tóm tắt Tìm hiểu công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân đội

Vai trò của công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu trong hoạt động của Thư viện Quân đội .... MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN, GIỚI THIỆU

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

KHOA THÔNG TIN – THƯ VIỆN

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined.

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 Tình hình nghiên cứu theo hướng đề tài 3

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 3

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 3

7 Cấu trúc của Khóa luận 4

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ THƯ VIỆN QUÂN ĐỘI VÀ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN, GIỚI THIỆU TÀI LIỆU 8

1.1 Giới thiệu khái quát về Thư viện Quân đội 8

1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 8

1.1.2 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ 10

1.1.3 Đội ngũ cán bộ 16

1.1.4 Người dùng tin và nhu cầu tin tại Thư viện Quân đội 17

1.2 Tổng quan về công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu 19

1.2.1 Khái niệm 19

1.2.2 Vai trò, ý nghĩa của công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu 20

1.2.3 Các hình thức tuyên truyền, giới thiệu tài liệu 21

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 24

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN, GIỚI THIỆU TÀI

LIỆU TẠI THƯ VIỆN QUÂN ĐỘI Error! Bookmark not defined

2.1 Vai trò của công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu trong hoạt động của

Thư viện Quân đội Error! Bookmark not defined

2.2 Các yếu tố hỗ trợ công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân

đội Error! Bookmark not defined

2.2.1 Nguồn tài liệu của Thư viện Quân độiError! Bookmark not defined 2.2.2 Cơ sở vật chất phục vụ công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu 34

2.2.3 Đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu 35

2.2.4 Một số sản phẩm – dịch vụ thông tin thư viện của Thư viện Quân đội 35

2.3 Hoạt động tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân đội 40

2.3.1 Tuyên truyền trực quan 40

2.3.1.1.Trưng bày tài liệu 40

2.3.1.2 Triển lãm tài liệu 42

2.3.1.3 Biểu ngữ thư viện 44

2.3.2 Tuyên truyền bằng miệng Error! Bookmark not defined 2.3.2.1 Các hội thảo, tọa đàm về sách Error! Bookmark not defined 2.3.2.2 Nói chuyện chuyên đề Error! Bookmark not defined 2.3.2.3 Giao lưu văn học Error! Bookmark not defined 2.3.2.4 Hội thi tuyên truyền, giới thiệu sáchError! Bookmark not defined. 2.3.3 Hội nghị bạn đọc 53

2.4 Nhận xét, đánh giá về công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân đội 55

2.4.1 Ưu điểm 55

2.4.2 Hạn chế 56

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 57

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN, GIỚI THIỆU TÀI LIỆU TẠI THƯ VIỆN

QUÂN ĐỘI Error! Bookmark not defined

3.1 Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ Error! Bookmark not defined

3.2 Nâng cấp cơ sở hạ tầng, đầu tư trang thiết bị và cơ sở vật chất Error! Bookmark not defined

3.3 Xây dựng chiến lược marketing nhằm quảng bá hoạt động của Thư việnError! Bookmark not defined

3.4 Đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, giới thiệu tài liệu Error! Bookmark not defined

3.5 Tăng cường kinh phí cho công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu Error! Bookmark not defined.

3.6 Đẩy mạnh công tác bổ sung, thu thập, sưu tầm tài liệu 57 3.7 Mở rộng hợp tác, liên kết với các cơ quan thông tin – thư viện khác 57

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 65

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 67

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã làm cho khối lượng thông tin – tri thức của mỗi quốc gia nói riêng, và của toàn nhân loại nói chung tăng cách lên một cách nhanh chóng Để đưa khối lượng thông tin khổng lồ này đến với người dùng tin, đòi hỏi chúng ta phải có những biện pháp tuyên truyền

và giới thiệu hữu hiệu, khoa học Đây chính là chìa khóa cho sự thành công của mỗi

cơ quan thông tin – thư viện trong công tác tổ chức và phục vụ bạn đọc của mình

Thư viện Quân đội là thư viện chuyên ngành quân sự lớn nhất cả nước không chỉ là nơi tàng trữ, bảo tồn, bảo quản nguồn di sản văn hóa dân tộc, nguồn

tri thức của nhân loại mà còn là nơi truyền bá các thông tin quân sự quan trọng, góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội và an ninh – quốc phòng

Với tính chất là thư viện khoa học chuyên ngành, Thư viện Quân đội có số lượng vốn tài liệu vô cùng phong phú và đa dạng về tất cả các lĩnh vực và loại hình tài liệu, đặc biệt là tài liệu thuộc lĩnh vực quân sự

Để đáp ứng nhu cầu sử dụng thông tin ngày càng cao của mọi đối tượng người dùng tin, Thư viện Quân đội cần có những biện pháp tổ chức phục vụ khoa học và hiện đại Trong những năm gần đây, công tác tuyên truyền giới thiệu tài liệu của Thư viện đã được quan tâm và chú trọng hơn nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của thư viện nói chung và công tác phục vụ bạn đọc đến với Thư viện nói riêng

Với ý nghĩa quan trọng đó, tôi đã quyết định chọn đề tài “Tìm hiểu công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân đội” làm đề tài cho Khóa luận của mình

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

2.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của Khóa luận là công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu

Khóa luận giới hạn phạm vi về thời gian là: từ năm 2007 đến nay

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu với mục đích tìm hiểu thực trạng công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân đội Qua đó, tác giả đưa ra những nhận xét, đánh giá về công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện, đồng thời, đề

ra một số giải pháp và phương hướng phát triển nhằm hoàn thiện công tác này trong giai đoạn tiếp theo, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả của công tác

tổ chức phục vụ người dùng tin nói riêng và toàn bộ hoạt động của Thư viện

Quân đội nói chung

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu đặc điểm của Thư viện Quân đội

- Nghiên cứu nội dung, thành phần vốn tài liệu và các hình thức tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân đội

- Phân tích, đánh giá công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân đội

- Đưa ra những nhận xét, đánh giá và đề xuất giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện

4 Tình hình nghiên cứu theo hướng đề tài

Đã có một số bài báo, tạp chí viết về công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu nói chung và công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân đội nói riêng, song tính đến thời điểm hiện tại thì chưa có đề tài nghiên cứu nào tìm hiểu về thực trạng công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân đội Vì vậy, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài này cho Khóa luận tốt nghiệp của mình là hoàn toàn phù hợp

Tác giả hi vọng rằng những kết quả đạt được trong nghiên cứu này sẽ là những đóng góp thiết thực về mặt lý luận cũng như thực tiễn trong việc đánh giá

và đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân đội

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

* Cơ sở lý luận:

Khóa luận được nghiên cứu dựa trên cơ sở quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác thông tin – thư viện

* Phương pháp nghiên cứu:

Để hoàn thành Khóa luận, tác giả đã sử dụng và kết hợp một số phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp khảo sát, điều tra thực tế

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp phỏng vấn

- Phương pháp thống kê, so sánh, đánh giá

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Qua đề tài này, tác giả hy vọng sẽ có những đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn như sau:

- Tìm hiểu công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện Quân đội

- Phân tích ưu điểm và hạn chế, đưa ra một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu của Thư viện Quân đội

7 Cấu trúc của Khóa luận

Chương 1: Giới thiệu khái quát về Thư viện Quân đội và công tác tuyên

truyền, giới thiệu tài liệu

Chương 2: Thực trạng công tác tuyên truyền, giới thiệu tài liệu tại Thư viện

Quân đội

Chương 3: Một số giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động

của công tác giới thiệu, tuyên truyền tài liệu tại Thư viện Quân đội

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ THƯ VIỆN QUÂN ĐỘI VÀ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN, GIỚI THIỆU TÀI LIỆU

1.1 Giới thiệu khái quát về Thư viện Quân đội

1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Thư viện Quân đội (Trụ sở tại 83 Lý Nam Đế, Hà Nội) là cơ quan văn hóa, giáo dục và thông tin khoa học; đồng thời là thư viện khoa học chuyên ngành quân sự cấp Nhà nước, là Thư viện cấp Bộ Quốc Phòng – trung tâm đầu ngành của hệ thống thư viện trong Quân đội Nhân dân Việt Nam

Sau khi cuộc kháng chiến chống Pháp thắng lợi, trên miền Bắc, quân đội

ta bước vào xây dựng theo hướng chính quy, hiện đại Nhằm thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền giáo dục đường lối chính sách của Đảng đồng thời đáp ứng nhu cầu bức thiết của cán bộ chiến sĩ trong việc học tập, nâng cao tư tưởng chính trị, quân sự, văn hóa và nhu cầu giải trí lành mạnh, ngày 15 tháng 11 năm 1957, thực hiện chỉ thị của Tổng Quân ủy – trực tiếp là của đồng chí Nguyễn Chí Thanh, phó Bí thư Tổng Quân ủy, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, TVQĐ được thành lập Tiền thân của Thư viện là tủ sách của Tổng Quân ủy ở chiến khu Việt Bắc với vốn sách ban đầu gần 500 bản sách được BQP trao lại

Những ngày đầu mới thành lập, Thư viện có vốn tài liệu ít ỏi, cơ sở vật chất thiếu thốn, biên chế 3 cán bộ và trụ sở làm việc chật hẹp Những năm 1959 -

1960, Thư viện đã cử người xuống các đơn vị bộ đội để sưu tầm sách báo về quân sự, đặt mua thường xuyên sách quốc văn và ngoại văn, sưu tầm tài liệu ở các học viện và các trường đại học Theo thời gian, vốn tài liệu của Thư viện ngày càng tăng về số lượng, đến cuối năm 1962 vốn tài liệu đã lên tới 62.956 cuốn Nhằm phát huy hiệu quả của vốn tài liệu quý báu đó Thư viện đã tiến hành hàng loạt các biện pháp nhằm thu hút bạn đọc như: tổ chức phòng đọc, phòng

mượn, phục vụ lưu động, tổ chức các cuộc mạn đàm với bạn đọc, phục vụ bằng thư mục, triển lãm…Cuối năm 1963 kho sách của Thư viện tới đã lên 75.462 bản sách, 1.564 tập tạp chí Đây cũng là năm TVQĐ bắt đầu tiến hành sưu tầm các tư liệu có nội dung chủ yếu là về các vấn đề quốc tế, các vấn đề lịch sử Đảng, lịch

sử quân đội…

Giai đoạn 1965 – 1975, cả nước có chiến tranh, quán triệt chỉ thị “Công tác văn hóa văn nghệ trong thời chiến”, mặc dù phải di chuyển địa điểm nhiều lần nhưng Thư viện vẫn phải đảm nhận công tác phát hành sách cho toàn dân, góp phần vào việc giáo dục tư tưởng yêu nước, cách mạng, khơi dậy lòng nhiệt thành và ý chí đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược Trong giai đoạn này nhiệm vụ đặt ra cho TVQĐ là từ một thư viện mang tính phổ thông phải xây dựng thành một thư viện khoa học chuyên ngành quân sự lớn nhất trong hệ thống thư viện Nhà nước Trước vai trò và nhiệm vụ mới, tháng 01 năm 1973, BQP quyết định lấy khu nhà số 83 phố Lý Nam Đế - Hà Nội làm trụ sở chính cho TVQĐ

Năm 1975, miền Nam hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, Thư viện đã kịp thời cấp phát hàng triệu cuốn sách tới các vùng mới giải phóng Chính năm 1975, chỉ trong một thời gian ngắn, TVQĐ đã tiếp nhận hàng chục tấn sách báo thu hồi của Mỹ - Ngụy, làm giàu thêm kho sách tra cứu của quân đội Đây là vốn sách báo xuất bản dưới chế độ Mỹ - Ngụy đầy đủ nhất ở miền Bắc Giai đoạn này Thư viện phát triển toàn diện về mọi mặt: xây dựng kho sách, đẩy mạnh nghiệp vụ tổ chức, tăng cường phục vụ cho cán bộ và chiến sĩ trong và ngoài quân đội Tính đến cuối năm 1975, vốn tài liệu của Thư viện đã có

27 823 tên sách với hơn 15 vạn bản và 45.000 tập báo, tạp chí

Hệ thống Thư viện toàn quân có vai trò hết sức quan trọng mà đứng đầu là

Thư viện Quân đội Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã viết: “Thư viện là công cụ

cực kỳ quan trọng để truyền bá tư tưởng, đường lối cũng như khoa học quân

sự trong đông đảo cán bộ và chiến sĩ của quân đội ta” Vì vậy, chúng ta phải

“Xây dựng Thư viện Quân đội thành một trong những trung tâm khoa học và văn hóa quan trọng của quân đội ta”

Đến nay, hơn 50 năm hoạt động (1959 – 2012), TVQĐ đã trở thành một thư viện tầm cỡ quốc gia, là thư viện khoa học đầu ngành của hệ thống thư viện Quân đội Nhân dân Việt Nam với trên 400.000 bản sách, gần 2.000 loại báo, tạp chí, hàng trăm băng hình, đĩa CD – ROM Hàng năm, Thư viện phục vụ trên 50.000 lượt bạn đọc và 200.000 lượt tài liệu

Cùng với thời gian lao động và chiến đấu, TVQĐ đã có những bước tiến

về mọi mặt, phát triển cả về số lượng và chất lượng TVQĐ đã được Nhà nước phong tặng 01 huân chương Quân công hạng Nhì, 01 huân chương Quân công hạng Ba, 01 huân chương Lao động, 01 huân chương Chiến công hạng Nhì, 01 huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhì Ngoài ra, TVQĐ nhận nhiều bằng khen

và cờ thưởng luân lưu của Nhà nước và Bộ Quốc phòng

- Là trung tâm luân chuyển sách báo phục vụ bạn đọc

Thư viện đáp ứng nhu cầu bạn đọc nghiên cứu về chiến tranh, chiến thuật

và quân sự, những vấn đề kinh tế và quốc phòng, khoa học quân sự phục vụ cho công tác Đảng, công tác chính trị trong quân đội, cung cấp các tài liệu cần thiết cho cán bộ lãnh đạo của Đảng, Nhà nước Đây là chức năng chung của các loại hình thư viện, nhưng cũng chính là chức năng đặc thù riêng của TVQĐ

- Là Trung tâm thông tin khoa học quân sự và biên soạn thư mục phục

vụ công tác nghiên cứu khoa học, phục vụ công tác Đảng – công tác chính trị

TVQĐ có trách nhiệm thông tin về tài liệu trên tất cả các lĩnh vực chính trị quân sự cho các cấp lãnh đạo, cán bộ và chiến sĩ các đơn vị trong quân đội Để làm được điều này, Thư viện cần chú trọng biên soạn nhiều loại hình thư mục và

ấn phẩm thông tin với nội dung phong phú bám sát các nhiệm vụ chính trị, quân

sự của Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang và nhu cầu của người dùng tin

- Là trung tâm chỉ đạo và hướng dẫn nghiệp vụ cho các thư viện trong quân đội

Thư viện là cơ quan tham mưu giúp TCCT chỉ đạo hoạt động và bồi dưỡng nghiệp vụ, phát triển hệ thống thư viện trong quân đội Là nơi trực tiếp cung cấp sách cho các đơn vị quân khu, quân đoàn, quân binh chủng, phổ biến kinh nghiệm hoạt động của các thư viện lớn trong và ngoài nước cho các thư viện trong hệ thống của mình

Hiện nay, toàn quân có 249 thư viện, 849 phòng đọc cấp trung đoàn, 1.541

tủ sách Hồ Chí Minh

- Là trung tâm trao đổi sách, báo, tài liệu với quốc tế

Là thư viện chuyên ngành quân sự lớn nhất quốc gia TVQĐ luôn cố gắng duy trì mối quan hệ tốt với các thư viện ở một số nước trên thế giới như: Nga, Pháp, Anh, Trung Quốc… Việc trao đổi thông tin, tài liệu được thực hiện thông qua đại sứ quán Việt Nam ở nước ngoài, và dưới hình thức đặt mua hàng năm khoảng 500 tên sách nước ngoài, 80 – 100 loại báo, tạp chí ngoại văn Ngoài ra

hàng năm Thư viện còn duy trì đều đặn gửi trao đổi, tặng biếu cho TVQĐ Lào sách của nhà xuất bản khác (mỗi tên 2 bản) và 5 loại báo: Nhân dân, Quân đội Nhân dân, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, Tạp chí Văn nghệ quân đội, Tiền phong

- Là trung tâm phát hành sách cho toàn quân

Tháng 12/ 2001, BQP ban hành quy định 3425/2001 “Quy định về tiêu chuẩn đời sống văn hóa tinh thần trong quân đội” quy định tiêu chuẩn sách báo theo lộ trình: 200 trang/2002; 210 trang/2003; từ 2004 đến 2007 nâng lên mức

250 trang TVQĐ đã đóng vai trò quan trọng trong việc bổ sung vốn tài liệu sách báo cho thư viện toàn quân, góp phần nâng cao chất lượng đời sống văn hóa tinh thần cho các chiến sĩ

1.1.2.2 Nhiệm vụ

- Thu thập các loại tài liệu trong và ngoài nước; xử lý kỹ thuật tài liệu, xây dựng bộ máy tra cứu thông tin; tổ chức sắp xếp, bảo quản kho tài liệu của Thư viện

- Tổ chức các loại hình phục vụ đọc, mượn, trả lời yêu cầu bạn đọc, tuyên truyền, giới thiệu sách báo cho các đối tượng bạn đọc trong và ngoài quân đội

- Biên soạn và phát hành các loại hình thông tin thư mục, cung cấp thông tin phục vụ lãnh đạo, chỉ huy các cấp và cán bộ, chiến sĩ trong quân đội

- Nghiên cứu thư viện học và ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động thông tin thư viện

- Bảo quản vốn tài liệu, phương tiện, trang thiết bị, cơ sở vật chất và các tài sản khác của Thư viện

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, nhân viên thư viện trong quân đội

- Tổ chức bổ sung sách tập trung cung cấp cho các đơn vị, bảo đảm đời sống văn hóa, tinh thần cho bộ đội trong toàn quân

- Hợp tác, trao đổi với các cơ quan thông tin và thư viện trong và ngoài nước theo định hướng và sự ủy quyền của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và BQP

- Trao đổi tài liệu, tham gia các mạng TTTV trong và ngoài nước theo qui định của BQP và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

- Tham gia hội nghề nghiệp trong nước và quốc tế về thư viện theo qui định

- Mở rộng giao lưu, hợp tác quốc tế, tham gia các hội nghị, hội thảo khoa học trong và ngoài quân đội; các hoạt động nghiên cứu khoa học, đào tạo, tư vấn; tiếp nhận tài trợ của các thư viện, tổ chức, cá nhân nước ngoài

- Thực hiện tốt nhiệm vụ có nội dung qui định tại khoản 1 điều 5, chương I của Pháp lệnh Thư viện

- Giúp Thủ trưởng Tổng cục Chính trị theo dõi, kiểm tra, nắm bắt tình hình của việc tổ chức hoạt động của hệ thống thư viện trong toàn quân

- Thực hiện một số nhiệm vụ khác được Thủ trưởng TCCT giao, chăm lo

xây dựng TVQĐ vững mạnh toàn diện

1.1.3 Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ

Dưới sự chỉ đạo của Ban giám đốc và Hội đồng khoa học là các phòng ban chức năng có nhiệm vụ như sau:

Phòng Hành chính