Pháp luật Việt Nam hiện hành về quảng cáo thương mại

Sau 1 năm thực thi Luật Doanh nghiệp, Luật đầu tư mới, con số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới đã tăng đột biến. Cụ thể, trong năm 2016 cả nước có hơn 81.500 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 20% so với năm ngoái. Giúp cho Việt Nam ngày một tiến bước lên một nền kinh tế vững mạnh. Nhưng bên cạnh đó, cũng làm cho tính cạnh tranh của thị trường ngày một khốc liệt. Trong cuộc ganh đua đó, các doanh nghiệp phải tìm mọi biện pháp để có thể thúc đẩy cơ hội bán hàng, cung ứng dịch vụ: giới thiệu, quảng bá trên các phương tiên truyền thông đại trúng, giảm giá, phát quà tặng, ưu đãi,…. đó là các hoạt động xúc tiến thương mại một hoạt động tất yếu trong thị trường hiện nay. Trong các hoạt động xúc tiến thương mại thì quảng cáo là một trong những phương pháp phổ biến, hiệu quả và đang phát triển một cách chóng mặt từng ngày. Các hình thức quảng cáo thương mại từ đó trở nên đa dạng hơn, phong phú hơn, có tác động mãnh mẽ đến hoạt động sản xuất của doanh nghiệp và hoạt động tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ của người tiêu dùng… Nhận thức được điều đó nhà nước ta đã và đang hoàn thiện hệ thống pháp luật về quảng cáo thương mại. Vậy Hệ thống pháp luật Việt Nam quy định như thế nào về hoạt động Quảng cáo Thương mại? các hoạt động quảng cáo thương mại, các chủ thể của quảng cáo thương mại,…những câu hỏi đó sẽ được tìm hiểu trong bài tiểu luận: “Pháp luật Việt Nam hiện hành về quảng cáo thương mại”

Lời mở đầu

Sau 1 năm thực thi Luật Doanh nghiệp, Luật đầu tư mới, con số doanh nghiệp đăng

ký thành lập mới đã tăng đột biến Cụ thể, trong năm 2016 cả nước có hơn

81.500 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 20% so với năm ngoái Giúp cho Việt Nam ngày một tiến bước lên một nền kinh tế vững mạnh Nhưng bên cạnh đó, cũng làm cho tính cạnh tranh của thị trường ngày một khốc liệt Trong cuộc ganh đua đó, các doanh nghiệp phải tìm mọi biện pháp để có thể thúc đẩy cơ hội bán hàng, cung ứng dịch vụ: giới thiệu, quảng bá trên các phương tiên truyền thông đại trúng, giảm giá, phát quà tặng, ưu đãi,… đó là các hoạt động xúc tiến thương mại một hoạt động tất yếu trong thị trường hiện nay Trong các hoạt động xúc tiến thương mại thì quảng cáo là một trong những phương pháp phổ biến, hiệu quả và đang phát triển một cách chóng mặt từng ngày Các hình thức quảng cáo thương mại từ đó trở nên

đa dạng hơn, phong phú hơn, có tác động mãnh mẽ đến hoạt động sản xuất của doanh nghiệp và hoạt động tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ của người tiêu dùng… Nhận thức được điều đó nhà nước ta đã và đang hoàn thiện hệ thống pháp luật về quảng cáo thương mại

Vậy Hệ thống pháp luật Việt Nam quy định như thế nào về hoạt động Quảng cáo Thương mại? các hoạt động quảng cáo thương mại, các chủ thể của quảng cáo

thương mại,…những câu hỏi đó sẽ được tìm hiểu trong bài tiểu luận: “Pháp luật

Việt Nam hiện hành về quảng cáo thương mại”

Bài viết còn nhiều thiếu sót, mong thầy cô chỉ dẫn, góp ý thêm để bài viết của em được hoàn thiện hơn Em xin chân thành cảm ơn!

Quảng cáo là hoạt động xúc tiến thương mại nhằm tuyên truyền giới thiệu hàng hóa, dịch vụ, hay hoạt động của hãng kinh doanh về hàng hóa dịch vụ đó, nhằm tạo

sự hứng thú của khách hàng đối với sản phẩm Có thể nói quảng cáo là sợi dây nối sản xuất và tiêu dùng, giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng trong một thế giới tràn ngập của thông tin và hàng hóa dịch vụ

I Lý luận chung về quảng cáo thương mại

1 Giới thiệu chung về quảng cáo thương mại

Theo điều 4 pháp lệnh Số: 39/2001/PL-UBTVQH10 thì:

Quảng cáo là giới thiệu đến người tiêu dùng về hoạt động kinh doanh, hàng hóa, dịch vụ, bao gồm dịch vụ có mục đích sinh lời và dịch vụ không có mục đích sinh lời

-Dịch vụ có mục đích sinh lời là dịch vụ nhằm tạo ra lợi nhuận cho tổ chức, cá nhân cung ứng dịch vụ

-Dịch vụ không có mục đích sinh lời là dịch vụ không nhằm tạo ra lợi nhuận cho tổ chức, cá nhân cung ứng dịch vụ

Như vậy, có thể hiểu đối tượng của hoạt động quảng cáo có thể là hoạt động kinh doanh mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ có khả năng mang lại lợi nhuận cho tổ chức, cá nhân hoặc các dịch vụ, thông tin nhằm thực hiện một mục tiêu chính trị, văn hóa, xã hội nào đó Hoạt động quảng cáo về hoạt động kinh doanh, về hàng hoá cung ứng dịch vụ có mục đích sinh lời của thương nhân, hoạt động quảng cáo cho thương nhân khác để thu phí dịch vụ chính là dịch vụ quảng cáo thương mại Theo

đó ta thấy trong pháp luật hiện hành quảng cáo thương mại chỉ là một bộ phận của hoạt động quảng cáo nói chung

2 Đặc điểm 1

Theo điều 102 luật thương mại 2005 thì “Quảng cáo thương mại là một hoạt động xúc tiến thương mại của thương nhân để giới thiệu với khách hàng về hoạt động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ của mình”

Để phân biệt quảng cáo thương mại với các hoạt động xúc tiến thương mại và quảng cáo nói chung khác thì quảng cáo thương mại có những đặc điểm nhất định sau:

Thứ nhất, chủ thể hoạt động quảng cáo thương mại là thương nhân

Là người kinh doanh sinh lời các thương nhân kinh doanh làm mọi cách để sinh lời trong đó quảng là một trong số đó Quảng cáo giúp các thương nhân quảng bá sản phân, thương hiệu hỗ trợ việc kinh doanh Đồng thời cũng có những thương nhân thực hiện các hoạt động quảng cáo cho các thương nhân khác để tìm kiếm lợi nhuận Đây là một trong những đặc điểm đặc trưng để phân biệt quảng cáo thương mại với các hoạt động tuyên truyền khác như của nhà nước, các tổ chức xã hội nhằm về chủ trương, đường lối,… mà không mang mục đích lợi nhuận

Với bản chất là một hoạt động thương mại do thương nhân thực hiện, quảng cáo thương mại khác biệt với quảng cáo nói chung, mặc dù chúng đều có chung đặc điểm là một quá trình thông tin

Thứ hai, về tổ chức thực hiện Thương nhân có thể tự mình thực hiện các công việc

cần thiết để quảng cáo hoặc thuê dịch vụ quảng cáo của thương nhân khác thông qua hợp đồng dịch vụ

1 Có tham khảo bài viết "Quảng cáo thương mại và hoạt động quảng cáo thương mại bị cấm thực hiện”

Tại địa chỉ : https://luatduonggia.vn/quang-cao-thuong-mai-va-hoat-dong-quang-cao-thuong-mai-bi-cam-thuc-hien

Thứ ba, cách thức xúc tiến thương mại Các thương nhân sẽ sử dụng quảng cáo

thương mại để mang thông tin đến khách hàng và thu hút họ Những thông tin này

sẽ được truyền đi bằng các hình thức khác nhau như: âm thanh, hình ảnh, …

Thứ tư, mục đích trực tiếp của quảng cáo thương mại Nhằm xúc tiến thương mại

tăng doanh thu và lơi nhuận cho thương nhân Qua đó các hình thức quảng cáo thương nhân giới thiệu đến người tiêu dùng thông tin, giá cả, các tính năng ưu việt,

…

Như vậy, thông qua các quảng cáo thương mại thương nhân đã tạo ra sự nhận biết cho khách hàng về dịch vụ, hàng hóa của mình Có thể nói đây là một lĩnh vực cạnh tranh gay gắt của các thương nhân, họ luôn muốn sản phẩm của mình được công chúng biết tới và từ đó sẽ tạo ra lợi thế so với các thương nhân khác

3 Đối tượng của quảng cáo thương mại

Đối tượng của quảng cáo thương mại là các loại hàng hóa, dịch vụ trong những lĩnh vực kinh doanh của thương nhân Các thương nhân có quyền tự do quảng cáo về các mặt hàng sản phẩm hay cung ứng dịch vụ của mình Tuy nhiên, vì lí do phục vụ cho nền kinh tế quốc gia có một số mặt hàng bị cấm hoặc bị hạn chế quảng cáo được quy đinh tại điều 7 của luật quảng cáo năm 2012:

Điều 7 Sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cấm quảng cáo

1 Hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh theo quy định của pháp luật

2 Thuốc lá

3 Rượu có nồng độ cồn từ 15 độ trở lên

4 Sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ dùng cho trẻ dưới 24 tháng tuổi, sản phẩm dinh dưỡng bổ sung dùng cho trẻ dưới 06 tháng tuổi; bình bú và vú ngậm nhân tạo

5 Thuốc kê đơn; thuốc không kê đơn nhưng được cơ quan nhà nước có thẩm quyền khuyến cáo hạn chế sử dụng hoặc sử dụng có sự giám sát của thầy thuốc

6 Các loại sản phẩm, hàng hóa có tính chất kích dục

7 Súng săn và đạn súng săn, vũ khí thể thao và các loại sản phẩm, hàng hóa có tính chất kích động bạo lực

8 Các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cấm quảng cáo khác do Chính phủ quy định khi có phát sinh trên thực tế

Ngoài ra, đối với hàng hoá chưa nhập khẩu, dịch vụ thương mại chưa thực hiện tại Việt Nam, thương nhân được quyền quảng cáo để tiếp cận, gia nhập thị trường nếu hàng hoá đó không thuộc diện bị cấm lưu thông hoặc chưa được phép lưu thông, dịch vụ thương mại đó không thuộc diện bị cấm thực hiện hoặc chưa được phép thực hiện ở thời điểm quảng cáo

4 Sản phẩm và phương tiện của quảng cáo thương mại

Sản phẩm thương mại được quy định tại điều 105 bộ luật thương mại năm 2005 Điều 105 Sản phẩm quảng cáo thương mại

Sản phẩm quảng cáo thương mại gồm những thông tin bằng hình ảnh, hành động,

âm thanh, tiếng nói, chữ viết, biểu tượng, màu sắc, ánh sáng chứa đựng nội dung quảng cáo thương mại

a) Hình thức và nội dung của quảng cáo thương mại

Nội dung của quảng cáo chứa các thông tin mà thương nhân muốn cung cấp cho khách hàng về sản phẩm, dịch vụ của mình Ví dụ như sản phẩm quảng cáo sữa thì chúng ta ai cũng biết về sữa “cô gái hà lan” với hình ảnh đặc trưng là 1 cô gái đội

mũ cầm xô sữa, từ đó ta thấy được sản phẩm quảng cáo tạo cho chúng ta những ấn

tượng về không chỉ các thông tin về sản phẩm mà còn thấy được thương hiệu hình ảnh đặc trưng của sản phẩm

Bên cạnh đó, pháp luật nước ta cũng quy định về nội dung của quảng cáo phải lành mạnh trong sáng không gây hiểu nhầm, nhầm lẫn cho khách hàng Thông tin quảng cáo về hoạt động kinh doanh, hàng hóa, dịch vụ phải bảo đảm trung thực, chính xác, rõ ràng, không gây thiệt hại cho người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng Nghiêm cấm các hành vi quảng cáo so sánh với các sản phẩm, dịch vụ cuả các doanh nghiệp khác (trừ các trường hợp so sánh với các loại hàng giả, hàng nhái) hay hành vi tự khẳng định vị trí cao nhất của mình mà không có bằng chứng hợp lệ bằng văn bản…

Ngoài nội dung thì về hình thức quảng cáo cũng được pháp luật quy đinh chặt chẽ tại điều 8 pháp lệnh Số: 39/2001/PL-UBTVQH10

Điều 8 Tiếng nói, chữ viết trong quảng cáo

1 Tiếng nói, chữ viết dùng trong quảng cáo là tiếng Việt, trừ những trường hợpsau: a) Từ ngữ đã được quốc tế hóa, thương hiệu hoặc từ ngữ không thay thế được bằngtiếng Việt;

b) Quảng cáo thông qua sách, báo, ấn phẩm được phép xuất bản bằng tiếng dân tộc thiểu số ở Việt Nam, tiếng nước ngoài; chương trình phát thanh, truyền hình bằng tiếng dân tộc thiểu số ở Việt Nam, tiếng nước ngoài

2 Trong trường hợp sử dụng cả tiếng Việt, tiếng dân tộc thiểu số ở Việt Nam, tiếng nước ngoài trên cùng một sản phẩm quảng cáo thì viết tiếng Việt trước, tiếp đến tiếng dân tộc thiểu số, tiếng nước ngoài và khổ chữ tiếng dân tộcthiểu số, khổ chữ tiếng nước ngoài không được lớn hơn khổ chữ tiếng Việt

Việc quy định rõ ràng về nội dung và hình thức quảng cáo không chỉ giúp bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng mà còn giúp các doanh nghiệp tuân thủ quy định hạn

chế vì tranh dành thị phần mà quảng cáo sai sự thực, thúc đẩy việc giao thoa buôn bán giữa các vùng, miền hay thậm chí tạo bước đà để đưa các sản phẩm của Việt Nam ra thế giới

b) Phương tiện quảng cáo thương mại

Được quy định tại điều 106, 107 luật thương mại 2005

Điều 106 Phương tiện quảng cáo thương mại

1 Phương tiện quảng cáo thương mại là công cụ được sử dụng để giới thiệu các sản phẩm quảng cáo thương mại

2 Phương tiện quảng cáo thương mại bao gồm:

a) Các phương tiện thông tin đại chúng;

b) Các phương tiện truyền tin;

c) Các loại xuất bản phẩm;

d) Các loại bảng, biển, băng, pa-nô, áp-phích, vật thể cố định, các phương tiện giao thông hoặc các vật thể di động khác;

đ) Các phương tiện quảng cáo thương mại khác

Điều 107 Sử dụng phương tiện quảng cáo thương mại

1 Việc sử dụng phương tiện quảng cáo thương mại quy định tại Điều 106 của Luật này phải tuân thủ các quy định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền

2 Việc sử dụng phương tiện quảng cáo thương mại phải bảo đảm các yêu cầu sau đây:

a) Tuân thủ các quy định của pháp luật về báo chí, xuất bản, thông tin, chương trình hoạt động văn hoá, thể thao, hội chợ, triển lãm;

b) Tuân thủ quy định về địa điểm quảng cáo, không gây ảnh hưởng xấu đến cảnh quan, môi trường, trật tự an toàn giao thông, an toàn xã hội;

c) Đúng mức độ, thời lượng, thời điểm quy định đối với từng loại phương tiện thông tin đại chúng

Nhằm đảm bảo trật tự quản lý nhà nước trong hoạt động quảng cáo, đảm bảo hài hoà lợi ích kinh tế, chính trị, văn hoá của các tổ chức, cá nhân kinh doanh, của Nhà nước, của công chúng, pháp luật quy định một số giới hạn về diện tích quảng cáo, thời lượng chương trình quảng cáo, số lần quảng cáo…đòi hỏi chủ thể hoạt động quảng cáo phải thực hiện 2

Ngoài ra, thì hình thức quảng cáo con được quy đĩnh rõ tại điều 10 đến điều 14 pháp lệnh về quảng cáo Số: 39/2001/PL-UBTVQH10

5 Các chủ thể hoạt động quảng cáo thương mại

Đối với quảng cáo thương mại có rất nhiều chủ thể tham gia tùy thuộc vào mục đích, cách thức và mức độ khác nhau Có thể kể ra như: những thương nhân làm trong lĩnh vực quảng cáo, người thiết kế quảng cáo, người phát hành quảng cáo, người cho thuê địa điểm quảng cáo,…

Tựu chung lại thì theo quy định của pháp luật, trong quá trình quảng cáo có sự tham gia của các chủ thể sau:

a) Người thuê quảng cáo thương mại

Hiểu một cách đơn giản thì đây chính là các thương nhân có nhu cầu quảng bá các sản phẩm, dịch vụ của mình đến công chúng Đáp ứng quyền tự do kinh doanh của các cá nhân, tổ chức thì pháp luật quy định các thương nhân trong lĩnh vực quảng cáo

thương mại có quyền tự do lựa chọn người phát hành quảng cáo thương mại, hình

2 Bài viết “Hoàn thiện pháp luật về quảng cáo thương mại”

tại http://doc.edu.vn/tai-lieu/tieu-luan-hoan-thien-phap-luat-ve-quang-cao-thuong-mai-33119/

thức, nội dung, phương tiện, phạm vi và thời gian quảng cáo thương mại; đồng thời thực hiện quyền kiểm tra, giám sát việc thực hiện hợp đồng dịch vụ quảng cáo thương mại (điều 111 luật thương mại 2005)

Trừ trường hợp có thỏa thuận khác thì bên cạnh quyền thì người thuê quảng cáo thương mại cũng có những nghĩa vụ như sau: cung cấp cho bên cung ứng dịch vụ quảng cáo thương mại thông tin trung thực, chính xác về hoạt động kinh doanh hàng hoá, dịch vụ thương mại và chịu trách nhiệm về các thông tin này; trả thù lao dịch vụ quảng cáo thương mại và các chi phí hợp lý khác (điều 112 luật thương mại 2005) Ngoài ra thì quyền và nghĩa vụ của người thuê quảng cáo thương mại cũng được quy định tại: Điều 15 Pháp lệnh quảng cáo năm 2001 và Điều 12 Luật quảng cáo 2012 b) Thương nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo

Dịch vụ quảng cáo là một loại dịch vụ thương mại mà thương nhân được khai thác

để kinh doanh Trong đó thì thương nhân làm dịch vụ quảng cáo sẽ làm một số hoặc tất cả các công đoạn quảng cáo tùy theo nhu cầu của khách hàng để nhằm mục đích sinh lời kiếm lợi nhuận từ các quảng cáo đó

Các thương nhân làm trong lĩnh vực này phải thực hiện đúng các quy định của giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, hoạt động theo đúng phạm vi, lĩnh vực đã được quy định trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và tuân thủ quy định của pháp luật về quảng cáo

Thương nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo có các quyền được quy định điều 13 luật quảng cáo 2012, điều 24 pháp lệnh quảng cáo năm 2001 và điều 113 luật thương mại năm 2005 như:Quyết định hình thức và phương thức kinh doanh dịch vụ quảng cáo, yêu cầu bên thuê quảng cáo thương mại cung cấp thông tin quảng cáo trung thực, chính xác và theo đúng thoả thuận trong hợp đồng, đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm quảng cáo của mình, tham gia ý kiến trong quá trình xây dựng quy hoạch quảng cáo của địa phương và được cơ quan có

thẩm quyền về quảng cáo của địa phương thông tin về quy hoạch quảng cáo ngoài trời, nhận thù lao dịch vụ quảng cáo thương mại và các chi phí hợp lý khác và một

số quyền khác theo quy định pháp luật Bên cạnh đó, thương nhân kinh doanh dịch

vụ quảng cáo có nghĩa vụ thực hiện đúng quy định của pháp luật về quảng cáo, thực hiện sự lựa chọn của bên thuê quảng cáo về người phát hành quảng cáo thương mại, hình thức, nội dung, phương tiện, phạm vi và thời gian quảng cáo thương mại,… và các điều luật khác quy định tại điều 114 luật thương mại 2005, khoản 2 điều 13 luật quảng cáo 2012, khoản 2 điều 24 pháp lệnh quảng cáo năm 2001

c) Người phát hành quảng cáo

Người phát hành quảng cáo là người phát hành quảng cáo thương mại là người trực tiếp phát hành sản phẩm quảng cáo thương mại trên các phương tiện quảng cáo, họ

là các cá nhân, tổ chức thông qua các phương tiện quảng cáo thuộc trách nhiệm quảng cáo của mình giới thiệu sản phẩm quảng cáo đến công chúng bao gồm cơ quan báo chí, nhà xuất bản, tổ chức quản lý mạng thông tin máy tính , người tổ chức chương trình văn hóa, thể thao và tổ chức, cá nhân sử dụng phương tiện quảng cáo khác

Quan hệ quảng cáo có thể hình thành trên cơ sở hợp đồng phát hành quảng cáo giữa người quảng cáo hoặc thương nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo với người phát hành quảng cáo3 Tuy nhiên, trong một số trương hợp thì thương nhân kinh doanh dịch vụ quảng cáo có thể kiêm luôn người phát hành quảng cáo

Theo quy định của pháp luật thì người phát hành quảng cáo có các quyền và nghĩa

vụ như sau: được quảng cáo trên phương tiện của mình và thu phí dịch vụ theo quy định của pháp luật, kiểm tra các tài liệu liên quan đến điều kiện quảng cáo của tổ chức, cá nhân, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cần quảng cáo, cung cấp tài liệu liên

3 Bài viết “ Các chủ thể của quảng cáo thương mại” tai địa chỉ : https://luatduonggia.vn/cac-chu-the-tham-gia-vao-qua-trinh-quang-cao-thuong-mai