Những năng lực cần có của người GVCN lớp tiếp... Có năng lực giao tiếp với các đối tượng một cách phù hợp như: có thái độ khiêm tốn, lịch sự, tôn trọng đối tượng, biết lắng nghe, đồng
Trang 1CHUYÊN ĐỀ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM LỚP
Bắc Ninh 12/2014
Trang 2Mục tiêu
GVCN;
nhiệm lớp;
tình huống sư phạm;
hơn về người GVCN lớp.
Trang 31 Vị trí, vai trò của GVCN lớp
2 Những chức năng của người GVCN lớp
3 Những năng lực cần có của người GVCN lớp
4 Tình huống sư phạm
Nội dung trình bày
Trang 41.1 Là người đại diện cho Hiệu trưởng quản lí toàn diện HS lớp mình phụ trách
- Nắm vững đặc điểm của từng HS
- Đánh giá phân loại, xác định những mặt mạnh, yếu của tập thể HS
- Nắm vững hoàn cảnh HS
- Nắm vững mục tiêu, nội dung giáo dục
1.2 Là người đại diện quyền lợi, nguyện vọng chính đáng của tập thể HS, là cầu nối với GVBM và với Hiệu trưởng ….
1.3 Là cầu nối giữa nhà trường với gia đình và các tổ chức XH
1 Về vị trí, vai trò của người GVCN lớp
Trang 52.1 GVCN lớp là người tháo gỡ những xung đột trong các
nhóm HS
2.2 GVCN lớp là người định hướng dư luận cho tập thể lớp học
2.3 GVCN lớp là người tư vấn tâm lý cho HS
2.4 GVCN lớp là người định hướng giá trị cho HS
2.5 GVCN lớp phải là người quan tâm toàn diện đến mọi hoạt động của HS
2 Những chức năng của người GVCN lớp
Trang 63.1 Năng lực dạy học thể hiện ở các nhóm KN sau:
- Nhóm KN chuẩn bị bài lên lớp
- Nhóm KN tổ chức dạy học trên lớp
- Nhóm KN đánh giá kết quả HT của HS
- Nhóm KN bồi dưỡng HS tự học
3.2 Có hiểu biết sâu sắc về đặc điểm tâm, sinh lí HS và lí luận giáo dục HS
3.2 Có năng lực tổ chức hiệu quả các hoạt động giáo dục với
sự hợp tác tham gia tích cực của tất cả HS.
3.3 Có kĩ năng giải quyết các tình huống sư phạm diễn ra trong thực tiễn giáo dục
3.4 Có kĩ năng giáo dục HS cá biệt, những HS có hành vi tiêu cực.
3 Những năng lực cần có của người GVCN lớp
Trang 73.5 Có năng lực đánh giá kết quả rèn luyện, tu dưỡng của HS,
sử dụng các kết quả đánh giá để hướng dẫn HS tự điều chỉnh nhận thức, thái độ và hành vi của mình; biết cách điều chỉnh nội dung, phương pháp giáo dục HS, điều chỉnh cách phối hợp với các lực lượng giáo dục.
3.6 GVCN lớp phải có năng lực ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lí HS.
3.7 Năng lực phối hợp các lực lượng trong công tác giáo dục HS: lập kế hoạch phối hợp giáo dục với CMHS, với tổ chức
Đoàn, Hội HSSV, giáo viên bộ môn, các lực lượng trong và
ngoài nhà trường để tạo ra một môi trường giáo dục thống
nhất, lành mạnh.
3 Những năng lực cần có của người GVCN lớp (tiếp)
Trang 83.8 Hiểu biết được đặc thù và chức năng của từng môi trường
và lực lượng giáo dục
3.9 Xây dựng và quản lí hồ sơ chủ nhiệm lớp để theo dõi sự phát triển của cá nhân và tập thể lớp.
3.10 Xây dựng tập thể HS vững mạnh: với bộ máy tự quản
gương mẫu, xây dựng dư luận tập thể lành mạnh, xây dựng
viễn cảnh tập thể
3.11 Có năng lực giao tiếp với các đối tượng một cách phù
hợp như: có thái độ khiêm tốn, lịch sự, tôn trọng đối tượng,
biết lắng nghe, đồng cảm và chia sẻ, biết cách phản đối những
ý kiến không phù hợp, có khả năng thuyết phục đối phương
3 Những năng lực cần có của người GVCN lớp (tiếp)
Trang 94.1 Quy trình ứng xử sư phạm
4.1.1 Ứng xử sư phạm là một quá trình giáo dục
- Hoạt động ứng xử sư phạm là một quá trình được tạo bởi các giai đoạn kế tiếp nhau.
- Ứng xử sư phạm xét trên bình diện giáo dục là quá trình giao tiếp giữa hai nhân cách: Nhân cách giáo viên và nhân cách HS 4.1.2 Các bước thực hiện quy trình ứng xử sư phạm
* Nhận biết đối tượng ứng xử
* Xử lý tình huống sư phạm.
* Quyết định sử dụng phương pháp dự kiến để xử lý
* Sàng lọc thông tin ứng xử
4 Tình huống sư phạm
Trang 10* Những nguyên nhân dẫn tới khó khăn hoặc thất bại trong ứng
xử sư phạm
+Sự thiếu thốn kinh nghiệm giáo dục + Sự lạm dụng uy quyền của chủ thể ứng xử + Tính mặc cảm của HS và định kiến của giáo viên + Sự yếu kém của tập thể lớp
4 Tình huống sư phạm (tiếp)
Trang 11Xử lý tình huống sư phạm
- Tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới tình huống:
+ Do bản thân đối tượng ứng xử gây ra hay do một cá nhân, một tập thể khác tạo lập;
+ Hoàn cảnh dẫn tới tình huống về mặt tâm lý cá nhân, cuộc sống gia đình có mâu thuẫn, đổ vỡ, xung đột hoặc gia đình đang gặp khó khăn ,
+ Sự lôi kéo của bạn bè vào những hoạt động không thiết thực ;
+ Mâu thuẫn trong nội bộ tập thể,
4 Tình huống sư phạm (tiếp)
Trang 12Những yêu cầu mang tính định hướng cho việc giải quyết tình huống sư phạm
- Đặt lợi ích, sự phát triển, sự tiến bộ của HS lên trên tất cả
- Tôn trọng, đặt vào vị thế của HS và lắng nghe họ
- Dựa vào đặc điểm cá nhân để lựa chọn phương pháp giải
quyết vấn đề cho hiệu quả, khách quan và công bằng
- Khích lệ yếu tố tích cực để hạn chế yếu tố tiêu cực
- Đặt HS có vấn đề vào vị trí của người khác để cảm nhận, thấu hiểu cảm xúc của người khác hoặc người có mâu thuẫn với
mình
- Khuyến khích vai trò chủ thể của HS trong việc lựa chọn quyết định
- Không đồng nhất những hành động bột phát để đánh giá ý
thức đạo đức của một HS.
4 Tình huống sư phạm (tiếp)
Trang 13Một vài ví dụ về xử lý tình huống sư phạm:
Tình huống 1: HS có ý kiến về một số giáo viên có những lời mắng, xúc phạm đến HS, có thái độ ghét HS Giáo viên sau đó phản ánh lại với GVCN lớp là HS lớp này hư Anh/chị sẽ xử lí thế nào?
4 Tình huống sư phạm (tiếp)
Trang 14Tình huống 2: Có một học sinh A có những biểu hiện yêu một học sinh B ở một lớp C nào đó GVCN lớp học sinh A liền tìm gặp học sinh B kia và ngăn cản tình cảm giữa A và B Nếu là anh/chị sẽ xử lí thế nào?
1 Biết rõ hiện tượng đó, nhưng vì nghĩ chúng có tự do cá nhân và cần phải tự
lo cho bản thân mình nên bạn coi như không biết Thậm chí bạn còn nghĩ: “Nếu mình “nhúng tay vào” chúng không hiểu lại bảo mình “lắm chuyện” can thiệp vào đời tư của người khác, vừa mất thời gian lại vừa khiến chúng coi thường.
2 Bạn tìm mọi cách để “phanh phui” sự việc này trước lớp và nhắc nhở rất gay gắt cả hai HS đó và có ý muốn cấm đoán không được yêu đương.
3 Bạn khéo léo tìm gặp riêng từng HS một và có cách nhắc nhở nhẹ nhàng, tế nhị để chúng quan tâm đến chuyện học tập, vừa không ảnh hưởng đến kết quả của bản thân vừa không ảnh hưởng đến thành tích chung của cả lớp.
4 Bạn làm như không biết chuyện hai em đó có tình cảm với nhau, và cho lớp
tổ chức một buổi thảo luận chuyên đề về “tình yêu” để định hướng đúng đắn cho các em qua những lời tâm sự của bạn Sau đó bạn có thể gặp riêng từng
em, ân cần tâm sự hỏi han xem lý do gì khiến các em học hành sa sút để các em
có thể giãi bày và bạn sẽ đưa ra lời khuyên chân tình, xác đáng.
4 Tình huống sư phạm (tiếp)
Trang 15Tình huống 3: Đầu giờ vào lớp diễn ra cảnh tượng: Em đứng,
em ngồi nhốn nháo gây mất trật tự thậm chí có nhiều em không biết cả sự có mặt của giáo viên trong lớp Hãy xử sự tình
huống trên như thế nào để ổn định được lớp một cách nhanh chóng?
Cách 1: Giáo viên bỏ ra ngoài và chờ cho đến khi nào lớp trở lại trật tự mới vào dạy
Cách 2: Giáo viên thông báo tình hình này để nhờ lãnh đạo nhà trường giúp đỡ cách xử lí Nếu không thì không thể nào tiến
hành giờ dạy được.
Cách 3: Với thái độ nghiêm túc giáo viên đứng trên bục giảng mắt nhìn thẳng về phía HS và chờ cho đến khi cả lớp ổn định xong trật tự mới chào và cho các em ngồi Sau đó mời cán sự lớp nhắc lại nội quy nhà truờng cho cả lớp cùng nghe Giáo
viên chốt lại và đề nghị cả lớp thực hiện nghiêm túc nội quy lớp học và không tái diễn lại nữa.
4 Tình huống sư phạm (tiếp)
Trang 16Tình huống 5: Khi HS đòi đổi giáo viên
Bạn là GVCN của một lớp ngoan và học giỏi Nhưng ngay giữa học kỳ I, trong một lần sinh hoạt lớp, em lớp trưởng đứng lên thay mặt cả lớp đề đạt với GVCN lớp về việc đổi một giáo viên bộ môn
Lý do các em đưa ra là giáo viên đó dạy khó hiểu, lại hay có những lời mạt sát, xúc phạm đến các em Bạn biết là những lời nói của các em về giáo viên đó không hoàn toàn sai sự thật Hơn nữa, với cương vị là một GVCN của một lớp, bạn cũng rất lo lắng cho kết quả học tập của các em Bạn phải làm thế nào đây để vừa giữ được mối quan hệ tốt đẹp với đồng nghiệp, vừa đảm bảo quyền lợi của HS?
1 Bạn gạt phắt ngay đề nghị của các em, cho rằng như thế là các em đã thiếu tôn trọng thầy giáo của mình, lười học, lười suy nghĩ rồi đổ lỗi cho thầy
2 Bạn tỏ ra thông cảm với nỗi khổ đó của HS phải chịu đựng và hứa sẽ ngay lập tức đề nghị lên lãnh đạo nhà trường đổi một giáo viên khác dạy giỏi hơn.
3 Bạn tổ chức họp lớp, tìm hiểu thêm ý kiến, nguyện vọng của các em Nhưng dù thế nào bạn cũng giữ vững nguyên tắc không đổi giáo viên Bạn sẽ dùng lời lẽ đầy thuyết phục để phân tích cho các em hiểu và thông cảm với thầy dạy Lý Bạn hứa sẽ có biện pháp góp ý với thầy giáo nhưng không quên nhắc nhở các em cần chủ động suy nghĩ, không nên quá
ỷ lại vào thầy giáo.
4 Tình huống sư phạm (tiếp)
Trang 17Tình huống 6: Do va chạm xích mích, một số thanh niên ngoài trường đến chờ lúc tan học sẽ đến đánh một HS lớp bạn chủ nhiệm Vô tình biết được thông tin này, bạn sẽ ứng xử thế nào?
1 Coi chuyện xích mích ngoài phạm vi nhà trường, không có trách nhiệm giải quyết.
2 Nhắc nhở HS, cần hòa giải mâu thuẫn với bạn và không
được gây chuyện đánh nhau tại cổng trường.
3 Yêu cầu HS lưu lại trường Cử lớp trưởng về ngay báo với gia đình đến đón con về Báo với bảo vệ trường giải tỏa thanh niên trên Nếu thấy có dấu hiệu còn có khả năng số người trên tìm cách đón đánh thì gọi điện cho công an địa phương báo cáo tình hình và mong có sự can thiệp cần thiết
4 Tình huống sư phạm (tiếp)
Trang 18Tình huống 7: Đến thăm một gia đình HS với mục đích phối hợp giáo dục em A một HS học kém, cha mẹ em đã ngỏ ý đành xin cho con thôi học Bạn xử lý thế nào?
1 Đặt vấn đề cho con em đi học hay không là tùy thuộc vào gia đình.
2 Yêu cầu gia đình tiếp tục cho em đi học vì chưa đến tuổi đi lao động, nghỉ học thì dễ sinh hư hỏng.
3 Trao đổi với gia đình và tìm hiểu nguyên nhân, về phía nhà trường GVCN nhận sẽ cố gắng và quan tâm giúp đỡ em học tập tiến bộ hơn Đề nghị với gia đình tạo điều kiện và động viên em chăm chỉ học hành.
4 Tình huống sư phạm (tiếp)
Trang 19Trân trọng cám ơn!