Đánh giá chung về kết quả thực hiện cơ chế một cửa tại Ủy ban nhân dân cấp xã tỉnh Trà Vinh 47 Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH MỘT CỬA HÓA THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
Trang 1MỤC LỤC TRANG
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ QUY TRÌNH
MỘT CỬA HÓA TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP XÃ
11
1.2 Cơ sở pháp lý về việc thực hiện một cửa hóa thủ
tục hành chính tại Ủy ban nhân dân cấp xã
13
1.2.1 Địa vị pháp lý của Ủy ban nhân dân cấp xã 13 1.2.2 Nguyên tắc, phạm vi áp dụng và quy trình thực
hiện cơ chế một cửa tại Ủy ban nhân dân cấp xã
14
1.3 Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa 19
1.3.3 Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa 21
1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện một cửa
hóa thủ tục hành chính
22
1.4.2 Vai trò của người đứng đầu cơ quan 23 1.4.3 Năng lực thực thi công vụ của cán bộ, công chức 23 1.4.4 Cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc của Bộ
phận tiếp nhận và trả kết quả
24
1.4.5 Chế độ kiểm tra, giám sát đối với việc thực hiện cơ
chế một cửa
25
1.4.6 Chính sách đãi ngộ đối với công chức làm việc
tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả
26
1.5 Kinh nghiệm thực hiện cơ chế một cửa ở một số
đơn vị hành chính cấp xã
26
Trang 21.5.1 Việc thực hiện cơ chế một cửa tại một số đơn vị
hành chính cấp xã
26
Chương 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN MỘT CỬA HÓA
THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP
XÃ TỈNH TRÀ VINH
32
2.1 Chủ trương về thực hiện cơ chế một cửa tại Ủy
ban nhân dân cấp xã tỉnh Trà Vinh
32
2.2 Tình hình thực hiện quy trình một cửa hóa thủ tục
hành chính tại Ủy ban nhân dân cấp xã tỉnh Trà Vinh
37
2.2.1 Vị trí pháp lý của Bộ phận tiếp nhận và trả kết
quả cấp xã
37
2.2.2 Tình hình thực hiện quy trình một cửa hóa thủ
tục hành chính tại Ủy ban nhân dân cấp xã tỉnh Trà Vinh
37
2.2.3 Mức độ hài lòng của người dân về việc thực hiện
cơ chế một cửa tại Ủy ban nhân dân cấp xã tỉnh Trà Vinh
45
2.3 Đánh giá chung về kết quả thực hiện cơ chế một
cửa tại Ủy ban nhân dân cấp xã tỉnh Trà Vinh
47
Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
QUY TRÌNH MỘT CỬA HÓA THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
Ở CẤP XÃ TỈNH TRÀ VINH
56
3.1 Chủ trương, phương hướng của Ủy ban nhân dân
tỉnh Trà Vinh về tiếp tục hoàn thiện cơ chế một cửa thủ tục
hành chính
56
Trang 33.2.1 Đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong thực hiện một cửa hóa thủ tục hành chính
58
3.2.2 Thường xuyên kiện toàn, nâng cao chất lượng hoạt động của Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả; không ngừng
hoàn thiện cơ chế tiếp nhận, giải quyết hồ sơ hành chính một cửa
ở cấp xã trên địa bàn
60
3.2.3 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc giải quyết các thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa
63
3.2.4 Có chính sách thu hút, đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên môn (đặc biệt là cán bộ công chức dân tộc Khmer), đáp
ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa
67
3.2.5 Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc thực hiện một cửa hóa thủ tục hành chính
71
3.2.6 Việc thực hiện các giải pháp hoàn thiện cơ chế một cửa hóa cần đặc biệt chú ý đến các địa phương có đông đồng bào
Khmer sinh sống
72
3.3 Một số kiến nghị đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Trà
Vinh, các sở, ban, ngành có liên quan
75
3.3.1 Kiến nghị đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh 75
Trang 4DANH MỤC CÁC BẢNG
1 Bảng 2.1 Các lĩnh vực thực hiện một cửa tại Ủy ban nhân dân cấp
xã tỉnh Trà Vinh
2 Bảng 2.2 Đánh giá của người dân vềcơ sở vật chất tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả
3 Bảng 2.3 Các kênh thông tin mà người dân biết đến các thủ tục hành chính
4 Bảng 2.4 Đánh giá của người dân về thái độ giao tiếp của cán bộ, công chức tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả
5 Bảng 2.5 Đánh giá của người dân về mức độ thành thạo chuyên môn của cán bộ, công chức tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả
6 Bảng 2.6 Kết quả giải quyết hồ sơ của người dân
7 Bảng 2.7 Sự hài lòng của người dân về kết quả nhận được
8 Bảng 2.8 Người dân có được Ủy ban nhân dân xã khảo sát sự hài lòng về Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả
Trang 5DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ
1 Hình 2.1 Sự đánh giá của người dân về cơ sở vật chất tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả
2 Hình 2.2 Bảng niêm yết các thủ tục hành chính tại Ủy ban nhân dân xã An Quảng Hữu, huyện Trà Cú
3 Hình 2.3 Sự đánh giá của người dân về giao tiếp của công chức tại
Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả
4 Hình 2.4 Sự đánh giá về mức độ thành thạo chuyên môn của công chức tại Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả
5 Hình 2.5 Sự hài lòng của người dân về kết quả nhận được
6 Hình 2.6 Kết quả giải quyết hồ sơ của người dân
Trang 61
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Cơ chế một cửa được xem là giải pháp có tính đột phá khi thực hiện cải cách thủ tục hành chính Cơ chế một cửa theo Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg ngày 22 tháng 6 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ đến nay đã được triển khai đến hầu hết các cơ quan hành chính nhà nước Việc thực hiện cơ chế này đã mang đến những kết quả khả quan: góp phần làm thay đổi cơ bản mối quan hệ giữa các cấp chính quyền với các tổ chức, cá nhân trong xã hội; nền hành chính nhà nước chuyển dần sang nền hành chính phục vụ; giảm bớt tình trạng các tổ chức, cá nhân phải đi lại nhiều lần ở nhiều bộ phận; tăng cường trách nhiệm của cán bộ, công chức; xây dựng cơ chế giám sát của nhân dân, các chủ thể khác trong xã hội đối với quá trình thực hiện công vụ của nền hành chính Có thể thấy với các thành tựu như trên thì việc tiếp tục thực hiện
và cải tiến cơ chế một cửa theo Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg là việc làm hết sức cần thiết
Tại tỉnh Trà Vinh, cơ chế một cửa đã được triển khai đối với tất cả các
cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, các Ủy ban nhân dân cấp huyện và cấp xã Trong đó, cấp xã tại Trà Vinh đã triển khai cơ chế một cửa ngay khi có chủ trương của các cấp lãnh đạo Với quy định cơ bản: việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ được thực hiện tại một đầu mối đó là Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả, đã giúp Ủy ban nhân dân cấp xã giải quyết thủ tục hành chính nhanh chóng, hạn chế tình trạng sách nhiễu, quan liêu trong thực hiện công vụ; nâng cao năng lực, tinh thần trách nhiệm phụ vụ của cán bộ, công chức Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn tồn tại một số hạn chế cần được nhìn nhận
và khắc phục: vẫn còn hồ sơ giải quyết trễ hẹn, một số thủ tục hành chính còn rườm rà, khó thực hiện, năng lực và tinh thần làm việc của một bộ phận cán
bộ, công chức khi thực hiện nhiệm vụ vẫn còn một số hạn chế
Trang 72
Với tầm quan trọng của việc thực hiện cơ chế một cửa trong giải quyết thủ tục hành chính, tác giả thực hiện đề tài “Quy trình một cửa hóa thủ tục hành chính ở cấp xã, tỉnh Trà Vinh” làm đề tài luận văn Thạc sĩ Quản lý công
Đề tài được thực hiện với mong muốn nghiên cứu thực trạng thực hiện cơ chế một cửa thủ tục hành chính ở cấp xã; để từ đó đề xuất một số giải pháp góp phần hoàn thiện cơ chế này tại thực tế tỉnh Trà Vinh
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Vấn đề cải cách thủ tục hành chính nói chung và vấn đề một cửa hóa thủ tục hành chính nói riêng, đã được nhiều tác giả nghiên cứu trong nhiều công trình sách, luận văn, luận án, tạp chí Trong đó, tác giả luận văn đã biết đến một số công trình tiêu biểu sau:
2.1 Một số luận văn Thạc sỹ
- Luận văn Thạc sỹ của Nguyễn Thị Ngọc Phượng (2000) về “Cải cách thủ tục hành chính theo mô hình một cửa tại Ủy ban nhân dân Thị xã Sóc
Trăng- Tỉnh Sóc Trăng”
- Luận văn Thạc sỹ của Nguyễn Văn Thanh(2004) “Hoàn thiện tổ chức
theo cơ chế một cửa của Ủy ban nhân dân cấp huyện tỉnh Hà Tây”
-Luận văn Thạc sỹ của Nguyễn Xuân Cương (2005) về "Cải cách thủ
tục hành chính theo cơ chế một cửa trong giải quyết tranh chấp đất đai ở
Lâm Đồng”
- Luận văn Thạc sỹ của Nguyễn Văn Nam (2006): "Xây dựng mô hình
một cửa liên thông và một số giải pháp để tiếp tục cải cách hành chính về đầu
tư theo mô hình một cửa tại tỉnh Bình Phước”
2.2 Một số đề tài nghiên cứu khoa học
- “Đổi mới tổ chức và hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước ở
Học viện Chính trị quốc gia thành phố Hồ Chí Minh trong điều kiện đổi mới
ở nước ta hiện nay” Đề tài khoa học cấp Bộ do tác giả Trần Ngọc Đường làm chủ nhiệm đề tài, nghiệm thu năm 1995
Trang 83
- “Cải cách cơ cấu tổ chức và cơ chế hoạt động của bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong thời kỳ quá độ” Mã số:
89-98-012 do tác giả Đoàn Trọng Truyến làm chủ nhiệm
- “Cải cách hành chính phục vụ dân” Mã số 94-98-069 do tác giả Nguyễn Văn Thâm làm chủ nhiệm
2.3 Một số sách đã xuất bản
- “Cải cách nền hành chính Việt Nam - Thực trạng và giải pháp” Tập thể tác giả trong và ngoài nước Nhà xuất bản Chính trị quốc gia phát hành năm 2009 Sách tham khảo này đã ghi lại các phát biểu, ý kiến trong hội thảo khoa học với nhan đề “Tăng cường hiệu quả điều hành quản lý nhà nước hướng tới bộ máy hành chính Nhà nước dựa trên luận cứ thực tiễn ở Việt Nam” được tổ chức cuối năm 2008
- “Cải cách hành chính Nhà nước, thực trạng, nguyên nhân và giải pháp” TS Thang Văn Phúc chủ biên, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001
- “Một số vấn đề về xây dựng và cải cách nền hành chính nhà nước ta” của GS Đoàn Trọng Truyến, Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996
- “Kỹ năng nghiệp vụ hành chính” của TS Nguyễn Văn Hậu, Nhà xuất bản Lao Động, 2014
2.4 Một số bài viết công bố trên tạp chí
- Võ Đình Hoan (2007) “Một số kết quả thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế “một cửa” ở huyện Cư M’Gar” Tạp chí quản lý nhà nước,
số 141 Tác giả đề cập đến một số khó khăn khi áp dụng mô hình một cửa trên địa bàn: cán bộ công chức còn hạn chế về trình độ khi làm việc tại bộ phận một cửa, quy trình giải quyết một số thủ tục hành chính chậm được cải tiến,
cơ sở vật chất kĩ thuật còn nhiều thiếu thốn
- Ngô Huy Tiếp (2008) “Quan điểm của Đảng ta về cải cách hành chính
từ năm 1986 đến nay” Tạp chí quản lý nhà nước, số 145 Tác giả nhấn mạnh
Trang 94
cải cách hành chính là một trong những động lực thúc đẩy phát triển kinh
tế - xã hội của đất nước, đặc biệt là trong quá trình hội nhập với khu vực và thế giới
- Nguyễn Thị La (2008) “Áp dụng ISO 9001:2000 vào giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa ở Ủy ban nhân dân quận Cầu Giấy” Tạp chí quản lý nhà nước, số 146 Bài viết nêu những thành tựu đạt được trong việc áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2000 trong cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa tại Ủy ban nhân dân quận Cầu Giấy đã góp phần cải thiện mối quan hệ giữa nhà nước với nhân dân, thay đổi quan điểm và phương thức phục vụ cơ quan hành chính nhà nước Tuy nhiên cũng còn một số vướng mắc khi chưa có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận, việc áp dụng công nghệ còn hạn chế
- Bùi Văn Dư (2008) “Bình Định thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông Tạp chí quản lý nhà nước, số 147 Bài viết trên cơ sở thực trạng thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông trên địa bàn tỉnh Bình Định đã rút ra những bài học kinh nghiệm mang tính nguyên tắc trong thực hiện cơ chế một cửa: xác định đầu mối chính của quy trình thực hiện giao dịch hành chính; xác định rõ các khâu, các bước thuộc quy trình giải quyết quan hệ hành chính, trình tự, thời gian, những tác nghiệp tương ứng của từng khâu
- Lê Thị Hằng (2010) “Cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông ở Thừa Thiên Huế” Tạp chí quản lý nhà nước, số
172 Bài viết đánh giá những kết quả đạt được trong tiến trình cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông ở các cơ quan ban ngành trên địa bàn Thừa Thiên Huế Một số bài học kinh nghiệm được rút ra: về công tác lãnh đạo điều hành (phải có sự lãnh đạo, điều hành sâu sát của các cấp ủy đảng); về đội ngũ cán bộ, công chức (cần được đào tạo chuyên sâu về cải cách hành chính); xây dựng được cơ chế phối hợp của một cửa, một cửa liên thông; đẩy mạnh việc phân cấp cho chính quyền; đầu tư cơ sở vật chất,
Trang 105
trang thiết bị và phương tiện làm việc; chú trọng tăng cường công tác kiểm tra, giám sát
- Nguyễn Văn Thâm (2011) “Cải cách hành chính và những kinh nghiệm về bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chính quyền cơ sở” Tạp chí quản lý nhà nước, số 188 Bài viết đã lược nhìn kết quả cải cách hành chính nhà nước trên tất cả các nội dung: cải cách thể chế; cải cách tổ chức bộ máy; xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức; cải cách tài chính công; hiện đại hóa nền hành chính trên thực tế đã góp phần tích cực thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế- xã hội ổn định chính trị và trật tự xã hội của đất nước
- Văn Tất Thu (2014) “Những yêu cầu trong đổi mới nội dung và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức hành chính”, Tạp chí quản
lý nhà nước, số 222 Bài viết đề cập đến vị trí, vai trò và đặc điểm của nền hành chính nhà nước Nền hành chính nhà nước trực tiếp tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước
- Đoàn Nhân Đạo (2014) “Tiêu chí và phương pháp đánh giá công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính”, Tạp chí quản lý nhà nước, số
222 Bài viết điểm qua những điểm sáng trong xây dựng và áp dụng tiêu chí, phương pháp đánh giá công chức cấp xã mở một số địa phương: Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh Bài viết đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện tiêu chí và phương pháp đánh giá công chức cấp xã hiện nay: hoàn thiện hệ thống pháp luật; phát huy dân chủ, thu hút sự phản biện xã hội; đổi mới phương pháp bình bầu trong đánh giá của tập thể
- Nguyễn Văn Hậu (2015) “Cải cách hành chính và vai trò của Đảng chính trị”, Lý luận chính trị, số 6 Bài viết khẳng định trong tiến trình đổi mới đất nước, cải cách hành chính được đặt ra như một yêu cầu khách quan để tạo tiền đề và thúc đẩy cải cách kinh tế Từ thực tiễn cải cách hành chính trong thời gian qua, tác giả đúc kết những bài học kinh nghiệm lớn cho việc tiến hành cải cách hành chính trong giai đoạn hiện nay: cải cách hành chính là vấn
Trang 116
đề lớn, liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cơ quan hành chính; cải cách thủ tục hành chính là khâu đột phá; đề cao vai trò giám sát của nhân dân; tăng cường mối quan hệ giữa cấp ủy với các tổ chức nhà nước, các đoàn thể chính trị- xã hội
Như vậy, cải cách thủ tục hành chính là một công việc thuộc nội dung cải cách thể chế hành chính, trong khi đó, cải cách thể chế hành chính là một trong sáu nội dung của Chương trình tổng thể cải cách hành chính Cải cách thủ tục hành chính được xem như là khâu đột phá của cải cách hành chính, và trong tiến trình cải cách hành chính, vấn đề thủ tục hành chính thường xuyên được Chính phủ quan tâm Đó là vì thủ tục hành chính hàng ngày liên quan đến công việc của đại bộ phận các tổ chức, công dân, cấp chính quyền, cũng như trong mối quan hệ với Nhà nước Các công trình nghiên cứu đã cung cấp cho tác giả cở sở lý luận cùng những kinh nghiệm thực tiễn sâu sắc để trên cơ
sở đó để tác giả tiến hành nghiên cứu đề tài “Quy trình “một của hóa” thủ tục hành chính ở cấp xã, tỉnh Trà Vinh”, việc nghiên cứu đề tài về thủ tục
hành chính theo cơ chế một cửa ở cấp xã là một vấn đề còn mới mẻ trên địa bàn tỉnh Trà Vinh hiện nay và đây là đề tài nghiên cứu mới đối với tác giả
3 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
3.1 Mục đích nghiên cứu
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận phục vụ công tác cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa
- Nghiên cứu thực trạng hoạt động của Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả tại cấp xã của tỉnh Trà Vinh; từ đó đề xuất giải pháp để thực hiện tốt hơn cơ chế một cửa trong giai đoạn tiếp theo
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, tác giả dự định thực hiện những nhiệm vụ nghiên cứu như sau: