Tổ chức và hoạt động của một số thư viện trường trung học phổ thông thuộc huyện Thanh Hà - Hải Dương

LỜI CAM ĐOAN Em xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp của em với đề tài: “Tổ chức và hoạt động của một số thư viện trường trung học phổ thông thuộc huyện Thanh Hà – Hải Dương” dưới sự hướng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN, ĐHQGHN

KHOA THÔNG TIN – THƯ VIỆN

- -

BÙI THỊ PHƯƠNG

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ THƯ VIỆN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

THUỘC HUYỆN THANH HÀ – HẢI DƯƠNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH: THÔNG TIN – THƯ VIỆN

KHÓA: QH–2007–X

HÀ NỘI, 2011

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN, ĐHQGHN

KHOA THÔNG TIN – THƯ VIỆN

- -

BÙI THỊ PHƯƠNG

TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ THƯ VIỆN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

THUỘC HUYỆN THANH HÀ – HẢI DƯƠNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH: THÔNG TIN – THƯ VIỆN

KHÓA: QH–2007–X

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: Th.S Nguyễn Thị Đào

HÀ NỘI, 2011

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp của em với đề tài: “Tổ chức và hoạt động của một số thư viện trường trung học phổ thông thuộc huyện Thanh

Hà – Hải Dương” dưới sự hướng dẫn của giảng viên – Th.S Nguyễn Thị Đào là

đề tài hoàn toàn mới, không trùng lặp, các số liệu hoàn toàn trung thực Nếu sai,

em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm

Hà Nội, tháng 5 năm 2011 Người cam đoan

Sinh viên Bùi Thị Phương K52 Thông tin – Thư viện

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình nghiên cứu và triển khai thực hiện đề tài, ngoài sự nỗ lực của bản thân, em còn nhận được rất nhiều sự động viên, giúp đỡ từ phía gia đình, thầy cô và bạn bè

Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến Th.S Nguyễn Thị Đào, người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình giúp đỡ giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành khóa luận này

Em cũng xin gửi lời cảm ơn tới các thầy, cô trong và ngoài khoa Thông tin – Thư viện, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn đã tận tình dạy dỗ chúng em trong suốt 4 năm học tập và rèn luyện tại trường

Em rất cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình và tạo mọi điều kiện của Ban Giám hiệu các trường trung học phổ thông thuộc huyện Thanh Hà: trường THPT Thanh Hà, trường THPT Hà Bắc, trường THPT Thanh Bình, Trung tâm Giáo dục thường xuyên thuộc huyện Thanh Hà – Hải Dương để em hoàn thành khóa luận này

Lời cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè – những người luôn bên em, động viên và giúp đỡ để em hoàn thành khóa luận và có được kết quả như ngày hôm nay

Mặc dù đã rất cố gắng, song do thời gian và trình độ còn hạn chế nên Khóa luận không thể tránh khỏi những sai sót Em rất mong nhận được sự góp ý quý báu từ các thầy, cô và bạn bè để Khóa luận được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 19 tháng 5 năm 2011

Sinh viên Bùi Thị Phương

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2

2.1 Mục đích nghiên cứu 2

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

3 Lịch sử nghiên cứu 3

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

4.1 Đối tượng 3

4.2 Phạm vi nghiên cứu 3

5 Phương pháp nghiên cứu 3

6 Đóng góp về lý luận và thực tiễn của khóa luận 4

7 Bố cục khóa luận 4

NỘI DUNG 5

Chương 1 KHÁI QUÁT VỀ CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THUỘC HUYỆN THANH HÀ VÀ CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA THƯ VIỆN TRƯỜNG 5

1.1 Các trường THPT thuộc huyện Thanh Hà và thư viện trường 5

1.1.1 Trường THPT Hà Bắc và thư viện của trường 5

1.1.2 Trường THPT Thanh Hà và thư viện của trường 7

1.1.3 Trường THPT Thanh Bình và thư viện của trường 8

1.1.4 Trung tâm GDTX huyện Thanh Hà và thư viện của trung tâm 9

1.2 Chức năng và nhiệm vụ của các thư viện trường phổ thông thuộc huyện Thanh Hà 9

1.2.1 Chức năng 9

1.2.2 Nhiệm vụ 10

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ THƯ VIỆN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

THUỘC HUYỆN THANH HÀ 12

2.1 Tổ chức của các thư viện trường: THPT Hà Bắc, THPT Thanh Hà, THPT Thanh Bình, trung tâm GDTX huyện Thanh Hà 12

2.1.1 Vốn tài liệu 12

2.1.1.1 Sách 12

2.1.1.2 Báo, tạp chí 21

2.1.1.3 Bản đồ, tranh ảnh giáo dục và băng đĩa giáo khoa 22

2.1.2 Cơ sở vật chất – kỹ thuật 23

2.1.2.1 Phòng thư viện 23

2.1.2.2 Trang thiết bị 25

2.1.3 Đội ngũ cán bộ 28

2.1.4 Người dùng tin 29

2.2 Hoạt động của các thư viện trường THPT của huyện Thanh Hà 30

2.2.1 Công tác bổ sung phát triển vốn tài liệu 30

2.2.1.1 Công tác bổ sung 30

2.2.1.2 Thanh lý tài liệu 32

2.2.1.3 Kiểm kê tài liệu 33

2.2.2 Hoạt động xử lý tài liệu 33

2.2.2.1 Xử lý kỹ thuật 34

2.2.2.2 Xử lý hình thức và xử lý nội dung tài liệu 35

2.2.3 Công tác tổ chức kho và bảo quản vốn tài liệu 35

2.2.3.1 Công tác tổ chức sắp xếp kho 35

2.2.3.2 Bảo quản tài liệu 37

2.2.4 Công tác phục vụ người dùng tin 39

2.2.4.1 Tầm quan trọng của công tác phục vụ người dùng tin 39

2.2.4.2 Bộ máy tra cứu của thư viện 39

2.2.4.3 Phương thức phục vụ 41

2.2.5 Ứng dụng công nghệ thông tin của thư viện 44

2.2.6 Quan hệ đối ngoại 47

Chương 3 NHẬN XÉT VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC THƯ VIỆN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THUỘC HUYỆN THANH HÀ 48

3.1 Nhận xét 48

3.1.1 Thành tựu 48

3.1.1.1 Cơ cấu tổ chức 48

3.1.1.2 Công tác phục vụ 50

3.1.1.3 Hiệu quả sử dụng thư viện 50

3.1.1.4 Hoạt động tuyên truyền giới thiệu tài liệu 51

3.1.2 Một số tồn tại 51

3.1.2.1 Vốn tài liệu 52

3.1.2.2 Phòng thư viện và trang thiết bị 52

3.1.2.3 Tổ chức, sắp xếp tài liệu 53

3.1.2.4 Bảo quản tài liệu 54

3.1.2.5 Hoạt động phục vụ bạn đọc 54

3.1.2.6 Công tác tuyên truyền giới thiệu tài liệu 56

3.1.2.7 Quan hệ đối ngoại 56

3.2 Đề xuất giải pháp 56

3.2.1 Cần đầu tư kinh phí để hiện đại hóa cơ sở vật chất cho các thư viện trường học 57

3.2.2 Phát triển và sử dụng hiệu quả vốn tài liệu 58

3.2.3 Nâng cao hiệu quả tổ chức, sắp xếp tài liệu 59

3.2.4 Tăng cường phục vụ bạn đọc và nâng cao văn hóa đọc cho người dùng

tin 59

3.2.5 Quan tâm hơn nữa tới công tác tuyên truyền giới thiệu kho sách của thư viện 61

3.2.6 Giao lưu, hợp tác với các thư viện khác 61

KẾT LUẬN 62

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 63

PHỤ LỤC 65

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Số thứ tự Từ viết tắt Tên đầy đủ

3 GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hệ thống trường phổ thông nằm trong sự điều hành và quản lý của bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hệ thống đó luôn được sự quan tâm, đầu tư, chỉ đạo của Bộ về tất cả cả các lĩnh vực như cơ sở vật chất, đào tạo cán bộ, chương trình giảng dạy…Trong đó, thư viện là lĩnh vực rất được quan tâm Bởi lẽ, thư viện là một trong những yếu tố để đánh giá chất lượng đào tạo của trường, để xét trường chuẩn quốc gia Thư viện thể hiện rõ tinh thần học tập, trình độ nhận thức, trau dồi kiến thức của cán bộ giáo viên và học sinh trong trường Thư viện càng phát triển với số lượng sách lớn, nhiều chủng loại và số vòng quay của sách càng nhiều thì càng chứng tỏ được tầm quan trọng của thư viện, tinh thần hiếu học, ham hiểu biết của giáo viên và học sinh trường đó

Trường trung học phổ thông (THPT) Hà Bắc, THPT Thanh Hà, THPT Thanh Bình, thư viện trung tâm Giáo dục thường xuyên (GDTX) huyện Thanh

Hà là 4 trường phổ thông của huyện Thanh Hà Đội ngũ giáo viên đều đã tốt nghiệp sư phạm chính quy và một số người đã có bằng thạc sỹ Hằng năm, số lượng học sinh của huyện đỗ vào các trường đại học là rất lớn Huyện có được thành công đó là nhờ các trường có đội ngũ cán bộ dạy giỏi, cơ sở vật chất và trang thiết bị tốt, đặc biệt là có sự giúp đỡ của thư viện Mỗi trường trên đều đã

có một cán bộ chuyên trách quản lý thư viện Tổ chức và hoạt động của thư viện các trường có sự khác biệt khá lớn Nhưng hầu hết các thư viện đã làm tốt vai trò của mình – là trường học thứ hai của học sinh

Trước khi trở thành sinh viên khoa Thông tin – Thư viện của trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, tôi đã sinh ra, lớn lên và học tập trên mảnh đất Thanh Hà, đặc biệt là học tập tại trường THPT Hà Bắc, là một người gắn bó thân thiết với thư viện của trường Với mong muốn góp một phần nhỏ bé của

mình vào hoạt động của các thư viện trường phổ thông của huyện Thanh Hà, giúp các thư viện hoạt động tốt hơn Hơn nữa, thư viện trường phổ thông là vô cùng quan trọng với học sinh để các em có thêm hành trang vững chắc, kiến thức

để thi tốt nghiệp, đại học, cao đẳng, trung cấp – nghề và bước vào đời Thư viện trung học phổ thông ra đời là vô cùng cần thiết Vì vậy, tôi đã quyết định chọn

đề tài “Tổ chức và hoạt động của một số thư viện trường trung học phổ thông thuộc huyện Thanh Hà - Hải Dương” làm đề tài Khóa luận của mình

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Đề tài tìm hiểu thực tế về tổ chức và hoạt động của 4 thư viện trường trung học phổ thông của huyện Thanh Hà: thư viện trường THPT Thanh Hà, thư viện trường THPT Hà Bắc, thư viện trường THPT Thanh Bình, thư viện của trung tâm GDTX huyện Thanh Hà Trên cơ sở đó, Khóa luận đưa ra những nhận xét, đánh giá và đề xuất một vài giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các thư viện này, giúp các thư viện trung học phổ thông của huyện Thanh Hà phát triển tốt hơn

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để giải quyết tốt mục đích nghiên cứu, đề tài thực hiện một số nhiệm vụ sau:

- Tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển; chức năng và nhiệm vụ của các thư viện trường trung học phổ thông thuộc huyện Thanh Hà

- Khảo sát thực trạng tổ chức và hoạt động của các thư viện này Công tác

tổ chức với 4 yếu tố cấu thành thư viện: vốn tài liệu, cơ sở vật chất, cán bộ thư viện và người dùng tin Hoạt động của thư viện bao gồm: công tác bổ sung, xử lý tài liệu, tổ chức kho và bảo quản vốn tài liệu, phục vụ bạn đọc, ứng dụng công nghệ thông tin, và quan hệ đối ngoại

- Nhận xét và đề xuất một số kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ, đáp ứng nhu cầu ngày một tốt hơn cho người dùng tin trong trường

3 Lịch sử nghiên cứu

Vấn đề “Tổ chức và hoạt động của thư viện trường học” đã được nhiều sinh viên, nhà khoa học quan tâm, nghiên cứu song chưa có ai nghiên cứu về thư viện các trường phổ thông của huyện Thanh Hà Vì vậy, tôi đã chọn đề tài “Tổ chức và hoạt động của một số thư viện trường phổ thông thuộc huyện Thanh Hà” làm đề tài nghiên cứu của mình

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5 Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận được nghiên cứu dựa trên một số phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp phỏng vấn

- Phương pháp điều tra khảo sát

- Phương pháp phân tích, tổng hợp thông tin

- Phương pháp thống kê, so sánh, đối chiếu

6 Đóng góp về lý luận và thực tiễn của khóa luận

- Về mặt lý luận: khẳng định tầm quan trọng của công tác tổ chức và hoạt động của các thư viện trường THPT thuộc địa bàn huyện Thanh Hà trong quá trình phục vụ công tác học tập, giảng dạy của giáo viên và học sinh của trường

- Về mặt thực tiễn: trên cơ sở tìm hiểu thực trạng tổ chức và hoạt động của một số thư viện trường phổ thông huyện Thanh Hà, phân tích những kết quả đạt được cũng như những mặt còn hạn chế, khóa luận đã đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các thư viện

NỘI DUNG Chương 1 KHÁI QUÁT VỀ CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

THUỘC HUYỆN THANH HÀ VÀ CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ

CỦA THƯ VIỆN TRƯỜNG 1.1 Các trường THPT thuộc huyện Thanh Hà và thư viện trường

1.1.1 Trường THPT Hà Bắc và thư viện của trường

1.1.1.1 Trường THPT Hà Bắc

Trường THPT Hà Bắc là trường cấp 3 công lập, được thành lập vào năm

1979 và nằm trong sự điều hành và quản lý của Bộ GD&ĐT Trường được xây dựng do sự quyên góp của nhân dân và được đặt tại xã Cẩm Chế - huyện Thanh

Hà - tỉnh Hải Dương Đây là địa điểm thuận lợi cho việc đi lại và học tập của học sinh Trường được xây dựng ở một vùng thuần nông, người dân sống chủ yếu bằng nghề làm ruộng và trồng cây ăn quả Kể từ khi thành lập tới nay, với hơn

30 năm xây dựng và phát triển, trường đã trải qua các giai đoạn phát triển như sau:

- Giai đoạn 1979-1993, trường có tên gọi là trường THPT Hà Bắc, đào tạo, giảng dạy cho học sinh 7 xã phía Bắc của huyện Thanh Hà, đó là các xã: Thanh

An, Thanh Lang, Liên Mạc, Tân Việt, Cẩm Chế, Việt Hồng, Hồng Lạc Khi mới thành lập, trường đào tạo rất ít: mỗi khối chỉ có 2 lớp với 50 học sinh/ lớp

- Giai đoạn 1993-1997, do số lớp quá ít nên trường quyết định sát nhập với trường cấp 2 Cẩm Chế, tạo thành trường cấp 2, 3

- Giai đoạn 1997 - nay, khi cơ sở vật chất tốt hơn, số lượng học sinh tăng lên, trường lại tách ra và lấy lại tên gọi cũ là trường THPT Hà Bắc Giai đoạn này, số lượng và chất lượng đào tạo tăng lên nhanh chóng

Hiện nay, trường đã xây mới, mở rộng diện tích với 2 khu nhà 3 tầng, 2 khu nhà 2 tầng khang trang, rộng rãi, cơ sở vật chất được trang bị tốt Số lớp học tăng lên từ 5 lớp ban đầu với 250 học sinh và 11 giáo viên nhưng đến nay đã lên

tới 21 lớp với 43 giáo viên và 968 học sinh, diện tích của trường được mở rộng

từ 13000 m2

lên 17000 m2 Hiện nay, diện tích và lớp học của trường đã đáp ứng đầy đủ cho việc học chính và học thêm của học sinh trong trường Quyết tâm của trường trong năm tới sẽ xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia và thư viện đạt tiên tiến xuất sắc

Chất lượng giảng dạy của trường ngày càng tốt hơn, với nhiều giáo viên dạy giỏi, điểm đầu vào ngày càng cao, đặc biệt là số học sinh thi đỗ đại học, cao đẳng từ con số hơn chục người ban đầu, giờ đã tính đến con số hàng trăm

Nói tóm lại, trường THPT Hà Bắc mặc dù chỉ là một trường khu vực nhưng đã và đang khẳng định rõ vị trí và vai trò quan trọng của mình trong sự nghiệp trồng người

1.1.1.2 Thư viện trường THPT Hà Bắc

Trường THPT Hà Bắc được thành lập năm 1979 nhưng thư viện không thành lập cùng với thời gian đó mà đến tận năm 2000, thư viện của trường mới được thành lập Trước thời gian này, trường không có thư viện, chỉ có một tủ sách phục vụ cán bộ trong trường Thời gian đầu thành lập, vốn tài liệu của thư viện rất ít, chỉ có 753 bản, với tổng số tiền đầu tư là 3.618.400 đồng Càng ngày, thư viện càng được quan tâm đầu tư Năm 2005 - 2006, vốn tài liệu đã lên tới

4661 bản, với số tiền đầu tư cho năm học đó là 69.194.600 đồng, bao gồm sách phát không là 158 bản, với số tiền là 3.420.000 đồng và sách mua trị giá 65.774.600 đồng, bao gồm 3 loại sách là sách tham khảo, sách nghiệp vụ và sách giáo khoa Thời gian gần đây nhất - năm 2010, số sách của thư viện đã lên tới 17.571 bản, tổng số tiền đầu tư cho thư viện năm 2009 - 2010 là 71.112.000 đồng, chủ yếu là dành mua sách tham khảo Ngoài ra, thư viện còn bổ sung báo, tạp chí phục vụ cho giáo viên và học sinh đọc giải trí sau những giờ làm việc và học tập

1.1.2 Trường THPT Thanh Hà và thư viện của trường

1.1.2.1 Trường THPT Thanh Hà

Trường THPT Thanh Hà được thành lập từ rất sớm, từ năm 1965 Đây là trường chuyên cấp 3 của huyện nên thu hút học sinh của tất cả các xã đến học Hiện nay, trường có 1522 học sinh với 33 lớp học, 66 giáo viên có trình độ đại học và 10 giáo viên có trình độ thạc sỹ Diện tích của trường được mở rộng từ

11000 m2 khi mới thành lập lên 14320 m2

vào thời gian hiện nay Trường được xây dựng ở một nơi rộng rãi, thoáng mát, thuận tiện đường giao thông, đối diện thư viện huyện, là nơi tập trung các cơ quan đầu não của huyện Từ khi thành lập đến nay, số lượng giáo viên, học sinh của trường luôn đạt chất lượng tốt nhất của huyện Trường có nhiều cán bộ dạy giỏi cấp trường, huyện, tỉnh; nhiều học sinh

đỗ đại học vào các trường danh giá Năm vừa qua, trường đã có 50% học sinh đỗ đại học và 20% học sinh đỗ vào các trường cao đẳng

Trường mới đưa vào sử dụng khu nhà 3 tầng rộng rãi, khang trang để phục

vụ cho việc học tập của học sinh, phòng cho giáo viên và phòng thư viện Ngoài khu nhà 3 tầng, trường có 1 khu nhà 2 tầng làm phòng hiệu bộ Hiện nay, trường đang xây dựng khu nhà 3 tầng với 9 phòng, tu bổ cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, nâng cao trình độ của giáo viên, chất lượng học tập của học sinh, đầu tư phát triển thư viện để trong thời gian sớm nhất trường sẽ đạt trường chuẩn quốc gia

1.1.2.2 Thư viện trường THPT Thanh Hà

Trước năm 2005, thư viện chỉ là một phòng rất nhỏ do một giáo viên kiêm nhiệm phụ trách Thời gian này, việc phục vụ sách cho giáo viên và học sinh là rất hạn chế

Thư viện được quan tâm tu bổ, phát triển mạnh bắt đầu từ năm 2005 Bắt đầu từ thời gian này, thư viện đã có cán bộ chuyên trách đảm nhiệm Thư viện được chuyển lên tầng 3 của khu nhà mới xây dựng Từ thời gian này, thư viện có

diện tích lớn hơn rất nhiều so với trước đây, với 3 phòng rộng rãi: phòng kho, phòng đọc của học sinh, phòng đọc của giáo viên Tổng diện tích của thư viện là

184 m2 Thư viện đã đạt chuẩn năm học 2007 – 2008 Hiện nay, thư viện có

10898 bản sách với 2000 tên sách tham khảo Với số lượng sách khá lớn, thời gian phục vụ dài nên thư viện đã thu hút đông đảo học sinh lên đọc và mượn sách Quyết tâm của thư viện là trong thời gian tới là sẽ trở thành thư viện tiến tiến

1.1.3 Trường THPT Thanh Bình và thư viện của trường

1.1.3.1 Trường THPT Thanh Bình

Trường THPT Thanh Bình được thành lập vào tháng 8/2000, đây là trường bán công của huyện nên học sinh của trường rất đông Khi mới thành lập, trường chỉ có 5 lớp với 260 học sinh và giáo viên hoàn toàn thuê từ bên ngoài nhưng hiện nay, trường đã có 33 lớp với 1614 học sinh, 74 giáo viên có trình độ đại học và 2 giáo viên có trình độ thạc sỹ Trải qua 11 năm xây dựng và trưởng thành, trường đã có một lần đổi tên Từ khi thành lập đến năm 2007, trường mang tên là “Trường trung học phổ thông bán công Thanh Hà” Năm 2008, trường đã đổi tên thành “Trường trung học phổ thông Thanh Bình Thời gian gần đây, chất lượng đào tạo của trường khá tốt với nhiều học sinh đỗ đại học, cao đẳng Năm vừa qua, trường đã có 150 em đỗ đại học (36%), so với thời gian đầu

là 5 em (2%), gấp 30 lần trong 8 năm Trong thời gian tới, trường sẽ tiếp tục đầu

tư kinh phí để mua sắm trang thiết bị, nâng cao trình độ giáo viên để thực hiện tốt vai trò “trường học thân thiện, học sinh tích cực”

1.1.3.2 Thư viện trường THPT Thanh Bình

Thư viện trường THPT Thanh Bình được thành lập sau khi trường thành lập một năm, tức năm 2001 Khi mới thành lập, thư viện chỉ có một phòng nhỏ

do giáo viên kiêm nhiệm quản lý Sách của thư viện chủ yếu là sách cấp phát từ

Sở Giáo dục, còn việc bổ sung sách rất ít do kinh phí của trường thời gian đầu

còn hạn hẹp và việc xuất bản sách chưa phong phú Năm 2006, thư viện của trường đã có giáo viên chuyên trách quản lý Lúc này, thư viện được mở rộng hơn với 3 phòng và thư viện bắt đầu đưa tài liệu ra phục vụ học sinh Đầu tháng

5 vừa qua, thư viện của trường đã được công nhận là thư viện chuẩn Đây là một thành công rất lớn của trường trong năm học 2010 – 2011

1.1.4 Trung tâm GDTX huyện Thanh Hà và thư viện của trung tâm

1.1.4.1 Trung tâm GDTX huyện Thanh Hà

Trung tâm GDTX huyện Thanh Hà được thành lập năm 1998, đây là trường bổ túc văn hóa của huyện Khi mới thành lập, trường chỉ có 6 lớp với 300 học sinh và 15 giáo viên Hiện nay, trường đã có 1119 học sinh với 26 lớp học và

25 giáo viên Học sinh vào trường phải đạt trình độ bổ túc trung học phổ thông Trường được xây dựng ở nơi rất thuận tiện đường giao thông, gần trung tâm của huyện và nằm liền kề 2 trường trung học nên rất thuận tiện cho việc học tập và đi lại của cán biij giáo viên và học sinh trong trường Trường đang xây dựng khu nhà 3 tầng với 6 phòng học để phục vụ tốt hơn cho việc học tập của học sinh

1.1.4.2 Thư viện của trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Thanh Hà

Thư viện được thành lập sau trường 2 năm, tức năm 2000 Khi mới thành lập, thư viện chỉ có 650 bản sách, số tiền đầu tư cho thư viện là từ 200.000 - 300.000 đồng Hiện nay, trường đã quan tâm hơn đến việc phát triển thư viện: số tiền đầu tư cho thư viện đã lên đến 20.000.000 đồng với vốn tài liệu là 1600 đầu sách Thời gian tới, thư viện sẽ có những chính sách phát triển hơn nữa mọi mặt của thư viện

1.2 Chức năng và nhiệm vụ của các thư viện trường phổ thông thuộc huyện Thanh Hà

1.2.1 Chức năng

Thư viện trường học nói chung và các thư viện THPT thuộc huyện Thanh

Hà nói riêng đều có những chức năng như sau:

- Thư viện trường phổ thông là cơ sở vật chất trọng yếu, trung tâm sinh hoạt văn hoá và khoa học của nhà trường

- Thư viện tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị và xây dựng nếp sống cho các thành viên của nhà trường

- Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học thư viện và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứu cho học sinh

- Thư viện trường phổ thông thuộc thư viện khoa học chuyên ngành giáo dục và đào tạo, nằm trong hệ thống thư viện chung và thực hiện nghiêm chỉnh những văn bản quy phạm pháp luật về công tác thư viện của nhà nước

- Sưu tầm và giới thiệu rộng rãi trong cán bộ, giáo viên và học sinh những sách báo cần thiết của Đảng, nhà nước và của ngành GD&ĐT phục vụ giảng dạy, học tập, nghiên cứu, khoa học giáo dục, bổ sung kiến thức của các bộ môn khoa học, góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

- Tổ chức thu hút toàn thể giáo viên và học sinh tham gia sinh hoạt thư viện thông qua các hoạt động phù hợp với chương trình và kế hoạch dạy học, tìm hiểu nhu cầu của giáo viên và học sinh, giúp họ chọn sách, đọc sách có hệ thống, biết cách sử dụng bộ máy tra cứu, tra cứu thư mục…nhằm sử dụng triệt để kho sách, nhất là các sách nghiệp vụ và sách tham khảo

- Tổ chức quản lý theo đúng nghiệp vụ thư viện, thường xuyên thanh lọc sách, báo cũ, rách nát, lạc hậu; kịp thời bổ sung các loại sách mới Thư viện trường phổ thông cần sử dụng và quản lý chặt chẽ kinh phí thư viện thu được theo đúng mục đích, có kế hoạch chủ động đón đầu tiếp thu sự phát triển của mạng lưới thư viện điện tử, từng bước đưa các trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác quản lý thư viện phục vụ bạn đọc

- Thư viện trường phổ thông thực hiện các hoạt động xử lý kỹ thuật nghiệp

vụ như phân loại, mô tả ấn phẩm, làm thư mục, xây dựng hệ thống tra cứu tìm tin thích hợp

- Các thư viện tổ chức cho học sinh và giáo viên đọc sách tại chỗ và mượn

về nhà, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc học tập và giảng dạy của giáo viên

và học sinh trong trường

- Phối hợp hoạt động với các thư viện trong ngành (thư viện các viện nghiên cứu giáo dục, thị trấn, các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và các thư viện địa phương (thư viện tỉnh, xã, phường, thị trấn, quận, huyện, thị xã.)

Với những nhiệm vụ trên, thư viện các trường phổ thông thuộc huyện Thanh Hà đã làm rất tốt công việc, khẳng định được vị trí của mình trong

hệ thống thư viện trường phổ thông

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ THƯ VIỆN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

THUỘC HUYỆN THANH HÀ 2.1 Tổ chức của các thư viện trường: THPT Hà Bắc, THPT Thanh Hà, THPT Thanh Bình, trung tâm GDTX huyện Thanh Hà

Thư viện các trường đều chịu sự quản lý trực tiếp của Ban Giám hiệu nhà trường Ban Giám hiệu sẽ chỉ đạo thư viện trường triển khai mọi hoạt động, thực hiện đầy đủ theo đúng quyết định đã hướng dẫn của Bộ GD & ĐT về tổ chức và hoạt động của thư viện phổ thông

Bộ phận nghiệp vụ và phục vụ người dùng tin do cán bộ thư viện đảm nhiệm

Tổ chức của thư viện bao gồm 4 yếu tố cấu thành thư viện: vốn tài liệu,

cơ sở vật chất – kỹ thuật, cán bộ thư viện và người dùng tin Để nắm rõ về tổ chức của các thư viện,ta sẽ tìm hiểu các yếu tố cấu thành thư viện

2.1.1 Vốn tài liệu

Vốn tài liệu là yếu tố vô cùng quan trọng vì mục đích bạn đọc đến thư viện là muốn được sử dụng vốn tài liệu đó để phục vụ cho nhu cầu của mình Vốn tài liệu của 4 thư viện là không đồng đều, sự không đồng đều đó được thể hiện cụ thể ở từng loại tài liệu có trong thư viện

2.1.1.1 Sách

Sách là loại tài liệu chủ yếu trong các thư viện, đặc biệt là các thư viện trường phổ thông và chúng được đầu tư phần lớn kinh phí Sách của các thư viện trường THPT được chia làm 3 loại: sách tham khảo, sách nghiệp vụ và sách giáo khoa

a Vốn sách của thư viện trường THPT Hà Bắc

Thư viện đã có được 3 loại sách phải có trong mỗi thư viện trường học Theo số liệu thống kê của cán bộ thư viện năm 2011, thì số lượng sách của thư viện hiện nay là 17.571 bản, cụ thể của từng loại như sau:

Biểu đồ thống kê số lƣợng sách của thƣ viện năm 2011

Qua bảng trên, ta nhận thấy tài liệu chủ yếu của thư viện là sách tham khảo, loại sách này chiếm 4/5 kho sách của thư viện

 Sách tham khảo Như vậy, tài liệu chủ yếu của thư viện là sách tham khảo Loại sách này rất phong phú ở tất cả môn học và được chia làm nhiều loại với số lượng khác nhau, đó là:

- Sách tham khảo của các môn học; sách mở rộng kiến thức, nâng cao trình độ của các môn học Hai loại sách này chiếm số lượng lớn nhất, khoảng

13000 bản

- Sách công cụ, tra cứu: từ điển, tác phẩm kinh điển: 493 bản sách

- Sách đạo đức; sách pháp luật để giáo dục nhân cách, ý thức, lối sống…cho học sinh Hai loại sách này, thư viện có khoảng 300 bản

Điểm nổi bật của sách tham khảo của thư viện là nhiều tên sách và nhiều bản Sách tham khảo của các môn học đã vượt chỉ tiêu đề ra là 05 bản, những sách được mua trong thời gian gần đây có những tên sách lên tới 50 bản/ tên sách Bình quân số sách tham khảo là 15 bản sách/ học sinh

 Sách nghiệp vụ

- Sách nghiệp vụ của giáo viên gồm có 1254 bản, bình quân là 26,1 bản/giáo viên, đã vượt chỉ tiêu đề ra Sách nghiệp vụ đã đảm bảo được cả về số lượng cũng như chất lượng, bao gồm các sách:

- Sách về các văn bản, Nghị quyết của Đảng, văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, ngành, liên Bộ, liên ngành, các tài liệu hướng dẫn của ngành phù hợp với cấp học, bậc học và nghiệp vụ quản lý giáo dục phổ thông

- Sách bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên

- Sách nâng cao trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, tin học và các tài liệu bồi dưỡng theo chu kỳ

Sách nghiệp vụ đã đáp ứng được yêu cầu: mỗi giáo viên bộ môn có 1 bản

và 3 bản lưu trữ tại thư viện

 Sách giáo khoa Sách giáo khoa cũng được quan tâm và bổ sung với số lượng ngày càng nhiều: từ 467 bản (năm 2000) lên 2266 bản (năm 2010) và đầu năm 2011 là 2339 tăng 5 lần Đặc biệt, thư viện trường THPT Hà Bắc đã đảm bảo cho mỗi học sinh

có một bộ sách giáo khoa bằng các hình thức: mua, mượn Thư viện đã làm tốt công tác đảm bảo cho 100% học sinh nghèo, học sinh thuộc diện chính sách xã hội được mượn sách giáo khoa Với học sinh thuộc diện chính sách, mỗi năm thư viện sẽ tặng một bộ sách giáo khoa, còn học sinh nghèo được mượn sách của thư viện

b Vốn sách của thư viện trường THPT Thanh Hà

Cũng như thư viện trường THPT Hà Bắc, thư viện trường THPT Thanh

Hà đã có 3 loại tài liệu cần phải có trong thư viện: sách tham khảo, sách nghiệp

vụ và sách giáo khoa Hiện nay, tổng số bản sách của thư viện là 10898 bản, cụ thể của từng loại sách như sau:

17%

65%

sách nghiệp vụ sách giáo khoa sách tham khảo

Biểu đồ thống kê số lƣợng sách của thƣ viện năm 2010

 Sách tham khảo Theo số liệu thống kê năm học 2006 – 2007 thư viện có khoảng 6001 bản với 1465 tên sách, bình quân là 3,6 bản/ học sinh Sách tham khảo của thư viện được chia làm 4 loại:

- Sách công cụ tra cứu: 15 tên sách với số lượng là 26 bản

- Sách tham khảo các môn học: 1201 tên sách; số lượng 5713 bản

- Sách giáo dục pháp luật: 12 tên sách; số lượng 85 bản

- Sách giáo dục đạo đức: 43 tên sách; số lượng 81 bản

Hiện nay, thư viện cũng gồm 4 loại sách trên nhưng số lượng tăng lên với

10898 bản sách

 Sách nghiệp vụ Trước khi thư viện đạt chuẩn, năm học 2006 – 2007, sách nghiệp vụ của thư viện là 147 tên sách với số lượng là 755 bản, bao gồm các loại sách:

- Các văn bản, nghị quyết của Đảng, văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, tài liệu hướng dẫn của ngành: 16 bản

- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên: 8 tên sách với 75 bản

- Sách bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên

- Sách nâng cao trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, tin học và các tài liệu bồi dưỡng theo chu kỳ

Hiện nay, thư viện đã có thêm sách bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên, sách nâng cao trình độ chuyên môn, tin học, ngoại ngữ Tổng số sách nghiệp vụ hiện nay của thư viện là 1992 bản

 Sách giáo khoa Thư viện đã đảm bảo cho mỗi học sinh có một bộ sách giáo khoa Năm

2006 – 2007, thư viện có một tủ sách giáo khoa dùng chung với khoảng 300 cuốn sách Trong đó, sách giáo khoa lớp 10 là 14 bộ, lớp 11 là 4 bộ, lớp 12 là 5

bộ Hiện nay, số sách giáo khoa của thư viện tăng lên rất nhiều Thư viện đang

có 1893 quyển sách giáo khoa, đầy đủ ở tất cả các khối, môn học

c Vốn sách của thư viện trường THPT Thanh Bình

Sách của thư viện cũng được chia làm 3 loại như các thư viện phổ thông khác là sách tham khảo, sách giáo khoa và sách nghiệp vụ Tính đến thời điểm hiện tại, thư viện có 9073 bản sách, trong đó:

11%

74%

sách nghiệp vụ sách giáo khoa sách tham khảo

Biểu đồ thống kê số lƣợng sách của thƣ viện năm 2011

 Sách tham khảo Hiện tại, thư viện có 6700 bản sách tham khảo, bình quân 4,2 bản/học sinh, được chia làm các loại:

+ Sách công cụ, sách tra cứu: 50 bản + Tủ sách Giáo dục đạo đức: 62 bản + Tủ sách Pháp luật: 56 bản

+ Còn lại 6532 bản là sách tham khảo các môn học

d Vốn sách của thư viện trung tâm GDTX

Thư viện đã có đầy đủ các loại tài liệu như thư viện trường Thanh Hà nhưng số lượng tài liệu của từng loại rất ít Vốn sách của thư viện được thể hiện như sau:

Biểu đồ thống kê số lƣợng sách của thƣ viện năm 2011

Qua biểu đồ trên, ta có thể nhận thấy các loại sách này của thư viện rất đồng đều Ở các thư viện phổ thông khác, sách tham khảo chiếm số lượng lớn nhất nhưng thư viện trung tâm GDTX thì sách nghiệp vụ lại có số lượng nhiều nhất Bởi lẽ, đối tượng mà thu viện phục vụ chỉ có cán bộ quản lý và giáo viên trong trường

 Sách tham khảo Thư viện chỉ có 500 cuốn tham khảo để trên kho giá, chứ không sắp xếp theo hình thức nào Vốn tài liệu tham khảo như vậy là vô cùng nghèo nàn so với các thư viện phổ thông khác trong huyện Các thư viện phổ thông khác, sách tham khảo chiếm số lượng lớn nhất với vài nghìn đến hơn chục nghìn bản nhưng thư viện của trung tâm thì sách tham khảo chỉ đứng hàng thứ 2 với 500 bản sách, Sách tham khảo là tài liệu vô cùng quan trọng để nâng cao trình độ cho giáo viên, học sinh thì nhà trường cần phải đầu tư bổ sung nhưng thư viện của trung tâm Giáo dục thường xuyên của huyện lại không quan tâm đến phát triển loại tài liệu này Sách tham khảo của trung tâm chưa đáp ứng được những yêu cầu theo quy định của Bộ GD&ĐT về số lượng sách tham khảo phải có trong thư viện

 Sách nghiệp vụ Đây là loại tài liệu có số lượng lớn nhất của thư viện với 600 cuốn sách vì hiện tại, thư viện vẫn chỉ phục vụ cán bộ quản lý và giáo viên trong trường nên nguồn tài liệu này vô cùng quan trọng với họ

 Sách giáo khoa Sách này có số lượng bằng sách tham khảo là 500 cuốn Đây là điều rất bất hợp lý Trong khi thư viện trường THPT Hà Bắc có số học sinh ít hơn chỉ có

943 em nhưng sách tham khảo lên đến 13978 cuốn sách, gấp 6 lần sách giáo khoa nhưng thư viện của trung tâm Giáo dục thường xuyên, sách tham khảo lại

có số lượng bằng sách giáo khoa Mà loại tài liệu này, nhu cầu của cán bộ quản

lý cũng như giáo viên không nhiều Điều đó chứng tỏ việc bổ sung sách của thư viện tiến hành chưa tốt

Qua số liệu đã thống kê của 4 thư viện THPT đã được khảo sát thì thấy các thư viện cũng đã có đầy đủ các loại sách nhưng số lượng các loại không giống nhau Hầu hết các thư viện đều có số lượng sách tham khảo chiếm phần lớn trong tổng số vốn tài liệu Tên sách và số lượng của từng tên sách trong từng

loại hầu hết các thư viện đã đạt chỉ tiêu đề ra, chỉ có thư viện trung tâm GDTX là chưa thực hiện tốt yêu cầu này

2.1.1.2 Báo, tạp chí

Báo, tạp chí là nguồn tài liệu bổ ích, giúp cán bộ giáo viên và học sinh mở rộng hiểu biết, thư giãn, giải trí sau những giảng dạy và học tập Nhiều loại báo, tạp chí còn phục vụ rất tốt cho việc học tập và giảng dạy của học sinh và giáo viên

- Hiện nay, thư viện trường THPT Hà Bắc có 4 loại báo là báo: Nhân dân; Hải Dương; Giáo dục và thời đại; Khoa học và đời sống Và 10 loại tạp chí: Văn học tuổi trẻ; Toán học tuổi trẻ; Vật lý tuổi trẻ; Tài hoa trẻ; Thế giới mới; Khoa học đời sống; Giáo dục; Môi trường; Giáo dục đào tạo Hải Dương; Côn Sơn

+ Báo, tạp chí đã của thư viện phù hợp với cấp học, ngành học và có các tạp chí, báo chung của Đảng, Nhà nước, địa phương và các đoàn thể quần chúng

+ Báo, tạp chí của thư viện đã đảm bảo tính phù hợp với lứa tuổi và bậc học của nhà trường

- Báo, tạp chí là loại hình tài liệu mà thư viện trường THPT Thanh Hà đã đưa ra phục vụ theo hình thức mở, bạn đọc được lựa chọn báo, tạp chí để đọc

Hiện nay, thư viện đã có 7 loại báo: Nhân dân; Hải Dương; Giáo dục và thời đại; Lao động; Văn nghệ; Phụ nữ Việt Nam; Tiền phong Và 10 loại tạp chí: Thế giới mới; Văn học và Tuổi trẻ; Giáo dục và Đào tạo Hải Dương; Văn nghệ Hải Dương; Khoa học và môi trường; Giáo dục; Khoa học giáo dục; Thiết bị giáo dục; Thế giới trong ta

- Hiện tại thư viện trường THPT Thanh Bình đang có 5 loại báo và 9 loại tạp chí Cụ thể các loại như sau:

+ Báo: Nhân dân, Hải Dương, Giáo dục thời đại, Phụ nữ Việt Nam, Tiền phong

+ Tạp chí: Văn học tuổi trẻ, Toán học tuổi trẻ, Vật lý tuổi trẻ, Tài hoa trẻ, Thế giới mới, Khoa học đời sống, Giáo dục, Môi trường, Giáo dục đào tạo Hải Dương

- Thư viện trung tâm GDTX đang có những loại báo, tạp chí sau:

+ Báo: Nhân dân, Giáo dục và Đào tạo, Hải Dương

+ Tạp chí: Giáo dục và Thời đại, Vật lý và tuổi trẻ, Khoa học, Công nghệ

và môi trường, Toán học và tuổi trẻ, Văn nghệ Hải Dương, Giáo dục, Văn nghệ, Tài hoa trẻ, Khoa học Giáo dục, Thế giới mới

Thư viện THPT Hà Bắc, thư viện THPT Thanh Hà, thư viện THPT Thanh Bình báo đều được lấy theo ngày, còn tạp chí được lấy theo kỳ Riêng báo của trung tâm GDTX được lấy theo tuần, còn tạp chí được lấy 6 tháng/lần Báo, tạp chí của thư viện THPT Hà Bắc, thư viện THPT Thanh Hà, thư viện THPT Thanh Bình bổ sung như vậy đã đáp ứng được yêu cầu, chỉ có thư viện trung tâm GDTX là chưa tốt vì tính thời sự không cao, tin tức không được cập nhật thường xuyên nên khi báo, tạp chí lấy về nhiều tin tức đã bị lỗi thời Để phục vụ tốt hơn nữa nhu cầu của học sinh, các thư viện nên bổ sung thêm các loại báo như Hoa học trò, Thanh niên, Thế giới số và 1 số loại tạp chí như Tri thức trẻ, Xã hội thông tin, Tuổi trẻ, Sức khỏe và an toàn thực phẩm để học sinh nắm bắt thông tin

và tiếp xúc nhiều hơn với thế giới bên ngoài

2.1.1.3 Bản đồ, tranh ảnh giáo dục và băng đĩa giáo khoa

Thư viện trường THPT Hà Bắc có đầy đủ các loại tranh ảnh giáo dục và băng đĩa giáo khoa Nhưng tranh ảnh giáo dục đã được chuyển sang phòng thiết

bị, đồ dùng để quản lý Hiện tại, thư viện chỉ quản lý băng đĩa giáo khoa Trong thư viện có khoảng 150 bộ băng đĩa giáo khoa

Tài liệu này, thư viện trường THPT Thanh Hà cũng có tất cả các loại tài liệu này nhưng chịu sự quản lý của phòng thiết bị đồ dùng Đây là đặc điểm chung của 3 thư viện trung học phổ thông đạt chuẩn của huyện Thanh Hà

Riêng thư viện của trung tâm GDTX thì tranh ảnh giáo dục chiếm 2/3 diện tích của thư viện Thư viện có đầy đủ các bản đồ địa lý phục vụ học sinh cả 3 khối Số bản đồ hiện có trong thư viện là 115 bản đồ Còn băng đĩa giáo khoa, thư viện bổ sung rất ít Hiện tại, thư viện chỉ có 5 bộ đĩa giáo khoa về văn học Còn các môn học khác vẫn chưa có

Qua những số liệu đã thống kê ở trên, chúng ta có thể thấy rằng bản đồ, tranh ảnh giáo dục và băng đĩa giáo khoa, các thư viện đều có, nhưng có thư viện trường THPT Thanh Hà, thư viện trường THPT Thanh Bình đã chuyển hoàn toàn bộ phận này sang phòng thiết bị đồ dùng; thư viện trường THPT Hà Bắc chỉ quản lý băng đĩa giáo khoa; thư viện trung tâm GDTX do vốn tài liệu ít, kinh phí chưa nhiều nên phòng thiết bị đồ dùng và phòng thư viện là một phòng

2.1.2 Cơ sở vật chất – kỹ thuật

Cơ sở vật chất trang bị cho các thư viện là khá tốt Cơ sở vật chất có một vai trò hết sức quan trọng Nó là nơi để chứa đựng, tàng trữ và bảo quản vốn tài liệu Là nơi để người dùng tin học tập, lĩnh hội tri thức, trao đổi với bạn bè…Cơ

sở vật chất kỹ thuật là những công cụ phục vụ cho việc mượn và đọc tài liệu của học sinh một cách nhanh chóng và đạt hiệu quả Cơ sở vật chất bao gồm phòng

thư viện và trang thiết bị kỹ thuật

2.1.2.1 Phòng thư viện

Phòng thư viện là nơi đặt thư viện Vị trí đặt thư viện cũng là vô cùng quan trọng để thu hút người dùng tin đến sử dụng và người cán bộ chuyên tâm làm việc Nhìn chung, cả 4 thư viện THPT của huyện Thanh Hà đều có các

phòng thư viện nhưng diện tích các phòng có sự khác nhau

 Phòng thư viện của trường THPT Hà Bắc Thư viện của trường THPT Hà Bắc nằm ở tầng 3 của khu nhà 3 tầng Khu nhà mới xây dựng này chuyên để phục vụ việc học tin học, phòng thí nghiệm, để trang thiết bị phục vụ học tập cho học sinh và phòng thư viện

Thư viện bao gồm 4 phòng: kho để sách, phòng đọc của giáo viên, phòng đọc của học sinh và phòng làm việc của cán bộ thư viện với tổng diện tích là 192m2, diện tích cụ thể của các phòng như sau:

- Phòng kho chứa tài liệu: 64m2

- Phòng đọc của học sinh: 64m2

- Phòng đọc của giáo viên: 32m2

- Phòng làm việc của cán bộ thư viện: 32m2 Cách đây gần 1 năm, thư viện nằm ở tầng 2 của khu nhà 2 tầng gần khu nhà hiệu bộ Lúc ấy, thư viện có diện tích nhỏ hơn với 156m2 , vốn tài liệu ít hơn

và chỉ có 3 phòng Sau khi khu nhà 3 tầng được xây xong, thư viện được chuyển lên tầng 3 Ở vị trí này, thư viện thoáng mát và bạn đọc lên thư viện mượn sách thuận tiện hơn vì khu nhà này có hành lang thông sang khu nhà mà học sinh học tập

Kho sách có diện tích là 64 m2 Đây là một trong 2 phòng có diện tích lớn nhất của thư viện Phòng gồm 15 giá để xếp sách và báo, tạp chí Phòng được trang bị hệ thống quạt, điện để thắp sáng kho giá và hệ thống rèm cửa để tránh ánh sáng trực tiếp vào kho sách

 Phòng thư viện trường THPT Thanh Hà Thư viện được đặt ở tầng 3 của khu nhà mới xây Thư viện gồm 3 phòng với tổng diện tích là 184 m2, diện tích cụ thể của các phòng như sau:

- Phòng kho và nơi làm việc của cán bộ thư viện: 35 m2

- Phòng đọc giáo viên: 92 m2

- Phòng đọc học sinh: 57 m2 Như vậy so với thư viện của trường THPT Hà Bắc thì thư viện Thanh Hà

có diện tích nhỏ hơn mặc dù số người dùng tin đông gấp 2 lần (2100 người dùng tin) Diện tích các phòng xây dựng chưa hợp lý, đặc biệt là phòng kho của thư viện Phòng kho là phòng chứa tài liệu phải là phòng có diện tích lớn nhất,

nhưng phòng này lại vô cùng nhỏ, hẹp, chỉ có 35 m2 chỉ = 3/5 diện tích phòng đọc của học sinh và = 2/5 diện tích phòng đọc của giáo viên, vì vậy mà việc sắp xếp kho giá và lấy tài liệu là vô cùng khó khăn Giáo viên chỉ có 82 người, việc đọc và mượn sách của thư viện cũng ít hơn rất nhiều so với học sinh nhưng lại có diện tích lớn nhất Trong thời gian tới, hi vọng thư viện sẽ điều chỉnh các phòng cho phù hợp

 Phòng thư viện trường THPT Thanh Bình Thư viện được chia làm 3 phòng: phòng kho, phòng đọc của học sinh, phòng đọc của giáo viên Các phòng có diện tích khá giống so với thư viện trường THPT Thanh Hà, cụ thể như sau:

- Phòng kho + phòng làm việc của thủ thư: 32 m2

đảm nhiệm 3 chức năng: làm phòng kho, phòng thiết bị đồ dùng, phục vụ việc mượn và trả tài liệu của giáo viên Thư viện hiện tại vẫn chỉ phục vụ cán bộ giáo viên mà chưa phục vụ học sinh

2.1.2.2 Trang thiết bị

Để thư viện hoạt động tốt, đáp ứng được mong muốn của người dùng tin thì trang thiết bị cần phải rất hiện đại Hiện nay, thư viện được đánh giá là hoạt động tốt là những thư viện có trang thiết bị hiện đại

 Trang thiết bị thư viện trường THPT Hà Bắc Trang thiết bị của thư viện khá hiện đại, đáp ứng khá tốt nhu cầu mượn tài liệu của người dùng tin Thư viện có các thiết bị như sau:

- Bàn ghế phòng đọc của giáo viên: 10 bộ = 40 chỗ ngồi

- Bàn ghế phòng đọc của học sinh: 10 bộ = 40 chỗ ngồi

- Bàn ghế làm việc của cán bộ phụ trách thư viện: 2 bộ

- Tủ giá xếp sách báo: 15 cái

- Tủ giá trưng bày: 2 cái

- Tủ đựng sổ sách: 2 cái

- Tủ mục lục: 1 cái với số phích được mô tả là hơn 5000 cái

- Bảng giới thiệu sách: 1 cái

- Máy vi tính: 2 bộ

- Máy in: 2 cái

- Quạt: 10 cái

- Điện thắp sáng: 15 cái

- Bảng nội quy thư viện: 4 cái

- Khẩu hiệu thư viện: 5 cái

- Biểu đồ phát triển vốn tài liệu của thư viện: 1 cái Qua hệ thống trang thiết bị của thư viện, ta có thể đánh giá thư viện được trang bị hiện đại, khá đầy đủ Với trang thiết bị như vậy, thư viện đã phục vụ tốt nhu cầu đọc và mượn sách của người dùng tin Qua khảo sát thì các em học sinh đều rất thích lên thư viện vì ở đó thoáng và mát

 Trang thiết bị thư viện trường THPT Thanh Hà Thư viện được trang bị các thiết bị sau:

- Phòng đọc giáo viên: 32 chỗ ngồi

- Bảng nội quy: 1 cái

- Khẩu hiệu: 6 cái

- Máy tính: 4 bộ

- Biểu đồ phát triển vốn tài liệu của thư viện: 1 cái Thư viện vừa đầu tư mua thêm 3 bộ máy tính, cán bộ thư viện đang cố gắng hoàn tất cơ sở dữ liệu để năm sau có thể cho học sinh tra tìm sách trong cơ

sở dữ liệu, thông qua máy tính

 Trang thiết bị thư viện trường THPT Thanh Bình Thư viện trang bị khá đầy đủ, bao gồm các trang thiết bị sau:

- Bàn ghế phòng đọc của giáo viên: 20 bộ = 40 chỗ ngồi

- Bàn ghế phòng đọc của học sinh: 4 bộ = 32 chỗ ngồi

- Bàn ghế làm việc của cán bộ phụ trách thư viện: 2 bộ

- Tủ giá xếp sách: 11 cái

- Tủ giá trưng bày giới thiệu sách: 4 cái

- Hướng dẫn sử dụng mục lục thư viện: 1 cái

- Biểu đồ phát triển sách: 1 cái

- Khẩu hiệu trang trí phòng đọc của giáo viên và học sinh: 8 cái

- Nội quy thư viện: 1 cái

- Bảng giới thiệu sách mới: 1 cái

- Lịch hoạt động của thư viện: 1 cái

- Tủ đựng báo, tạp chí: 1 cái

- Tủ sách đạo đức: 1 cái

- Tủ sách pháp luật: 1 cái

- Tủ sách giáo khoa dùng chung: 1 cái

- Bàn để sổ sách thư viện: 1 cái

- Tủ mục lục: 1 cái với số phích với số phích được mô tả là 1230 cái

- Máy vi tính: 3 bộ

- Máy in: 2 cái

- Máy ép ảnh: 1 cái

- Máy scan ảnh: 1 cái Qua những số liệu đã thống kê ở trên, ta có thể thấy rằng Ban Giám hiệu trường THPT Thanh Bình đã có sự quan tâm, đầu tư nhiều cho thư viện

 Trang thiết bị thư viện của trung tâm GDTX Trang thiết bị của thư viện rất nghèo nàn, chỉ bao gồm có:

- Tủ đựng sách báo: 3 cái

- Bàn làm việc của cán bộ thư viện: 1 cái

- Điện: 8 bóng

- Quạt: 2 cái Trong thời gian tới, thư viện sẽ được cấp kinh phí để mua sắm thêm một

số trang thiết bị, lúc đó thư viện sẽ có điều kiện phát triển tốt hơn

2.1.3 Đội ngũ cán bộ

Để thư viện hoạt động tốt thì cán bộ thư viện giữ vai trò vô cùng quan trọng Họ chính là linh hồn của thư viện, là cầu nối thư viện với người dùng tin, đưa bạn đọc tiếp cận với nguồn tri thức một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất

4 thư viện trung học phổ thông của huyện Thanh Hà, trình độ của cán bộ có sự khác nhau, nhưng họ đều đã làm tốt vai trò của mình: là cầu nối giữa bạn đọc với vốn tài liệu

- Hiện nay, thư viện trường THPT Hà Bắc có một cán bộ trực tiếp phụ trách thư viện Trình độ chuyên môn của cán bộ: tốt nghiệp trung học sư phạm

và đại học ngành thông tin – thư viện Số năm công tác tại thư viện là 11 năm

Số lần được bồi dưỡng nghiệp vụ thư viện trường học: 7 lần Cán bộ thư viện là một người rất yêu nghề, nhiệt tình với công việc, ham học hỏi, giúp đỡ mọi người Năm 2007, cô đã đạt giải nhất trong cuộc thi “cán bộ thư viện giỏi” toàn quốc Cô là một cán bộ giàu kinh nghiệm và năng lực chuyên môn trong công tác

thư viện trường học Ngoài cán bộ phụ trách chính, thư viện còn có một số giáo viên được phân công giúp thư viện vào một số buổi nhất định Cán bộ thư viện thường xuyên được bồi dưỡng nghiệp vụ thư viện, tự học tập để nâng cao trình

độ chuyên môn và giao tiếp với người dùng tin Vì vậy mà công tác phục vụ bạn đọc ngày càng trở nên tốt hơn

- Thư viện trường THPT Thanh Hà cũng đã có một cán bộ chuyên trách quản lý thư viện Cô đã công tác tại thư viện được 5 năm Trình độ của cán bộ: tốt nghiệp đại học tại chức ngành Thông tin – Thư viện của trường Đại học Văn hóa Cô là một người rất tận tụy với nghề Tuy thời gian công tác chưa lâu nhưng trình độ chuyên môn của cô rất vững vàng, rất thân thiện, nhiệt tình với người dùng tin

- Thư viện trường THPT Thanh Bình đã có một cán bộ phụ trách thư viện

từ năm 2006 Cô đã tốt nghiệp đại học sư phạm và đang học tại chức đại học Thông tin – Thư viện

- Thư viện trung tâm GDTX đã có một cán bộ kiêm nhiệm phụ trách thư viện Cô đã phụ trách thư viện được 3 năm, bắt đầu từ năm 2008 Bên cạnh việc phụ trách thư viện, cô còn quản lý phòng thiết bị đồ dùng và phòng kế toán

Nói tóm lại, mỗi thư viện của trường THPT thuộc huyện Thanh Hà đều đã

có một cán bộ quản lý thư viện Cán bộ quản lý thư viện đã có bằng cấp, hoặc đã được đào tạo về thư viện nên quản lý khá tốt thư viện

2.1.4 Người dùng tin

Người dùng tin là yếu tố quyết định sự tồn tại của thư viện Bởi vì, thư viện được xây dựng là để phục vụ nhu cầu của người dùng tin Người dùng tin của các thư viện phổ thông thuộc huyện Thanh Hà cũng như các thư viện trường phổ thông khác, bao gồm tất cả mọi thành viên trong nhà trường: giáo viên, học sinh, cán bộ nhân viên và có thể phục vụ cán bộ địa phương nơi nhà trường làm việc (khi họ có nhu cầu)

Cán bộ quản lý và giáo viên đến thư viện mượn sách tham khảo, sách nghiệp vụ để phục vụ cho việc nâng cao trình độ chuyên môn của mình; nâng cao trình độ tin học, ngoại ngữ cũng như hiểu biết kiến thức chung về xã hội, khoa học,…và mượn báo, tạp chí để thư giãn, cập nhật thông tin

Học sinh đến thư viện mượn sách tham khảo phục vụ cho việc học tập các môn trên lớp, tích lũy kiến thức thi học sinh giỏi, thi tốt nghiệp và đặc biệt là kỳ thi quyết định – thi đại học, cao đẳng Ngoài ra, khi đến thư viện, học sinh tìm được môi trường học tập tốt với nhiều bạn ham học, nhiệt tình giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Ở thư viện trường THPT Thanh Hà, bạn đọc đến thư viện còn để mượn báo, tạp chí nhằm mục đích cập nhật thông tin, nắm bắt những tin tức thời

sự trong nước và trên thế giới, hiểu biết về thế giới xung quanh Thư viện trường THPT Hà Bắc, thư viện trường THPT Thanh Hà, thư viện trường THPT Thanh Bình đã trở thành người bạn thân thiết, không thể thiếu được để các bạn học sinh bước nhanh đến thành công Thư viện thực sự trở thành trường học thứ 2 của các bạn

2.2 Hoạt động của các thư viện trường THPT của huyện Thanh Hà

2.2.1 Công tác bổ sung phát triển vốn tài liệu

2.2.1.1 Công tác bổ sung

Bố sung phát triển vốn tài liệu là công tác quan trọng có tính chất quyết định ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động của thư viện Đây là quá trình thường xuyên đổi mới vốn tài liệu bằng những tài liệu có giá trị phù hợp, đồng thời thanh lý những tài liệu không còn giá trị làm cho vốn tài liệu trong thư viện phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của trường và nhu cầu tin của người dùng tin

Đây là một hoạt động rất khó khăn để thực hiện tốt, chiếm phần lớn kinh phí của thư viện Để làm tốt được hoạt động này, thì người bổ sung cần phải nắm rất rõ nhu cầu tin của thư viện để bổ sung tài liệu cho phù hợp, đáp ứng được yêu

cầu; tiếp đó, cán bộ thư viện phải chọn được những nơi uy tín để mua được những sách đảm bảo chất lượng

- Công tác bổ sung phát triển vốn tài liệu của thư viện trường THPT Hà Bắc rất được Ban Giám hiệu quan tâm Năm học 2005 - 2006, thư viện đã đầu tư 64.137.600 đồng để hoạt động, trong đó bổ sung vốn tài liệu là 45.287.600 đồng

Cụ thể bổ sung như sau:

+ Sách nghiệp vụ: 236 bản Trị giá: 2.137.400 đồng + Sách tham khảo: 983 bản Trị giá: 40.600.200 đồng + Báo, tạp chí: 2.550.000 đồng

Năm học 2006 - 2007, thư viện đã đầu tư 54.254.200 đồng để bổ sung vốn tài liệu, trong đó tiền để mua sách tham khảo lên tới 50.573.200 đồng Năm 2007 – 2008 đã đầu tư mua đầy đủ cả 3 loại sách, trong đó sách tham khảo vẫn chiếm phần lớn kinh phí

+ Sách giáo khoa: 344 bản Trị giá: 3.157.800 đồng + Sách nghiệp vụ: 151 bản Trị giá: 2.138.000 đồng + Sách tham khảo: 1889 bản Trị giá: 57.267.500 đồng

Số tiền bổ sung sách, đặc biệt năm học 2009 – 2010, tổng số tiền đầu tư cho thư viện theo thông tư 30 là 71.112.000, trong đó:

+ Tiền đầu tư mua sách giáo khoa là 56 bản Trị giá: 587.000 đồng + Tiền đầu tư mua sách nghiệp vụ là 236 bản Trị giá: 2.138.000 đồng + Tiền đầu tư mua sách tham khảo là 2191 bản Trị giá: 70.525.000 đồng Thông qua số liệu đã thống kê ở trên, ta nhận thấy tài liệu được bổ sung phần lớn là sách tham khảo, với số lượng sách lớn cho 4 môn là Toán, Lý, Hóa, Sinh, đáp ứng nhu cầu đào tạo của trường (chuyên sâu về khối A, B)

- Thư viện trường THPT Thanh Hà cũng rất chú trọng đến công tác bổ sung Năm 2006 – 2007, tổng số đầu tư cho thư viện là: 83.302.400 đồng Hiện nay, số tiền đầu tư cho thư viện là 90 triệu đồng