ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ – NHỮNG KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU Ở KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW và chủ đề năm học 2014-2015 của trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp.HCM về “Đổi mới kiểm tra, đánh giá nhằm phát triển năng lực người học”, khoa Lý luận ch

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ – NHỮNG KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU Ở KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

ThS Phùng Thế Anh

Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI

về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã chỉ ra một trong những hạn

chế, yếu kém của giáo dục và đào tạo: “chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo

còn thấp so với yêu cầu, nhất là giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp Hệ thống giáo dục và đào tạo thiếu liên thông giữa các trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo; còn nặng lý thuyết, nhẹ thực hành Đào tạo thiếu gắn kết với nghiên cứu khoa học, sản xuất, kinh doanh và nhu cầu của thị trường lao động; chưa chú trọng đúng mức việc giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng làm việc Phương pháp giáo dục, việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả còn lạc hậu, thiếu thực chất”[1].

Có thể thấy rằng, phương pháp kiểm tra và đánh giá kết quả học tập là mộttrong những vấn đề quan trọng ảnh hưởng lớn đến chất lượng giảng dạy và họctập; kiểm tra và đánh giá là một hoạt động gắn bó hữu cơ, không thể tách rời vớiquá trình giảng dạy và học tập Thông qua kiểm tra, đánh giá người thầy có thể thuthập được những thông tin cần thiết để điều chỉnh nội dung và phương pháp giảngdạy, từ đó góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập Có thể nói kiểm tra,đánh giá là thước đo và là động lực để thúc đẩy quá trình đổi mới công tác giảngdạy và học tập

Để đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, khắc phục những hạnchế, yếu kém, Nghị quyết 29-NQ/TW đã đề ra một số nhiệm vụ, giải pháp, trong

đó khẳng định: “Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh

giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan Việc thi, kiểm tra

và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo cần từng bước theo các tiêu chí tiên tiến được xã hội và cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình và của xã hội”[2] là một trong những nhiệm vụ hết sức

quan trọng đảm bảo chất lượng giáo dục và đào tạo

Thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW và chủ đề năm học 2014-2015 của trường

Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp.HCM về “Đổi mới kiểm tra, đánh giá nhằm phát

triển năng lực người học”, khoa Lý luận chính trị đã xây dựng và triển khai các kế

hoạch cụ thể để góp phần đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá đối với các họcphần do Khoa quản lý, trong đó quan trọng nhất là đã thay đổi phương pháp kiểmtra, đánh giá từ hình thức thi tự luận sang hình thức thi tiểu luận

Cần nhấn mạnh rằng, việc chuyển đổi phương pháp kiểm tra, đánh giá từhình thức thi tự luận sang hình thức thi tiểu luận không phải là vấn đề gì quá mới

mẻ trong môi trường giáo dục và đào tạo ở Việt Nam Từ lâu đã có rất nhiềutrường đại học, cao đẳng áp dụng hình thức này đối với việc kiểm tra, đánh giámôn học, không chỉ đối với các môn khoa học xã hội nhân văn mà còn cả đối vớicác môn khoa học tự nhiên, kỹ thuật Và ngay ở trường Đại học Sư phạm Kỹ thuậtTp.HCM, rất nhiều giảng viên trong Trường nói chung và ở khoa Lý luận chính trịnói riêng đã áp dụng hình thức này trong kiểm giá, đánh giá kết quả quá trình họctập của sinh viên

Tuy nhiên, việc áp dụng hình thức này trước đây ở khoa Lý luận chính trịthường chỉ được một số ít giảng viên giảng dạy ở khoa Đào tạo Chất lượng caothực hiện, còn ở các lớp đại trà thì chưa phổ biến Do vậy, khi Khoa thực hiện việcchuyển đổi phương pháp kiểm tra, đánh giá từ hình thức tự luận sang làm bài tiểuluận một cách toàn diện và triệt để đối với tất cả các học phần lý thuyết do Khoaquản lý thì bước đầu cũng còn có một số ý kiến nghi ngại và chưa thật đồng tình

Có ý kiến cho rằng chỉ nên thực hiện việc đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giánày ở một số nhóm và một số học phần nhất định để làm thí điểm, rồi sau đó rútkinh nghiệm và tìm ra những cách thức thực hiện phù hợp trước khi thực hiện đạitrà; cũng có ý kiến cho rằng, không nên thực hiện hình thức kiểm tra, đánh giábằng hình thức tiểu luận cho tất cả các môn học, mà tùy vào đối tượng và nội dungmôn học để có hình thức kiểm tra, đánh giá phù hợp; thậm chí vẫn có ý kiến chorằng nên xóa bỏ hình thức thi tiểu luận để quay trở lại với hình thức thi tự luậntruyền thống như trước đây…

Sau gần 01 năm triển khai, có thể thấy rằng việc thay đổi phương pháp kiểmtra, đánh giá từ hình thức thi tự luận, thi tập trung theo lịch của phòng Đào tạo sanghình thức thi tiểu luận đã phát huy được hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượnggiảng dạy và học tập, tăng tính chủ động, năng động, sáng tạo và ý thức của sinhviên đối với môn học Những kết quả bước đầu đó đã chứng tỏ rằng việc chuyểnđồi phương pháp kiểm tra, đánh giá bằng hình thức thi tiểu luận là phù hợp vàđúng đắn

Và cũng cần khẳng định rằng, không có bất kỳ một phương pháp kiểm tra,đánh giá nào là hoàn hảo, có thể đảm bảo được tất cả các tiêu chí của việc kiểm tra,đánh giá chất lượng giảng dạy và học tập Phương pháp nào cũng có những mặttích cực và những nhược điểm của nó, điều quan trọng là chúng ta sử dụng và pháthuy những mặt tích cực, đồng thời hạn chế đến mức thấp nhất những nhược điểmcủa nó để đảm bảo đánh giá một cách công bằng, khách quan và trung thực kết quảcủa quá trình giảng dạy và học tập

Theo quy định của Nhà trường, mỗi học phần sẽ được đánh giá bằng hai cộtđiểm với tỷ trọng là điểm quá trình 50% và điểm cuối kỳ 50% Trong quá trìnhgiảng dạy, giảng viên cần phải kết hợp nhiều hình thức kiểm tra, đánh giá khácnhau như kiểm tra viết, thuyết trình, thảo luận nhóm, làm bài tập nhỏ, điểm danh,trả lời các câu hỏi ngắn dưới dạng hỏi – đáp, tổ chức trò chơi trên lớp…để đảm bảo

đánh giá đúng quá trình học tập và tích lũy kiến thức của sinh đối với môn họcthông qua điểm quá trình Còn với điểm cuối kỳ được đánh giá bằng bài tiểu luậnphải đảm bảo được hai yếu tố là phần kiến thức cơ bản và phần kiến thức vậndụng, phù hợp với các chuẩn đầu ra của học phần.

Để thực hiện được việc đánh giá điểm quá trình bằng nhiều hình thức và cộtđiểm khác nhau, đòi hỏi giảng viên phụ trách giảng dạy hoc phần phải mất nhiềucông sức và thời gian cho việc kiểm tra, đánh giá Để giảm tải áp lực công việc chogiảng viên, Nhà trường đã xây dựng và triển khai Quy chế trợ lý giảng dạy đối vớitất cả các học phần Đây là chủ trương đúng đắn và phù hợp với xu thế đổi mớigiáo dục, đặc biệt là vấn đề đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá hiện nay Tuynhiên, với đặc thù của khoa Lý luận chính trị là giảng dạy khối kiến thức đạicương, không quản lý sinh viên và cũng không đào tạo sinh viên chuyên ngành caođẳng, đại học và sau đại học nên việc tìm kiếm đội ngũ làm công tác trợ giảng làhết sức khăn Vì vậy, việc triển khai thực hiện quy chế này trong thực tế tại Khoa

là rất hạn chế, hiện nay mới chỉ có 01 giảng viên thực hiện

Còn đối với việc đánh giá điểm cuối kỳ thông qua bài tiểu luận, bước đầu đãphát huy những tác dụng tích cực và mang lại những hiệu quả quan trọng, rất đángkhích lệ Để thực hiện việc chuyển đổi hình thức kiểm tra, đánh giá, Khoa đã xâydựng và ban hành quyết định về việc thay đổi hình thức kiểm tra, đánh giá; bảnquy định chung về hình thức kiểm tra, đánh giá bằng hình thức thi tiểu luận; tiếnhành xây dựng ngân hàng đề tài và hướng dẫn thực hiện đề tài của tất cả các họcphần do Khoa quản lý

Với việc áp dụng phương pháp kiểm tra, đánh giá bằng hình thức thi tiểuluận đã góp phần giảm tải áp lực thi cử, khắc phục cách học thuộc lòng, thụ độngcủa người học; giảm tải áp lực tổ chức thi, coi thi và chấm thi cho giảng viên trongKhoa

Để thực hiện được bài tiểu luận, người học buộc phải nghiên cứu giáo trình,tài liệu, phải biết sưu tầm và nghiên cứu tài liệu từ các nguồn khác nhau kết hợpvới bài giảng của thầy, thông qua đó sẽ góp phần nâng cao khả năng phân tích, giảiquyết vấn đề, kết hợp lý luận với thực tiễn trong quá trình học tập; nâng cao khảnăng làm việc nhóm; phát huy tính chủ động, năng động, sáng tạo của sinh viêntrong quá trình học tập; góp phần chuyển từ tư duy giáo dục truyền thụ tri thức mộtcách nhồi nhét sang rèn luyện kỹ năng, thái độ và sự tự giác học tập của người học,khắc phục cách học từ chương, học vẹt, tăng tính thực tế và ứng dụng của mônhọc

Tuy nhiên, hình thức thi tiểu luận cũng có mặt hạn chế của nó đó là giảngviên đôi khi không thể kiểm soát hết được quá trình làm bài của sinh viên, việcphân công trách nhiệm và việc thực hiện đề tài của các thành viên trong nhóm,…

do đó việc đánh giá kết quả học tập thông qua bài tiểu luận đôi khi cũng chưa thật

sự công bằng và khách quan; việc thực hiện các đề tài cũng chỉ gói gọn trong mộtvài nội dung kiến thức, mà chưa thể đánh giá một cách tổng quát tất cả nội dungkiến thức của môn học; việc thực hiện các đề tài cũng dễ khiến sinh viên lơ làtrong quá trình học tập, sinh viên chỉ quan tâm đến các nội dung liên quan đến đềtài mà mình thực hiện, còn các nội dung khác thì bỏ qua…Bên cạnh đó, cũng cầnphải thừa nhận một thực tế rằng sinh viên hiện nay vẫn còn mang một sức ì rất lớn,vẫn học tập theo cách cũ là thầy đọc – trò chép, thầy chiếu – trò ghi một cách thụđộng, thiếu tính tích cực và chủ động trong quá trình học tập Đây là hệ quả của tưduy giáo dục cũ, là lỗi của cả hệ thống giáo dục Ở các bậc học trước đây, sinh viên

đã quen với cách giáo dục thụ động, nhồi nhét kiến thức như vậy nên để thay đổiđược ý thức và phương pháp học tập của sinh viên là một vấn đề khó khăn, phứctạp và không thể thực hiện trong một sớm một chiều, không thể chỉ thay đổi ở môitrường giáo dục đại học mà còn phải thay đổi phương pháp giảng dạy ở cả các bậchọc tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông Những hạn chế này ít nhiều

cũng ảnh hưởng đến việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của sinh viên thôngqua hình thức tiểu luận.

Tóm lại, sau gần 1 năm triển khai việc đổi mới hình thức kiểm tra, đánh giá

từ thi tự luận sang thi tiểu luận có thể thấy rằng đây là chủ trương đúng và phùhợp, tạo được sự đồng thuận trong giảng viên và sự ủng hộ của sinh viên Tuy vẫncòn một số ít những ý kiến trái chiều, những băn khoăn trong một bộ phận nhỏgiảng viên; việc thực hiện đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá vẫn còn chỗnày chỗ khác chưa được bài bản và quy cũ; những hạn chế của việc làm bài tiểuluận như đã nêu ở trên,…đó sẽ là những công việc chúng ta sẽ phải tìm cách đểgiải quyết, khắc phục trong thời gian tới, để góp phần cùng với Nhà trường vàKhoa đổi mới và không ngừng hoàn thiện phương pháp kiểm tra, đánh giá, đảmbảo chất lượng giảng dạy và học tập, tạo ra đội ngũ nhân lực chất lượng cao đápứng được nhu cầu của xã hội

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1],[2]:http://123.30.190.43/tiengviet/tulieuvankien/vankiendang/details.asp?

topic=191&subtopic=9&leader_topic=&id=BT7111340696

SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP THUYẾT TRÌNH NHÓM GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN

TS Nguyễn Đình Cả

Thực hiện việc đánh giá kết quả học tập bằng hai thang điểm: quá trình vàcuối kỳ, quá trình dạy và học đã có những thay đổi tích cực cho sinh viên Trongviệc đánh giá kết quả điểm quá trình, hình thức thuyết trình theo nhóm từ thực tếthực hiện đã tỏ ra có nhiều tác động tích cực đến kết quả học tập của sinh viên ởnhững điểm sau:

Một là; Việc chọn lựa các vấn đề thuyết trình thực chất là việc “ôn tập” có trọng tậm, trọng điểm toàn bộ môn học.

Với việc đưa ra các nội dung thuyết trình từ khi bắt đầu học tập, sinh viên cóthời gian để chọn lựa đề tài thuyết trình và nhóm thực hiện Rồi qua quá trình họctập, sinh viên củng cố sự lựa chọn của mình họặc thay đổi sự lựa chọn của mìnhđối với các đề tài thuyết trình Để từ đó, hình thành cho sinh viên những địnhhướng học tập đúng đắn, người học chủ động lựa chọn, tìm kiếm tư liệu và nhữngngười cùng cộng tác để hoàn thành một chủ đề thuyết trình với vị trí là một bài tậplớn, chiếm đến 1/3 tổng điểm quá trình Việc sinh viên tiến hành thuyết trình trênlớp là một dạng ôn tập, học lại kiến thức chủ yếu của môn học rất có hiệu quả Bởi

vì, thực chất của các chủ đề thuyết trình là những nội dung cơ bản cần học, cầnnắm vững của môn học Sinh viên ngoài kiến thức truyền thụ của thầy, cô giáo,cùng với giáo trình thì họ sẽ tìm hiểu thêm các nguồn tư liệu để nhằm làm cho chủ

đề thuyết trình của mình hấp dẫn nhất Đó chính là sự bổ sung kiến thức hết sứcchủ động của sinh viên trong quá trình học tập Sự nhắc lại, trình bày lại, tranh luậnnhững vấn đề cơ bản của kiến thức đã học sẽ giúp cho không chỉ nhóm thuyết

trình mà cả lớp nắm vững chắc hơn, hiểu sâu hơn, rõ hơn nội dung kiến thức mônhọc.

Hai là: Tiến hành thuyết trình, người tham gia thuyết trình và nhóm thuyết trình có điều kiện để nâng cao các kỹ năng mềm cho bản thân Tạo sự cạnh tranh lành mạnh, cần thiết trong quá trình học tập.

Thực tế của việc thuyết trình trong một số năm qua ở một số lớp đã diễn rahết sức sinh động Sinh viên đã có nhiều sáng tạo khi được có điều kiện thể hiệnbản thân mình Không công khai nhưng đã có sự thi đua, sự cạnh tranh rất lànhmạnh trong sự việc thể hiện “cái tôi” của mình, của nhóm thuyết trình khi thuyếttrình trước cả lớp Sinh viên đã sử dụng hầu hết các phương tiện điện tử, vi tínhhiện đại, tìm hiểu nhiều nguồn tư liệu và tiến hành thuyết trình với nhiều cách thứckhác nhau như độc thoại có hình ảnh, thuyết minh có hình ảnh, phân vai, phân giaiđoạn, đưa âm nhạc, trò chơi vào thuyết trình, có phần thưởng và có phần giao lưu,trao đổi, tranh luận hết sức hấp dẫn Buổi học thuyết trình đã tránh được sự nhàmchán, một chiều và khơi dậy sự sáng tạo, sự nỗ lực của cá nhân người học và cảnhóm sinh viên Cũng từ thuyết trình, một số kỹ năng cần thiết của sinh viên đượcthử thách, thể hiện, nâng cao Đó là những kỹ năng nói, kỹ năng thu hút sự chú ý,

kỹ năng dẫn dắt vấn đề, kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng điều hành một chủ đềthuyết trình có liện quan đến cả lớp Đặc biệt là giúp sinh viên tự tin lên khi gioatiếp, đây là kết quả mà nhiều bạn sinh viên đã trao đổi là rất thiết thực

Ba là: cũng từ thực tế quá trình thực hiện việc thuyết trình, có một số kiến nghị cụ thể để nâng cao chất lượng thuyết trình cho sinh viên.

Đó là nguồn tài liệu, tư liệu ở thư viện còn quá ít để tham khảo Một số nơitrong trường hệ thống mạng rất phập phù, không thể truy cập Đặc biệt là có nhữnglớp xấp xỉ gần 100 sinh viên thì rất khó để học tập có hiệu quả, nhất là đối vớiphương pháp thuyết trình Để học có chất lượng và thuyết trình có hiệu quả thì lớphọc tối đa là 50 sinh viên Đây là số lượng tương đối đông nhưng có thể chấp nhạn

được để giảng dạy và thuyết trình có hiệu quả Nếu đông quá, rất khó để có đượcthời gian cho thuyết trình và thực hiện các hoạt động học tập khác.

Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá để nâng cao chất lượn học tập củasinh viên thì thuyết trình là hình thức có nhiều lợi thế, dễ thực hiện và không tốnkém Điều quan trọng nhất là sự quan tâm và theo dõi của giáo viên trực tiếp phụtrách lớp Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá thì giảng viên là vất vả nhất Vìvậy, nhà trường cần quan tâm hơn nữa đến đội ngũ giảng viên để đội ngũ giảngviên tiếp tục đẩy mạnh đổi mới trong giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng đào tạocho nhà trường

MỘT SỐ KINH NGHIỆM VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TẠI LỚP CHO SINH VIÊN ĐỐI VỚI MÔN HỌC NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA

CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN

Th.S Trần Ngọc Chung

Cho đến nay Nghị quyết số 29-NQ/TW về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáodục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiệnkinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” được ban hànhvào cuối năm 2013 đã trải qua được gần 2 năm thực hiện Những chủ trương đổimới về giáo dục của Đảng và Nhà nước đã và đang từng bước đi vào cuộc sống,được cụ thể hóa trong mỗi chương trình đào tạo của các đơn vị giáo dục trên khắp

cả nước Trong xu thế chung đó, trường ĐH SPKT Tp.HCM cũng đã có nhiềubước đi đột phá nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở bậc Đại học Một trongnhững hướng đi trọng tâm và được ưu tiên nhiều nhất, chính là đổi mới phươngpháp kiểm tra, đánh giá đối với sinh viên

Trong thời gian vừa qua, Nhà trường và khoa Lý luận chính trị đã có nhiềuquyết định quan trọng thể hiện quyết tâm thực hiện hướng đi này Hai trong số cácquyết định đó bao gồm: thứ nhất, quy định của Nhà trường về thay đổi tỉ lệ điểmgiữa điểm quá trình và điểm cuối kỳ từ 30-70 thành 50-50, và thứ hai, quy định củaKhoa lý luận chính trị về việc áp dụng hình thức kiểm tra, đánh giá học phần bằnghình thức thi tiểu luận cho tất cả các học phần lý thuyết do Khoa quản lý Có thểnói, hai quyết định này đã ảnh hưởng trực tiếp nhất đến những thay đổi của cácgiảng viên trong quá trình đánh giá sinh viên

Đối với cá nhân, trong quá quá trình giảng dạy môn học Những nguyên lý

cơ bản của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tôi đã thực hiện một số thay đổi như sau trong

2 học kỳ vừa qua của năm học 2014 – 2015

Trước hết là mục tiêu đổi mới:

 Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá điểm quá trình nhằm phản ánhkhách quan kết quả học tập và thái độ học tập của sinh viên đối vớimôn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin.

 Xây dựng các bài tập nhằm phát huy tinh thần tự học và cuốn hút sinhviên tham gia để qua đó giúp sinh viên củng cố kiến thức cơ bản củamôn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin

Để thực hiện 2 mục tiêu trên thì cần thực hiện một số công việc cụ thể nhưsau và cách thức thực hiện chúng:

 Xây dựng hệ thống thang điểm đánh giá điểm quá trình

o Chuyên cần (10% điểm quá trình)

o Tham gia các hoạt động tại lớp – theo nhóm (30% điểm quátrình)

o Điểm kiểm tra cá nhân (20% điểm quá trình)

o Thuyết trình – theo nhóm (40% điểm quá trình)

 Xây dựng hệ thống các bài tập, bài kiểm tra, câu hỏi nhằm đa dạng hóacác hình thức hoạt động tại lớp Các hoạt động tại lớp sẽ được tiếnthành theo nhóm hoặc theo từng cá nhân

o Về hoạt động nhóm:

 Tiến hành chia nhóm ngay sau khi có danh sách lớp Cácnhóm sẽ được giữ ổn định trong suốt quá trình học và làmtiểu luận sau này Mỗi nhóm sẽ có 1 nhóm trưởng

 Qua các buổi học, các nhóm sẽ được đánh giá qua một sốhoạt động như sau:

 Đánh giá bằng hệ thống các câu hỏi trắc nghiệm(theo dạng: 1 lựa chọn, nhiều lựa chọn, đúng – sai,ghép nối)

 Đánh giá bằng hệ thống các câu hỏi mở: bằng việctrình bày các so sánh, đánh giá, nhận xét của nhóm

về 1 chủ đề cụ thể

 Đánh giá bằng hoạt động thuyết trình các đề tài củamôn học với sự hỗ trợ của các phần mềm trình chiếu(phổ biến là Power Point)

o Áp dụng công nghệ thông tin trong quá trình thực hiện:

 Đề nghị mỗi nhóm lập 1 địa chỉ email Mọi công tác liênlạc, thực hiện bài tập lớn của nhóm đều được gửi quaemail

 Sử dụng các phần mềm thiết kế câu hỏi trắc nghiệm, chuẩn

bị bài kiểm tra

 Đưa 1 số nội dung, tài liệu tham khảo và bài tập lên cáctrang web và cung cấp địa chỉ trang web cho sinh viên.Sau một thời gian thực hiện công tác đổi mới, đánh giá, thì kết quả đạt được

có thể khái quát như sau:

 Đánh giá đúng mức độ tham gia vào môn học của mỗi sinh viên trongsuốt quá trình học tập

 Thu hút được sự chú ý của sinh viên, tạo điều kiện cho sinh viên thamgia vào hoạt động thảo luận, làm việc nhóm tại lớp

 Củng cố được kiến thức cơ bản đã học cho sinh viên.

 Tạo ra môi trường để sinh viên được trình bày quan điểm cá nhân đốivới các vấn đề liên quan đến môn học

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện còn xuất hiện không ít khó khăn như:

 Số lượng sinh viên mỗi lớp còn đông nên không thể quản lý được hoạtđộng cụ thể của từng nhóm, giảng viên chỉ có thể dừng lại ở mức độbao quát chung

 Khá nhiều sinh viên còn rất thờ ơ, kém nhiệt tình, thụ động trong quátrình học tập

 Kiến thức của sinh viên trong 1 số lĩnh vực như chính trị, kinh tế, vănhóa,… còn nhiều hạn chế

 Điều kiện cơ sở vật chất: máy chiếu, âm thanh, bàn ghế,… chưa thực sựphù hợp cho hoạt động nhóm tại lớp

 Mất rất nhiều thời gian chuẩn bị để lên lớp và cho công tác tổng hợp,tổng kết, đánh giá điểm quá trình

 Chưa tìm được trợ giảng

Từ những khó khăn trên thì cá nhân đang đưa ra một số hướng khắc phụcnhư sau:

 Tìm hướng chuyển giao 1 phần công tác đánh giá cho các nhóm

 Hoàn thiện trang giảng dạy online

 Tiếp tục tìm trợ giảng

Trên đây là một số kinh nghiệm về những điều đã làm và chưa làm đượctrong thời gian qua Quá trình thay đổi phương pháp kiểm tra, đánh giá là một quátrình lâu dài và phức tạp, nhưng đây là sự thay đổi cần thiết Những kết quả bướcđầu trong quá trình thực hiện đã thể hiện những dấu hiệu tích cực Và một điều có

thể nhận thấy rất dễ dàng, những chuyển biến này chỉ có thể xuất hiện trước hết là

từ sự chủ động và tích cực của mỗi giảng viên

COI TRỌNG CÔNG TÁC HƯỚNG DẪN LÀM TIỂU LUẬN ĐỂ

NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG VIỆC KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ

KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN

ThS Lê Quang Chung

Ngày 10 tháng 10 năm 2014, Khoa Lý luận chính trị đã ban hành Quyết định

số 01/QĐ – LLCT Về việc thay đổi hình thức kiểm tra, đánh giá học phần Từ đó

đến nay, thực hiện tinh thần của Quyết định trên, có 7 học phần trong chương trìnhgiảng dạy của Khoa Lý luận chính trị đã thay đổi hình thức kiểm tra, đánh giá kếtquả học tập của sinh viên từ thi kết thúc học phần sang làm tiểu luận kết thúc họcphần.Trong quá trình tổ chức triển khai hình thức kiểm tra, đánh giá mới, bên cạnhnhững kết quả đã đạt được vẫn còn tồn tại một số hạn chế, ví dụ như còn nhiềusinh viên vẫn chưa nắm bắt được đầy đủ những yêu cầu cũng như những kiến thứccần thiết để làm tốt bài tiểu luận kết thúc học phần Để sinh viên làm tốt bài tiểuluận của mình cần có nhiều yếu tố, trong đó, công tác hướng dẫn sinh viên làm tiểuluận có ý nghĩa rất quan trọng Sau đây tôi xin được phép chia sẻ một số kinhnghiệm trong công tác hướng dẫn sinh viên làm tiểu luận nhằm nâng cao hiệu quảtrong việc kiểm tra, đánh giá kết thúc học phần bằng hình thức làm tiểu luận

Thứ nhất, hướng dẫn sinh viên lựa chọn đề tài.

Có thể nói rằng việc lựa chọn đề tài có ý nghĩa quyết định đối với sự thànhcông của một tiểu luận (cũng như các công trình nghiên cứu khoa học khác) Về cơbản, đề tài cần phải gắn với nội dung lý thuyết trong nội dung chương trình mônhọc, đồng thời phải liên hệ với thực tiễn, phải có tính chất mới mẻ, cần hướng vàonhững vấn đề chưa được giải quyết

Việc lựa chọn đề tài cần phải phù hợp với yêu cầu học tập và nghiên cứu củamôn học, nhưng đồng thời cần phù hợp với trình độ và năng lực của người học,

nếu có thể là cả với những hứng thú và sở trường của người học nhờ đó mà pháthuy được tính độc lập trong quá trình nghiên cứu và đề tài đạt được kết quả cao.Đềtài cần phù hợp với thời gian cho phép và điều kiện để thực hiện, cần có giá trịthực tiễn nhất định, góp phần giải quyết một nhiệm vụ cụ thể do cuộc sống đặtra.Có nhiều loại đề tài khác nhau, thông thường với người học, có thể có các loại

đề tài nghiên cứu sau: Đề tài vận dụng lý luận chung vào việc phân tích một vấn đề

cụ thể; Đề tài điều tra phát hiện tình hình, phân tích nguyên nhân, đề xuất phươnghướng giải quyết; Đề tài nhằm cải tiến cái cũ và sáng tạo cái mới

Đề tài nghiên cứu của người học có thể phát triển theo mức độ từ thấp đếncao Trong số các loại đề tài đề cập ở trên thì loại đề tài thứ nhất là dễ triển khaihơn cả vì nó giúp người học vận dụng kiến thức đã học một cách tốt hơn và khôngnhất thiết phải thực hành mà chỉ cần làm việc trên nguồn tài liệu tham khảo

Trong nhiều trường hợp, để gây hứng thú đồng thời gợi ý cho các em, có thểkhông đưa tên đề tài cụ thể mà đưa ra những câu hỏi tình huống, câu hỏi nêu vấn

đề và thường những câu hỏi này có tính khái quát cao,đồng thời chứa đựng nhữngmâu thuẫn trong quá trình nhận thức ở một chủ đề nào đó liên quan tới nội dungbài học hoặc chương

Dựa vào những đề tài được đưa ra, người học sẽ phân tích để lựa chọn một

đề tài phù hợp Nếu câu hỏi đề cập một vấn đề quá rộng thì người học có thể lựachọn loại đề tài giải đáp một phần của câu hỏi nhưng cần biện luận được lí do cho

sự lựa chọn đó

Hiện nay, một số học phần đã xây dựng ngân hàng đề tài của mình, song,bên cạnh đó thiết nghĩ cần có một kênh cung cấp đề tài khác là từ phía sinh viên.Giảng viên có thể khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để sinh viên suy nghĩ vàlựa chọn đề tài cho mình, miễn sao đề tài đó đáp ứng được yêu cầu của môn học,nhằm tạo sự hứng thú, đam mê cho sinh viên khi làm bài tiểu luận

Thứ hai, hướng dẫn sinh viên xây dựng đề cương nghiên cứu cho tiểu luận.

Đề cương nghiên cứu (dàn ý) có vai trò vô cùng quan trọng, giúp cho ngườihọc có được thế chủ động trong qúa trình nghiên cứu, định hướng cho cả quá trìnhlàm việc Đó là một công việc hết sức khó khăn, phức tạp nhằm tạo một bản kếhoạch tỉ mỉ cho toàn bộ quá trình nghiên cứu Vì vậy, một đề cương được chuẩn bịkĩ lưỡng, đúng đắn là sự đảm bảo chắc chắn cho kết quả của công trình.

Thông thường bản đề cương gồm một số phần cơ bản sau: - Xác định lí dochọn đề tài; xác định khách thể và đối tượng nghiên cứu, đề xuất giả thiết khoahọc; xác định đối tượng và cơ sở nghiên cứu; - Lựa chọn phương pháp nghiên cứu;vạch dàn ý hay nội dung của công trình nghiên cứu; vạch kế hoạch và thời giannghiên cứu

Bản đề cương cần được giảng viên hướng dẫn, sửa chữa và thông qua trướckhi tiến hành nghiên cứu Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đề tài, người thựchiện có thể thay đổi một số nội dung của đề cương nếu cần thiết

Để người học có thể xây dựng một đề cương tốt, từ câu hỏi để xác định tên

đề tài, giảng viên cần đưa ra những câu hỏi nhỏ hơn nhằm gợi ý cho các em trả lờicâu hỏi tổng quát Quá trình các em tự đi tìm lời giải cho các câu hỏi nhỏ chính làquá trình xây dựng đề cương (dàn ý)cho tiểu luận của các em

Sau khi lập được đề cương dưới sự hướng dẫn của giáo viên, các thành viêntrong nhóm sẽ phân công nhau công việc theo từng nội dung Bên cạnh đó thì cũng

có nhóm sẽ yêu cầu tất cả cùng làm sau đó mới tập hợp lại Việc này sẽ do bảnthân nhóm tự quyết và giảng viên không can thiệp mà chỉ yêu cầu nộp kèm theotiểu luận là bản phân công công việc của nhóm

Để sinh viên không quá lúng túng, giảng viên có thể đưa ra danh mục các tàiliệu tham khảo gợi ý Tuy nhiên, cần lưu ý các em rằng không bắt buộc phải sửdụng nguồn tài liệu này mà có thể khai thác các nguồn khác Đồng thời, giảng viên

có thể cung cấp cho sinh viên một số từ khóa quan trọng để các em có thể tìm kiếmthông tin trên mạng Internet

Trong quá trình xây dựng đề cương nghiên cứu sẽ giúp cho sinh viên hìnhthành kỹ năng làm việc có kế hoạch, có tính khoa học, một phẩm chất rất cầnkhông chỉ cho công tác nghiên cứu khoa học mà còn cho cả cuộc sống của các em.

Thứ ba, hướng dẫn sinh viên tiến hành nghiên cứu và lý xử tài liệu dựa trên

đề cương đã được duyệt.

Quá trình này bao gồm các bước: Tập hợp và trình bày tài liệu, giải thích tàiliệu đã trình bày, nhận xét, đánh giá các tài liệu đó Đây cũng là khâu rèn luyện vàhoàn thiện kĩ năng tự nghiên cứu tài liệu cao nhất trong dạy học bằng tổ chức chosinh viên viết tiểu luận

Để sinh viên thực hiện tốt công việc này, giảng viên cần phải trang bị trướccho các em các kĩ năng tự nghiên cứu tài liệu từ làm việc trên thư viện, tìm tài liệutrên Internet, thu thập và xử lý thông tin, v.v…

Thứ tư, hướng dẫn sinh viên viết công trình nghiên cứu.

Sau khi tập hợp và xử lý tài liệu, công việc tiếp theo của sinh viên làviết tiểuluận Công đoạn này đóng vai trò vô cùng quan trọng, thể hiện kết quả lao độngcủa sinh viên trong khâu trước Giảng viên cần lưu ý sinh viên cần viết các thôngtin thu được bằng ý hiểu của riêng mình, thể hiện khả năng tư duy của cá nhân,tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau chứ không được chép nguyên xi từmột tài liệu nào và cần có trích dẫn tài liệu tham khảo theo quy định

Thứ năm, hướng dẫn sinh viên tiến hành thuyết trình.

Đối với công đoạn này, tùy thuộc vào thời gian cho phép, giảng viên có thểlinh động lựa chọn một số phương án sau:

- Phương án 1: Giảng viên chấm bài, đánh giá và lựa chọn bài tốt nhất để đọctrước lớp Việc này sẽ tốn ít thời gian hơn, phù hợp với một số môn học có nộidung chương trình dài nhưng thời gian cho việc lên lớp ít Nhưng phương án này ítgây được hứng thú cho sinh viên và không phát huy được vai trò đánh giá và tự

đánh giá của các em, đồng thời, nó cũng không phát huy được kĩ năng diễn đạttrước đám đông, khả năng lập luận và bảo vệ ý kiến của riêng mình.

- Phương án 2: Giảng viên tổ chức cho các nhóm tiến hành báo cáo trướclớp Nếu không có nhiều thời gian thì giảng viên có thể lấy tinh thần xung phonghoặc bốc thăm Nếu có đủ thời gian thì giảng viên cho lần lượt các nhóm tiến hànhthuyết trình Giảng viên cũng cần đưa ra tiêu chí, hướng dẫn chấm điểm và tổ chứccho sinh viên tự đánh giá và đánh giá chéo

Cách tổ chức này sẽ tạo được hứng thú cho sinh viên, tạo quyền tự chủ chocác em, kích thích hứng thú học tập và tăng khả năng diễn đạt, tranh luận trướcđám đông cũng như khả năng nghe và ghi chép Giảng viên không còn là ngườiduy nhất đánh giá kết quả mà vai trò chính là hướng dẫn vàgóp ý cho sinh viên

Để tăng hiệu quả của phương pháp này đồng thời tránh mất quá nhiều thờigian, giảng có thể yêu cầu mỗi nhóm nộp thêm một số bản photo để đưa cho cácnhóm khác đọc và đánh giá trước khi lên lớp Bên cạnh đó, giảng viên cũng cầnđưa ra tiêu chí đánh giá cho sinh viên trước khi thực hiện tiểu luận

Thứ sáu, về kiểm tra, đánh giá kết quả.

Kiểm tra, đánh giá là khâu quan trọng trong quá trình dạy học, vừa có vai tròcung cấp thông tin liên hệ để người học tự điều chỉnh việc học, vừa cung cấp thôngtin liên hệ giúp người dạy điều chỉnh quá trình giảng dạy

Giảng viên có thể đánh giá trực tiếp sản phẩm của người học là các bài tiểu

luận Để làm được điều này, cần xây dựng các tiêu chí đánh giá nhằm đảm bảo độkhoa học, độ chính xác cao.Dựa trên các tiêu chí này, bên cạnh việc giảng viênđánh giá, người học cũng có thể tự đánh giá sản phẩm của mình, và đánh giá sảnphẩm của bạn Như vậy, xây dựng được tiêu chí đánh giá phù hợp sẽ đảm bảođược tính khách quan, công bằng trong quá trình đánh giá

Bên cạnh đánh giá trực tiếp qua bài tiểu luận, giảng viên có thể đánh giáđược mức độ lĩnh hội tri thức của sinh viên trong quá trình thuyết trình thông qua

các câu hỏi nhỏ liên quan đến đề tài của nhóm Những câu hỏi đó có thể là câu hỏicủa giảng viên đưa ra, cũng có thể là câu hỏi từ phía các thành viên khác trong lớp.

Trên đây là một vài ý kiến chia sẻ kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả củacông tác kiểm tra, đánh giá bằng hình thức làm tiểu luận kết thúc học phần củaKhoa nói riêng và của Nhà trường nói chung./

TIẾP CẬN TỪ QUAN ĐIỂM TRUYỀN THỐNG TRONG ĐÁNH GIÁ

TRÊN CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

PGS.TS Đoàn Đức Hiếu

Ngày 18 tháng 9 năm 2008, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định

số 52/2008/QĐ-BGDĐT về chương trình các môn khoa học lý luận chính trị chosinh viên không chuyên nghành Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trongcáctrường đại học, cao đẳng Từ học kỳ 2 năm học 2008- 2009, các môn học lýluận chính trị theo chương trình đổi mới được chính thức giảng dạy trong cáctrường đại học, cao đẳng Với thời gian 6 năm học đã qua để áp dụng chương trìnhgiáo dục lý luận chính trị mới trong nhà trường, những vấn đề về ưu điểm và hạnchế của nội dung chương trình đã được đánh giá trên nhiều diễn đàn khác nhau:các cuộc họp của Bộ GD&ĐT với lãnh đạo các trường đại học, cao đẳng; các đợttập huấn và bồi dưỡng chuyên môn hàng năm; các hội thảo khoa học ở các trườngđại học cao đẳng; ý kiến đóng góp của các giảng viên trực tiếp giảng dạy…

Trước hết, vấn đề đặt ra là đổi mới nội dung chương trình giảng dạy hiệnnay đang thực hiện có cần thiết hay không? Câu trả lời là hoàn toàn cần thiết và tấtyếu

Đổi mới giáo dục để phát triển năng lực người học là thống nhất biện chứngcủa sự tích hợp các yếu tố từ nội dung đến phương pháp, từ tình cảm, lý trí đếncách thức giảng dạy của chủ thể giáo dục Trước năm 2008, chúng ta đã thực hiệnmột chương trình giảng dạy lý luận chính trị trong các trường đại học, cao đẳnggồm có 5 môn học: Triết học Mác-Lênin:90 tiết; Kinh tế chính trị học Mác-Lênin:

75 tiết; Chủ nghĩa xã hội khoa học:60 tiết; Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam: 60tiết; Tư tưởng Hồ Chí Minh: 45 tiết Như vậy, tổng số thời lượng 5 môn học lýluận chính trị là 330 tiết, chiếm 22 đơn vị học trình Trong điều kiện và yêu cầu

mới của sự phát triển giáo dục đòi hỏi phải nâng cao năng lực thực tiễn của ngườihọc, bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp và khả năng vận dụng có hiệu quả lý thuyếtvào đời sống thực tiễn của sinh viên tốt nghiệp đại học, thì đối với các môn khoahọc lý luận tất yếu phải tinh giản nội dung chương trình đào tạo Với chương trìnhđào tạo theo tín chỉ trong các trường đại học hiện nay, từ 150 đến 170 tín chỉ, thìthời lượng các môn lý luận chính trị rút ngắn còn 3 môn học với 10 tín chỉ củachương trình đào tạo Đó là một sự thay đổi phù hợp với yêu cầu tất yếu của sự đổimới nội dung và phương pháp giáo dục hiện nay Nếu vẫn giữ nguyên nội dungchương trình các môn học lý luận chính trị như trước đây thì đó là sự bảo thủ vàgiáo điều trong nội dung và phương pháp giáo dục.

Một điều hiển nhiên có tính mục đích và tính nguyên tắc để một môn khoahọc được triển khai giảng dạy có hiệu quả, đáp ứng được mục đích yêu cầu củamôn học là tính khoa học của hệ thống khái niệm phạm trù khoa học môn học đó.Một sự khẳng định bản chất và giá trị khoa học của môn học thông qua hệ thốngkết cấu chặt chẽ, đối tượng nghiên cứu và hệ thống khái niệm có ý nghĩa khoa họccao, thống nhất được giữa lý luận và thực tiễn, đem lại sự hứng thú và giá trị ứngdụng cho sinh viên trong nghề nghiệp, là mục đích yêu cầu của việc đổi mới nộidung chương trình lý luận chính trị hiện nay Về cơ bản, kết cấu của từng môn họccũng như của 3 môn học trong hệ thống các môn lý luận chính trị là phù hợp; hệthống khái niệm , phạm trù khoa học phản ánh chính xác nội dung các môn học.Tuy nhiên, do sự thay đổi có tính chất nhảy vọt của nội dung chương trình, nên cónhiều ý kiến khác nhau Định hướng từ những năm học tới của Ban Tuyên giáoTrung ương là từng bước nâng cao chất lượng của Giáo trình các môn học, đổi tênmôn học “ Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin” thành môn học “Chủ nghĩa Mác- Lênin” Đồng thời thay đổi kết cấu 3 phần tương ứng trong nộidung là “ Triết học Mác- Lênin”, “ Kinh tế chính trị học Mác- Lênin”, “ Chủ nghĩa

xã hội khoa học” Đến nay, vấn đề này chưa được triển khai thực hiện Tuy nhiên,

từ góc độ suy nghĩ cá nhân, vẫn còn có những cách tiếp cận khác Chẳng hạn, nếukhông thể tăng thời lượng đang giảng dạy của môn học là 5 tín chỉ, thì tên gọi mônhọc này có thể là “ Triết học Mác- Lênin”, và những vấn đề của Kinh tế chính trịhọc Mác- Lênin và Chủ nghĩa xã hội khoa học sẽ trở thành nội dung triết học thựctiễn của môn học đó Suy đến cùng thỉ nội dung cơ bản của môn học “Nhữngnguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin” là những vấn đề triết học duy vậtbiện chứng, triết học duy vật lịch sử, triết học lý luận và triết học thực tiễn, đượctiếp cận từ giác độ thế giới quan và phương pháp luận triết học Mác- Lênin Vấn đềnội dung , bản chất môn học vẫn là chủ nghĩa Mác- Lênin, đảm bảo tính đảng, tínhkhoa học theo quan điểm của Đảng Cộng sản Cần phải nhận thức rằng, thời đạimới với hoàn cảnh, điều kiện lịch sử mới sẽ đặt ra những yêu cầu mới cho sự pháttriển của giáo dục đào tạo, của tư duy biện chứng, để nhận thức vấn đề các mônkhoa học lý luận chính trị giảng dạy trong nhà trường sẽ ngày càng thống nhất vớithực tiễn cuộc sống hiện nay.

Tiếp cận từ góc độ phương pháp giảng dạy, để từng bước hiện thực hóa mụcđích, yêu cầu giảng dạy các môn khoa học lý luận chính trị trong các trường đạihọc, giảng viên cần phải làm gì? Theo chúng tôi, cần phải thực hiện một số nộidung vừa có tính chất truyền thống trong phương pháp giảng dạy, vừa phù hợp với

sự phát triển của khoa học công nghệ hiện đại, mang tính đặc trưng của môn khoahọc lý luận chính trị trong điều kiện hiện nay

Về tình cảm đạo đức giảng viên lý luận chính trị cần đề cao giá trị nhân sinhtốt đẹp trong mỗi con người, bồi đắp tư tưởng nhận thức đúng, tình cảm đạo đứctrong sáng, không ngừng vun đắp tình yêu Tổ quốc, yêu con người, bồi dưỡng lòngnhân ái, củng cố niềm tin vào Chân lý, vào cái Thiện và cái Đẹp, hướng tới sự pháttriển và tiến bộ của cá nhân và xã hội Nếu không có niềm tin vào chân lý khoahọc, niềm tin vào con người và sự say mê với nghề nghiệp giảng dạy thì không thể

có được sự thành công trong giảng dạy, không thể có sự truyền lửa nhiệt tình cho

sinh viên để đạt được mục đích và hiệu quả trong việc đào tạo, bồi dưỡng, giáodục rèn luyện con người.

Lẽ đương nhiên, yếu tố tình cảm đạo đức chỉ là điều kiện cần, chưa phải làđiều kiện đủ Nhưng đó là yếu tố có ý nghĩa quan trọng nhất cho sự thành công củamột giảng viên giảng dạy các môn khoa học lý luận chính trị Một giảng viên vềkhoa học tự nhiên có thể không cần nhiều lắm yếu tố tình cảm đạo đức trong nghềnghiệp vẫn có thể hoàn thành được công việc của mình Nhưng đó là điều khôngthể đối với người giảng viên lý luận Vì vậy, đối với giảng viên lý luận thì yếu tốtình cảm đạo đức là một nội dung thuộc về phương pháp, gắn liền với nội dunggiảng dạy, và cao hơn là gắn với đạo đức nhân cách của người giảng viên

Để giảng dạy tốt các môn khoa học lý luận chính trị, người giảng viên phải

có nền tảng tri thức các lĩnh vực khoa học và thực tiễn cuộc sống tương đối toàndiện và phong phú Phải thường xuyên trang bị cho mình sự hiểu biết toàn diện vềcác lĩnh vực khoa học một cách tốt nhất trong điều kiện có thể Cần phải có ý thứcnắm bắt thường xuyên những vấn đề thực tiễn sinh động của đời sống xã hội, củavăn hóa truyền thống, của những giá trị hiện thực diễn ra phong phú, đa dạng trongtiến trình phát triển của lịch sử xã hội đó là điều kiện rất cần thiết cho một giảngviên lý luận chính trị có đầy đủ tiền đề và điều kiện về kiến thức cơ bản để giảngdạy tốt nội dung chuyên ngành của môn học Tiếp cận với những vấn đề triết họctrong nội dung của phần Nguyên lý I, không thể giảng dạy tốt nếu chúng ta không

có tri thức khoa học tự nhiên về vật lý học, hóa học, sinh hoc, môi trường tự nhiên

và lịch sử xã hội loài người Giảng dạỵ tri thức Kinh tế chính trị học và Chủ nghĩa

xã hội khoa học trong phần Nguyên lý II thì phải có hiểu biết về kinh tế chính trị,kinh tế hàng hóa, kinh tế thị trường, hiểu biết về văn hóa, xã hội và con người, vềnhững quy luật tất yếu của đời sống xã hội trong các lĩnh vực như giai cấp, dân tộc,tôn giáo, văn hóa truyền thống…Có một giai đoạn trước năm 1990, Nhà nướcthường lựa chọn những người đã tốt nghiệp đại học một chuyên ngành trong khoa

học tự nhiên hoặc khoa học xã hội để tiếp tục học tập về lý luận các môn khoa họcMác- Lênin, sau đó mới được tham gia giảng dạy chương trình các môn lý luậnchính trị ở bậc đại học Đồng thời phải thường xuyên tham gia các hoạt đông trong

xã hội để nắm bắt thực tiễn cuộc sống, gắn lý luận với thực tiễn, đảm bảo cho nộidung bài giảng sinh động, phong phú, có hơi thở và mạch nguồn của đời sống xãhội Trong giai đoạn hiện nay, do các cơ sở đào tạo thiếu kinh phí, nên việc tậphuấn và đi thực tế hàng năm 10 ngày theo Quyết định 494/QĐ-TTg ngày24/6/2002 của Thủ tướng Chính phủ đã không được thực hiện đầy đủ Có rất nhiềutrường không có tập huấn và thực tế nhiều năm liền Vì vậy rất cần thiết phải nhấnmạnh công tác thực tế và tập huấn chuyên môn hàng năm của Bộ GD và ĐT mộtcách tự giác, có kế hoạch, thường xuyên và hiệu quả, thống nhất quan điểm vàcách thức thực hiện chính sách này từ Chính phủ, Bộ GD và ĐT đến các trường đạihọc, cao đẳng Vì vậy, cần nhấn mạnh rằng để trang bị một hành trang tri thức chongười giảng viên lý luận có thể tham gia giảng dạy tốt môn học, thì đó là một quátrình liên tục, bền bĩ để học tập, rèn luyện, trau dồi, bồi dưỡng tri thức lý luận và trithức thực tiễn, nâng cao năng lực trí tuệ và tình cảm cách mạng trong sáng, thì mới

có thể thực hiện tốt nhiệm vụ

Tiếp cận từ góc độ phương pháp giảng dạy, tất yếu là phương pháp phải gắnliền với sự vận động và phát triển của nội dụng, thống nhất với nội dụng Nội dungchương trình, giáo trình các môn khoa học lý luận chính trị đã có nhiều thay đổi,thì tất yếu phương pháp giảng dạy của giảng viên cũng phải thay đổi Theo chúngtôi, phải vận dụng triệt để sự tích hợp của các phương pháp trong quá trình giảngdạy các môn lý luận chính trị Vậy, tích hợp các phương pháp cần phải được quanniệm như thế nào?

Các môn khoa học lý luận chính trị tồn tại với tư cách là sự tích hợp của cáclĩnh vực khoa học khác nhau, nên phương pháp giảng dạy phù hợp với đối tượng

đó cũng là phương pháp tích hợp Có thể xem đó là phương pháp vận dụng đồng

bộ các phương pháp khác nhau trong mối quan hệ thống nhất, để nhằm mục đíchtruyền đạt nội dung có hiệu quả nhất cho sinh viên.

Thứ nhất là phương pháp thuyết trình nội dung bài học do giảng viên đóngvai trò chủ yếu Giảng viên cần lựa chọn những nội dung trọng tâm, cơ bản trongchương trình để thuyết trình, nhằm đem lại lượng thông tin nhiều nhất cho ngườihọc một cách sinh động nhất và hấp dẫn nhất Dù phương pháp thuyết trình cũng

có nhiều quan điểm khen chê khác nhau, nhưng nó vẫn là phương pháp truyềnthống nhưng rất quan trọng đối với các môn khoa học lý luận

Thứ hai là vận dụng các phương pháp giáo dục học như phương pháp nêuvấn đề, phương pháp thảo luận nhóm đối với một số nội dung cơ bản trong chươngtrình,phương pháp trắc nghiệm, phương pháp phỏng vấn đàm thoại, phương phápkiểm tra đánh giá từng phần với thời lượng ngắn để nắm được chất lượng học tậpquá trình của sinh viên… Đây là nhóm các phương pháp rất phù hợp cho việc pháthuy tính tích cực sáng tạo, biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo,khuyến khích năng lực tự học tập, nghiên cứu của sinh viên, hướng tới mục đích làphát huy năng lực sáng tạo của người học, biết vận dụng những tri thức lý luận vàotrong đời sống thực tiễn, rèn luyện tri thức và kỹ năng, thái độ sống đúng đắn đểlập thân lập nghiệp

Thứ ba là sử dụng các phương pháp kỹ thuật công nghệ máy tính để biênsoạn bài giảng E-learning, Power Point, trình bày bài giảng thông qua công cụ kỹthuật máy tính, máy chiếu , tạo hiệu ứng tích cực của sự kết hợp ngôn ngữ, hìnhảnh, tư liệu trong bài giảng, nhằm đem lại sự hứng thú học tập cho sinh viên

Thứ tư là các phương pháp kiểm tra, đánh giá đầu ra của quá trình học tập.cần thiết phải vận dụng đa dạng, phong phú các hình thức đánh giá khác nhau nhưkiểm tra trắc nghiệm, kiểm tra tự luận, kiểm tra giữa kỳ, kiểm tra cuối kỳ, cuốimôn hoc, làm bài tập lớn, làm tiểu luận thay cho môn thi kết thúc môn học, đi thựctập, thực tế có đánh giá xếp loại…Vận dụng nhiều hình thức đánh giá như vậy sẽ

tạo ra kết quả đánh giá khách quan và công bằng, đem lại hiệu quả và tính sáng tạocho người học tốt hơn, có ý nghĩa hơn trong học tập Đồng thời các hình thức đánhgiá đó cũng là thể hiện sự thống nhất của quá trình giảng day - học tập và kiểm trakết quả các phương pháp giảng dạy mà trong toàn bộ quá trình giảng viên đã thựchiện

Vấn đề kết hợp và tích hợp các phương pháp trên một cách có hiệu quả vừa

là khoa học, lại vừa là nghệ thuật Nếu tuyệt đối hóa các phương pháp thuộc vềcông nghệ thì sẽ biến bài giảng các khoa học lý luận trỏ thành máy móc, xơ cứng,chỉ còn lại sơ đồ và mô hình, hình ảnh minh họa, không có sức sống nội tại của yếu

tố tư duy lý luận sâu sắc Nhận thức của sinh viên có thể chỉ dừng lại ở tư duy trựcquan cảm tính, thiếu sức sống của tư duy lý luận biện chứng sâu sắc và tính chặtchẽ logic của tư duy khoa học Tuy nhiên, nếu tuyệt đối hóa vai trò của phươngpháp truyền thống như phương pháp thuyết trình, thì cũng sẽ hạn chế năng lựcsáng tạo, năng lực tự học, tự nghiên cứu của sinh viên Vì vậy, giảng viên các mônkhoa học lý luận phải luôn làm chủ tình huống sư phạm và vận dụng một cách phùhợp các phương pháp giảng dạy khác nhau để đạt được mục đích và yêu cầu củahoạt động dạy - học trên lớp, nhằm đánh giá đúng chất lượng học tập của sinh viên

TRAO ĐỔI VỀ PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ

CÁC MÔN HỌC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

ThS Nguyễn Thị Tuyết Nga

Kiểm tra đánh giá là khâu quan trọng trong quá trình dạy học nhằm xác địnhmức độ đạt được các mục tiêu về kiến thức, kỹ năng và thái độ của người học.Kiểm tra đánh giá vừa là khâu cuối của quá trình dạy học vừa là khởi đầu cho chutrình kín tiếp theo với chất lượng cao hơn Nhận thức được tầm quan trọng và ảnhhưởng của khâu kiểm tra, đánh giá đến chất lượng dạy và học, trường ta đã lựachọn chủ đề năm học 2014-2015 là “ đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá nhằmphát triển năng lực của người học”, chủ đề năm học đã đặt ra cho giảng viên nhiệm

vụ quan trọng và cấp thiết hiện nay là phải đổi mới cả hình thức, phương pháp,phương tiện, tiêu chí để kiểm tra đánh giá người học nhằm đạt được mục tiêu caonhất Qua thực tiễn giảng dạy môn học pháp luật đại cương, trong bài viết này tôixin trao đổi và chia sẻ các hình thức kiểm tra, đánh giá cuối kỳ và quá trình ápdụng cho môn học pháp luật đại cương

1 Về hình thức Kiểm tra đánh giá cuối kỳ

Vào đầu năm học 2014 – 2015, Khoa lý luận chính trị đã ban hành quyếtđịnh số 01/QĐ_LLCT “về thay đổi hình thức kiểm tra đánh giá” trong đó quy địnhtất cả các học phần lý thuyết đều sử dụng hình thức thi tiểu luận để đánh giá cuối

gồm kỹ năng phân tích, tổng hợp, khảo sát, đánh giá, kỹ năng tự học, kỹ năng làmviệc nhóm, đánh giá được thái độ của sinh viên

Bốn là, việc cho phép sinh viên làm tiểu luận theo nhóm dẫn đến tình trạngmột vài sinh viên ỷ lại các thành viên khác, thậm chí có thành viên không làm bài

mà xin với nhóm được ghi tên vào để có điểm…

Thứ ba, đề xuất:

Mặc dù có nhiều hạn chế nhưng với những ưu điểm vượt trội phù hợp vớiđiều kiện thực tiễn của trường, tôi cho rằng vẫn nên áp dụng hình thức thi tiểu luậnnhưng phải khắc phục các hạn chế bằng các biện pháp sau:

Một là, ban hành các tiêu chí cụ thể cho việc đánh giá bài tiểu luận

Khoa có đưa ra các tiêu chí như kiến thức cơ bản 50% , kiến thức vận dụng 50%nhưng thật sự vẫn còn chung chung, đặc biệt không phù hợp với môn học pháp luậtđại cương Nên xác lập hệ thống tiêu chí chẳng hạn với mức độ nào thì được 9 - 10điểm, mức độ nào thì 7 - 8 điểm, mức độ nào là 5 - 6 điểm và mức độ nào thì dướitrung bình, trong các tiêu chí này bên cạnh phần nội dung phải bao gồm cả tiêu chíhình thức, bố cục trình bày…

Hai là, cập nhật đề tài mới vào mỗi kỳ để tránh trường hợp sinh viên saochép các đề tài trước đó

Ba là, nên tổ chức báo cáo hoặc vấn đáp tiểu luận để xác định mức độ hiểubiết về đề tài nghiên cứu

Vì: Môn học pháp luật đại cương là môn học đặc thù, có nội dung chươngtrình học rất nhiều mà thời lượng lại ngắn, một số bài học trong chương trình độclập với bài khác, mỗi một bài học có một mục tiêu khác nhau về kiến thức, kỹ năng

và thái độ do đó cách thức tổ chức lớp học có nhiều điểm khác biệt Chẳng hạn, đốivới các bài học về các ngành luật cụ thể, giáo viên không thể đọc các quy định củapháp luật đã có sẵn trong sách mà giáo viên sẽ yêu cầu các nhóm vận dụng quyđịnh để giải quyết một tình huống cụ thể hoặc yêu cầu các nhóm tranh luận mộtvấn đề có liên quan, hoặc tổ chức trò chơi liên quan đến các thuật ngữ pháp lý

….để khuyến khích người học tham gia các hoạt động này một cách tích cựckhông có cách nào hiệu quả hơn bằng cách cho điểm Như vậy, song song với quátrình học giáo viên có thể kiểm tra đánh giá năng lực của người học trong mỗibuổi học Chính vì quá trình học và kiểm tra đánh giá được thực hiện thườngxuyên và liên tục trong suốt học kỳ nên tỷ lệ điểm quá trình cần nhiều hơn (chiếm60%) còn điểm cuối kỳ chỉ đánh giá được việc tổng kết lại các kiến thức hoặcnghiên cứu sâu về một vấn đề trong chương trình học không thể đánh giá đượctoàn bộ mức độ hiểu biết, kỹ năng và thái độ của sinh viên trong suốt quá trình họcnên tỷ lệ điểm chỉ cần 40% là hợp lý

SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP SEMINAR TRONG ĐÁNH GIÁ ĐIỂM QUÁ

TRÌNH MÔN HỌC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

ThS Nguyễn Thị Phượng

Đặt vấn đề

Nghị quyết Đại hội đại biểu lần IX của Đảng đã chỉ rõ: “Đổi mới phương pháp

dạy và học, phát huy tư duy sáng tạo và năng lực tự đào tạo của người học, coi trọng thực hành, thực nghiệm, ngoại khoá, làm chủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học vẹt, học chay”.

Chúng ta cần vận dụng một cách sáng tạo các phương pháp dạy học hiện đạitheo hướng phát huy tính tích cực nhận thức, tính chủ động, sáng tạo của sinh viên,tăng cường tự học, tự nghiên cứu; từng bước áp dụng những thành tựu của côngnghệ thông tin vào hoạt động dạy và học

Một trong những phương pháp hiện đại đang được áp dụng nhiều trong côngtác dạy và học hiện nay đó là phương pháp seminar Với phương pháp này, đòi hỏisinh viên phải phát huy cao nhất phương pháp tự học, trau dồi phương pháp nghiêncứu khoa học

1 Thực trạng việc sử dụng phương pháp seminar trong công tác giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh hiện nay.

Đối với học phần tư tưởng Hồ Chí Minh, việc sử dụng phương pháp seminargiúp cho sinh viên chủ động trong nghiên cứu và tiếp thu kiến thức môn học Làdịp để mỗi sinh viên thể hiện phương pháp tư duy khoa học và tập làm quen vớicách thuyết trình một vấn đề khoa học Là dịp tốt nhất để giảng viên và sinh viên,giữa các sinh viên có thể đối thoại với nhau trên lĩnh vực kiến thức khoa học, là dịp

để họ cùng trai đổi với nhau về học thuật và giải quyết những thắc mắc trong quátrình học tập Qua các tiết seminar ý thức học tập của sinh viên tăng lên, sinh viên