Nâng cao chất lượng đội ngũ lao động tại bưu điện tỉnh yên bái tt

Đặc biệt Yên Bái là một tỉnh miền núi, trình độ đội ngũ cán bộ công nhân viên còn hạn chế đòi hỏi Bưu điện tỉnh Yên Bái phải tiếp tục đổi mới và không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ l

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

TRẦN VÂN ANH

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ LAO ĐỘNG

TẠI BƯU ĐIỆN TỈNH YÊN BÁI

Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

Mã số : 60.34.04.10

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ HỌC

HÀ NỘI, 2017

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Chiến Thắng

Phản biện 1: TS.Lê Minh Nghĩa

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sau khi chia tách Bưu chính và Viễn thông, đội ngũ lao động Bưu chính của ngành Bưu điện chủ yếu là lao động giản đơn với trình độ thấp Đặc biệt Yên Bái là một tỉnh miền núi, trình độ đội ngũ cán bộ công nhân viên còn hạn chế đòi hỏi Bưu điện tỉnh Yên Bái phải tiếp tục đổi mới và không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ lao động để bước vào giai đoạn phát triển

Như vậy, đề tài: “Nâng cao chất lượng đội ngũ lao động

tại Bưu Điện Tỉnh Yên Bái” nhằm phân tích đánh giá thực trạng về

chất lượng đội ngũ lao động và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ lao động tại Bưu điện tỉnh Yên Bái – sẽ là một việc làm thiết thực và cấp thiết đối với Bưu điện tỉnh Yên Bái trong thời gian tới

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Do tính chất đặc thù của ngành Bưu điện nên có rất ít tác giả quan tâm đến các vấn đề liên quan đến việc phát triển của Ngành Là một thành viên trong ngành Bưu điện, đứng trước tình hình thực tế

tại đơn vị công tác, tác giả mạnh dạn nghiên cứu đề tài: “Nâng cao

chất lượng đội ngũ lao động tại Bưu Điện Tỉnh Yên Bái” nhằm góp

phần vào sự phát triển chung của đơn vị Từ đó, đề ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ lao động tại đơn vị công tác

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn hướng đến các mục tiêu cụ thể sau:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lượng đội ngũ lao động

- Phân tích đánh giá thực trạng về chất lượng đội ngũ lao động

tại Bưu điện tỉnh Yên Bái

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ lao động tại Bưu điện tỉnh Yên Bái

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực tiễn và giải pháp liên quan đến chất lượng đội ngũ lao động và nâng cao chất lượng đội ngũ lao động tại Bưu điện tỉnh Yên Bái

Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung: Nghiên cứu đánh giá thực trạng đội ngũ lao động tại Bưu điện tỉnh Yên Bái để từ đó đưa ra giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ lao động

- Phạm vi về không gian: Bưu điện tỉnh Yên Bái bao gồm Bưu điện tỉnh và các bưu điện huyện, thị xã, thành phố

- Phạm vi về thời gian: Nghiên cứu từ năm 2012 đến năm

2015

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập thông tin

- Phương pháp tổng hợp, xử lý thông tin

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Về lý luận: Luận văn góp phần hệ thống hoá những lý luận

cơ bản chất lượng đội ngũ lao động

- Về thực tiễn: Luận văn giúp phân tích, đánh giá khách quan thực trạng về chất lượng đội ngũ lao động tại Bưu điện tỉnh Yên Bái, giúp cho cán bộ lãnh đạo, quản lý nhìn nhận rõ hơn về chất lượng đội ngũ lao động, để từ đó có cơ sở đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ lao động ở Bưu điện tỉnh Yên Bái hiện nay

7 Cơ cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, bố cục của luận văn bao gồm 4 chương

- Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng đội ngũ lao động ngành Bưu Điện

- Chương 2: Thực trạng chất lượng đội ngũ lao động tại Bưu điện tỉnh Yên Bái

- Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ lao động tại Bưu điện tỉnh Yên Bái

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ LAO ĐỘNG

NGÀNH BƯU ĐIỆN 1.1 Khái niệm

1.1.1 Đội ngũ lao động

Một số khái niệm liên quan đến đội ngũ lao động

Nguồn lao động và lực lượng lao động là những khái niệm có liên quan trực tiếp đến khái niệm đội ngũ lao động

+ Nguồn lao động là bộ phận dân số trong độ tuổi lao động

theo quy định của pháp luật có khả năng lao động, có nguyện vọng tham gia lao động và những người ngoài độ tuổi lao động (trên độ tuổi lao động) đang làm việc trong các ngành kinh tế quốc dân

+ Lực lượng lao động theo quan niệm của Tổ chức Lao động

Quốc tế (ILO - International Labour Organization) là bộ phận dân số trong độ tuổi lao động Theo quy định thực tế đang có việc làm và những người thất nghiệp

Khái niệm đội ngũ lao động

Đội ngũ là khái niệm được sử dụng rộng rãi trong các tổ chức như đội ngũ CBCNV, đội ngũ cán bộ khoa học, đội ngũ nghệ sỹ… Khái niệm đội ngũ được xuất phát từ thuật ngữ quân sự, đó là tổ chức gồm nhiều người tập hợp thành một lực lượng hoàn chỉnh Như vậy, đội ngũ có thể được hiểu là tập hợp một số người có cùng chức năng, nhiệm vụ và nghề nghiệp

1.1.2 Chất lượng đội ngũ lao động

Khái niệm chất lượng đội ngũ lao động

Chất lượng của đội ngũ lao động được đánh giá thông qua các yếu tố làm cho lao động có hiệu quả hơn

Ở từng người lao động cụ thể, chất lượng lao động được thể

hiện trên các khía cạnh: sức khỏe; trình độ học vấn; kiến thức, trình

độ kỹ thuật và kinh nghiệm tích lũy được; ý thức, thái độ, tác phong của người lao động

Ở tổng thể đội ngũ lao động, chất lượng lao động không chỉ xem xét dưới góc độ cá nhân từng người lao động, mà còn thể hiện ở

cơ cấu của đội ngũ lao động xét theo ngành nghề và cơ cấu lao động trong từng ngành cụ thể, cũng như cơ cấu xét theo tính chất lành nghề của chất lượng chuyên môn (theo cấp bậc hay trình độ đào tạo)

và trình độ tổ chức của lao động

1.2 Yêu cầu về chất lượng đội ngũ lao động đối với sự phát triển của ngành Bưu điện

1.2.1 Đặc điểm của ngành Bưu Điện

Lịch sử hình thành và phát triển của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam gắn với tên tuổi ngành Bưu điện và gắn liền với lịch sử cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, bảo vệ và xây dựng Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa

Trong chiến tranh cũng như trong hòa bình, đội ngũ lao

động Bưu điện Việt Nam luôn thể hiện lòng "trung thành" vô hạn với

Tổ quốc, với Đảng, với Nhân dân; "Dũng cảm" trong chiến đấu với

kẻ thù xâm lược, vượt qua hiểm nguy của thiên tai, vượt lên những khó khăn thử thách và dũng cảm ngay với chính bản thân mình; "Tận tụy", trách nhiệm với công việc được tổ chức phân công; "Sáng tạo" trong lao động, sản xuất, kinh doanh; "Nghĩa tình" với các thế hệ đi trước, với đồng chí, đồng nghiệp

1.2.2 Yêu cầu về chất lượng đội ngũ lao động

Đội ngũ lao động trong sản xuất kinh doanh ngành Bưu điện

là một bộ phận lao động cần thiết của toàn bộ lao động xã hội

- Bộ phận lao động trực tiếp thực hiện các dịch vụ Bưu

chính: là bộ phận lao động sáng tạo ra giá trị mới và tạo ra thu nhập quốc dân

- Bộ phận phục vụ thực hiện các dịch vụ bưu chính viễn

thông bao gồm lao động bổ trợ và lao động quản lý

Ngoài hai bộ phận lao động thực hiện hai chức năng chủ yếu của quá trình sản xuất kinh doanh, căn cứ vào chức năng, nội dung công việc của từng lao động người ta chia lao động trong các Bưu điện gồm có các loại sau:

Lao động công nghệ

Lao động bổ trợ

Lao động quản lý

1.3 Tiêu chuẩn đánh giá chất lượng đội ngũ lao động

Để đánh giá chất lượng đội ngũ lao động, ta cần phải xây dựng các tiêu chí đánh giá chủ yếu như:

1.3.1 Trình độ văn hóa

Trình độ văn hoá của dân số hay nguồn lực lao động là chỉ tiêu hết sức quan trọng phản ánh chất lượng của lao động và có tác động mạnh mẽ tới phát triển kinh tế - xã hội

1.3.2 Trình độ chuyên môn kỹ thuật

Trình độ chuyên môn là sự hiểu biết, khả năng thực hành về chuyên môn nào đó Nó biểu hiện trình độ được đào tạo ở các trường trung học chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học, sau đại học, có khả năng chỉ đạo quản lý một công việc chuyên môn nhất định

1.3.3 Sức khỏe của người lao động

Sức khỏe là vốn quý của con người, là tài sản vô giá của con người Người lao động phải đảm bảo sức khỏe tốt để hoàn thành công việc được giao

1.3.4 Kết quả thực hiện công việc

Chất lượng của đội ngũ lao động được đánh giá qua kết quả thực hiện công việc Chất lượng đội ngũ lao động cao hay thấp được

đo bằng kết quả công việc mà người lao động thực hiện và hoàn thành theo đúng tiến độ được giao với chất lượng đảm bảo, không làm ảnh hưởng đến kết quả thực hiện công việc của người khác cũng như không làm ảnh hưởng đến kết quả hoạt động của tổ chức

1.3.5 Năng suất lao động

Năng suất lao động là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh trình độ lao động của người lao động Năng suất lao động chính là kết quả biểu hiện chất lượng đội ngũ lao động của tổ chức và phản ánh được kết quả hoạt động của tổ chức đó

1.3.6 Chất lượng đội ngũ lao động còn được thể hiện thông qua chỉ số phát triển con người HDI

Chỉ số này được tạo bởi 3 yếu tố: tuổi thọ bình quân, thu nhập bình quân trên đầu người, trình độ học vấn.Như vậy, HDI không chỉ đánh giá phát triển con người về mặt kinh tế mà còn nhấn mạnh tới chất lượng cuộc sống và sự công bằng tiến bộ xã hội

1.4.1 Trình độ phát triển kinh tế đất nước

Trình độ` phát triển kinh tế của một quốc gia thể hiện ở cơ

chế vận hành nền kinh tế, phạm vi tham gia phân công, hợp tác lao động, mức độ tiêu dùng, nhu cầu xã hội

1.4.2 Sự phát triển của hệ thống giáo dục – đào tạo

Giáo dục - Đào tạo là nhân tố có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng nguồn nhân lực nói chung và đội ngũ lao động trong từng tổ chức nói riêng Giáo dục – đào tạo phát triển thì trình độ văn hóa và trình độ chuyên môn kỹ thuật, trình độ tay nghề của người lao động càng cao, nâng cao năng lực và phẩm chất của đội ngũ lao động, tạo cho họ khả năng thích ứng được với những yêu cầu ngày càng cao của công việc, đảm bảo cho họ có đủ năng lực trình độ và phẩm chất đạo đức để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

1.4.3 Chính sách tuyển dụng lao động

Lựa chọn và tuyển dụng đội ngũ lao động là công việc tìm kiếm những người có đủ phẩm chất và năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định để bố trí, sử dụng hoặc chuẩn bị sử dụng trong một

tổ chức

Để lựa chọn và tuyển dụng cán bộ quản lý có kết quả tốt cần phải trả lời tốt các câu hỏi: Công việc đòi hỏi làm gì? Phải thực hiện như thế nào? Kiến thức và kỹ năng cần thiết là gì?

1.4.4 Chính sách tiền công, chế độ đãi ngộ khen thưởng và

- Khen thưởng và kỷ luật: Khen thưởng kịp thời, kỷ luật nghiêm minh là yếu tố tác động đến việc nâng cao chất lượng đội ngũ lao động

1.4.5 Sự phát triển hệ thống y tế và chế độ dinh dưỡng

Hệ thống y tế phát triển và chế độ dinh dưỡng được đảm bảo là nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp đến nâng cao thể lực của người lao động Người lao động có sức khỏe tốt sẽ đảm bảo cho người lao động hoàn thành khối lượng công việc hay sản xuất ra khối lượng sản phẩm nhiều nhất với chất lượng đảm bảo

1.4.6 Công tác quản lý, kiểm tra, giám sát đội ngũ lao động

Công tác quản lý, kiểm tra, giám sát đội ngũ lao động có tác dụng nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật, đề cao trách nhiệm và nhằm sử dụng tối đa thời gian lao động của mỗi người

Ngoài ra chất lượng đội ngũ lao động còn chịu sự tác động của nhiều nhân tố khác về tự nhiên và xã hội (lịch sử truyền thống, phong tục tập quán.v.v.)

1.5 Kinh nghiệm nâng cao chất lượng đội ngũ lao động

1.5.1 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới

Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc

1.5.2 Bài học kinh nghiệm áp dụng cho Bưu Điện Tỉnh Yên Bái

✓ Khuyến khích người lao động tham gia nghiên cứu, sáng tạo đóng góp cho sự phát triển của cơ quan, đơn vị

✓ Cần có chiến lược và trách nhiệm đào tạo, đào tạo lại và bồi dưỡng cán bộ

✓ Cần đầu tư thích đáng cho đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ lao động

✓ Cần thực hiện chế độ tiền lương phù hợp, chính sách đãi ngộ lao động thích đáng

✓ Thực hiện chế độ thi tuyển nghiêm ngặt, sau đó thường xuyên

theo dõi, đánh giá quá trình và kết quả lao động

Chương 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ LAO ĐỘNG TẠI

BƯU ĐIỆN TỈNH YÊN BÁI 3.1 Khái quát về Bưu điện tỉnh Yên Bái

Bưu chính Việt Nam

3.1.2 Cơ cấu tổ chức

Cơ cấu tổ chức tại Bưu điện tỉnh Yên Bái bao gồm:

- Ban giám đốc: 01 Giám Đốc và 02 Phó giám đốc

- Các phòng ban chức năng: Phòng Tổ chức – Hành chính, Kế hoạch – Kinh doanh, Kế toán thống kê tài chính, Kỹ thuật – Nghiệp

tâm đến việc thực thi các biện pháp để từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ lao động đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành Cụ thể ngành Bưu điện tỉnh Yên Bái đã thực hiện các chính sách sau:

3.2.1 Thực hiện cơ chế tuyển dụng và bổ nhiệm của ngành Bưu điện

Căn cứ vào kế hoạch nhân lực hàng năm đã được Tổng công

ty duyệt, Bưu điện tỉnh tiến hành tuyển dụng nguồn nhân lực Công tác tuyển dụng được thực hiện theo quy chế tuyển dụng lao động của Tổng công ty ghi tại Quyết định số 403/QĐ-TCCB-HĐQT

- Lập hội đồng thi tuyển

- Tổ chức thi tuyển

- Lập hội đồng tuyển dụng

- Ký kết hợp đồng lao động

3.2.2 Đầu tư cho đào tạo và đào tạo lại đội ngũ lao động

Các loại hình đào tạo đang được áp dụng tại Bưu điện tỉnh Yên Bái gồm có:

Đào tạo sau Đại học: gồm các chuyên ngành Công nghệ thông tin, Quản trị kinh doanh Hình thức là gửi đi các trường trong

và ngoài ngành để đào tạo, kể cả tại chức và chính quy tập trung

Đào tạo đại học, cao đẳng: gồm cả chính quy tập trung và tại chức; đào tạo tại Học viện công nghệ Bưu chính – Viễn thông hoặc các trường ngoài ngành

Đào tạo trung học chuyên nghiệp: gồm cả hai hình thức đào tạo là tại chức và chính quy tập trung, đối tượng là CBCNVC trong ngành và học sinh phổ thông

Đào tạo công nhân: đối tượng là học sinh phổ thông

Đào tạo từ xa: chủ yếu là hình thức tham dự các khoá bồi dưỡng ngắn ngày do Tổng công ty thực hiện thông qua hệ thống

truyền dẫn hội nghị truyền hình

3.2.3 Áp dụng nhiều chính sách và chế độ đối với người lao động

Tiền lương

Quy chế phân phối tiền lương là cơ sở để phân phối tiền lương cho tập thể và trả lương hàng tháng cho cá nhân người lao động Bưu điện tỉnh xây dựng quy chế phân phối tiền lương cho tập thể và cá nhân, đưa vào thực hiện từ 1/1/2013

Tiền thưởng

Chế độ tiền thưởng tại Bưu điện tỉnh Yên Bái khá đa dạng,

có thể phân ra làm 2 nhóm chính như sau:

Nhóm tiền thưởng thực hiện theo kỳ

Nhóm tiền thưởng không thực hiện theo kỳ

Chế độ bảo hiểm

Bưu điện tỉnh Yên Bái thực hiện 5 chế độ bảo hiểm xã hội sau: Chế độ trợ cấp ốm đau, chế độ trợ cấp thai sản, chế độ trợ cấp tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp, chế độ hưu trí, chế độ tử tuất

An toàn vệ sinh lao động

Hàng năm, Bưu điện tỉnh Yên Bái xây dựng kế hoạch Bảo hộ lao động đồng thời với kế hoạch sản xuất kinh doanh Nội dung gồm

có 5 phần: kỹ thuật an toàn và phòng chống cháy nổ; kỹ thuật vệ sinh lao động, phòng chống độc hại và cải thiện điều kiện lao động; trang

bị phương tiện bảo vệ cá nhân; chăm lo sức khỏe người lao động; tuyên truyền, giáo dục huấn luyện về bảo hộ lao động

Các phúc lợi xã hội khác

Quỹ phúc lợi, Quỹ chính sách xã hội, Quỹ tài năng trẻ thực hiện theo quy chế Bưu điện tỉnh

3.2.4 Tăng cường kiểm tra giám sát đối với người lao động

Trong quá trình đánh giá chất lượng đội ngũ lao động, Bưu