tóm tắt Nghiên cứu áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ ở các cơ quan nhà nước cấp tỉnh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYỄN THỊ THÙY DUNG NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG CÁC BIỆN PHÁP XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG CÔNG TÁC LƯU TRỮ Ở CÁC CƠ QUA

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ THÙY DUNG

NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG CÁC BIỆN PHÁP XỬ PHẠT

VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG CÔNG TÁC LƯU TRỮ

Ở CÁC CƠ QUAN NHÀ NƯỚC CẤP TỈNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Lưu trữ

Hà Nội, 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ THÙY DUNG

NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG CÁC BIỆN PHÁP XỬ PHẠT

VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG CÔNG TÁC LƯU TRỮ

Hà Nội, 2016

LỜI CẢM ƠN

Để thực hiện được Đề tài: “Nghiên cứu áp dụng các biện pháp xử phạt

vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ ở các cơ quan nhà nước cấp tỉnh”

tác giả đã nhận được sự giúp đỡ từ nhiều phía:

Trước hết tác giả xin gửi lời cảm ơn tới Giảng viên hướng dẫn PGS.TS

Vũ Thị Phụng, người đã nhiệt tình chỉ dẫn, giúp đỡ và góp ý kiến cho tác giả rất nhiều trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo thuộc Khoa Lưu trữ học

và Quản trị văn phòng - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, những người đã luôn giúp đỡ và chia sẻ rất nhiều thông tin quý báu giúp tác giả hoàn thành đề tài nghiên cứu của mình

Ngoài ra, tác giả chân thành cảm ơn sự đồng tình ủng hộ và giúp đỡ của các lãnh đạo, công chức của Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước nơi tác giả công tác; các lãnh đạo, công chức, viên chức lưu trữ tại các sở, ban, ngành nơi tác giả đến khảo sát

Luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót, tác giả rất mong nhận được những ý kiến phản hồi và góp ý

Xin chân thành cảm ơn./

TÁC GIẢ

Nguyễn Thị Thùy Dung

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Trong luận văn có sử dụng một số thông tin trong các văn bản của Nhà nước, của giáo trình, từ điển; tham khảo các Báo cáo của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Báo cáo công tác của các tỉnh nhưng đã được chú thích Công trình này chưa được tác giả nào công bố./

TÁC GIẢ

Nguyễn Thị Thùy Dung

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 7

1 Tính cấp thiết của đề tài 7

2 Tình hình nghiên cứu 9

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 11

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 11

5 Phương pháp nghiên cứu 12

6 Bố cục của đề tài 13

7 Các nguồn tài liệu tham khảo 14

8 Đóng góp của đề tài 15

Chương 1 17

KHÁI QUÁT CÁC QUY ĐỊNH CỦA NHÀ NƯỚC VIỆT NAM VỀ 17

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH 17

1.1 Các khái niệm 17

1.1.1 Hành chính 17

1.1.2 Vi phạm hành chính 18

1.1.3 Xử phạt vi phạm hành chính 22

1.2 Hệ thống các văn bản quy định về xử phạt vi phạm hành chính 24

1.2.1 Các văn bản quy định về xử phạt vi phạm hành chính 24

1.2.2 Nội dung các quy định về xử phạt vi phạm hành chính hiện hành 26

Chương 2 Error! Bookmark not defined XÁC ĐỊNH CÁC HÀNH VI VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONGError! Bookmark not

defined

CÔNG TÁC LƯU TRỮ Ở CƠ QUAN NHÀ NƯỚC CẤP TỈNHError! Bookmark not

defined

2.1 Quy định của nhà nước Việt Nam về vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ Error! Bookmark not defined

2.1.1 Quy định về trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ trong công tác lưu trữ Error! Bookmark not defined

2.1.2 Các hành vi bị nghiêm cấm Error! Bookmark not defined 2.2 Quy định của một số nước trên thế giới xử phạt vi phạm hành chính Error! Bookmark not defined

2.2.1 Trung Quốc Error! Bookmark not defined 2.2.2 Pháp Error! Bookmark not defined 2.2.3 Hàn Quốc Error! Bookmark not defined 2.2.4 Nga Error! Bookmark not defined 2.2.5 Slovenia Error! Bookmark not defined

2.3 Một số vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ từ thực tế hoạt động của các cơ quan

nhà nước cấp tỉnh Error! Bookmark not defined 2.3.1.Vi phạm hành chính do các cán bộ, công chức, viên chức thực hiện Error! Bookmark not defined

2.3.2.Vi phạm hành chính do các cá nhân, tổ chức khác thực hiện Error! Bookmark not defined

2.4 Xác định các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữError! Bookmark not defined

2.4.1 Vi phạm trong công tác thu thập tài liệu lưu trữ Error! Bookmark not defined 2.4.2 Vi phạm trong công tác xác định giá trị tài liệu lưu trữ Error! Bookmark not defined

2.4.3 Vi phạm trong công tác bảo quản tài liệu lưu trữ Error! Bookmark not defined

2.4.4 Vi phạm trong công tác tiêu hủy tài liệu lưu trữ Error! Bookmark not defined 2.4.5 Vi phạm trong công tác khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ Error! Bookmark not defined

2.4.6 Vi phạm trong hoạt động dịch vụ lưu trữ Error! Bookmark not defined Chương 3 Error! Bookmark not defined NGHIÊN CỨU ÁP DỤNG CÁC BIỆN PHÁP XỬ PHẠT Error! Bookmark not defined

VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG CÔNG TÁC LƯU TRỮError! Bookmark not defined

3.1 Sự cần thiết nghiên cứu áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong công

tác lưu trữ Error! Bookmark not defined 3.2 Áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ Error! Bookmark not defined

3.2.1 Áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ đối

với cán bộ, công chức và viên chức Error! Bookmark not defined

3.2.2 Áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ đối

với cá nhân, tổ chức khác Error! Bookmark not defined 3.3 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ Error! Bookmark not defined

3.3.1 Thẩm quyền xử lý kỷ luật cán bộ, công chức và viên chức Error! Bookmark not defined

3.3.2 Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với các cá nhân, tổ chức khác

Error! Bookmark not defined

3.3.2.1 Nguyên tắc xác định và phân định thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính

trong công tác lưu trữ Error! Bookmark not defined 3.4 Kiến nghị Error! Bookmark not defined 3.4.1 Đối với Bộ Nội vụ và Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Error! Bookmark not defined

3.4.2 Đối với cơ quan quản lý ở địa phương (UBND tỉnh) Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 36

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Vi phạm hành chính là loại vi phạm pháp luật xảy ra khá phổ biến trong đời sống xã hội Tuy mức độ nguy hiểm cho xã hội của nó thấp hơn so với tội phạm nhưng vi phạm hành chính là hành vi gây thiệt hại tới lợi ích của nhà nước, của cộng đồng Chính vì lẽ đó mà công tác đấu tranh phòng và chống vi phạm hành chính luôn là vấn đề được quan tâm Từ trước đến nay, nhà nước

đã ban hành khá nhiều các văn bản pháp luật quy định về vi phạm hành chính

và biện pháp xử lý đối với vi phạm này Trong đó có thể kể đến các văn bản như: Sắc lệnh số 131/SL ngày 20 tháng 7 năm 1946 do Chủ tịch Hồ Chí Minh

ký quy định việc truy tầm các sự phạm pháp; Sắc lệnh số 175/SL ngày 18 tháng 8 năm 1953 quy định các biện pháp quản chế hành chính; Nghị quyết số 49/NQ-TVQH năm 1961 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về tập trung giáo dục cải tạo những phần tử có hành vi nguy hại xã hội; Ngày 28 tháng 11 năm 1989, Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính do Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành đã đánh dấu một bước phát triển mới của pháp luật Việt Nam về

xử lý vi phạm hành chính Đến nay, sau nhiều lần sửa đổi, thay thế, năm

2012, Luật xử lý vi phạm hành chính được ban hành, góp phần nâng cao hiệu quả của pháp luật xử phạt vi phạm hành chính Sau khi Luật xử lý vi phạm

hành chính có hiệu lực, các ngành, lĩnh vực đều đã chủ động ban hành Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong phạm vi ngành, lĩnh vực của mình theo thẩm quyền được giao

Đối với ngành lưu trữ, trước khi Luật Lưu trữ có hiệu lực, việc xử phạt những vi phạm trong công tác lưu trữ cũng đã được đề cập tại Điều 29 Pháp lệnh Lưu trữ quốc gia năm 2001 và tại Điều 26 và Điều 27 Nghị định số 111/2004/NĐ-CP ngày 08 tháng 4 năm 2004 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Lưu trữ quốc gia

Đến năm 2011, khi Luật Lưu trữ được ban hành, tại Điều 8 của Luật Lưu trữ cũng chỉ quy định một số hành vi bị nghiêm cấm bao gồm: chiếm đoạt, làm hỏng, làm mất tài liệu lưu trữ; làm giả, sửa chữa, làm sai lệch nội dung tài liệu lưu trữ; mua bán, chuyển giao, hủy trái phép tài liệu lưu trữ; sử dụng tài liệu lưu trữ vào mục đích xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân và mang tài liệu lưu trữ ra nước ngoài trái phép

Đến nay, sau 04 năm kể từ ngày Luật Lưu trữ và sau 03 năm kể từ ngày Luật xử lý vi phạm hành chính có hiệu lực, chưa có văn bản nào của nhà nước quy định cụ thể về các hành vi vi phạm pháp luật, biện pháp xử phạt đối với từng đối tượng, từng hành vi vi phạm trong công tác lưu trữ

Từ thực trạng công tác lưu trữ tại các cơ quan, tổ chức nói chung và các quan, tổ chức nhà nước cấp tỉnh nói riêng cho thấy, các hành vi vi phạm trong công tác lưu trữ ít nhiều đều xuất hiện trong hoạt động các cơ quan, tổ chức Qua khảo sát, thanh tra, kiểm tra thực tế tại các cơ quan, tổ chức cấp tỉnh, Bộ Nội vụ, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã chỉ rõ những sai phạm trong quá trình thực hiện công tác lưu trữ như: không giao nộp hồ sơ, tài liệu vào lưu trữ

cơ quan đúng thời hạn; tự ý tiêu hủy tài liệu trái phép, không theo đúng quy trình thủ tục; chiếm đoạt, làm hỏng, mất mát tài liệu lưu trữ; Sau khi thanh tra, kiểm tra, cơ quan quản lý đã có chỉ đạo, kết luận tại buổi làm việc và gửi văn bản chính thức đến các cơ quan, tổ chức được kiểm tra Tuy nhiên, hiệu quả sau thanh tra, kiểm tra còn chưa cao, sai phạm vẫn tiếp diễn

Theo quy định tại Điều 1 Nghị định số 81/2013/NĐ-CP ngày 19 tháng

7 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành

Luật Xử lý vi phạm hành chính thì trong trường hợp cán bộ, công chức, viên

chức thực hiện hành vi vi phạm khi đang thi hành công vụ, nhiệm vụ và hành

vi vi phạm đó thuộc công vụ, nhiệm vụ được giao, thì không bị xử phạt theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, mà bị xử lý theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức Cơ quan nhà nước thực hiện hành vi vi phạm thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao, thì không

bị xử phạt theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, mà bị xử

lý theo quy định của pháp luật có liên quan Tuy nhiên cho đến nay, trong các

tiêu chí đánh giá công chức, viên chức hàng năm chưa coi các hành vi vi phạm trong công tác lưu trữ là một trong các tiêu chí đánh giá về mức độ hoàn thành công việc và chưa có quy định nào của nhà nước để cụ thể hóa quy định nói trên như: đối với cán bộ, công chức, viên chức trong trường hợp

có các hành vi vi phạm trong công tác lưu trữ sẽ bị khiển trách, cảnh cáo, … Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng nhiều cơ quan, tổ chức nhà nước cấp tỉnh chưa có Lưu trữ cơ quan hoặc có Lưu trữ cơ quan nhưng chưa thực hiện đúng các quy định của nhà nước về công tác này

Còn đối với các cá nhân, tổ chức khác thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật xử lý vi phạm hành chính thì hiện nay chưa có văn bản quy phạm pháp luật nào điều chỉnh vấn đề này Điều này dẫn đến việc các quy định của nhà nước về công tác lưu trữ chưa được thực hiện nghiêm túc

Xuất phát từ lý do trên, chúng tôi chọn đề tài “Nghiên cứu áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ ở các

cơ quan nhà nước cấp tỉnh” làm đề tài luận văn cao học của mình Trên cơ

sở pháp lý hiện có và từ thực tế công tác lưu trữ từ các cơ quan, tổ chức cấp tỉnh, chúng tôi xác định các hành vi vi phạm và đề xuất việc áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ nói chung

2 Tình hình nghiên cứu

Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu về chế tài xử phạt trong lĩnh vực văn thư, lưu trữ được quy định trong luật pháp các thời kỳ, như:

- Các đề tài nghiên cứu luật pháp của các triều đại phong kiến về công

tác công văn giấy tờ: Hà Thị Thúy Hoàn, Luật pháp của triều Lê về công tác

công văn giấy tờ qua Quốc triều hình luật năm 2000; Nguyễn Hoài Thu, Những quy định và chế tài về công tác công văn, giấy tờ trong Hoàng Việt luật lệ, năm 2000; Nguyễn Thị Trang Nhung, Quốc triều hình luật và Hoàng Việt luật lệ với công tác công văn giấy tờ, năm 2004 và Trương Thị Nga, Chế tài về công tác công văn giấy tờ thời phong kiến Việt Nam - Bài học kinh nghiệm, năm 2008 Các đề tài trên chủ yếu nghiên cứu các quy định của nhà

nước phong kiến về công tác công văn giấy tờ, trong đó có quy định về xử

phạt nếu vi phạm Ví dụ: Một số quy định trong Quốc triều hình luật:“Thảo

chiếu, chế mà quên nhầm hay viết chiếu, chế mà sai chữ thì xử phạt 60 trượng, thảo sai ý chỉ của nhà vua thì xử tội biếm hay tội đồ tùy theo trường hợp nặng nhẹ”; “Các quan, sảnh viện làm công văn, giấy tờ về việc ban thưởng chỉ dựa vào tờ khai của đương sự mà không xét rõ quan tước trong sổ gốc của từng người thì xử phạt 20 trượng”

- Các đề tài nghiên cứu về pháp luật thời kỳ hiện đại liên quan đến công

tác công văn, giấy tờ: Nguyễn Quốc Dũng, Tìm hiểu về chế định của Bộ luật

hình sự hiện hành về các loại tội danh liên quan đến văn bản giấy tờ, năm

2000; Nguyễn Thùy Trang, Luật pháp hiện hành về giám sát, kiểm tra văn

bản quy phạm pháp luật và xử lý văn bản quy phạm pháp luật trái pháp luật,

năm 2005

- Bài viết tạp chí: trên Tạp chí Văn thư Lưu trữ Việt Nam, qua nghiên cứu, thống kê cho thấy số lượng bài viết, nghiên cứu về vấn đề này không

nhiều Liên quan đến nội dung này có bài viết Bộ luật hình sự của nước

CHXHCN Việt Nam (trích một số điều liên quan đến công tác văn thư, lưu trữ,

bảo mật), Tạp chí Lưu trữ Việt nam, 2000, số 2, trang 1

Trong bài tạp chí trên, tác giả có trích trong Bộ luật hình sự năm 1999 những vi phạm trong công tác văn thư, lưu trữ, bảo mật và biện pháp xử phạt đối với các hành vi vi phạm Tác giả bài tạp chí đã phân loại những quy định

về từng nhóm công tác văn thư, công tác lưu trữ và công tác bảo mật Ví dụ

Điều 264 quy định: “Người nào vô ý làm lộ bí mật nhà nước hoặc làm mất tài

liệu bí mật nhà nước, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm Phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm”

Khoản 1 Điều 268 quy định: “Người nào chiếm đoạt, mua bán, tiêu huỷ

trái phép con dấu, tài liệu của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội không thuộc tài liệu bí mật nhà nước hoặc bí mật công tác, thì bị phạt tiền từ một triệu đồng đến mười triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù

từ ba tháng đến hai năm”

Như vậy, có thể khẳng định đề tài mà tác giả lựa chọn ở đây không trùng lặp với đề tài nào được nghiên cứu trước đó Các đề tài trên chủ yếu nghiên cứu các chế tài trong công tác công văn, giấy tờ mà chưa đề cập đến công tác lưu trữ Tuy nhiên, các đề tài nghiên cứu đã giúp tác giả thấy được hiện nay chúng ta cần phải xây dựng và ban hành được một văn bản pháp lý quy định cụ thể về chế tài xử phạt những vi phạm trong công tác văn thư, lưu trữ nói chung và công tác lưu trữ nói riêng

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 3.1 Mục tiêu nghiên cứu:

Đề tài của chúng tôi đặt ra và giải quyết 2 mục tiêu cơ bản:

+ Xác định các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ; + Đề xuất các biện pháp để áp dụng quy định xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

Để thực hiện mục tiêu trên, chúng tôi phải thực hiện các nhiệm vụ sau: + Tìm hiểu các văn bản quy định về xử phạt vi phạm hành chính;

+ Hệ thống các quy định về công tác lưu trữ; các quy định về hành vi vi phạm và xử phạt vi phạm trong công tác lưu trữ;

+ Tìm hiểu quy định của một số nước trên thế giới về hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ;

+ Nghiên cứu, xác định các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ

+ Nghiên cứu áp dụng các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 4.1 Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài

Trong phạm vi của Đề tài này, chúng tôi nghiên cứu các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ của hai nhóm đối tượng:

- Thứ nhất: các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ của cán bộ, công chức, viên chức nói chung và cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong các cơ quan nhà nước cấp tỉnh nói riêng

Đối với các cơ quan nhà nước cấp tỉnh, theo quy định tại Điều 1 của Nghị định số 81/2013/NĐ-CP: “Cơ quan nhà nước thực hiện hành vi vi phạm

thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước được giao, thì không bị xử phạt theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính, mà bị xử lý theo quy định của pháp luật có liên quan” Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu đề tài này,

chúng tôi không đề xuất xử lý vi phạm hành chính đối với đối tượng này

- Thứ hai là các hành vi vi phạm hành chính của các cá nhân, tổ chức khác, bao gồm: các cá nhân, tổ chức đủ điều kiện được hoạt động dịch vụ lưu trữ theo quy định của Luật Lưu trữ và Luật Doanh nghiệp Lí do chúng tôi đưa đối tượng này vào trong đề tài bởi đây là đối tượng bị điều chỉnh chính trong Luật xử lý vi phạm hành chính và các cá nhân, tổ chức đang thực hiện việc cung cấp các dịch vụ lưu trữ cho các cơ quan nhà nước ở cấp tỉnh

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

Đề tài nghiên cứu và đề xuất các hình thức xử lý các hành vi vi phạm

về công tác lưu trữ từ thực tế công tác lưu trữ tại các cơ quan nhà nước cấp

tỉnh từ năm 2011 đến nay Năm 2011 là một mốc quan trọng đánh dấu bước phát triển mới của công tác lưu trữ khi Luật Lưu trữ được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 2 thông qua ngày

11 tháng 11 năm 2011

5 Phương pháp nghiên cứu

Cùng với việc vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lê nin, các phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch

sử, chúng tôi đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể như sau:

- Phương pháp khảo sát: áp dụng phương pháp này để điều tra khảo sát thực trạng công tác lưu trữ hiện nay tại các cơ quan, tổ chức cấp tỉnh để thấy rằng việc thực hiện các quy định về công tác lưu trữ còn nhiều bất cập, vi phạm Việc điều tra, khảo sát được tác giả kết hợp với các đoàn kiểm tra của Cục Văn thư và Lưu trữ năm 2015 tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: An Giang, Khánh Hòa, Bạc Liêu, tỉnh Hải Dương, Yên Bái, Cao Bằng, Sơn La, Cần Thơ, Hưng Yên, Hà Nam

- Phương pháp tổng hợp, hệ thống: áp dụng phương pháp này để tổng hợp hiện nay tại Việt Nam đã có quy định nào về xử phạt vi phạm trong công tác lưu trữ; tổng hợp các quy định về hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ của một số nước trên thế giới

- Phương pháp phân tích, so sánh: áp dụng phương pháp này để so sánh, đối chiếu mức xử phạt vi phạm hành chính giữa những hành vi tương tự nhau của các ngành, lĩnh vực khác nhau Trên cơ sở so sánh, đối chiếu, tác giả

đề xuất quy định chung về việc xử phạt vi phạm trong công tác lưu trữ

- Phương pháp phỏng vấn, trao đổi: áp dụng phương pháp này trong những lần kiểm tra thực tế công tác lưu trữ tại các địa phương, trong các buổi Hội thảo, Hội nghị về ngành, lĩnh vực lưu trữ Tác giả đã có cơ hội trao đổi với lãnh đạo Chi cục Văn thư - Lưu trữ các tỉnh, công chức, viên chức là những người trực tiếp làm công tác lưu trữ tại các cơ quan, tổ chức để thấy được sự thấu hiểu, quan tâm của các lãnh đạo đối với công tác lưu trữ, thực trạng công tác lưu trữ hiện nay, việc thực hiện các quy định của nhà nước về

lưu trữ còn nhiều vấn đề bất cập, trách nhiệm của các cán bộ, công chức, viên chức và các cá nhân, tổ chức có liên quan đối với công tác lưu trữ và sự cần thiết phải có một văn bản quy định về chế tài xử phạt những hành vi vi phạm trong công tác lưu trữ

6 Bố cục của đề tài

Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung luận văn gồm 3 phần:

Chương 1: Khái quát các quy định của nhà nước Việt Nam về xử phạt vi phạm hành chính

Nội dung Chương 1 tác giả làm rõ một số vấn đề về vi phạm hành chính, đối tượng vi phạm hành chính và xử phạt vi phạm hành chính Đồng thời tác giả cũng làm rõ quy định chung hiện nay về xử phạt vi phạm hành chính trong Luật Xử lý vi phạm hành chính Đây là nội dung tiền đề làm cơ sở cho việc xác định những vi phạm hành chính, việc xử phạt vi phạm hành

chính trong công tác lưu trữ ở Chương tiếp theo

Chương 2: Xác định các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ ở cơ quan nhà nước cấp tỉnh

Nội dung Chương 2 tác giả tìm hiểu quy định của nhà nước hiện nay về

xử phạt vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ; đồng thời tham khảo quy định của một số quốc gia trên thế giới về vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ Trên cơ sở đó tác giả xác định được các hành vi vi phạm hành chính trong công tác lưu trữ Các hành vi vi phạm được xác định ở chương này, sẽ

là cơ sở để xác định hình thức xử phạt, mức độ xử phạt đối với từng hành vi

quyền xử phạt vi phạm hành chính đối với một số hành vi vi phạm tiêu biểu, phổ biến trong công tác lưu trữ Từ đó, tác giả cũng đề xuất một số kiến nghị đối với cơ quan quản lý nhà nước về lưu trữ ở trung ương và địa phương, đối với cơ quan, tổ chức ở địa phương để công tác lưu trữ ở địa phương ngày

càng phát triển

7 Các nguồn tài liệu tham khảo

Trong quá trình thực hiện đề tài luận văn này, chúng tôi đã tham khảo các nguồn tư liệu sau:

- Các giáo trình về lý luận và thực tiễn công tác lưu trữ, giáo trình Luật Hành chính

- Tạp chí Văn thư - Lưu trữ Việt Nam

- Tài liệu dịch hiện đang được bảo quản tại Thư viện của Trung tâm Khoa học và Công nghệ văn thư, lưu trữ - Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước

- Các văn bản của Nhà nước quy định về xử phạt vi phạm hành chính nói chung, xử phạt vi phạm hành chính các ngành, lĩnh vực khác và các văn bản quy định về công tác lưu trữ;

- Báo cáo về công tác lưu trữ của các tỉnh; Báo cáo thống kê cơ sở công tác lưu trữ của các tỉnh; Báo cáo tại các cuộc Hội nghị, Hội thảo của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước

- Website: http://www.moj.gov.vn http://www.archives.gov.vn/Pages/Home%20page.aspx

- Là cơ sở cho các nhà nghiên cứu, cơ quan quản lý ngành lưu trữ tham mưu và giúp cơ quan có thẩm quyền xây dựng và ban hành văn bản quy phạm

về xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức có hành vi vi phạm trong công tác lưu trữ

Trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả cũng nhận được sự đồng tình ủng hộ và giúp đỡ của các lãnh đạo, công chức của Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước nơi tác giả công tác; các lãnh đạo, công chức, viên chức lưu trữ tại các sở, ban, ngành nơi tác giả đến khảo sát và các thầy, cô Khoa Lưu trữ học và Quản trị văn phòng Đặc biệt là sự giúp đỡ, hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của NGƯT.PGS.TS Vũ Thị Phụng Qua đây cho phép tác giả gửi lời cảm

ơn chân thành sâu sắc đến sự giúp đỡ quý báu đó

Tuy nhiên trong quá trình thực hiện đề tài, mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng do khả năng có hạn nên luận văn không tránh khỏi những sơ suất, thiếu sót Tác giả mong nhận được sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của các thầy, cô và các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn

Hà Nội, ngày 24 tháng 02 năm 2016

Học viên

Nguyễn Thị Thùy Dung

Chương 1 KHÁI QUÁT CÁC QUY ĐỊNH CỦA NHÀ NƯỚC VIỆT NAM VỀ

XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH 1.1 Các khái niệm

1.1.1 Hành chính

Hiện nay, thuật ngữ hành chính được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau

Theo nghĩa rộng, “Hành chính là một thuật ngữ chỉ một hoạt động

hoặc tiến trình chủ yếu có liên quan tới những biện pháp để thực thi những mục tiêu, nhiệm vụ đã vạch sẵn Khi có hai người trở lên cùng hợp tác để thực hiện một mục tiêu chung mà một cá nhân không làm nổi thì ở đó xuất hiện thể thức thô sơ của quản lý nói chung và hành chính là một dạng của quản lý” [15; tr5] Như vậy, theo nghĩa rộng, hành chính có thể được định

nghĩa như những biện pháp tổ chức và điều hành của các tổ chức, các nhóm, các đoàn thể hợp tác trong hoạt động của mình để đạt được mục tiêu chung

Vì quản lý liên quan tới nhiều thể thức hoạt động hợp tác vì vậy tất cả những

ai tham gia vào hoạt động hợp tác đều có nghĩa là tham gia vào một dạng hoạt động của quản lý - đó là công việc hành chính Tất cả các cơ quan, tổ chức,

các hiệp hội, trường học và cả gia đình đều cần đến hành chính để đạt được mục tiêu chung

Như vậy, với nghĩa rộng nhất, có thể định nghĩa hành chính như là loại hoạt động quản lý chung nhất của các nhóm người hợp tác với nhau để hoàn thành các mục đích chung

Theo nghĩa hẹp, Hành chính được nhiều học giả xem là hoạt động quản

lý các công việc của Nhà nước, xuất hiện cùng với Nhà nước Ở Trung Quốc, thuật ngữ hành chính có một lịch sử lâu dài Trong bộ “Tả truyện” viết cách đây hơn 2000 năm đã có ghi “hành kỳ chính sự”, “hành kỳ chính mệnh” để chỉ những hoạt động có liên quan đến nhà nước và quyền lực nhà nước Theo nghĩa này hành chính thường đi kèm với khái niệm hành chính công [15; tr 6]

Trong từ điển Pháp - Việt, Pháp luật và hành chính có định nghĩa hành

chính công như sau: “ là tổng thể các tổ chức và quy chế hoạt động của bộ

máy hành pháp có trách nhiệm quản lý công việc hàng ngày của nhà nước do các cơ quan có tư cách pháp nhân công quyền tiến hành bằng những văn bản dưới luật để giữ gìn trật tự công, bảo vệ quyền lợi công và phục vụ nhu cầu hàng ngày của công dân” [41; tr26]

- Theo Từ điển tiếng Việt, thuật ngữ "Hành chính" được hiểu như sau: + Thuộc phạm vi chỉ đạo quản lý việc chấp hành luật pháp, chính sách của Nhà nước, cơ quan hành chính các cấp

+ Thuộc về những công việc sự vụ như: văn hoá, tổ chức, kế toán trong cơ quan Nhà nước; Công tác hành chính, cán bộ hành chính; Có tính chất giấy tờ, mệnh lệnh khác với giáo dục, thuyết phục; Biện pháp hành chính

- Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam “Hành chính là lĩnh vực hoạt

động của chính phủ thực thi quyền hành pháp, thi hành những chính sách và pháp luật của nhà nước” [16, tr215]

Tóm lại, hiện nay có 03 cách hiểu về hành chính:

1- Hành chính là hoạt động tổ chức, quản lý và điều hành;

2- Hành chính là hoạt động tổ chức, quản lý và điều hành của các cơ quan nhà nước;

3- Hành chính là hoạt động tổ chức, quản lý và điều hành của các cơ quan thuộc khối Hành pháp

Trong phạm vi luận văn này, hành chính được hiểu theo nghĩa thứ 2, tức là hoạt động tổ chức, quản lý và điều hành của các cơ quan nhà nước trong lĩnh vực lưu trữ được thể hiện qua những quy định của cơ quan quản lý nhà nước, trong đó quy định nhiều việc được phép và không được phép, những chuẩn mực cần tuân thủ và thực hiện

1.1.2 Vi phạm hành chính

1.1.2.1 Khái niệm vi phạm hành chính Khái niệm vi phạm hành chính lần đầu được nêu ra trong Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính ngày 30 tháng 11 năm 1989 Điều 1 Pháp lệnh này

đã chỉ rõ: “Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân, tổ chức thực hiện một

cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm các quy tắc quản lý nhà nước mà không phải

là tội phạm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính”

Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 1995 không trực tiếp đưa ra quy định về vi phạm hành chính nhưng Khoản 2, Điều 1 Pháp lệnh này đã

quy định gián tiếp như sau: “Xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối

với cá nhân, tổ chức có hành vi cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy tắc quản lý nhà nước mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính”

Tại Khoản 2 Điều 1 Pháp lệnh về xử lý vi phạm hành chính năm 2002

quy định: “Xử phạt vi phạm hành chính được áp dụng đối với cá nhân, cơ

quan, tổ chức (sau đây gọi chung là cá nhân, tổ chức) có hành vi cố ý hoặc vô

ý vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính”

Trong Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định: “Vi phạm

hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định

của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính”

Tuy có sự khác nhau về cách diễn đạt nhưng quan điểm về vi phạm hành chính trong các văn bản pháp luật nêu trên đều thống nhất về dấu hiệu bản chất của loại vi phạm pháp luật này Trên cơ sở những nội dung đã được nêu ra trong các văn bản quy phạm pháp luật trên, có thể khái quát vi phạm hành chính như sau: Vi phạm hành chính là hành vi vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm, do cá nhân, tổ chức thực hiện, với lỗi cố ý hoặc vô ý và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính

Như vậy, vi phạm hành chính có 4 dấu hiệu sau:

Thứ nhất, vi phạm hành chính là hành vi trái pháp luật, vi phạm các

quy định của pháp luật về quản lý nhà nước; tác hại hay tính nguy hiểm do

hành vi gây ra ở mức độ thấp, chưa hoặc không cấu thành tội phạm hình sự và hành vi đó được quy định trong các văn bản pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính

Thứ hai, hành vi đó do một cá nhân hoặc pháp nhân (tổ chức) thực

hiện

Thứ ba, hành vi đó phải là một hành vi khách quan đã được thực hiện,

phải là một việc đã xảy ra thật, chứ không phải chỉ tồn tại trong ý thức hoặc mới chỉ là dự định

Thứ tư, hành vi đó là một hành vi có lỗi, tức là người vi phạm nhận

thức được vi phạm của mình, hình thức lỗi có thể là cố ý, nếu người vi phạm nhận thức được tính chất trái pháp luật trong hành vi của mình, thấy trước hậu quả của vi phạm và mong muốn hậu quả đó xảy ra hoặc ý thức được hậu quả

và để mặc cho hậu quả xảy ra; hình thức lỗi là vô ý trong trường hợp người vi phạm thấy trước được hậu quả của hành vi nhưng chủ quan cho rằng mình có thể ngăn chặn được hậu quả hoặc không thấy trước hậu quả sẽ xảy ra dù phải thấy trước và có thể thấy trước được hậu quả của vi phạm