Những đứa con trong gia đình (tiêt 67-68)

Sự gắn bó sâu nặng giữa tình cảm gia đình và tình yêu nước, tình cách mạng, giữa truyền thống dân tộc đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn của con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam trong

Ngày soạn:22-8-2008 Đọc văn :

Tiết :

I MỤCTIÊU Giúp học sinh

(Nguyễn Thi)

1 Về kiến thức

- Hiểu được tâm trạng đau thương, đầy hi sinh gian khổ nhưng râùt đỗi anh dũng, kiên cường, bất khuất của nhân dân miền

Nam trong những năm chống Mĩ cứu nước Sự gắn bó sâu nặng

giữa tình cảm gia đình và tình yêu nước, tình cách mạng,

giữa

truyền thống dân tộc đã tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn của

con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam trong kháng chiến

chống

Mĩ

2 Về kĩ năng:

-Nắm được những đặc sắc về nghệ thuật của thiên truyện; nghệ thuật trần thuật đặc sắc; khắc hoạ tính cách, miêu tả tâm lí sắc sảo; ngôn ngữ phong phú, góc cạnh, giàu giá trị tạo hình và đậm chất Nam Bộ

3 Về thái độ:

- Biết trân trọng, yêu thương và cảm phục những con người bình thường mà giàu lòng trung hậu, vô cùng dũng cảm đã đem xương máu để giữ gìn, bảo vệ đất nước

1.Chuẩn bị của giáo viên

- Đồ dùng dạy học : Tài liệu tham khảo: Sách giáo

viên, Thiết kế bài giảng Ngữ văn 1 Soạn giáo án

- Phương án tổ chức lớp học : Đọc diễn cảm, gợi mở,

thảo luận, bình giảng

2 Chuẩn bị của học sinh : Đọc sách giáo khoa, soạn bài

theo hướng dẫn sách giáo khoa

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định tình hình lớp : (1phút) Kiểm tra nề nếp, sĩ

số, tác phong học sinh

2 Kiểm tra bài cũ : (5 phút)

C©u hái: Em h·y tr×nh bµy c¶m nhËn cđa m×nh vỊ thiªn nhiªn vµ con ngêi Nam Bé qua nh÷ng trang viÕt giµu gi¸ trÞ nghƯ thuËt cđa nhµ v¨n S¬n Nam trong ®o¹n trÝch “B¾t sÊu ë rõng U Minh H¹”

3 Giảng bài mới:

Vào bài (1phút) :

Nguyễn Thi là người Bắc (Hải Hậu – Nam Định) nhưng 15 tuổi đã vào Sài Gòn vừa tự học vừa đi làm để kiếm sống Nguyễn Thi rất am hiểu đất và người phương Nam Trong những năm đánh Mĩ, Nguyễn Thi đã sống ở những vùng đất rất ác liệt Hi sinh trong cuộc tổng tiến công Mậu thân

1968 ở tuổi 40 nhưng Nguyễn Thi đã để lại cho nền văn học

Vieọt Nam nhửừng taực phaồm coự giaự trũ trong ủoự coự “Nhửừng ủửựa con trong gia ủỡnh” Nguyeón Thi ủửụùc coi laứ nhaứ vaờn cuỷa ngửụứi noõng daõn Nam Boọ trong coõng cuoọc choỏng Mú cửựu nửụực vú ủaùi ẹoùc “Nhửừng ủửựa con trong gia ủỡnh”, chuựng ta seừ hieồu saõu saộc theõm ủieàu ủoự

- Tieỏn trỡnh baứi daùy:

THễ

ỉI

GIA

N

HOAẽT ẹOÄNG

CUÛA GIAÙO VIEÂN

HOAẽT ẹOÄNG CUÛA HOẽC SINH

NOÄI DUNG KIEÁN

THệÙC

15’ Hoạt động 1

Giaựo vieõn

hửụựng daón học

sinh đọc phần

tiểu dẫn

Neõu nhửừng

neựt tieõu bieồu

veà tieồu sửỷ

nhaứ vaờn

Nguyeón Thi ?

Nhửừng coọt

moỏc quan troùng

trong cuoọc ủụứi

cuỷa Nguyeón

Thi?

OÂng saựng taực

chuỷ yeỏu theồ

loaùi naứo?

Hoạt động 1

Học sinh đọc phần tiểu dẫn trang 56 Saựch giaựo khoa Hoùc sinh laứm vieọc caự nhaõn traỷ lụứi

Hoùc sinh suy nghú traỷ lụứi

Hoùc sinh suy nghú traỷ lụứi

I/Tỡm hieồu chung: 1/ Taực giaỷ:

-Teõn khai sinh : Nguyeón Hoaứng Ca, buựt danh khaực Nguyeón Ngoùc Taỏn ( 1928-1968)

- Queõ quaựn: Nam

ẹũnh

- Moà coõi cha sụựm, meù ủi bửụực nửừa, soỏng nhụứ hoù haứng,vaỏt vaỷ, tuỷi cửùc tửứ nhoỷ

- Naờm 1943 vaứo Saứi Goứn cuứng ngửụứi anh, vửứa ủi laứm kieỏm soỏng vửứa tửù hoùc

- Naờm 1945 tham gia caựch maùng roài gia nhaọp lửùc lửụùng vuừ trang

-Trong khaựng chieỏn choỏng Phaựp, laứm coõng taực tuyeõn huaỏn, vửứa chieỏn ủaỏu, vửứa hoaùt ủoọng vaờn ngheọ

- Naờm 1954 taọp keỏt

ra Baộc coõng taực ụỷ toaứ soaùn taùp chớ Vaờn ngheọ Quaõn ẹoọi

-Saựng taực nhieàu

theồ loaùi : buựt kớ,

truyeọn ngaộn, tieồu thuyeỏt …

- Naờm 1962 tỡnh nguyeọn trụỷ laùi chieỏn trửụứng mieỏn Nam,

Nguyễn Thi

được giải

thưởng Hồ Chí

Minh về văn

học nghệ

thuật năm

mấy?

Hoàn cảnh

sáng tác tác

phẩm “ Những

đứa con trong

gia đình”

Nêu ý nghĩa

nhan đề của

tác phẩm

Thông qua nhan

đề nêu chủ

đề của tác

phẩm

Học sinh làm việc cá nhân trả lời

Học sinh suy nghĩ trả lời

Học sinh suy nghĩ trả lời

Học sinh làm việc cá nhân trả lời

Hoạt động 2

Học sinh phân vai đọc tác phẩm

Học sinh làm việc cá nhân

công tác tại Cục chính trị Quân giải phóng miền Nam, một trong những thành viên sáng lập và phụ trách “Tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng”

-Năm 1968 hi sinh trong cuộc tổng tiến công nổi dậy tết Mậu thân tại Sài Gòn

-Năm 2000 được tặng giải thường HồChí Minh về Văn học Nghệ thuật

Tác phẩm tiêu biểu : Trăng sáng

(1960), Đôi bạn (1962), Nguyễn Ngọc Tấn - Nguyễn Thi toàn tập …

2/ Tác phẩm:

a/ Hoàn cảnh sáng tác:

Viết ngay trong những ngày chiến đấu ác liệt khi ông đang công tác ở Tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng

b/ Ý nghĩa nhan đề:

Truyện viết về những đứa con của một gia đình có truyền thống cách mạng, là hình ảnh thu nhỏ của cả miền Nam đau thương, anh dũng trong thời chống Mĩ, gánh chịu tang tóc do đế quốc

Mĩ gây ra, đồng thời cũng lập được chiến tích lẫy lừng

Hình ảnh thu nhỏ

10’

10’

10’

Hoạt động 2

Em hãy phân

tích tình huống

truyện?

Những thành

viên trong gia

đình Việt có

đặc điểm , nét

tính cách như

thế nào?

Ơ Ûhọ có

những đặc

điểm chung

nào?

Nhân vật chú

Năm là người

như thế nào?

Em nghĩ thế

nào về má

Việt ?

trả lời

Học sinh suy nghĩ trả lời

Học sinh suy nghĩ trả lời

Học sinh làm việc cá nhân trả lời

của cả dân tộc Việt Nam, muôn người là một, đoàn kết chiến đấu giải phóng quê hương, xây dựng đất nước

c/ Chủ đề:

Qua nhân vật Việt và Chiến nổi bật lên tình yêu đối với quê hương, đất

nước Thù nhà, nợ nước là động lực tinh thần và tình cảm giúp thế hệ trẻ Việt Nam tiếp nối cha ông đứng lên anh dũng đánh Mĩ

d/ Tóm tắt tác phẩm( SGK)

II/ Đọc hiểu tác phẩm:

1.Tình huống truyện:

Đây là câu chuyện của gia đình anh giải phóng quân tên Việt Nhân vật nay rơi vào một tình huống đặc biệt: Trong một trận đánh, anh bị thương nặng phải nằm lại giữa chiến trường, nhiều lần ngất đi tỉnh lại Truyện được kể theo dòng nội tâm của nhân vật khi đứt, khi nối (ngất

đi, tỉnh lại)

2 Những thành viên trong gia đình :

- Gan góc, dũng cảm

, khao khát được chiến đấu giết giặc

- Căm thù giặc sâu sắc

5’

Nhân vật

Chiến ở đây

có những nét

nào đáng quí ?

cô mang những

nét tiêu biểu

nào của người

mẹ?

Nét tính cách

của Việt đuợc

biểu hiện như

thế nào qua

đoạn trích?

Học sinh suy nghĩ trả lời

Học sinh suy nghĩ trả lời

- Giàu tình nghĩa, rất mực thuỷ chung, son sắt với quê hương và cách mạng

 Mỗi nhân vật có một nét độc đáo riêng biệt

a/ Nhân vật chú Năm:

- Ghi lại tất cả

những sự kiện diễn

ra trong gia đình

 kết tinh đầy đủ truyền thống của gia đình

-Là người lao động chất phác nhưng rất đỗi giàu tình cảm, cũng dạt dào cảm xúc khi cất lên điệu hò và Việt chính là hiện thân, là nơi gởi gắm những câu hò của chú Năm

- Chú Năm chính là khúc thượng nguồn trong “ dòng sông truyền thống” của gia đình Việt

b/ Nhân vật má Việt :

- Cũng là hiện thân của truyền thống, nhân vật phụ nữ mang đậm tính cách của Nguyễn Thi

- Rất gan góc, căm thù giặc sâu sắc

- Rất mực thương chồng, thương con, đảm đang, tháo vát, nén chặt nỗi đau thương để nuôi con, đánh giặc

 Một người mẹ

suốt đời vất va, lam lũ nhưng rất đỗi kiên cường, cao cả

5’

Nêu những

nét nghệ

thuật tiêu

biểu đuợc sử

dụng trong đoạn

trích

Hoạt động 3

Em hãy nhận

xét tổng quát

về nội dung

và đặc sắc

nghệ thuật

phẩm?

Hoạt động 4

Nh©n vËt ChiÕn

vµ ViƯt cã nh÷ng

®iĨm gièng nhau

-Kh¸c nhau ?

Học sinh làm việc cá nhân trả lời

Hoạt động 3

Hoạt động 4

c/ Nhân vật Chiến:

- Trải qua hoàn cảnh

bi thương, sớm trưởng thành, già dặn

trước tuổi

- Mang những nét đepï của mẹ :gan gó, đảm đang, tháo vát, căm thù giặc sâu sắc

- Có một tính cách rất đa dạng : là cô gái mới lớn, tính khí còn trẻ con, biết nhường nhịn e, trừ việc đi “ bộ đội”, thực hiện lời thề như

“dao chém đá” : Nếu giặc còn thì tao mất

 Chiến mang nét tiêu biểu của phụ nữ thời chiến, đương đầu với hoàn cảnh

bi thương, vươn lên mạnh mẽ để chiến đấu anh dũng

d/ Nhân vật Việt :

-Đứa con tiêu biểu trong gia đình

-Tính tình dễ mến, trẻ con, hiếu động, hay giành phần hơn với chị

-Vô tư, trong sáng, mọi việc đều phó thác cho chị “lăn kềnh ra ván cười khì khì … chụp con đom đóm úp trong lòng tay”

- Yêu quý đồng đội nhưng giấu việc có chị, giấu chị “như giấu của riêng vì sợ mất chị”

-Chững chạc trong tư thế chiến sĩ trẻ,

dũng cảm, kiên cường, gan góc, quả cảm, không khuất phục truớc quân thù

-Luôn trong tư thế chiến đấu với giặc

*Nhân vật Việt tiêu biểu mang đầy đủ phẩm chất của người Việt Nam : kiên cường, bất khuất, không sợ hi sinh…

2/ Vài nét nghệ thuật :

- Truyện đặt trong bối cảnh đặc biệt, hoàn cảnh khác thường

- Giọng văn trần thuật đặc sắc, khắc hoạ miêu tả tâm lí sắc sảo Ngôn ngữ phong phú, chọn lọc, giàu chất tạo hình và đậm chất Nam Bộ …

III/ Tổng kết :

Tác phẩm miêu tả đặc sắc những

nhân vật trong gia đình Việt, mỗi người đều mang nét tính cách của người dân Việt Nam : kiên

cường, bất khuất, trung hậu, đảm đang, dũng cảm đứng lên tiêu diệt giặc bảo vệ độc lập cho nước nhà

IV.luyện tập

-Nh©n vËt ChiÕn vµ ViƯt cã nh÷ng ®iĨm gièng nhau

+ Hai chÞ em sinh ra

trong một gia đình có thù sâu với đế quốc và phong kiến ,có truyền thống cách mạng

+ Đều có chung một ý nguyện trả thù cho

ba ,má + Sống hoà thuận vui

vẻ, biết bảo ban nhau vâng lời chú năm Cả hai chị em đều có cách sống tự lập không phiền

hà ngời khác

-Khác nhau + Giới tính, tuổi tác + Việt hay tranh với chị ( soi ếch cũng soi

đợc nhiều hơn, bắn thằng Mĩ trên dòng sông Định Thuỷ cũng là của Việt

+ Chị Chiến với t cách ngời chị nên nhờng nhịn em, chăm sóc em Tuy hay giành, tranh phần hơn nhng Việt biết nghe lời chị không bớng bỉnh, đầu bò

đầu bớu

4

Cuỷng coỏ :(3 phuựt)

- Ra baứi taọp veà nhaứ: Hoùc sinh veà nhaứhoùc baứi, ủoùc laùi taực

phaồm Laứm baứi taọp ụỷ saựch giaựo khoa

- Chuaồn bũ baứi : - Xem trửụực baứi mụựi - Soaùn “Chieỏc

thuyeàn ngoaứi xa”

IV RUÙT KINH NGHIEÄM, BOÅ SUNG:

-Việt vẫn đợc đồng đội gọi bằng cái tên âu yếm Cậu T Trận chiến

đấu ở rừng cao su với bọn Mĩ ,Việt tiêu diệt một xe bọc thép của

địch nhng bị thơng khắp ngời, hai mắt không nhìn thấy gì Lúc tỉnh,Việt cố lết từng đoạn để đi tìm đồng đội Nhiều lúc Việt ngất đi

- Những lúc thiếp đi,Việt lại nh gặp từng ngời thân trong gia đình Việt nhớ lúc ở nhà cùng chị Chiến theo du kích đánh tàu Mĩ trên dòng sông Định Thuỷ Một thằng Mĩ bị bắn chết Chị Chiến nhờng công

ấy cho Việt Nghe tiếng ếch, nhái kêu,Việt nhớ những đêm cùng chị

Chiến đi bắt ếch, hai chị em cứ giành nhau mình bắt đợc nhiều nhất

-Trong gia đình lúc này chỉ còn lại chú Năm Ông nội bị lính tổng phòng bắn chết Bà nội bị bọn lính đánh, bệnh rồi chết Ba Việt tham gia kháng chiến hồi chín năm bị bọn Tây và tay sai lùng bắt, chặt đầu Má và chị em Chiến Việt đi đòi đầu ba Má cũng hi sinh vì đi lợm vũ khí cho đằng mình bị đại bác ở Mỏ Cày bắn Tất cả mọi chi tiết đều đợc chú Năm ghi lạỉ trong cuốn sổ gia đình Việt không thể quên

- Ngày chị em Chiến Việt ghi tên tòng quân, ai cũng muốn đi trớc Chú Năm phải đứng ra nói với anh cán bộ về lấy quân để hai chị em cùng đợc đi Việt nhớ cái đêm trớc ngày lên đờng, chị Chiến giải

quyết mọi việc Nào là cho xã mợn nhà dạy học Thằng út em ở với chú Năm Ruộng đất giao lại cho chi bộ chia cho bà con Hai chị em quyết

định khiêng bàn thờ ba, má sang gửi nhà chú Năm Tất cả những chi tiết ấy cứ sống dậy trong lòng Việt

-Đến ngày thứ ba, anh Tánh dẫn tiểu đội đi tìm, mấy lần đụng

địch Cuối cùng gặp đợc Cậu T trong một bụi rậm Không nhanh miệng lên tiếng trớc thì đã ăn đạn của Cậu T rồi Một ngón tay cậu vẫn còn nhúc nhích, một viên đạn đẫ lên nòng Việt đợc đa về điều trị ở một bệnh xá dã chiến Sức khoẻ hồi phục dần Anh em trong tiểu

đội giục Việt viết th cho chị Chiến Việt nhớ chị Chiến, muốn viết th nhng không biết viết sao Việt cũng không muốn kể chiến công của mình vì cha thấm gì với thành tích của đơn vị và cha đáp ứng đợc nguyện vọng của Má

