Bài giảng LUẬT HÀNH CHÍNH VIỆT NAM

“Cưỡng chế hành chính là tổng hợp các biện pháp do luật hành chính quy định, có nội dung hạn chế quyền của các cá nhân, tổ chức, buộc các chủ thể đó phải thực hiện các nghĩa vụ pháp lý n

LUẬT HÀNH CHÍNH

VIỆT NAM

05/31/24 ĐẠI HỌC LUẬT TP.HCM

BÀI

TÀI LIỆU THAM KHẢO

TÀI LIỆU THAM KHẢO

2 Sách tham khảo:

 Luật Hành chính Việt Nam (Những vấn đề cơ bản, câu hỏi và tình huống), NXB Lao động, 2013.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

TÀI LIỆU THAM KHẢO

3 Văn bản pháp luật:

 Nghị định số 111/2013/NĐ-CP ngày 30/09/2013 quy định chế

độ áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn.

 Nghị định số 02/2014/NĐ-CP ngày 10/01/2014 quy định chế

độ áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng và đưa vào

cơ sở giáo dục bắt buộc.

 Nghị định số 221/2013/NĐ-CP của Chính phủ ngày 30/12/2013 quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

NỘI DUNG CHÍNH

I KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CƯỠNG CHẾ HC

II CÁC BIỆN PHÁP CƯỠNG CHẾ HC CỤ THỂ

“Cưỡng chế hành chính là tổng hợp các biện pháp do luật hành chính quy định, có nội dung hạn chế quyền của các cá nhân, tổ chức, buộc các chủ thể đó phải thực hiện các nghĩa

vụ pháp lý nhằm mục đích phòng ngừa, ngăn chặn hoặc xử lý những hành vi trái pháp luật, bảo đảm trật tự và kỷ luật trong quản lý nhà nước”.

1.1 Khái niệm

I KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CCHC

Các biện pháp phòng ngừa hành chính được áp dụng nhằm mục đích phòng ngừa VPPL hoặc phòng ngừa rủi ro có nguy cơ xảy ra đối với con người Có thể chia

làm hai loại.

2.1 Các biện pháp phòng ngừa hành chính

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Đó là các biện pháp như: kiểm tra giấy tờ tùy thân ; kiểm tra hộ khẩu; trưng mua, trưng dụng tài sản ; kiểm tra hàng hóa, hành lý và con người…

2.1 Các biện pháp phòng ngừa hành chính

a Các biện pháp bắt buộc trực tiếp

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.1 Các biện pháp phòng ngừa hành chính

a Các biện pháp bắt buộc trực tiếp

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Trưng mua tài sản là việc Nhà nước mua tài sản của tổ

chức (không bao gồm CQNN, đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị vũ trang nhân dân), cá nhân, hộ gia đình thông qua quyết định hành chính trong trường hợp thật cần thiết vì lý

do quốc phòng, an ninh và vì lợi ích quốc gia.

2.1 Các biện pháp phòng ngừa hành chính

a Các biện pháp bắt buộc trực tiếp

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Trưng dụng tài sản là việc Nhà nước sử dụng có thời

hạn tài sản của tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư thông qua quyết định hành chính trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh và vì lợi ích quốc gia.

Đó là các biện pháp như: đóng cửa biên giới khi dịch bệnh; cấm đi vào đường đang có nguy cơ sụt lún, nhà

đổ, hỏa hoạn; ngăn cấm vào khu vực có dịch bệnh…

2.1 Các biện pháp phòng ngừa hành chính

b Các biện pháp có tính chất hạn chế quyền

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Các biện pháp ngăn chặn hành chính được áp dụng nhằm mục đích ngăn chặn, dập tắt ngay những VPPL, đảm bảo cho việc xử phạt hoặc vì lý do an ninh, quốc

phòng, lợi ích công cộng.

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính: 9 biện pháp

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

f) Khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính

g) Quản lý người nước ngoài vi phạm pháp luật Việt Nam trong thời gian làm thủ tục trục xuất

h) Giao cho gia đình, tổ chức quản lý người bị đề nghị áp dụng biện pháp xử

lý hành chính trong thời gian làm thủ tục áp dụng biện pháp xử lý hành chính i) Truy tìm đối tượng phải chấp hành quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc trong trường hợp bỏ trốn

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

a.Tạm giữ người theo thủ tục hành chính

(Điều 122, 123 Luật XLVPHC)

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Việc tạm giữ người theo thủ tục hành chính chỉ được áp

dụng trong trường hợp cần ngăn chặn, đình chỉ ngay những hành vi gây rối trật tự công cộng, gây thương tích cho người khác Mọi trường hợp tạm giữ người đều phải có quyết định bằng văn bản và phải giao cho người bị tạm giữ một bản

- Đối với người vi phạm quy chế biên giới hoặc VPHC ở vùng rừng núi xa xôi, hẻo lánh, hải đảo thì thời hạn tạm giữ có thể kéo dài hơn nhưng không được quá 48 giờ, kể từ thời điểm bắt đầu giữ người vi phạm.

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

a Tạm giữ người theo thủ tục hành chính (Điều 122, 123 Luật

XLVPHC)

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Tình huống: Ngày 20/1/2016, anh A và anh B có hành vi

gây rối trật tự công cộng tại phường X, Quận Y Để ngăn chặn, đình chỉ hành vi gây rối trật tự công cộng, lực lượng công an đã tạm giữ anh A và anh B lúc 9g Sau đó, lực lượng công an đã áp giải người vi phạm về trụ sở cơ quan lúc 11g cùng ngày Trong trường hợp này, thời điểm bắt đầu tính thời hạn tạm giữ được xác định như thế nào?

- Bị tạm giữ người theo thủ tục hành chính;

- Đưa trở lại trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ

sở cai nghiện bắt buộc.

tổ chức đó chấp hành xong QĐXP Nếu CN, tổ chức vi phạm không có giấy tờ nói trên, thì người có thẩm quyền xử phạt

có thể tạm giữ tang vật, phương tiện VPHC.

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Chỉ được tiến hành khi có căn cứ cho rằng người đó cất giấu trong người đồ vật, tài liệu, phương tiện được sử dụng để VPHC.

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

d Khám người theo TTHC (Điều 127 Luật XLVPHC)

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Thẩm quyền khám người theo thủ tục hành chính

(Khoản 1 Điều 123 Luật XLVPHC)

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

d Khám người theo TTHC (Điều 127 Luật XLVPHC)

Trong trường hợp có căn cứ để cho rằng nếu không tiến hành khám ngay thì đồ vật, tài liệu, phương tiện được sử dụng để VPHC bị tẩu tán, tiêu hủy, thì ngoài những người được quy định tại khoản 1 Điều 123 của Luật này, chiến sĩ CSND, cảnh sát viên cảnh sát biển, chiến sĩ BĐBP, kiểm lâm viên, công chức hải quan, kiểm soát viên thị trường đang thi hành công vụ được khám người theo thủ tục HC và báo cáo ngay bằng VB cho thủ trưởng của mình là một trong những người được quy định tại khoản 1 Điều 123 của Luật này và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc khám người.

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

d Khám người theo TTHC (Điều 127 Luật XLVPHC)

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

để VPHC bị tẩu tán, tiêu hủy.

- Khi khám người, nam khám nam, nữ khám nữ và phải có người cùng giới chứng kiến.

Mọi trường hợp khám phương tiện vận tải, đồ vật đều phải lập biên bản

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

f Khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện

VPHC (Điều 129 Luật XLVPHC)

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

- Thẩm quyền: Khoản 1 Điều 123 Luật XLVPHC.

- Trong trường hợp nơi cất giấu tang vật, phương tiện VPHC là chỗ ở thì đề nghị Chủ tịch UBND cấp huyện xem xét, quyết định.

- Mọi trường hợp khám nơi cất giấu tang vật, phương tiện VPHC phải có QĐ bằng văn bản và phải lập biên bản.

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

g Quản lý đối với người NN VPPL Việt Nam trong thời

gian làm thủ tục trục xuất (Điều 130 Luật XLVPHC)

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Được áp dụng khi có căn cứ cho rằng nếu không áp dụng biện pháp này thì người đó sẽ trốn tránh hoặc cản trở việc thi hành QĐXP trục xuất hoặc để ngăn chặn người đó tiếp tục thực hiện hành vi VPPL.

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

g Quản lý đối với người NN VPPL Việt Nam trong thời gian làm

thủ tục trục xuất (Điều 130 Luật XLVPHC)

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Thẩm quyền:

-Thủ trưởng Cơ quan quản lý xuất cảnh, nhập cảnh

-Giám đốc Công an cấp tỉnh

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

g Quản lý đối với người NN VPPL Việt Nam trong thời gian làm

thủ tục trục xuất (Điều 130 Luật XLVPHC)

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

- Các biện pháp áp dụng cụ thể:

+ Hạn chế việc đi lại của người bị quản lý;

+ Chỉ định chỗ ở của người bị quản lý;

+ Tạm giữ hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân khác thay hộ chiếu.

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

g Quản lý đối với người NN VPPL Việt Nam trong thời gian

làm thủ tục trục xuất (Điều 130 Luật XLVPHC)

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Tuy nhiên, K2 Điều 30 NĐ 112/2013/NĐ-CP quy định biện pháp:

-Bắt buộc lưu trú tại cơ sở lưu trú do Bộ Công an quản lý đối

với trường hợp như người bị trục xuất không có hộ chiếu hoặc giấy tờ thay thế hộ chiếu; không có nơi thường trú, tạm trú; có hành vi bỏ trốn, chuẩn bị bỏ trốn…

xã nơi lập hồ sơ quyết định giao gia đình hoặc tổ chức xã hội quản

lý người có hành vi VPPL thuộc đối tượng bị áp dụng các biện pháp này

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

h Giao cho gia đình, tổ chức quản lý người bị đề nghị áp dụng BPXLHC

trong thời gian làm thủ tục áp dụng BPXLHC (Điều 131 Luật XLVPHC)

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

- Đối tượng vi phạm có nơi cư trú ổn định thì giao cho gia đình quản lý; trường hợp không có nơi cư trú ổn định thì giao cho tổ chức xã hội quản lý.

- Thời hạn quản lý được tính từ khi lập hồ sơ cho đến khi người có thẩm quyền đưa đối tượng đi áp dụng BPXLHC theo

QĐ của Tòa án

2.2 Các biện pháp ngăn chặn hành chính

h Giao cho gia đình, tổ chức quản lý người bị đề nghị áp dụng BPXLHC trong

thời gian làm thủ tục áp dụng BPXLHC (Điều 131 Luật XLVPHC)

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Trong thời gian quản lý, gia đình, tổ chức xã hội được giao quản lý có trách nhiệm sau:

-Không để người được quản lý tiếp tục VPPL;

-Bảo đảm sự có mặt của người được quản lý khi có quyết định đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở GD bắt buộc, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc;

-Báo cáo kịp thời với Chủ tịch UBND cấp xã đã ra QĐ giao quản lý trong trường hợp người được quản lý bỏ trốn hoặc có hành vi VPPL.

Trong thời gian quản lý, người được quản lý có trách nhiệm sau:

- Chấp hành nghiêm chỉnh quy định của PL về tạm trú, tạm vắng Khi đi

ra khỏi địa bàn xã, phường, thị trấn để ở lại địa phương khác phải thông báo cho gia đình, tổ chức xã hội được giao quản lý biết về địa chỉ, thời gian tạm trú tại đó;

- Có mặt kịp thời tại trụ sở UBND cấp xã khi được Chủ tịch UBND cấp

xã yêu cầu.

-Thực hiện các biện pháp hỗ trợ gia đình, tổ chức XH được giao quản

lý trong việc quản lý, giám sát người được quản lý tại nơi cư trú;

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

- Khi được thông báo về việc người được quản lý bỏ trốn khỏi

nơi cư trú hoặc có hành vi vi phạm pháp luật, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo ngay cho cơ quan Công

an cấp huyện để có biện pháp xử lý kịp thời theo quy định của pháp luật.

cơ sở GD bắt buộc.

Thời gian bỏ trốn không được tính vào thời hạn chấp hành

QĐ áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào

cơ sở GD bắt buộc, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc.

Nhóm biện pháp này được áp dụng nhằm mục đích xử phạt chủ thể có HVVPHC, được áp dụng rất rộng rãi trong các lĩnh vực hoạt động NN và XH, tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức (được

quy định cụ thể tại chương Trách nhiệm hành chính).

2.3 Các biện pháp trách nhiệm hành chính

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

Tình huống: Nguyễn Văn A có 3 lần trộm cắp tài sản có giá trị

dưới 2 triệu đồng trong 06 tháng Sẽ xử lý A như thế nào khi A:

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

a Biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn

b Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng

c Biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc

d Đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

a Biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn

- Cơ sở pháp lý: Điều 89, 90 Luật XLVPHC

- Mục đích: nhằm giáo dục, quản lý các đối tượng VPPL tại nơi

cư trú để họ có điều kiện sửa chữa sai lầm khi nhận thấy không cần thiết phải cách ly họ khỏi cộng đồng

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

- Đối tượng bị áp dụng: 5 nhóm

+ Nhóm 1: Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi

có dấu hiệu của một tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý quy định tại BLHS

Tội phạm rất nghiêm trọng: mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến 15 năm tù

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

a Biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

a Biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn

+ Nhóm 2: Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành

vi có dấu hiệu của một tội phạm nghiêm trọng do cố ý quy định tại BLHS

Tội phạm nghiêm trọng: mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến 7 năm tù

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

a Biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn

+ Nhóm 3: Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi 02 lần trở lên trong 06 tháng có hành vi trộm cắp, lừa đảo, đánh bạc, gây rối trật

tự công cộng mà chưa đến mức truy cứu TNHS

+ Nhóm 4: Người nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên có nơi cư trú ổn định

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

a Biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn

+ Nhóm 5: Người từ đủ 18 tuổi trở lên thực hiện hành vi xâm phạm tài sản của cơ quan, tổ chức; tài sản, sức khoẻ, danh dự, nhân phẩm của công dân hoặc người nước ngoài; vi phạm trật

tự, an toàn xã hội 02 lần trở lên trong 06 tháng nhưng chưa đến mức TNHS

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

b Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng

- Cơ sở pháp lý: Điều 91, 92 Luật XLVPHC

- Mục đích: nhằm cách ly và giúp người chưa đủ 18 tuổi có hành vi

vi phạm pháp luật khỏi môi trường xã hội trong một thời gian nhất định để học văn hóa, học nghề, lao động, sinh hoạt dưới sự quản

lý, giáo dục của nhà trường

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

b Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng

- Đối tượng bị áp dụng: 4 nhóm

+ Nhóm 1: Người từ đủ 12 tuổi đến dưới 14 tuổi thực hiện hành vi

có dấu hiệu của một tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý quy định tại BLHS

Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng: mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là trên 15 tù, tù chung thân hoặc tử hình

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

b Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng

+ Nhóm 2: Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi

có dấu hiệu của một tội phạm rất nghiêm trọng do vô ý quy định tại BLHS

Nếu cố ý  xử lý hình sự

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

b Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng

+ Nhóm 3: Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thực hiện hành vi

có dấu hiệu của một tội phạm nghiêm trọng do cố ý quy định tại BLHS mà trước đó đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

b Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng

+ Nhóm 4: Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi 02 lần trở lên trong 06 tháng thực hiện hành vi trộm cắp, lừa đảo, đánh bạc, gây rối trật tự công cộng mà chưa đến mức truy cứu TNHS và trước đó đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ

2.4 Các biện pháp xử lý hành chính

b Biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng

- Không áp dụng biện pháp này đối với các trường hợp sau:

+ Người không có năng lực TNHC;

+ Người đang mang thai có chứng nhận của bệnh viện;

+ Phụ nữ hoặc người duy nhất đang nuôi con nhỏ dưới 36 tháng tuổi được UBND cấp xã nơi người đó cư trú xác nhận

II CÁC BIỆN PHÁP CCHC CỤ THỂ