Đức biết gia đình anh Mạnh thường không có ai ở nhà vào buổi sáng. Khoảng 9h sáng ngày 26 tháng 7 năm 2010, Đức phá khóa vào nhà anh Mạnh để lấy tài sản. Đức đang dắt chiếc xe máy của anh Mạnh ra sân ( chiếc xe máy trị giá 30 triệu đồng ), đúng lúc đó anh Mạnh quay về nhà, phát hiện và hô hoán. Đức bị mọi người bắt giữ. Hành vi của Đức có thể bị xử lí theo khoản 1 Điều 138 BLHS.bài tập lớn hình sự 1 8đ
Trang 1MỤC LỤC
TÌNH HUỐNG 1
GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG 2
1.Giả sử Đức mới 15 tuổi Đức có phải chịu TNHS không? Tại sao? 2
2 Nếu Đức đã đủ 17 tuổi thì Đức có thể được hưởng án treo không? Tại sao? 3
3 Đức có thể được Tòa án áp dụng Điều 47 BLHS để quyết định hình phạt không? 6
4.Giả thiết, khi thực hiện hành vi trộm cắp tài sản, Đức đã 25 tuổi, bị Tòa án phạt 1 năm tù và cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 2 năm và mới chấp hành được 1 năm thử thách, Đức bị phát hiện hành vi cướp giật tài sản trước khi có bản án treo về tội trộm cắp nêu trên thì Đức có thể được hưởng án treo lần nữa không? 8
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
Trang 2TÌNH HUỐNG
Đức biết gia đình anh Mạnh thường không có ai ở nhà vào buổi sáng Khoảng 9h sáng ngày 26 tháng 7 năm 2010, Đức phá khóa vào nhà anh Mạnh để lấy tài sản Đức đang dắt chiếc xe máy của anh Mạnh ra sân ( chiếc xe máy trị giá 30 triệu đồng ), đúng lúc đó anh Mạnh quay về nhà, phát hiện và hô hoán Đức bị mọi người bắt giữ Hành vi của Đức có thể bị xử lí theo khoản 1 Điều 138 BLHS
Câu hỏi:
1 Giả sử Đức mới 15 tuổi Đức có phải chịu TNHS không? Tại sao?
2 Nếu Đức đã đủ 17 tuổi thì Đức có thể được hưởng án treo không? Tại sao?
3 Đức có thể được Tòa án áp dụng Điều 47 BLHS để quyết định hình phạt không?
4 Giả thiết, khi thực hiện hành vi trộm cắp tài sản, Đức đã 25 tuổi, bị Tòa án phạt 1 năm tù và cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 2 năm và mới chấp hành được
1 năm thử thách, Đức bị phát hiện hành vi cướp giật tài sản trước khi có bản án treo về tội trộm cắp nêu trên thì Đức có thể được hưởng án treo lần nữa không?
Trang 3
GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Trong tình huống này không thấy nhắc đến vấn đề Đức bị mất khả năng nhận thức, mất khả năng điều khiển hành vi Nên ta hiểu rằng Đức là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định nên phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm do mình gây ra
1.Giả sử Đức mới 15 tuổi Đức có phải chịu TNHS không? Tại sao?
Trả lời: Đức không phải chịu trách nhiệm hình sự.
Giải thích:
- Khoản 3, điều 8 BLHS 1999 quy định phân loại tội phạm: “Tội phạm ít nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại không lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến ba năm tù; tội phạm nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là đến bảy năm tù; tội phạm rất nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại rất lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy là mười lăm năm tù; tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là tội phạm gây nguy hại đặc biệt lớn cho xã hội mà mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy
là trên mười lăm năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.”
- Khoản 1 điều 138 BLHS quy định về tội trộm cắp tài sản: “Người nào trộm cắp tài sản của người khác có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.”
+ Hành vi của Đức bị xử lí theo khoản 1 điều 138 BLHS 1999, mà điều khoản này quy định mức cao nhất của khung hình phạt là đến 3 năm tù Đối chiếu với khoản 3, điều 138
Trang 4khẳng định đây là loại tội phạm ít nghiêm trọng Như vậy, tội phạm mà Đức đã thực hiện
ở đây là thuộc loại tội phạm ít nghiêm trọng
- Khoản 2, điều 12, BLHS 1999 quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình sự: “Người từ đủ
14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.”
+ Đức trong trường hợp này mới 15 tuổi theo quy định trên thì Đức chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng Đồng nghĩa với việc, Đức không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng Vậy nên Đức cũng sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm mà Đức đã thực hiện được quy định tại khoản 1 điều 138 vì đây được phân loại là loại tội phạm ít nghiêm trọng
Kết luận: Dựa vào những phân tích trên, có thể kết luận Đức không phải chịu trách
nhiệm hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 điều 138 BLHS 1999
2 Nếu Đức đã đủ 17 tuổi thì Đức có thể được hưởng án treo không? Tại sao?
Trả lời: Đức có thể được hưởng án treo.
Giải thích:
- Khoản 1, điều 12, BLHS 1999 quy định về tuổi chịu trách nhiệm hình sự: “Người từ đủ
16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm” Mặc dù, trong trường hợp này, Đức 17 tuổi vẫn là người chưa thành niên Nhưng theo quy định trên thì Đức vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm do mình thực hiện, mà cụ thể ở đây là tội phạm tại khoản 1 điều 138 BLHS 1999 ( trộm cắp tài sản )
+ Hành vi phạm tội của Đức bị xử lí theo khoản 1 điều 138 BLHS: “Người nào trộm cắp tài sản của người khác có giá trị từ hai triệu đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới hai triệu đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xóa án tích mà
Trang 5còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến
ba năm.”
+ Vì Đức 17 tuổi là người chưa thành niên nên Đức sẽ được áp dụng những quy định đối với người chưa thành niên phạm tội Theo khoản 1, điều 74, BLHS 1999: “Đối với người
từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá mười tám năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định”
+ Kết hợp khoản 1 điều 138 và khoản 1 điều 74 ( BLHS) có thể đưa ra khẳng định rằng Đức sẽ bị xử phạt không quá 3 năm tù Vì không bị xử phạt quá 3 năm tù nên Đức thỏa mãn điều kiện đầu tiên để được hưởng án treo
- Theo BLHS hiện hành, án treo được hiểu là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có
điều kiện Khoản 1, điều 60, BLHS 1999 quy định án treo như sau: “Khi xử phạt tù
không quá ba năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, thì Tòa án cho hưởng án treo và
ấn định thời gian thử thách từ một năm đến năm năm” Đồng thời áp dụng khoản 6.1,
điều 6, Nghị quyết 01/2007/NQ-HĐTP TANDTC đã hướng dẫn chi tiết về các căn cứ cho hưởng án treo như sau:
a) “Bị xử phạt tù không quá ba năm, không phân biệt về tội gì;
Trường hợp người bị xét xử trong cùng một lần về nhiều tội mà khi tổng hợp hình phạt, hình phạt chung không quá ba năm tù, thì cũng có thể cho hưởng án treo.”
+ Theo kết luận đã có ở trên Đức đã thỏa mãn điều kiện này để được hưởng án treo
b) “Có nhân thân tốt được chứng minh là ngoài lần phạm tội này họ luôn chấp hành
đúng chính sách, pháp luật, thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của công dân; chưa có tiền
án, tiền sự; có nơi làm việc ổn định hoặc có nơi thường trú cụ thể, rõ ràng.”
Trang 6+ Tình huống không nói về nhân thân của Đức muốn hưởng án treo đòi hỏi Đức phải chứng minh được nhân thân của mình Vì vậy, ta có thể giả thiết rằng, Đức có nhân thân tốt, ngoài lần trộm cắp này Đức luôn chấp hành theo đúng chính sách, pháp luật, thực hiện đầu đủ nghĩa vụ công dân; chưa có tiền án, tiền sự; có nơi làm việc ổn định hoặc có nơi thường trú cụ thể, rõ ràng thì Đức đã đủ điều kiện về nhân thân để được hưởng án treo
c) “Có từ hai tình tiết giảm nhẹ trở lên và không có tình tiết tăng nặng, trong đó có ít
nhất là một tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 46 của BLHS Trường hợp vừa
có tình tiết giảm nhẹ vừa có tình tiết tăng nặng, thì tình tiết giảm nhẹ phải nhiều hơn tình tiết tăng nặng từ hai tình tiết trở lên;”
+ Tình huống cũng không nói về vấn đề Đức có tình tiết giảm nhẹ hay tăng nặng trách nhiệm hình sự hay không Nên ta cũng có thể đặt ra giả thiết, Đức hoàn toàn có khả năng
có từ 2 tình tiết giảm nhẹ trở lên trong đó 1 tình tiết được quy định tại khoản 1 điều 46
+ Ví dụ: (điểm g,k1,đ46): “Phạm tội chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn”.
Có thể thấy rằng Đức đã thực hiện hành vi trộm cắp nhưng chưa đạt Vì bị Mạnh phát hiện nên Đức cũng chưa gây thiệt hại Một số tình tiết giảm nhẹ sẽ được Tòa án ghi rõ trong bản án Đức có thể không có tình tiết tăng nặng và tình tiết tăng nặng cũng có thể
sẽ không nhiều hơn tình tiết giảm nhẹ Vậy nên, theo đó Đức cũng có thể thỏa mãn điều kiện trên để hưởng án treo
d) “Nếu không bắt họ đi chấp hành hình phạt tù thì không gây nguy hiểm cho xã hội
hoặc không gây ảnh hưởng xấu trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm.”
+ Tội phạm của Đức là loại tội phạm ít nghiêm trọng Đức cũng có thể tự hoàn lương, không có nguy cơ tái phạm, bởi tính chất loại tội phạm Đức đã thực hiện và đối tượng xấu xung quanh Nếu vậy, Đức cũng sẽ thỏa mãn điều kiện cuối cùng để được hưởng án treo
Trang 7Kết luận: Từ những căn cứ về pháp lý, phân tích về mặt lý thuyết và những giả thiết
được đặt ra ở trên Ta có thể thấy rằng, Đức có thể có cơ hội được hưởng án treo nếu chứng minh được Đức có đủ điều kiện để được hưởng án treo như theo giả thiết
3 Đức có thể được Tòa án áp dụng Điều 47 BLHS để quyết định hình phạt không? Trả lời: Đức có thể được Tòa án áp dụng Điều 47 BLHS để quyết định hình phạt.
Giải thích:
- Điều 47, BLHS 1999 quy định: “Khi có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản
1 Điều 46 của Bộ luật này, Toà án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt mà điều luật đã quy định nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật; trong trường hợp điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất của điều luật, thì Toà án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hoặc chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn Lý do của việc giảm nhẹ phải được ghi rõ trong bản án.”
- Khoản 1, điều 46 quy định về các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:
a) Người phạm tội đã ngăn chặn, làm giảm bớt tác hại của tội phạm;
b) Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả;
c) Phạm tội trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng;
d) Phạm tội trong trường hợp vượt quá yêu cầu của tình thế cấp thiết;
đ) Phạm tội trong trường hợp bị kích động về tinh thần do hành vi trái pháp luật của người bị hại hoặc người khác gây ra;
e) Phạm tội vì hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không phải do mình tự gây ra;
g) Phạm tội nhưng chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn;
h) Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng;
Trang 8i) Phạm tội vì bị người khác đe doạ, cưỡng bức;
k) Phạm tội do lạc hậu;
l) Người phạm tội là phụ nữ có thai;
m) Người phạm tội là người già;
n) Người phạm tội là người có bệnh bị hạn chế khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình;
o) Người phạm tội tự thú;
p) Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải;
q) Người phạm tội tích cực giúp đỡ các cơ quan có trách nhiệm phát hiện, điều tra tội phạm;
r) Người phạm tội đã lập công chuộc tội;
s) Người phạm tội là người có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác
- Giả sử, Đức có từ 2 tình tiết giảm nhẹ trở lên quy định tại khoản 1 điều 46 Ví dụ:
(Điểm g, k1,Đ46): “Phạm tội chưa gây thiệt hại hoặc gây thiệt hại không lớn” Đây có
thể là một tình tiết giảm nhẹ của Đức Tuy Đức thực hiện hành vi trộm cắp chiếc xe máy (trị giá 30 triệu đồng) của anh Mạnh Nhưng tội phạm của Đức chưa đạt, chưa gây ra thiệt hại gì và cũng không thể coi là gây ra hậu quả lớn gì
(Điểm p,k1,Đ46): “Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải” Đây cũng có
thể là tình tiết giảm nhẹ của Đức Đức có thể sẽ thành khẩn khai báo về quá trình thực hiện tội phạm với cơ quan chức năng, tỏ ra hối cải về hành vi trộm cắp của mình bằng cách thành tâm xin lỗi và tự nguyện bù đắp cho anh Mạnh
Trang 9+ Nếu có được 2 tình tiết giảm nhẹ nào đó tại khoản 1 điều 46 thì Đức có thể được Tòa
án quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt mà điều 138 quy định Nhưng tội phạm mà Đức thực hiện lại thuộc khoản 1 điều 138, nó là khung hình phạt nhẹ nhất của điều 138 với hình phạt nhẹ nhất là cải tạo không giam giữ nên Tòa án
sẽ quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hoặc chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn
Kết luận: Qua phân tích trên, Đức có thể sẽ được Tòa án áp dụng Điều 47 để quyết định
hình phạt về tội phạm của mình nếu có được 2 tình tiết giảm nhẹ tại k1,điều 46
4.Giả thiết, khi thực hiện hành vi trộm cắp tài sản, Đức đã 25 tuổi, bị Tòa án phạt 1 năm tù và cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 2 năm và mới chấp hành được
1 năm thử thách, Đức bị phát hiện hành vi cướp giật tài sản trước khi có bản án treo về tội trộm cắp nêu trên thì Đức có thể được hưởng án treo lần nữa không? Trả lời: Đức không được hưởng án treo lần nữa.
Giải thích:
- Đức 25 tuổi là người đã thành niên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm do mình gây ra Dựa vào điều 12, BLHS: “Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm”
- Điều 7, Nghị quyết 01/2013/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng điều 60 của Bộ luật hình sự
về án treo quy định về trường hợp người được hưởng án treo bị đưa ra xét xử về một tội phạm khác thực hiện trước khi được hưởng án treo:
“Trường hợp một người đang được hưởng án treo mà sau đó lại phát hiện trước khi được hưởng án treo họ đã thực hiện một tội phạm khác, thì Tòa án xét xử, quyết định hình phạt đối với tội phạm đó và không cho hưởng án treo một lần nữa Người phạm tội đồng thời phải chấp hành hai bản án Việc thi hành án trong trường hợp này do các cơ quan được giao trách nhiệm thi hành án hình sự phối hợp thực hiện theo quy định tại Điều 5 của
Trang 10+ Theo đó, ta áp dụng luật vào giả thiết đã cho, Đức phạm tội trộm cắp tài sản (k1,Đ138),
bị Tòa án cho hưởng một năm tù và và cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 2 năm
và mới chấp hành được 1 năm thử thách, Đức bị phát hiện hành vi cướp giật tài sản (điều 136) trước khi có bản án treo về tội trộm cắp nêu trên Khi xét xử Tòa án sẽ không cho Đức hưởng án treo thêm lần nữa Nếu bản án của Tòa án ra quyết định xử phạt Đức mà không bị kháng cáo, kháng nghị và có hiệu lực pháp luật thì Đức phải chấp hành đồng thời 2 bản án, 1 bản án về tội trộm cắp tài sản và 1 bản án về tội cướp giật tài sản
Kết luận: Phân tích trên cho thấy, quy định của pháp luật thể hiện rất rõ ràng Đức không
thể được Tòa án cho hưởng án treo thêm lần nữa
Trang 11DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1,Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam (tập 1),Nxb.CAND,
năm (2007)
2, Bộ Luật Hình sự 1999 ( sửa đổi bổ sung 2009 )
3, Nghị quyết 01/2013/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng điều 60 của Bộ luật hình sự về án treo
4, Nghị quyết 01/2007/NQ-HĐTP TANDTC đã hướng dẫn chi tiết về các căn cứ cho hưởng án treo