Chất lượng cho vay tiêu dùng tại ngân hàng TMCP ngoại thương việt nam chi nhánh hải dương (tóm tắt trích đoạn)

LỜI CAM ĐOAN Em xin cam đoan luận văn thạc sỹ với đề tài „„Chất lượng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Hải Dương‟‟ là kết quả của quá trình học tập

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

LUẬN VĂN THẠC SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS TRỊNH THỊ HOA MAI XÁC NHẬN CỦA GVHD

PGS.TS TRỊNH THỊ HOA MAI

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ

PGS.TS PHÍ MẠNH HỒNG

Hà Nội - 2017

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan luận văn thạc sỹ với đề tài „„Chất lượng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Hải Dương‟‟ là kết quả

của quá trình học tập và nghiên cứu của riêng em

Các số liệu, tài liệu sử dụng trong luận văn hoàn toàn đƣợc thu thập ban đầu hoặc trích dẫn từ các nguồn tin cậy, bảo đảm tính chính xác, rõ ràng; việc

xử lý, phân tích và đánh giá các số liệu đƣợc thực hiện một cách trung thực, khách quan

LỜI CẢM ƠN

Em xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban giám hiệu trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội, đến quý thầy cô trong Khoa Tài chính - Ngân hàng, Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi để em hoàn thành luận văn này

Em xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến PGS.TS Trịnh Thị Hoa Mai, người đã nhiệt tình hướng dẫn, giúp đỡ về kiến thức, phương pháp nghiên cứu, phương pháp trình bày để em có thể hoàn thiện nội dung và cả hình thức của luận văn

Cuối cùng, em xin dành lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã tận tình hỗ trợ, giúp đỡ em trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu đề tài luận văn này

Em xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC CÁC BẢNG ii

DANH MỤC SƠ ĐỒ iii

PHẦN MỞ ĐẦU 4

1 Tính cấp thiết của đề tài 4

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luâ ̣n văn 5

2.1 Mục tiêu nghiên cứu 5

2.2 Nhiê ̣m vu ̣ nghiên cứu 5

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5

3.1 Đối tượng nghiên cứu 5

3.2 Phạm vi nghiên cứu 5

4 Kết cấu của luận văn 5

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAYTIÊU DÙNGTẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 7

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 7

1.1.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài 7

1.1.2 Những điểm mới trong luận văn 9

1.2 Hoạt động cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thương mại 10

1.2.1 Khái niệm cho vay tiêu dùng 10

1.2.2 Đặc điểm cho vay tiêu dùng 11

1.2.3 Phân loại cho vay tiêu dùng 13

1.2.4 Vai trò của hoạt động cho vay tiêu dùng 16

1.2.5 Quy trình cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thương mại 19

1.3 Chất lượng cho vay tiêu dùng của Ngân hàng Thương mại 19

1.3.1 Quan điểm về chất lượng cho vay tiêu dùng 19

1.3.2 Các chỉ tiêu phản ánh chất lượng cho vay tiêu dùng 21

1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay tiêu dùng 28

1.4.1 Các nhân tố chủ quan 28

1.4.2 Các nhân tố khách quan 31

CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ LUẬN VĂNError! Bookmark not defined

2.1 Thiết kế quy trình viết luâ ̣n văn Error! Bookmark not defined

2.1.1 Xây dựng mô hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.1.2 Xây dựng khung lý thuyết Error! Bookmark not defined

2.1.3 Lựa chọn phương pháp nghiên cứu, tiến hành thu thập và phân tích thông tinError! Bookmark not defined 2.1.4 Trình bày kết quả nghiên cứu Error! Bookmark not defined

Khâu cuối cùng là trình bày kết quả nghiên cứu đề tài Tác giả tổng hợp các dữ liệu và xử

lý các thông tin liên quan và trình bày nó thành bài viết hoàn chỉnh.Error! Bookmark not defined

2.2 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

2.2.1 Phương pháp luâ ̣n chung Error! Bookmark not defined

2.2.2 Phương pháp thu thập thông tin Error! Bookmark not defined

2.2.3 Phương pháp xử lý thông tin Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: CHẤT LƯỢNG CHO VAY TIÊU DÙNGTẠI VIETCOMBANK - CHI

NHÁNH HẢI DƯƠNG Error! Bookmark not defined

3.1 Khái quát về Vietcombank - chi nhánh Hải Dương Error! Bookmark not defined

3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined

3.1.2 Cơ cấu tổ chức Error! Bookmark not defined

3.1.3 Tình hình hoạt động kinh doanh một số năm gần đâyError! Bookmark not defined

3.2 Thực trạng chất lượng cho vay tiêu dùng tại Vietcombank chi nhánh Hải DươngError! Bookmark not defined 3.2.1 Hoạt động cho vay tiêu dùng của chi nhánh Error! Bookmark not defined

3.2.2 Chất lượng cho vay tiêu dùng tại Chi nhánh Error! Bookmark not defined

3.3 Đánh giá chất lượng cho vay tiêu dùng của Vietcombank - Chi nhánh Hải DươngError! Bookmark not defined 3.3.1 Kết quả đạt được Error! Bookmark not defined

3.3.2 Hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 4: ĐI ̣NH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI VIETCOMBANK -CHI NHÁNH HẢI DƯƠNGError! Bookmark not defined

4.1 Định hướng nâng cao chất lượng hoạt động cho vay tiêu dùng của Vietcombank -

Chi nhánh Hải Dương Error! Bookmark not defined

4.1.1 Định hướng phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng của Vietcombank - Chi

nhánh Hải Dương Error! Bookmark not defined

4.1.2 Định hướng nâng cao chất lượng hoạt động cho vay tiêu dùng của

Vietcombank - Chi nhánh Hải Dương Error! Bookmark not defined

4.2 Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng tại Vietcombank - Chi

nhánh Hải Dương Error! Bookmark not defined

4.2.1 Chú trọng công tác dự báo biến động của thị trườngError! Bookmark not defined

4.2.2 Chú trọng công tác đánh giá khách hàng, đánh giá khoản vay.Error! Bookmark not defined 4.2.3 Tăng cường thu thập thông tin từ phía khách hàngError! Bookmark not defined

4.2.4 Đa dạng hóa các sản phẩm cho vay tiêu dùng Error! Bookmark not defined

4.2.5 Tăng cường hoạt động marketing Error! Bookmark not defined

4.2.6 Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined

4.2.7 Thực hiện tốt công tác phân loại nợ và sử dụng quỹ dự phòngError! Bookmark not defined 4.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined

4.3.1 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Error! Bookmark not defined

4.3.2 Kiến nghị với Vietcombank Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 35

PHỤ LỤC

i

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

10 NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần

ii

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1 Một số chỉ tiêu chung trong hoạt động kinh doanh của VCB Hải Dương

Error! Bookmark not defined Bảng 3.2 Doanh số cho vay tiêu dùng tại Vietcombank Hải Dương Error! Bookmark not defined

Giai đoạn 2013 - 2015 Error! Bookmark not defined

Bảng 3.3 Dư nợ cho vay tiêu dùng trên tổng dư nợ tại Chi nhánh Error! Bookmark not defined

Giai đoạn 2013 - 2015 Error! Bookmark not defined Bảng 3.4 Cơ cấu dư nợ cho vay tiêu dùng theo thời hạn cho vaytại Error! Bookmark not defined

Chi nhánh giai đoạn 2013 – 2015 Error! Bookmark not defined Bảng 3.5 Cơ cấu dư nợ cho vay tiêu dùng theo hình thức cho vay tại Error! Bookmark not defined

Chi nhánh giai đoạn 2013 – 2015 Error! Bookmark not defined

Bảng 3.6 Cơ cấu dư nợ có tài sản đảm bảo trên tổng dư nợ cho vay tiêu dùngcủa

Vietcombank Hải Dương 2013 - 2015 Error! Bookmark not defined Bảng 3.7 Tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu cho vay tiêu dùng năm 2013 – 2015 Error! Bookmark not defined

Bảng 3.8 Lợi nhuận cho vay tiêu dùng năm 2013 - 2015 Error! Bookmark not defined

Bảng 3.9 Tỷ lệ sử dụng vốn sai mục đích năm 2013 - 2015 Error! Bookmark not defined

Bảng 3.10 Danh mục sản phẩm cho vay tiêu dùng của một số ngân hàng Error! Bookmark not defined

trên địa bàn tỉnh Hải Dương Error! Bookmark not defined

iii

DANH MỤC SƠ ĐỒ

1 Sơ đồ 3.1 Bộ máy tổ chức của Ngân hàng TMCP Ngoại thương

Vietcombank - chi nhánh Hải Dương 40

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cho vay tiêu dùng là sản phẩm tín dụng xuất hiện từ lâu đời trên thế giới và hiện nay đang phát triển rất mạnh, nhất là ở các nước đang có tiềm lực về kinh tế và cạnh tranh ngân hàng sôi động Tại Việt Nam, trong một số năm gần đây, hoạt động cho vay tiêu dùng giữ một vai trò quan trọng trong dịch vụ ngân hàng, cho vay tiêu dùng đóng góp lợi nhuận ngày càng lớn cho các ngân hàng Do đó các ngân hàng đã

và đang đẩy mạnh phát triển cho vay tiêu dùng

Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoa ̣i thương Việt Nam (Vietcombank) đã nhâ ̣n thấy vai trò quan tro ̣ng của hoa ̣ t đô ̣ng cho vay tiêu dùng , do đó đã nhanh chóng tham gia và phát triển một số sản phẩm cho vay tiêu dùng với lãi suất cho vay hấp dẫn, kỳ hạn cho vay dài…Và với vị trí là một chi nhánh trong hệ thống của Vietcombank, Vietcombank - Chi nhánh Hải Dương cũng đã rất chú trọng phát triển hoạt động cho vay này Trải qua một quá trình triển khai và rút kinh nghiệm, Vietcombank - Chi nhánh Hải Dương đã thu được những kết quả khả quan Tuy nhiên, hoạt động cho vay tiêu dùng tại Chi nhánh vẫn có một số hạn chế như doanh số cho vay tiêu dùng còn chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn, tỷ lệ dư nợ không có tài sản bảo đảm trên tổng dư nợ vẫn ở mức cao, tỷ lệ

nợ quá hạn, nợ xấu trên tổng dư nợ tăng qua các năm, sản phẩm cho vay tiêu dùng của Chi nhánh không có ưu điểm vượt trội hơn Để hoạt động cho vay tiêu dùng ngày càng được mở rô ̣ng và mang la ̣i hiê ̣u quả hơn cho ngân hàng , khách hàng và nền kinh tế đòi hỏi Vietcom bank - Chi nhánh Hải Dươngphải nâng cao chất lươ ̣ng của hoa ̣t đô ̣ng cho vay này Nhận thức được tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng, đồng thời mong muốn tìm hiểu về thực trạng và khả năng phát triển của cho vay tiêu dùng trong tương lai tại Vietcombank

- Chi nhánh Hải Dương em đã lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Chất lượng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Hải Dương”

Khi thực hiện đề tài nghiên cứu, học viên đã đặt ra một số câu hỏi đối với đề tài này, cụ thể là:

- Căn cứ vào các chỉ tiêu định lượng và định tính nào để đánh giá chất lươ ̣ng cho vay tiêu dùng của một NHTM?

- Chất lượng cho vay tiêu dùng ta ̣i Vietcom bank - Chi nhánh Hải Dương giai đoa ̣n 2013 - 2015 như thế nào? Còn những hạn chế gì? Do những nguyên nhân nào?

- Có những giải pháp nào để nâng cao chất lươ ̣ng cho vay tiêu dùng ta ̣i Vietcombank - Chi nhánh Hải Dương trong giai đoạn sắp tới?

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở đánh giá thực trạng chất lượng cho vay tiêu dùng tại Vietcombank - Chi nhánh Hải Dương, đề tài đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lươ ̣ng cho vay tiêu dùng ta ̣i Chi nhánh trong giai đoạn tiếp theo

2.2 Nhiê ̣m vụ nghiên cứu

Phân tích , đánh giá thực trạng chất lượng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Vietcombank - Chi nhánh Hải Dương trong giai đoa ̣n 2013 - 2015, làm rõ những ưu điểm và ha ̣n chế trong cho vay tiêu dùng ta ̣i Chi nhánh Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng tại Chi nhánh

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là Chất lượng cho vay tiêu dùng tại Vietcombank - Chi nhánh Hải Dương

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Trong phạm vi của đề tài, đề tài chỉ tập trung phân tích và đánh giá chất lượng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Vietcombank - Chi nhánh Hải Dương trong giai

đoạn từ năm 2013 đến 2015

4 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm bốn chương:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ s ở lý luận về chất lượng

cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng thương mại

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn

Chương 3: Thực trạng chất lượng cho vay tiêu dùng tại Vietcombank - Chi

nhánh Hải Dương

Chương 4: Định hướng và một số giải pháp nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng tại Vietcombank - Chi nhánh Hải Dương

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG CHO VAYTIÊU DÙNGTẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Đến nay đã có nhiều luận văn thạc sĩ nghiên cứu liên quan đến vấn đề chất lươ ̣ng cho vay tiêu dùng ta ̣i các ngân hàng khác nhau ở Việt Nam Nhìn chung, các tác giả đều giới thiệu và phân tích thực trạng hoa ̣t đô ̣ng cho vay tiêu dùng ta ̣i mô ̣t ngân hàng cụ thể ; từ đó hướng tới việc đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng Tuy nhiên, ở mỗi giai đoạn của đất nước, ở mỗi một môi trường kinh tế - văn hóa xã hội khác nhau thì cách thức hoạt động của từng ngân hàng là khác nhau Đồng thời mỗi một ngân hàng khác nhau sẽ đưa ra các sản phẩm cho vay tiêu dùng khác nhau về kỳ hạn và mức lãi suất Vì vậy, mặc dù đây là đề tài khá quen thuộc nhưng tác giả vẫn chọn đề tài này nhằm áp dụng vào Vietcombank – Chi nhánh Hải Dương

1.1.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong quá trình tìm hiểu và chọn lọc, tôi đã sử dụng và tham khảo một số nội dung trong năm công trình nghiên cứu mà tôi cho là phù hợp, cụ thể như sau:

- Nguyễn Thị Thúy Hồng, 2014 Giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam trong điều kiện cạnh tranh trên thị trường vốn Việt Nam Luận án tiến sỹ

Luận án đã tổng hợp làm rõ các vấn đề cơ bản về hiệu quả tín dụng tiêu dùng NHTM trong điều kiện cạnh tranh trên thị trường vốn Việt Nam, đặc biệt tập trung làm rõ nội hàm của hiệu quả tín dụng trên cơ sở phân tích khái niệm hiệu quả trong kinh doanh, hệ thống các tiêu chí đo lường, từ đó tập trung vào các nhân tố có tác động tới hiệu quả tín dụng; tổng hợp kinh nghiệm nâng cao hiệu quả tín dụng tiêu dùng của NHTM ở một số nước trên thế giới, một số NHTM lớn của Việt Nam, điển hình là kinh nghiệm tăng cường công tác quản trị NHTM thông qua việc khuyến khích các NHTM niêm yết trên sàn, mở cửa thị trường khu vực tài chính –

ngân hàng và chuẩn hóa nghiệp vụ tín dụng của Trung quốc; kinh nghiệm về nợ dưới chuẩn của Mỹ và tác động tiêu cực của hệ thống chám điểm tự động, cùng 17 nguyên tắc cơ bản trong quản lý rủi ro tín dụng của FDIC; kinh nghiệm điều chỉnh linh hoạt cơ chế, chính sách tín dụng và tập trung hóa quản lý, điều hành… của Vietinbank; Phân tích chi tiết thực trạng hiệu quả tín dụng của BIDV điều kiện thị trường vốn Việt nam giai đoạn 2010 – 2014, cung cấp một bức tranh toàn diện về hiệu quả tín dụng của BIDV cả ở góc độ tác động của môi trường kinh doanh; hệ thống quản trị và công tác điều hành, tác nghiệp tại ngân hàng trong môi trường kinh doanh có nhiều biến động thời gian qua; chỉ rõ các mặt đạt được, hạn chế và nguyên nhân, từ đó đề xuất năm nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tín dụng tại BIDV giai đoạn đến 2020, vượt qua tình trạng khó khăn của nền kinh tế

- Đào Thanh Hương, 2014 Phân tích tình hình cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Hải Dương

Luận văn thạc sỹ

Luận văn đã phân tích được thực trạng tình hình cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Hải Dương và đưa ra những hạn chế mà chi nhánh còn vướng mắc cũng như chỉ ra các nguyên nhân Tác giả cũng đưa ra một số giải pháp và kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước, với chi nhánh nhằm nâng cao chất lượng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Chi nhánh

- Trần Thị Phương Châm, 2013 Nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng tại Vietinbank - chi nhánh Hải Dương Luận văn thạc sỹ

Luận văn đã hệ thống hóa những lý thuyết cơ bản về cho vay tiêu dùng và chất lượng cho vay tiêu dùng Sau đó, tác giả đi sâu nghiên cứu hoạt động cho vay tiêu dùng tại Vietinbank – chi nhánh Hải Dương Tác giả đã dựa vào bảng hỏi điều tra để phân tích thực trạng cho vay tiêu dùng tại Vietinbank – chi nhánh Hải Dương

Từ đó đánh giá những thành quả đạt được, những hạn chế và đưa ra được các giải pháp khắc phục nhằm nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng tại Vietinbank – chi nhánh Hải Dương Tuy nhiên, các giải pháp mà tác giả đưa ra mới chỉ áp dụng cho ngân hàng được nghiên cứu

- Trần Nguyệt Bích Vân, 2013 Phân tích hoạt động cho vay tiêu dùng của Ngân hàng Á Châu – chi nhánh Cần Thơ Luận văn thạc sỹ

Luận văn cũng phân tích thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Á Châu – chi nhánh Cần Thơ Tác giả cũng đã đưa ra được ưu điểm và nhược điểm của các sản phẩm cho vay tiêu dùng của Chi nhánh Tác giả cũng phân tích được các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển cũng như chất lượng của các sản phẩm cho vay tiêu dùng của Chi nhánh Từ đó tác giả cũng đã đưa ra các biện pháp khắc phục nhằm phát triển sản phẩm cho vay tiêu dùng của Ngân hàng Á Châu – chi nhánh Cần Thơ

- Trương Thanh Hiền, 2013 Phát triển dịch vụ cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh vượng - chi nhánh Bình Định Luận văn thạc sỹ

Luận văn phân tích thực trạng dịch vụ cho vay tiêu dùng tại chi nhánh Đưa ra những hạn chế và nguyên ngân dẫn tới hoạt động cho vay tiêu dùng của chi nhánh đạt hiệu quả chưa cao, từ đó đưa ra một số giải pháp cụ thể giúp cho Chi nhánh mở rộng và phát triển hơn mảng dịch vụ cho vay này tại Chi nhánh

- Nguyễn Phương Nga, 2013 Mở rộng hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - chi nhánh Hưng Yên Luận văn

thạc sỹ

Trên cơ sở lý luận và phân tích tổng hợp số liệu thống kê, xuất phát từ thực trạng hoạt động và triển khai dịch vụ tín dụng tiêu dùng tại Vietcombank - chi nhánh Hưng Yên, luận văn cũng đã nêu lên những hạn chế và nguyên nhân tồn tại ảnh hưởng đến quy mô cho vay tiêu dùng chưa xứng với tiềm năng của Vietcombank - chi nhánh Hưng Yên từ đó đưa ra một số giải pháp cụ thể góp phần

mở rộng hơn nữa mảng cho vay tiêu dùng tại Vietcombank - chi nhánh - Hưng Yên

1.1.2 Những điểm mới trong luận văn

Thông qua việc tham khảo nội dung của năm đề tài đã nêu trên, tác giả đã phần nào có những định hướng căn bản góp phần tích cực vào việc xây dựng đề cương luận văn của mình Nhìn chung các đề tài trên đã trình bày khá cụ thể và chi tiết nội dung về mặt lý thuyết căn bản, những chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay

tiêu dùng Tuy nhiên, cả năm đề tài nêu trên mới chỉ dừng lại ở việc đưa ra ưu nhược điểm của các sản phẩm cho vay tiêu dùng và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay tiêu dùng và đưa ra các giải pháp cho một ngân hàng được nghiên cứu

Qua đây, tác giả đã có những góc nhìn mới và bổ sung nhằm hoàn thiện hơn cho luận văn của mình Hơn nữa, mặc dù đề tài chất lượng cho vay tiêu dùng không phải đề tài mới, nhưng chưa có đề tài nào thực hiện về chất lượng cho vay tiêu dùng tại Vietcombank – chi nhánh Hải Dương, là một chi nhánh Ngân hàng của Vietcombank đã và đang đóng góp vào sự phát triển kinh tế đất nước, giải quyết nhu cầu về vốn cho hàng nghìn khách hàng Bên cạnh đó, tác giả cũng đã đưa ra một số những giải pháp và kiến nghị có ý nghĩa hết sức tích cực, phù hợp với sự thay đổi của đất nước trong giai đoạn hiện nay

1.2 Hoạt động cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thương mại

1.2.1 Khái niệm cho vay tiêu dùng

Cho vay tiêu dùng là các khoản cho vay nhằm tài trợ cho nhu cầu chi tiêu của người tiêu dùng, bao gồm cá nhân và hộ gia đình nhằm nâng cao đời sống dân cư Cho vay tiêu dùng cũng được hiểu là quan hệ kinh tế giữa một bên là ngân hàng và một bên là các cá nhân, người tiêu dùng nhằm phục vụ đời sống, tiêu dùng các sản phẩm hàng hóa, dịch vụ khi người tiêu dùng tạm thời chưa có khả năng thanh toán, trong đó, ngân hàng chuyển giao cho khách hàng một lượng giá trị bằng tiền trên nguyên tắc khách hàng sẽ hoàn trả cả gốc và lãi đúng hạn như đã thỏa thuận

Trước đây, các ngân hàng không tích cực cho vay tiêu dùng bởi họ tin rằng các khoản cho vay tiêu dùng có rủi ro vỡ nợ tương đối cao Song, từ sau thế chiến thứ hai, cho vay tiêu dùng đã trở thành một hình thức tín dụng tăng trưởng nhanh nhất ở các nước có nền kinh tế phát triển Đến nay, cho vay tiêu dùng đóng vai trò ngày càng quan trọng và đem lại thu nhập ngày càng cao cho ngân hàng, đồng thời giúp cho cá nhân,

hộ gia đình có thể mua sắm, chi tiêu phục vụ cuộc sống hàng ngày mà không cần phải chờ đến khi tích lũy đủ tiền

1.2.2 Đặc điểm cho vay tiêu dùng

1.2.2.1 Quy mô mỗi khoản vay nhỏ nhưng số lượng các khoản vay lớn

Các khoản vay tiêu dùng là nhằm vào mục đích phục vụ nhu cầu tiêu dùng

chứ không xuất phát từ mục đích kinh doanh Các khoản vay hoàn toàn phụ thuộc vào nhu cầu và tính cách của từng đối tượng khách hàng và chu kì kinh tế của khách hàng Các khách hàng khi tìm đến ngân hàng với mục đích vay tiêu dùng thường có nhu cầu vốn không cao vì nhu cầu của người tiêu dùng đối với các loại hàng hóa xa

xỉ là không cao hoặc do có tích lũy từ trước đối với những tài sản có giá trị lớn Mặt khác, do cho vay tiêu dùng có độ rủi ro cao hơn nên ngân hàng cũng thường thận trọng hơn trong việc quyết định số tiền cho vay căn cứ vào khả năng trả nợ và tài sản đảm bảo của khách hàng Song nếu xét về quy mô thì nhu cầu vay tiêu dùng là khá lớn do đối tượng của loại hình cho vay này là mọi cá nhân trong xã hội, từ những người có thu nhập cao đến những người có thu nhập trung bình và thấp với nhiều nhu cầu phong phú và đa dạng Khi chất lượng cuộc sống và trình độ dân trí được nâng cao, người dân càng có nhu cầu vay ngân hàng để cải thiện và nâng cao mức sống Do đó, nền kinh tế càng phát triển, số lượng các khoản vay tiêu dùng sẽ càng nhiều

1.2.2.2 Các khoản cho vay tiêu dùng thường có độ rủi ro cao

Rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng thường được chia thành 2 loại:

+ Rủi ro không hoàn trả nợ đúng hạn: Là những tổn thất xảy ra khi khách hàng không trả các khoản nợ đúng hạn theo như hợp đồng đã kí kết giữa ngân hàng và khách hàng

+ Rủi ro không có khả năng trả nợ: Là những tổn thất xảy ra trong trường hợp khách hàng không trả hoặc không trả đầy đủ gốc và lãi cho ngân hàng Hậu quả của loại rủi ro này là ngân hàng bị mất một phần hoặc toàn bộ số vốn cho vay Những tổn thất loại rủi ro này gây ra rất khó dự kiến trước và ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của ngân hàng

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến rủi ro trong hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng Vì đối tượng của cho vay tiêu dùng là các cá nhân, hộ gia đình nên

hoạt động này không chỉ chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố chủ quan của người tiêu dùng mà còn chịu tác động từ các yếu tố khách quan từ bên ngoài, cụ thể:

Thông tin tài chính của cá nhân và hộ gia đình thường khó đầy đủ và rõ ràng như thông tin về doanh nghiệp (công khai thông qua báo cáo tài chính), dẫn đến rủi

ro đạo đức và rủi ro thông tin không cân xứng Các cá nhân có thể tìm cách trốn tránh không trả các khoản vay cho dù có khả năng thanh toán

Nguồn trả nợ chủ yếu là từ thu nhập ổn định tại thời điểm hiện tại của người vay Do vậy, nếu người vay gặp vấn đề về sức khoẻ, mất việc làm hay gặp các biến

cố bất ngờ ảnh hưởng đến thu nhập hàng tháng, ngân hàng sẽ gặp khó khăn trong thu hồi nợ Đây là rủi ro khó lường trước, khác với món vay kinh doanh ta có thể hạn chế được thông qua nâng cao chất lượng thẩm định dự án Nguồn trả nợ chủ yếu là từ thu nhập ổn định tại thời điểm hiện tại của người vay Do vậy, nếu người vay gặp vấn đề về sức khoẻ, mất việc làm hay gặp các biến cố bất ngờ ảnh hưởng đến thu nhập hàng tháng, ngân hàng sẽ gặp khó khăn trong thu hồi nợ

Một lý do khác là cho vay tiêu dùng có rủi ro tín dụng cao hơn các khoản tín dụng khác bởi nó phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế.Chu kỳ kinh tế chỉ có thể dự đoán

mà không thể xác định một cách chính xác sẽ xảy ra như thế nào Hơn nữa, ngân hàng cũng không thể thẩm định chính xác được hoàn toàn tất cả các thông tin cá nhân của khách hàng nếu chất lượng thông tin khách hàng cung cấp không cao như tình trạng sức khỏe, thu nhập thực tế, việc làm, điều kiện sống

1.2.2.3.Các khoản cho vay tiêu dùng có chi phí khá lớn

Do số lượng món vay tiêu dùng nhiều, khách hàng đông và đa dạng nhưng số lượng mỗi khoản vay lại nhỏ, ngân hàng phải huy động nhiều nhân lực cho hoạt động cho vay, từ khâu tiếp nhận hồ sơ, thẩm định khách hàng, quyết định cho vay, giải ngân cũng như kiểm soát và thu nợ đối với khách hàng sau khi cho vay Mặt khác, ngân hàng cũng gặp không ít khó khăn để quản lý các khoản cho vay tiêu dùng với giá trị nhỏ nhưng số lượng lớn do đối với khách hàng cá nhân, thông tin về tình hình tài chính thường không công khai minh bạch như ở các công ty lớn Tất cả những điều này khiến

chi phí cho vay tiêu dùng cao hơn so với các loại hình cho vay khác

1.2.2.4.Cho vay tiêu dùng là một trong những khoản mục cho vay có khả năng sinh lời cao mà ngân hàng thực hiện

Lãi suất của các món vay tiêu dùng thường là cao hơn các món vay khác của

NHTM Nguyên nhân thứ nhất là cho vay tiêu dùng có rủi ro lớn Thứ hai là chi phí

của các khoản vay tiêu dùng là lớn, ngân hàng phải làm đủ tất cả các nghiệp vụ từ thu thập thông tin về khách hàng, thẩm định tài chính khách hàng, ký kết hợp đồng, giải ngân, kiểm soát sau cho vay trong khi giá trị mỗi khoản vay tiêu dùng nhỏ hơn

rất nhiều so với các khoản vay sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Thứ ba, tâm

lý của người tiêu dùng kém nhạy cảm với lãi suất Họ chỉ quan tâm đến tổng số tiền phải trả của khoản vay mà không xem lãi suất là một yếu tố quan trọng Mặt khác, nếu như trong kinh doanh, người ta phải hạch toán lãi lỗ thì trong tiêu dùng người ta đặt yếu tố thỏa mãn lên hàng đầu dù có phải trả chi phí lớn hơn

Khách hàng vay tiêu dùng là các cá nhân và các hộ gia đình Những người

đang có nhu cầu tiêu dùng nhưng chưa tích lũy đủ, hoặc có những khoản chi tiêu cấp bách Các ngân hàng sẽ căn cứ vào hai tiêu chí quan trọng: mức thu nhập và trình độ học vấn của khách hàng để quyết định khi cấp tín dụng vì nguồn trả nợ chủ yếu của người vay được trích từ nguồn thu nhập của họ chứ không nhất thiết từ kết quả của việc sử dụng những khoản vay

Nguồn trả nợ của người vay có thể có những biến động lớn qua thời gian, phụ thuộc vào quá trình làm việc, kỹ năng và kinh nghiệm của họ, đồng thời phụ thuộc vào những biến động khác và chính sách trong từng thời kì Tuy nhiên, đối tượng khách hàng này, các thông tin về tài chính cũng như tư cách của khách hàng thường khó xác định và chất lượng thông tin không cao

1.2.3 Phân loại cho vay tiêu dùng

Cho vay tiêu dùng là một trong những hoạt động tín dụng đa dạng nhất của ngân hàng Vì vậy, có nhiều cách phân loại cho vay tiêu dùng, tuỳ theo tiêu thức chúng ta lựa chọn

mà cho vay tiêu dùng được phân chia thành các loại khác nhau, cụ thể:

1.2.3.1 Căn cứ vào mục đích vay của khách hàng

Cho vay tiêu dùng có thể đáp ứng nhiều mục đích tiêu dùng khác nhau của khách hàng, đó là những nhu cầu chi tiêu mà khách hàng chưa có khả năng chi trả ở

hiện tại Những nhu cầu của cá nhân, hộ gia đình có thể phát sinh bất ngờ hay có kế hoạch Vì các mục đích tiêu dùng là rất đa dạng, nên có thể phân loại cho vay tiêu dùng theo mục đích chính như:

+ Cho vay bất động sản: Là khoản tín dụng được cấp nhằm tài trợ cho nhu

cầu mua sắm, xây dựng, cải tạo nhà cửa của cá nhân hay hộ gia đình Những món vay thường có quy mô lớn và thời gian dài Việc đánh giá giá trị tài sản tài trợ có vai trò

vô cùng quan trọng đối với ngân hàng Nếu như trong cho vay tiêu dùng thông thường thì thu nhập tương lai của người vay là yếu tố quan trọng để ngân hàng quyết định có cho vay hay không thì trong cho vay tiêu dùng bất động sản, giá trị và tình hình biến động giá của tài sản được tài trợ là yếu tố mà ngân hàng rất quan tâm Bởi

vì khoản tín dụng tài trợ cho loại tài sản này có giá trị lớn, nên sự biến động theo hướng không có lợi của nó sẽ dẫn tới những thiệt hại rất lớn cho ngân hàng

+ Cho vay du học: Là khoản cho vay đối với thân nhân của những người đi du học

nhằm mục đích hỗ trợ tài chính cho người đi du học (tại chỗ hoặc nước ngoài)

+Cho vay mua ô tô: Là khoản cho vay đối với cá nhân có nhu cầu mua ô tô

phục vụ cho nhu cầu cá nhân

+ Cho vay hỗ trợ tiêu dùng khác: Là các khoản vay để phục vụ cho các mục

đích đa dạng khác như chữa bệnh, cưới hỏi, đi du lịch…

1.2.3.2 Căn cứ vào phương thức hoàn trả

+ Cho vay hoàn trả nhiều lần (cho vay tiêu dùng trả góp):Theo hình thức tài

trợ này, thì người đi vay trả nợ cho ngân hàng (gồm cả gốc và lãi) theo những kỳ hạn nhất định do ngân hàng quy định (tháng, quý ) Hình thức này áp dụng cho các khoản vay có giá trị lớn, thời hạn vay dài hoặc với những khách hàng mà thu nhập định kỳ của họ không đủ để thanh toán hết một lần số nợ vay

+ Cho vay hoàn trả một lần: Là khoản vay ngắn hạn của cá nhân và hộ gia

đình để đáp ứng nhu cầu tiền mặt tức thời hoặc mua hàng hoá có giá trị không lớn

và được thanh toán một lần khi khoản vay đáo hạn

+ Cho vay tiêu dùng tuần hoàn: Là hình thức cho vay tiêu dùng trong đó

ngân hàng cho phép khách hàng vay và trả nợ nhiều kỳ một cách tuần hoàn, theo