Các nét văn hóa giao tiếp người Việt Nam

THÁI ĐỘ GIAO TIẾP cộng đồng• Người Việt Nam nơng nghiệp sống phụ thuộc lẫn nhau.• Rất quan trọng việc giữ gìn các mối quan hệ tốt với cộng đồng• Tính cộng đồng này là nguyên nhân khiến n

CÁC ĐẶC TRƯNG GIAO TIẾP CƠ

BẢN CỦA NGƯỜI VIỆT NAM

1 THÁI ĐỘ GIAO TIẾP (cộng

đồng)

• Người Việt Nam nông nghiệp sống phụ thuộc lẫn nhau

• Rất quan trọng việc giữ gìn các mối

quan hệ tốt với cộng đồng

• Tính cộng đồng này là nguyên nhân

khiến người Việt Nam đặc biệt coi trọng việc giao tiếp

• Do vậy, rất thích giao tiếp

1 THÁI ĐỘ GIAO TIẾP (cộng đồng)

Vừa thích giao tiếp lại vừa rất rụt rè

1 THÁI ĐỘ GIAO TIẾP (cộng đồng)Vừa thích giao tiếp lại vừa rất rụt rè

Hiếu khách:

Cố gắng tiếp đón chu đáo

Tiếp đãi thịnh tình, dành cho khách các tiện nghi tốt nhất, đồ ăn ngon nhất:

"Khách đến nhà không gà thì gỏi

Đói năm không ai đói bữa”

1 THÁI ĐỘ GIAO TIẾP (cộng

2 QUAN HỆ GIAO TIẾP: trọng tình

TÌNH CẢM LÀM NGUYÊN TẮC ỨNG XỬ

Yêu nhau yêu cả đường đi, ghét nhau ghét cả tông ti họ hàng

Yêu nhau cau sáu bổ ba, ghét nhau cau sáu bổ

ra làm mười

Yêu nhau chín bỏ làm mười

Yêu nhau củ ấu cũng tròn, ghét nhau bồ hòn

Ưa tìm hiểu, quan sát, đánh giá…

Tuổi tác, quê quán, trình độ học vấn, địa vị xã hội, tình trạng

gia đình

3 NỘI DUNG GIAO TIẾP

Ưa tìm hiểu, quan sát, đánh giá…

Đàn bà con mắt lá dăm- Lơng mày lá liễu đáng trăm quan tiền

Người khơn con mắt đen sì, Người dại con mắt nửa chì nửa thau

Con lợn mắt trắng thì nuơi - Những người mắt trắng đánh hồi đuổi đi

TUỲ MẶT GỬI LỜI, TÙY NGƯỜI GỬI CỦA

Chọn mặt gởi vàng

Đi với Bụt mặc áo cà sa đi với ma mặc áo giấy

Ơû bầu thì tròn, ở ống thì dài

4 TRỌNG DANH DỰ

Tốt danh hơn lành áo

Đói cho sạch rách cho thơm

Trâu chết để da người ta chết để tiếng

DANH DỰ GẮN VỚI NĂNG LỰC GIAO TIẾP

Lời hay nói ra để lại dấu vết, tạo thành tiếng tăm

Lời dở truyền đến tai nhiều người tạo nên tai tiếng

5 MẮC BỆNH SĨ DIỆN

Một miếng giữa làng bằng một sàng xó bếp

Ở đời muôn sự của chung, hơn nhau một

tiếng anh hùng mà thôi

Đem chuông đi đấm nước người, không kêu cũng đấm ba hồi lấy danh

Một quan tiền công không bằng một đầng tiền thưởng

6 CÁCH THỨC GIAO TIẾP

Về cách thức giao tiếp, ưa

Sự tế nhị,

Yù tứ Và trọng sự hoà thuận.Thiếu tính quyết đoán

Rất hay cười

Tính tế nhị

Vòng vo tam quốc

Vấn xá cầu điền

Miếng trầu là đầu câu chuyện

Thay thế bằng chén trà, điếu thuốc lá, li bia…

Để biết người đối thoại còn cha mẹ hay không, có thể hỏi:

“Các cụ nhà ta vẫn mạnh giỏi cả chứ?”

Để tỏ tình người con trai vòng vo:

Chiếc thuyền giăng câu đậu ngang cồn cát, đậu sát mé nhà,

Anh biết em có một mẹ già-muốn vô

phụng dưỡng biết là đặng không?

TÍNH Ý TỨ

• Thói quen đắn đo, cân nhắc kỹ càng

khi nói

• Ăn có nhai nói có nghĩ

• Chó ba quanh mới nằm, người ba năm mới nói

• Biết thì thưa thì thốt, không biết thì dựa cột mà nghe…

• Người khôn ăn nói nữa chừng, để cho người dại nữa mừng nữa lo

TRỌNG SỰ HÒA THUẬN

Tâm lí ưa hoà thuận khiến người Việt

Nam luôn chủ trương nhường nhịn:

Một sự nhịn là chín sự lành

Chồng giận thì vợ bớt lời, cơm sôi nhỏ lửa có đời nào khê…

TRỌNG SỰ HÒA THUẬN

Cùng là hai người, nhưng cách xưng hô có khi đồng thời tổng hợp được hai quan hệ khác nhau: chú-con, ông-con, bác-em, anh-tôi…

Lối gọi nhau bằng tên con, tên cháu, tên chồng; bằng thứ tự sinh (Cả,

Hai, Ba,Tư…)

• TỤC KIÊNG TÊN RIÊNG

• TỤC NHẬP GIA VẤN HUÝ

(vào nhà ai, hỏi tên chủ nhà để khi nói nếu có động đến từ đó thì phải nói chệch đi).

7 CÁC ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA NGHỆ

THUẬT NGÔN TỪ VIỆT NAM

TÍNH BIỂU TRƯNG CAO

Tính biểu trưng thể hiện ở xu hướng

khái quát hoá, ước lệ hoá với

những cấu trúc cân đối, hài hoà

Từ ba bề bốn bên, nó mở to đôi

mắt

• Tư duy tổng hợp

• Cân đối hài hoà

• Tính cân xứng là một đặc tính rất điển hình của tiếng Việt

• Tiếng nói nhẹ bao nhiêu, dáng người mềm bấy nhiêu; mềm bao nhiêu, chín bấy nhiêu; chín bao nhiêu tươi bấy nhiêu; tươi bao nhiêu tình bấy nhiêu Như ghét, như yêu, như chiều, như ngượng Lông mày ngài, đôi mắt phượng, cô chờ ai ?

• Không chỉ tiểu thuyết mà ngay cả văn chính luận Việt Nam cũng có thể mang đầy chất thơ nhờ cấu tạo cân đối, nhịp nhàng

Chửi một cách bài bản, cân đối, nhịp nhàng,

đầy chất thơ; không chỉ lời chửi mà cách thức chửi, dáng điệu chửi…cũng mang tính nhịp

điệu

Với lối chửi có vần điệu, cấu trúc chặt chẽ, người Việt có thể chửi từ giờ này qua giờ khác, ngày này qua ngày khác mà không nhàm chán

Đó là một nghệ thuật độc đáo mà có lẽ không một dân tộc nào trên thế giới có được

GIÀU CHẤT BIỂU CẢM

Đây là lời chửi của một người đàn bà mất gà được ghi lại trong tiểu thuyết Bước đường cùng của

Nguyễn Công Hoan

Làng trên xóm dưới, bên sau bên trước, bên ngược bên xuôi! Tôi có con gà mái xám nó sắp ghẹ ổ, nó lạc ban sáng, mà thằng nào con nào, đứa ở gần mà qua, đứa ở xa mà lại, nó dang tay mặt, nó đặt tay trái, nó bắt mất của tôi, thì buông tha thả bỏ nó ra, không tôi chửi cho đời!

Chém cha đứa bắt gà nhà bà! Chiều hôm qua, bà cho nó ăn nó hãy còn, sáng hôm nay con bà gọi nó nó hãy còn, mà bây giờ nó đã bị bắt mất Mày muốn sống mà ở với chồng con mày thì buông tha thả bỏ nó ra, cho nó về nhà bà Nhược bằng mày chấp chiếm, thì bà đào mả thằng tam tứ đại nhà mày ra, bà khai quật san bằng ngũ đại gia nhà mày lên

Nó ở nhà bà, nó là con gà, nó về nhà mày nó biến thành cú thành cáo, thành thần nanh đỏ mỏ, nó mổ chồng mổ con, mổ cả nhà mày cho mà xem.Ới cái thằng chết đâm, cái con chết xỉa kia! Mày mà giết gà nhà bà thì một người ăn chết một, hai người ăn chết hai, ba người ăn chết ba Mày xuống âm phủ thì quỷ sứ thần linh nó rút ruột ra…”