Chương trình Y đức cho Các lớp Đại học Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh

Trình bày thế giới quan, phương pháp luận của tư tưởng nhân văn và triết lý y đức phương Đông, phương Tây.. Vận dụng thế giới quan, phương pháp luận của tư tưởng nhân văn và triết lý y đ

cho Các lớp Đại học Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh

1 Mục tiêu môn học

Mục tiêu cuối cùng của giáo dục y đức là đào tạo những thầy thuốc hành nghề Y Dược một cách phù hợp về y đức và luật pháp Để đạt được điều này, sinh viên y khoa cần có khả năng:

1 Trình bày tư tưởng nhân văn và triết lý y đức trong lịch sử.

2 Trình bày thế giới quan, phương pháp luận của tư tưởng nhân văn và triết lý y đức phương Đông, phương Tây.

3 Trình bày những đặc điểm chủ yếu của y đức

4 Vận dụng thế giới quan, phương pháp luận của tư tưởng nhân văn và triết lý y đức vào nghiên cứu môn Y đức

5 Vận dụng những giá trị y đức vào các mối quan hệ thầy thuốc – bệnh nhân, thầy thuốc - cộng đồng, thầy thuốc – cộng sự và nghiên cứu sinh y học.

3 Chương trình Y đức

Học phần 1 : Tư tưởng nhân văn và triết lý về đạo đức trong y học

Thời gian: 1 đơn vị học trình (15 tiết) Năm học : năm thứ 2 hệ đại học

Mục tiêu học tập:

Sau khi học xong học phần này, sinh viên có khả năng

1 Trình bày tư tưởng nhân văn và triết lý y đức trong lịch sử

2 Trình bày thế giới quan, phương pháp luận của tư tưởng nhân văn và triết lý y

đức phương Đông, phương Tây

3 Vận dụng thế giới quan, phương pháp luận của tư tưởng nhân văn và triết lý y đức vào nghiên cứu môn Y đức và thực tiễn hoạt động y học

1

Nội dung:

học tập

TG

Phương pháp dạy-học

Phương pháp lượng giá

1

Những

đặc

điểm

chủ yếu

của tư

tưởng

nhân

văn và

triết lý y

đức

trong

lịch sử

Trình bày những đặc

điểm chủ yếu của tư

tưởng nhân văn và

triết lý y đức trong

lịch sử

3 Bài 01

Khái niệm tư tưởng nhân văn

Khái niệm triết lý y đức

Đặc điểm chủ yếu của tư tưởng nhân văn và triết lý y đức trong lịch sử

Vị trí, vai trò của đạo đức

y học trong lịch sử và hiện tại

Trình bày vắn tắt Nhóm rì rầm (buzz group)

Bài viết kiểm tra (15 phút)

2

Tư

tưởng

nhân

văn và

triết lý y

đức

phương

Đông

và

phương

Tây

Trình bày quan điểm

cơ bản và ý nghĩa

phương pháp luận

của tư tưởng nhân

văn, triết lý y đức

phương Đông,

phương Tây, cùng

phương pháp phòng

và chữa bệnh của

chúng

5 Bài 02

Quan niệm và ý nghĩa phương pháp luận của tư tưởng nhân văn và triết lý y đức phương Tây, cùng phương pháp phòng và chữa bệnh của nó

Quan niệm và ý nghĩa phương pháp luận của tư tưởng nhân văn, triết lý y đức phương Đông, cùng phương pháp phòng và chữa bệnh của nó

So sánh, đánh giá quan niệm nhân văn, triết lý y đức của phương Đông và phương Tây,

Trình bày vắn tắt, Thảo luận nhóm

Bài tập

3

Tư

tưởng

nhân

văn,

triết lý

y đức

Việt

Nam và

Hồ Chí

Minh

Trình bày quan niệm

chủ yếu và ý nghĩa

phương pháp luận

của tư tưởng nhân

văn, triết lý y đức Việt

Nam và Hồ Chí Minh

3 Bài 03

Nội dung, quan niệm tư tưởng nhân văn và triết lý y đức Việt Nam Ý nghĩa của nó

Nội dung, ý nghĩa của tư tưởng nhân văn và triết lý y đức Hồ Chí Minh

Trình bày vắn tắt, Thảo luận nhóm

Bài tập

tế, các

quy

định

của Việt

Nam về

quyền

con

người

và

quyền

về sức

khỏe

quyền con người và

chăm sóc sức khỏe quyền con người (WHO). Công ước Quốc tế về

Quyền Kinh tế, Xã hội và Văn hóa (1966)

Công ước Xóa bỏ mọi hình thức Phân biệt đối xử với Phụ nữ (1979)

Công ước về Quyền Trẻ

em (1989)

Việt Nam với Tuyên ngôn Thế giới về Quyền con người

Những lời thề, di huấn và những tấm gương danh y thế giới và Việt Nam

Luật pháp và đạo đức Việt Nam trong lĩnh vực y học

5

Phương

pháp

luận và

phương

pháp

vận

dụng

trong

học tập

và thực

hành

môn Y

đức

Trình bày phương

pháp luận và phương

pháp vận dụng trong

học tập và thực hành

môn Y đức

2 Bài 05

Một số vấn đề phương pháp luận về tư tưởng nhân văn và triết lý y đức

Một số kỹ năng vận dụng

Giới thiệu vắn tắt

Nhóm rì rầm (buzz group)

Bài tập

Học phần 2: Y đức trong thực hành nghề nghiệp

Thời gian: 1 đơn vị học trình (15 tiết)

Năm học: năm thứ 3 hệ đại học

Mục tiêu học tập:

Sau khi học xong học phần này, sinh viên có khả năng

1 Trình bày những đặc điểm chủ yếu của y đức

2 Vận dụng những nguyên lý y đức vào các mối quan hệ thầy thuốc - bệnh nhân

3 Vận dụng những nguyên lý y đức vào các mối quan hệ thầy thuốc - cộng đồng

4 Vận dụng những nguyên lý y đức vào các mối quan hệ thầy thuốc – cộng sự

3

Nội dung:

Vấn

đề

Mục tiêu học tập

TG

Phương pháp dạy-học

Phương pháp lượng giá

1

Những

đạc

điểm

chủ

yếu

của Y

đức

Trình bày sự quan

trọng của y đức trong y

học

Nhận ra những nguồn

y đức chủ yếu

Nhận ra những tiếp

cận khác nhau để ra

quyết định về y đức

3 Bài 01:

Y đức là gì?

· Tại sao phải học y đức?

· Y đức, y nghiệp, quyền con người và luật pháp

Tính đặc thù của nghề y?

· Tính đặc thù của y đức?

· Ai là người quyết định nội dung y đức?

· Y đức có thay đổi?

· Y đức có khác nhau giữa các quốc gia?

· Vai trò của Hiệp hội Y Khoa Thế Giới (WMA)

· Bằng cách nào Hiệp hội Y Khoa Thế Giới (WMA) xác định nội dung y đức?

· Bằng cách nào cá nhân thầy thuốc quyết định nội dung y đức?

Trình bày vắn tắt (ppt), bài phát tay, Nghiên cứu trường hợp Thảo luận nhóm nhỏ

Câu hỏi nhiều lựa chọn (MCQ) Nghiên cứu trường hợp (case study)

2

Y đức

trong

mối

quan

hệ thầy

thuốc

và

bệnh

nhân

Giải thích vì sao bệnh

nhân xứng đáng được

tôn trọng và bình đẳng

trong điều trị

Trình bày những điểm

chủ yếu trong mẫu ưng

thuận của bệnh nhân

Giải thích vì sao phải

ra quyết định vì bệnh

nhân

Nêu những loại bệnh

nhân không thể tự mình

quyết định

Trình bày tính đúng

đắn của bảo mật và nêu

những trường hợp pháp

lý cho phép không bảo

mật

Trình bày những vấn

đề y đức trong khởi đầu

và chấm dứt cuộc sống

Trình bày những tranh

luận thuận – không

thuận trong việc giúp

bệnh nhân chết nhẹ

nhàng/trợ tử

3

3

Bài 02:

Tính đặc thù của mối quan

hệ thầy thuốc – bệnh nhân?

· Tôn trọng và bình đẳng trong điều trị

· Giao tiếp và sự ưng thuận của bệnh nhân

· Ra quyết định trong những trường hợp bệnh nhân không tự mình quyết định

Tính bảo mật trong y khoa

Bài 03

· Những vấn đề trong khởi đầu sự sống

· Những vấn đề trong chấm dứt sự sống

Trình bày vắn tắt (ppt), bài phát tay, Nhóm rì rầm (buzz group) Nghiên cứu trường hợp Thảo luận nhóm nhỏ

Câu hỏi nhiều lựa chọn (MCQ) Nghiên cứu trường hợp (case study)

3

Y đức

trong

Trình bày những xung

đột giữa thầy thuốc -

bệnh nhân, thầy thuốc -

3 Bài 04

Tính đặc thù trong mối

Trình bày vắn tắt (ppt), bài

Câu hỏi nhiều lựa chọn

khỏe cộng đồng và sức

khỏe toàn cầu

4

Y đức

trong

mối

quan

hệ thầy

thuốc -

cộng

sự

Trình bày những điều

người thầy thuốc nên

cư xử với những người

khác

Nhận định các báo cáo

về hành vi không y đức

của cộng sự

Trình bày những

nguyên lý chủ yếu về sự

hợp tác với người khác

trong khi chăm sóc bệnh

nhân

Giải quyết những xung

đột với những người

cung cấp dịch vụ y tế

khác

3 Bài 05

Những thách thức đối với các quan chức y tế

· Mối quan hệ giữa các thầy thuốc, giảng viên và sinh viên · Báo cáo về những thực hành không an toàn, không y đức

· Mối quan hệ giữa thầy thuốc với những cán bộ y

tế khác

· Sự hợp tác

· Xung đột trong các giải pháp

Trình bày vắn tắt (ppt), bài phát tay, Nhóm rì rầm (buzz group) Nghiên cứu trường hợp Đóng vai Thảo luận nhóm nhỏ

Câu hỏi nhiều lựa chọn (MCQ) Nghiên cứu trường hợp (case study)

Học phần 3: Y đức trong nghiên cứu sinh y học

Thời gian: 1 đơn vị học trình (15 tiết)

Năm học: năm cuối hệ đại học

Mục tiêu học tập

Sau khi học xong học phần này, sinh viên có khả năng vận dụng những nguyên lý y đức vào nghiên cứu sinh y học

Nội dung:

Vấn

Học tập (tiết) TG Nội dung pháp dạy- Phương

học

Phương pháp lượng giá

1

Y đức

trong

nghiên

cứu

sinh y

học

Trình bày những

nguyên lý y đức chủ yếu

trong nghiên cứu sinh y

học

Cân đối công tác

nghiên cứu và chăm sóc

bệnh nhân

Thảo đề cương nghiên

cứu đạt các yêu cầu của

Ủy Ban Y Đức

3 Bài 01

Sự quan trọng của nghiện cứu sinh y học

· Nghiên cứu trong thực hành y khoa

· Những yêu cầu về y đức trong nghiên cứu

Sự chấp thuận của Hội đồng Y đức trong xét duyệt đề cương nghiên cứu

Trình bày vắn tắt (ppt), bài phát tay, Nhóm rì rầm (buzz group), Nghiên cứu trường hợp Đóng vai Thảo luận nhóm nhỏ

Câu hỏi nhiều lựa chọn (MCQ) Nghiên cứu trường hợp (case study)

5

3 3

3

Bài 02 Khen thưởng khoa học (scientific merit)

Giá trị xã hội

Bài 03 Nguy cơ và lợi ích

Bài 04 Sự ưng thuận sau khi được thông tin đầy đủ Tính bảo mật Bài 05

Xung đột trong vai trò nghiên cứu (conflict of roles)

Tính trung thực trong nghiên cứu

Thổi còi (whistle blowing)

4 Phương pháp dạy- học

Đa số các trường phối hợp phương pháp dạy học cho lớp lớn và lớp nhỏ để xây dựng kiến thức, kỹ năng và thái độ liên quan đến y đức Thuyết trình có tương tác (interactive lecture) là phương pháp được áp dụng để giới thiệu những quan điểm cơ bản Những khái niệm cần động não sẽ được chuyển tải qua nhóm rì rầm (buzz group), thảo luận nhóm nhỏ Kịch bản đóng vai (role play) và nghiên cứu trường hợp (case study) được sử dụng khá phổ biến nhằm phát huy tối đa khả năng

tư duy và giải quyết vấn đề của sinh viên

Nên cân đối giữa nhiều phương pháp dạy học: dạy lý thuyết đối với những

vần đề thuộc y đức chuẩn mực (normative medical ethics) và học chủ động (active

learning) trong các nhóm nhỏ cho những vấn đề thuộc y đức phê phán (critical

medical ethics).

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Branch W - Teaching the Human Dimensions of care in clinical settings

JAMA, 286 : 1067- 1074, 2001.

2 British Medical Association Ethics Department – Medical Ethics Today –

The BMA ‘s handbook of Ethics and Law – Second Edition, BMJ books, 2004

3 Downie R.S., Jane M - Bioethics and the Humanities - Attitudes and

Perceptions - Routledge-Cavendish 270 Madison Ave, New York, NY 10016,

now ? - Journal of Medical ethics 2006 ; 32 : 181-185, 2006

6 Miola J – Medical Ethics and Medical Law – a Symbiotic Relationship –

HART Publishing, Oxford and Portland, Oregon, 2007

7 Musick D.W - Teaching Medical ethics: A review of the Literature from North

American Medical schools with emphasis on Education, 2000.

8 Singer A.P - Recent advances- Medical ethics - Bitish Medical Journal

321(7256): 282-285, 2000.

9 Trường Đại học Y Dược Tp Hồ Chí Minh - Tâm lý Y học - NXB Giáo dục

1998

10 WHO – Human Rights, Health and Poverty Reduction Strategies - Health and

Human Rights Publications Series • Issue No 5 • December 2008

11 World Medical Association – Medical Ethics Manual, 2nd Edition, 2009

12 Y Sĩ Đoàn Pháp Nghĩa vụ luật hành nghề y khoa, 2000.

MMedical Ethics Today

The BMA’s handbook of ethics and la

7