Khái niệm hiện đại hoá văn học Là quá trình làm cho văn học thoát ra khỏi hệ thống thi pháp văn học trung đại và đổi mới theo hình thức của văn học phương Tây, có thể hội nhập với nền v
Trang 1Tiết 20– 21: Văn học
KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM
TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN CÁCH MẠNG
THÁNG TÁM NĂM 1945.
Trang 2KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ
KỈ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
I Đặc điểm cơ bản của văn học VN từ đầu
thể kỉ XX đến CMT8 năm 1945
1.Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hoá
a Khái niệm hiện đại hoá văn học
Là quá trình làm cho văn học thoát ra khỏi hệ thống thi pháp văn học trung đại và đổi mới theo hình thức của văn học
phương Tây, có thể hội nhập với nền văn học hiện đại trên thế giới.
Trang 3Ví dụ
Đặc điểm Văn học trung đại Văn học hiện đại Bút pháp nghệ thuật Ước lệ, tượng trưng Bút pháp tả thực
Quan niệm văn học Văn chương chở đạo,
Thơ nói chí
Hoạt động nghệ thuật đi tìm và sáng tạo cái đẹp
Quan niệm thẫm mỹ Hướng về cái đẹp trong
quá khứ, thiên về cái cao cả, tao nhã
Hướng về cuộc sống hiện tại, đề cao vẻ đẹp con người trần thế
Đội ngũ sáng tác Các nhà Nho mang tính chuyên nghiệp Các nhà văn nghệ sĩ
Hình thức chữ viết Hán, Nôm Chữ quốc ngữ
Trang 4KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
b Những nhân tố tạo điều kiện cho nền văn học thời
kì này đổi mới theo hướng hiện đại hoá.
Xã hội thực dân nửa phong kiến,cơ cấu xã hội có
những biến đổi sâu sắc: xuất hiện các giai cấp, tầng
lớp mới
Ảnh hưởng của văn hoá phương Tây (đặc biệt là Pháp)
Lực lượng sáng tác chủ yếu: tầng lớp trí thức Tây học
Chữ quốc ngữ đã thay thế chữ Hán và chữ Nôm trong
nhiều lĩnh vực
Nghề in, xuất bản, báo chí, phong trào dịch thuật ra
đời và phát triển khá mạnh
Sự xuất hiện của đội ngũ phê bình văn học
Những nhân tố trên tạo điều kiện cho nền văn học Việt
Nam đổi mới theo hướng hiện đại hoá
Trang 5KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
c Quá trình hiện đại hoá:
3 giai đoạn.
c.1.Giai đoạn thứ nhất ( từ đầu TK XX đến khoảng năm 1920)
Đây là giai đoạn mở đầu, chuẩn bị điều kiện cần thiết cho
công cuộc hiện đại hoá văn học
Chữ quốc ngữ được phổ biến rộng rãi, báo chí và phong
trào dịch thuật phát triển khá rầm rộ
Thành tựu chủ yếu :thơ của các chí sĩ cách mạng: Phan
Bội Châu, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng
Văn học chỉ mới đổi mới về nội dung tư tưởng, chứ chưa
đổi mới về hình thức nghệ thuật
Trang 6KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
c Quá trình hiện đại hoá: 3 giai đoạn.
c.1.Giai đoạn thứ nhất ( từ đầu TK XX đến khoảng năm
1920)
c.2 Giai đoạn thứ hai ( từ 1920 đến 1930 )
- Thành tựu: tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh, Hoàng Ngọc Phách; truyện ngắn của Phạm Duy Tốn, Nguyễn Bá Học; thơ của Tản Đà, Á Nam Trần Tuấn Khải; kịch nói của Vũ Đình Long, Vi Huyền Đắc
- Bộ phận truyện kí của Nguyễn Ái Quốc viết bằng tiếng Pháp đã góp
phần đáng kể vào quá trình hiện đại hoá văn học trong nước
Giai đoạn này đạt được một số thành tựu đáng ghi nhận tuy nhiên
nhiều yếu tố của văn học trung đại vẫn còn tồn tại
Trang 7Tác giả tác phẩm tiêu biểu của GĐ
1920 - 1930
Hồ Biểu Chánh
Tản Đà
Tài cao phận thấp chí khí uất
Giang hồ mê chơi quên quê hương.
Tố Tâm - HNP
Họ là những người tiên phong.Trong đó Tản Đà là một cái Tôi độc đáo, kẻ đem văn chương ra bán phố phường
Trang 9Vũ Trọng Phụng Nam Cao Nguyễn Tuân Thạch Lam
Trang 10KHÁI QUÁT VĂN HỌC VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945
c Quá trình hiện đại hoá: 3 giai đoạn.
c.3 Giai đoạn thứ ba ( từ 1930 đến 1945 )
Quá trình hiện đại hoá văn học đã hoàn tất với những cách tân
sâu sắc trên mọi thể loại (nhất là tiểu thuyết, truyện ngắn và
thơ)
Truyện ngắn và tiểu thuyết được viết theo lối mới với các tác giả
tiêu biểu như: Vũ Trọng Phụng, Ngô Tất Tố, Nguyễn Công
Hoan, Nam Cao, Thạch Lam, Nguyễn Tuân, nhóm Tự lực văn
đoàn,…
Thơ ca đổi mới sâu sắc với phong trào Thơ Mới cùng những tên
tuổi sáng chói như Thế Lữ, Lưu Trọng Lư, Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên, Nguyễn Bính,…
Những thể loại mới như Phóng sự, bút kí, tuỳ bút, kịch nói, phê
bình văn học,…cũng góp phần khẳng định sự đổi mới toàn diện của văn học.
Công cuộc hiện đại hoá đã diễn ra trên mọi mặt của đời sống
văn học, làm biến đổi toàn diện nền văn học nước nhà.
Trang 11Hán học
canh tân
Bình cũ
rượu mới
GĐ2 Trí thức
HH và Tây Học
Đổi mới chưa đồng đều
GĐ3 Trí thức Tây học trẻ sung sức.
Đổi mới toàn diện.
Tính chất giao thời
Trang 12Văn học VN đầu thế kỷ XX-1945
Bộ phận văn học
công khai
Bộ phận văn học không công khai
Xu hướng
văn học lãng mạn
Xu hướng văn học hiện thực yêu nước Văn học
2 Văn học hình thành 2 bộ phận và phân hóa thành nhiều xu hướng
Trang 143 V ă n học phát triển với tốc độ hết sức nhanh
chóng
* Tốc độ:
mau
lẹ như một cuộc chạy tiếp sức đầy ngoạn mục
* Số lượng: Tác giả - Tác
phẩm
a Biểu hiện
Phạm Quỳnh: có nước
mà chưa có văn
Vũ Ngọc Phan:
‘ở nước ta một năm
có thể kể như
30 năm của người’
169 bài thơ
44 tác giả
Trang 15*Sự hình thành đổi mới các thể loại văn học
Thơ
Mới
Tiểu thuyết Truyện ngắn Bút ký, tuỳ bút Kịch Phóng sự
nói
Lý luận, phê bình
Thơ
Đường
luật
Tiểu Thuyết chương hồi
Truyện truyền
kỳ Ký Sự
Chiếu, biểu, hịch, cáo …
Trang 16* Sự kết tinh tác giả tác phẩm tiêu biểu
Trang 17b.Nguyên nhân
văn học
nhân
hoá
Trang 18Xu hướng
văn học lãng
mạn
Xu hướng văn học hiện thực
Văn học yêu
nước
- Hai đứa trẻ
- Chữ người
tử tù
- Vội vàng
- Tràng
giang
- Đây thôn
Vĩ Dạ
- Tương Tư
Số đỏ ( trích ) Chí phèo Tinh thần thể dục
Vi hành Nhật ký trong tù ( trích)
Từ ấy
*Một số tác phẩm được học trong chương trình Ngữ văn 11
Trang 19VĂN HỌC VN TỪ ĐẦU TK XX – CMT8 1945
ĐẶC ĐIỂM
HIỆN ĐẠI HOÁ
KHÁI NIỆM N NHÂN QUÁ TRÌNH
sự phân hoá phức tạp
BỘ PHẬN VH CÔNG KHAI
VH LÃNG MẠN VH HIỆN THỰC
Trang 20GĐ1 Hán học
canh tân
Chuẩn bị
các đk
để đổi mới
GĐ 2 Trí thức
và Tây Học
Đổi mới chưa đồng đều
G Đ3 Trí thức Tây học trẻ sung sức.
Đổi mới toàn diện.
Một năm của
ta kể như bằng 30 năm của người.
“Có nước mà
chưa có văn”