tiết kiệm thời gian, công sức cho cả thầy vàtrò, dạy học trở nên thoải mái như cuộc sống thường ngày…không phải nặng nề vềghi chép, diễn giảng lý thuyết dài dòng, hướng kết quả sản phẩm đầu ra của giáodục đào tạo phù hợp với cầu của thị trường về nhân lực phát triển đất nước

Bước 1: đọc tổng quát kết hợp vấn đáp và có ghi chép các câu hỏi:

Giáo viên mời các em mở trang mục lục cuối cùng của SGK GDCD lớp 10 đọcphần II: và trả lời nhanh: phần này gồm có những bài nào, tên bài là gì? Em ấntượng bài nào nhất ? Tại sao? Em nghĩ bài đó nói về nội dung gì? Nội dung đó em

đã hoặc đang tìm hiểu trong môn học nào? Em có thể chia sẻ cách học bài đó theo ýtưởng của riêng em?

Sau khi học sinh trả lời xong giáo viên chuẩn lại để trò ghi nhớ:

Kiến thức của phần II lớp 10: gồm 6 bài có chung một nội dung lớn theo chủ đề:Nghĩa vụ công dân, nội dung này có mối liên hệ mạng lưới với một số môn họckhác: QPAN, Ngữ Văn, Lịch Sử, Địa Lý, Tiếng Anh Ví dụ như Bài 14: công dânvới sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, có nội dung “ lòng yêu nước” liên môn

với môn Lịch Sử: Chuyên đề: Nguyễn Ái Quốc, hoặc môn Văn học: Tập thơ “Nhật

ký trong tù”- của Hồ Chí Minh, có bài:

Rằm xuân lồng lộng trăng soi

Sông xuân nước lẫn bầu trời thêm xuân

Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

(Rằm tháng riêng)

Hoặc trong tình yêu quê hương đất nước luôn gắn với tình yêu đôi lứa:

Anh yêu em như yêu đất nước

Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần

Anh nhớ em mỗi chặng đường anh bước

Mỗi tối anh nằm mỗi miếng anh ăn…

Hoặc những bài luận trong môn Tiếng Anh có nội dung nói về tình yêu quê hươngđất nước…

Bước 2: tự đọc- nghiên cứu chủ đề lớn thông qua bốn chủ đề vệ tinh kết hợp liên môn và cuốn sách cuộc sống ( nếu cần thiết có thể hỗ trợ thêm bằng xem

phim, video, âm nhạc…có trong đĩa kèm theo)

Để làm sáng lên chủ đề lớn bao trùm kiến thức của toàn bộ 7 bài học của phầnnày là “nghĩa vụ công dân”, giáo viên có thể triển khai chủ đề lớn này thành các chủ

đề “vệ tinh”, và sẽ có 4 chủ đề vệ tinh tương ứng với 4 trụ cột trách nhiệm của mộtcông dân Việt Nam ( trách nhiệm đối với chính mình; với gia đình; với xã hội; vớiđất nước) Sau đó giáo viên hướng dẫn học trò tìm hiểu- đọc theo các chủ đề vệ tinhnày chứ không đọc theo kiến thức bài học theo trình tự SGK viết Ở bài nào cónhững nội dung thuộc về chủ đề vệ tinh nào thì đều phải đọc hết để hiểu sâu sắc cótính sâu chuỗi về chủ đề

* Về chủ đề vệ tinh thứ nhất: trách nhiệm với bản thân: học sinh sẽ đọc- nghiên

cứu những nội dung:

- Bài 10: Quan niệm về đạo đức

- Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học

- Bài 12: Phần 1- Tình yêu

- Bài 16: Tự hoàn thiện bản thân

Giáo viên đề nghị các em làm việc nhóm, ghi lại những trách nhiệm chính của mộtcông dân với chính họ là gì?

Giáo viên chuẩn hóa: Công dân Việt Nam hiện đại đáp ứng sự phát triển bền vữngcủa Đất nước phải tự hoàn thiện mình theo tiêu chí 3T(có TẦM, có TÂM, có TÀI)

* Về chủ đề vệ tinh thứ hai- trách nhiệm của công dân với gia đình: học sinh sẽ

đọc – nghiên cứu các nội dung:

Bài 12: Phần 2- hôn nhân, phần 3- gia đình và các mối quan hệ trong gia đình vàtrách nhiệm giữa các thành viên

Giáo viên đề nghị các em làm việc nhóm, liệt kê các trách nhiệm của chính các

em đối với gia đình mình và yêu cầu làm rõ tại sao lại như vậy? Có thể chốt lạithêm sau khi học sinh đã thảo luận xong bằng một slide trên máy chiếu về ý nghĩacủa gia đình như:

“ Gia đình là tế bào của xã hội và đặc biệt đó còn là nơi chốn riêng bình yên nhất trong tâm hồn mỗi con người…

Gia đình là nơi ta trở về mỗi khi vấp ngã hay thất bại trong cuộc sống….

Gia đình là nơi cho ta tất cả mà không đòi hỏi bất cứ điều gì….

Hãy yêu thương gia đình mình nhiều nhất bởi đó chính là món quà tuyệt vời nhất

mà thượng đế ban tặng cho mỗi chúng ta.”

Giáo viên chuẩn hóa: gia đình là nơi sớm tối ta đi về gắn với dậu mùng tơi,con đường làng, với ngõ nhỏ, với triền đê quanh co, uốn mình ôm ấp lấy quêhương…Bởi thế cho nên, yêu gia đình là tiền đề của tình yêu Đất nước bền vữngtrong trái tim mỗi người con đất Việt Có thể hát, cho học sinh hát để cùng tĩnh tâm

cảm nhận bài hát Quê hương của Đỗ Trung Quân:“quê hương là chùm khế ngọt… mỗi người chỉ một mẹ thôi…quê hương nếu ai không nhớ, sẽ không lớn nổi thành người”

* Về chủ đề vệ tinh thứ ba- Trách nhiệm của công dân với xã hội: học sinh đọc tìm

hiểu- nghiên cứu những nội dung sau:

Bài 13: Công dân với cộng đồng

Bài 14: Công dân với các vấn đề cấp thiết của nhân loại

Giáo viên đề nghị các em làm việc nhóm, liệt kê các trách nhiệm chính của bảnthân chúng ta với cộng đồng xã hội? Đồng thời làm rõ tại sao cần thực hiện cáctrách nhiệm đó?

Giáo viên chuẩn hóa: sống nhân nghĩa hòa nhập hợp tác, kiềm chế bùng nổ dân số,bảo vệ môi trường, kiềm chế bệnh dịch…

* Về chủ đề vệ tinh thứ tư- trách nhiệm của công dân với đất nước

Giáo viên hướng dẫn các em đọc hiểu tìm tòi nghiên cứu theo nhóm nội dung:Bài 14: công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Giáo viên đề nghị các em liệt kê những trách nhiệm của mỗi công dân ViệtNam với Đất nước hiện nay là gì? Tại sao phải thực hiện những trách nhiệm này?Giáo viên chuẩn hóa: trung với nước hiếu với dân, lập nghiệp để xây dựng quêhương đất nước, sẵn sàng chiến đấu hi sinh bảo vệ Tổ quốc

Sau khi đã tổ chức cho các em đọc hiểu nội dung kiến thức theo chủ đề giáoviên hướng dẫn các em, giải thích cho các em trải nghiệm KTLM là gì, BTDA lànhư thế nào sau đó tiến hành hoạt động trải nghiệm KTLM thông qua BTDA

2.2 Hoạt động trải nghiệm KTLM thông qua BTDA theo bốn chủ đề “vệ tinh”

* Chủ đề vệ tinh 1: trách nhiệm với bản thân:

BTDA 1 có thể là: bài tập ( trò chơi): Đi tìm thiên thần của bạn

Thời gian thực hiện từ tháng 1 đến tuần cuối tháng 4

Hình thức như sau : mỗi học sinh tự thiết kế một bưu thiếp thật đẹp mang tên củamình, có thể trang trí thẩm mỹ, giới thiệu về bản thân bằng Tiếng Anh về ngày sinhnhật hay sở thích…tùy theo sự sáng tạo cá nhân Lớp trưởng thu- phân loại theo giới

và tổ chức cho các bạn bắt thăm (chỉ được đổi thăm khi bắt phải chính mình) Khi

đã bắt thăm xong, học trò phải tuyệt đối bí mật trong tim và âm thầm quantâm,“chăm sóc” cho người có tên trong bưu thiếp mình đã bắt được trong thời gian

đã quy định Đến khi hết thời gian tổng kết trò chơi, giáo viên sẽ phát phiếu cho các

em viết vào đó tên của bạn mà mình nghĩ đấy chính là thiên thần của mình; dựa vào

cơ sở nào? Chia sẻ cảm xúc về trò chơi? Chia sẻ kinh nghiệm: kỹ năng kết nối hợptác, kỹ năng cuốn hút người khác về phía mình, kỹ năng nói lời yêu thương…qua đógiúp các em tự hoàn thiện mình