Khái niệm - “ séc là giấy tờ có giá do người ký phát lập, ra lệnh cho người bị phát ký là ngân hàng hoặc tổ cung ứng dịch vụ thanh toán được phép của ngân hàng nhà nước Việt Nam trích m
Trang 1THANH TOÁN BẰNG SÉC
Trang 2THANH TOÁN BẰNG SÉC
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SÉC
Séc là gì ?
Trang 3THANH TOÁN BẰNG SÉC
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SÉC
1 Khái niệm
- “ séc là giấy tờ có giá do người ký phát lập, ra lệnh cho người bị phát ký là
ngân hàng hoặc tổ cung ứng dịch vụ thanh toán được phép của ngân hàng nhà nước Việt Nam trích một số tiền nhất định từ tài khoản của mình để thanh toán cho người thụ hưởng”.
Trang 4THANH TOÁN BẰNG SÉC
Trang 7I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SÉC
2 đặc điểm
- Thứ nhất, theo pháp luật hiện hành tờ séc phải có các nội dung chủ yếu sau: Mặt trước của séc phải có từ “SÉC” được in trên séc Số tiền xác định, tên và chữ ký của người phát séc Mặt sau của séc được sử dụng để ghi các nội dung chuyển nhượng séc Séc thiếu một trong các nội dung quy định trên thì không có giá trị, trừ trường hợp địa
điểm thanh toán không ghi trên séc thì séc được thanh toán tại địa điểm kinh doanh của người ký pháp Ngoài các nội dung quy định
trên, tổ chức cung ứng séc có thể đưa thêm những nội dung khác mà không làm phát sinh những nghĩa vụ pháp lý của các bên như: Số
hiệu tài khoản mà người ký phát được sử dụng để ký phát séc, địa chỉ của người ký phát, địa chỉ của người bị ký phát và các nội dung khác Trường hợp séc được thanh toán qua trung tâm thanh toán bù trừ séc thì trên séc phải có thêm các nội dung theo quy định của trung tâm thanh toán bù trừ séc
Trang 8MẶT TRƯỚC
MẶT SAU
Trang 9- Thứ ba, quan hệ thanh toán bằng séc là quan hệ khá phức tạp có nhiều loại chủ thể tham gia với tư cách khác nhau được pháp luật điều chỉnh bao gồm các quan hệ giữa các tổ chức, cá nhân trong việc cung ứng, phát hành bảo lãnh, chuyên nhượng, cầm cố, nhờ thu hộ, thanh toán.
- Thứ tư, các quan hệ phát sinh trong thanh toán bằng séc được điều chỉnh bằng luật công cụ chuyển nhượng và pháp luật có liên quan Trong thanh toán bằng séc có yếu tố nước ngoài, nếu có điều ước quốc tế mà Việt Nam là
thành viên có quy định khác thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó
Trang 10THANH TOÁN BẰNG SÉC
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SÉC
3 Chủ thể tham gia vào quá trình thanh toán séc
- Người phát ký: là người lập và ký phát hành séc
- Người bị ký phát là người có trách nhiệm thanh toán số tiền ghi trên séc theo quy định của người ký phát
- Người thụ hưởng là người được ký séc với tư cách sau
• Người được nhận thanh toán số tiền ghi trên công cụ chuyển nhượng (séc) theo chỉ định của người ký phát
• Người nhận chuyển nhượng công cụ chuyển nhượng (séc) theo các hình thức chuyển nhượng quy định tại Luật các công cụ chuyển nhượng
• Người cầm giữ công cụ chuyển nhượng (séc) có ghi trả cho
người cầm giữNgười thu hộ là ngân hang hay tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán khác được phép của ngân hàng nhà nước Việt Nam làm dịch vụ thu hộ séc
Trang 11THANH TOÁN BẰNG SÉC
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SÉC
4 một số quy chế pháp lý về thanh toán bằng séc
Cung ứng séc:
- Tổ chức cung ứng séc được tự tổ chức in séc hoặc lựa chọn nới in để
ký hợp đồng in séc trắng trên cơ sở tự chịu trách nhiệm về việc đảm bảo các yếu tố kỹ thuật và yếu tố chống giả của séc trắng do mình cung ứng Các tổ chức cung ứng séc phải đăng ký mẫu séc trắng tại ngân hàng nhà nước và thông báo cho các bên liên quan về mẫu séc trắng của mình
- Theo quy định của pháp luật thủ tục cung ứng séc trắng được thực hiện như sau: Khi có nhu cầu sử dụng séc, chủ tài khoản hoăc người được chủ tài
khoản ủy quyền lập giấy đề nghị cung ứng séc trắng nộp cho tổ chức cung ứng séc Tổ chức cung ứng séc có trách nhiệm kiểm tra điều kiện của người
đề nghị cung ứng séc Trước khi giao séc cho khách hàng tổ chức cung ứng séc chịu trách nhiệm in, dập chữ hoặc ghi sẵn nội dung của các yếu tố: Số séc, tên người bị ký phát, tên người ký phát séc, địa điểm thanh toán séc, các yếu tố khác trên giải từ MIRC (nếu có) trên tờ séc trắng nếu thấy cần thiết để thuận tiện cho người sử dụng
Trang 12THANH TOÁN BẰNG SÉC
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SÉC
4 một số quy chế pháp lý về thanh toán bằng séc
- Tổ chức cung ứng séc phải mở sổ để theo dõi tên, địa chỉ, số hiệu tài
khoản của người cung ứng séc, số lượng và số seri của các tờ séc và yêu cầu người được cung ứng séc ký nhận vào sổ theo dõi
- Người được cung ứng phải kiểm tra số lượng séc, tính chính xác của các yếu tố trên tờ séc trắng, nếu có sai sót phải thông báo ngay với tổ chức cung ứng Sau khi đã nhận séc trăng nếu xảy ra sai sót hoặc để séc bị lợi dụng thì người được cung ứng séc phải hoàn toàn chịu trách nhiệm
Trang 13THANH TOÁN BẰNG SÉC
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SÉC
4 một số quy chế pháp lý về thanh toán bằng séc
Ký phát séc:
- Tờ séc phải được lập trên mẫu séc trắng do người bị ký phát cung ứng nếu séc được lập trên tờ séc trắng không phải do người bị ký phát cung ứng thì người bị ký phát có quyền thanh toán tờ séc đó
- Số tiền thanh toán trên tờ séc phải được ghi bằng số và bằng chữ Số tiền ghi bằng chữ và số phải khớp nhau, nếu khác nhau thì tờ séc không có giá trị Cách thức để ghi trên séc phải đúng quy định (viết hoa, cách viết không cách dòng…)
Trang 14THANH TOÁN BẰNG SÉC
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SÉC
4 một số quy chế pháp lý về thanh toán bằng séc
Chuyển nhượng séc
- Chuyển nhượng bằng ký chuyển nhượng: là việc là người thụ hưởng chuyển
quyền sở hữu séc cho người nhận chuyển nhượng bằng cách ký vào mặt sau của séc và chuyển giao séc cho người nhận chuyển nhượng Việc chuyển nhượng bằng ký chuyển nhượng được áp dụng đối với tất cả các loại séc
ngoại trừ séc không được chuyển nhượng
- Chuyển nhượng bằng chuyển giao: là việc người hưởng thụ chuyển giao
quyền sở hữu sec cho người nhận chuyển nhượng bằng cách chuyển giao séc cho người nhận chuyển nhượng Việc chuyển nhượng bằng chuyển giao được áp dụng đối với các loại séc sau: séc được ký phát trả cho người cầm giữ hộ, séc chỉ có một chuyển nhượng bằng ký chuyển nhượng để trống, séc
có chuyển nhượng cuối cùng là ký chuyển nhượng để chống
Trang 15THANH TOÁN BẰNG SÉC
II QUY TRÌNH THANH TOÁN SÉC
1 Trường hợp khách hàng mở tài khoản tại cùng một chi nhánh
NGƯỜI KÝ PHÁT
NGÂN HÀNG
NGƯỜI THỤ HƯỞNG1
3a
Trang 16THANH TOÁN BẰNG SÉC
I QUY TRÌNH THANH TOÁN SÉC
1 Trường hợp khách hàng mở tài khoản tại cùng một chi nhánh
- Giải thích
- (1) Người trả tiền phát hành séc và giao cho người thụ hưởng
- (2) Người thụ hưởng tiếp nhận séc, sau đó lập ba liên bảng kê, nộp séc vào NH
- (3a, b) NH kiểm tra tờ séc và số dư tài khoản của người trả tiền tiến hành trích tài khoản tiền gửi và báo nợ cho người trả tiền, ghi có vào tài khoản và báo có co người thụ hưởng
Trang 17THANH TOÁN BẰNG SÉC
II QUY TRÌNH THANH TOÁN SÉC
2 Trường hợp khách hàng mở tài khoản tại hai chi nhánh
NGƯỜI KÝ
2
53
NH THỰC HIỆN THANH TOÁN
NGƯỜI THỤ HƯỞNG4
NH THU HỘ
6
Trang 18THANH TOÁN BẰNG SÉC
II QUY TRÌNH THANH TOÁN SÉC
2 Trường hợp khách hàng mở tài khoản tại hai chi nhánh
- Giải thích
- B1: Người trả tiền phát hành séc giao cho người thụ hưởng
- B2: Người thụ hưởng nộp séc và bảng kê nộp séc vào NH phục vụ mình nhờ thu hộ tiền
- B3: NH phục vụ người thụ hưởng kiểm tra chứng từ, sau đó chuyển tờ séc
và bảng kê cho NH phục vụ người trả tiền
- B4: NH thực hiện TT ghi nợ vào tài khoản TT số tiền trên séc và báo nợ cho người trả tiền
- B5: NH thực hiện TT lập chứng từ TTBT và chuyển cho NH thu hộ để TT cho người thụ hưởng
- B6: NH thu hộ ghi có vào tài khoản tiền gửi TT số tiền trên séc và báo có cho người thụ hưởng
Trang 19NGÂN HÀNG
NGƯỜI THỤ HƯỞNG
1a
2
3b
Trang 20- (2) Người trả tiền giao séc cho người thụ hưởng để nhận hàng hóa, dịch vụ
- (3) Người thụ hưởng lập bảng kê nộp séc kèm các tờ séc nộp vào NH xin TT
- (4) NH kiểm tra ký hiệu mật trên séc và các yếu tố cần thiết khác sau đó ghi
Có vào tài khoản tiền gửi và báo Có cho người thụ hưởng
Trang 21NGƯỜI THỤ HƯỞNG1b
NH THU HỘ5
NGƯỜI KÝ PHÁT1a
4
4
Trang 22- (2) Người trả tiền giao séc cho người thụ hưởng để nhận hàng hóa, dịch vụ
- (3) Người thụ hưởng lập bảng kê nộp séc kèm các tờ séc nộp vào NH xin TT
- (4) NH kiểm tra ký hiệu mật trên séc và các yếu tố cần thiết khác sau đó ghi
Có vào tài khoản tiền gửi và báo Có cho người thụ hưởng, đồng thời
chuyển các chứng từ sang ngân hành thanh toán
- Ngân hang thanh toán thực hiện tất toán