mục tiêu rất cụ thể, mang tính xã hội, nhưng cũng rất cao, rất lý tưởng và phải phấn đấu liên tục để tiến dần từng bước, cuối cùng đạt được mục tiêu “Nâng cao chất lượng cuộc 1.2 Thế nào
Trang 1BÀI THẢO LUẬN NHÓM Vấn đề : Người tâm thần Danh sách nhóm
1 Phạm Ngọc Anh
2 Phạm Văn Bằng
3 Vũ Thị Chung
4 Hà Thị Diện
5 Lương Văn Tuất
6 Sùng A Dềnh
Tóm tắt nội dung :
1 Khái niệm
2 Thực Trạng
3 Những vấn đề người thân kinh mắc phải
4 Những khó khăn người thân kinh
5 Các chính sách người thân kinh dược hưởng
6 Các dịch vụ người tâm thần được hưởng
1 các loại khái niệm
1.1 Khái niệm về sức khỏe tâm thần
Trong khi sức khoẻ về thể chất đã được dần từng bước xã hội đặt đúng vào
Trang 2trí của nó, thì sức khoẻ tâm thần còn phải bền bỉ phấn đấu để thay đổi dần nhận
thức vẫn còn nhiều lệch lạc, nhiều mặc cảm Vậy sức khoẻ tâm thần là gì? Sức khoẻ tâm thần không chỉ là một trạng thái không có rối loạn hay dị tật về
tâm thần, mà còn là một trạng thái tâm thần hoàn toàn thoải mái Muốn có một
trạng thái tâm thần hoàn toàn thoải mái thì cần phải có chất lượng nuôi sống tốt, có
được sự cân bằng và hoà hợp giữa các cá nhân, môi trường xung quanh và môi trường xã hội Như vậy, thực chất sức khoẻ tâm thần ở cộng đồng là:
1 Một cuộc sống thật sự thoải mái
2 Đạt được niềm tin vào giá trị bản thân, vào phẩm chất và giá trị của người khác
3 Có khả năng ứng xử bằng cảm xúc, hành vi hợp lý trước mọi tình huống
4 Có khả năng tạo dựng, duy trì và phát triển thoả đáng các mối quan hệ 4
5 Có khả năng tự hàn gắn để duy trì cân bằng khi có các sự cố gây mất thăng
bằng, căng thẳng (Tổ chức y tế thế giới Geneva - 1998)
=> Vậy là chăm sóc bảo vệ sức khoẻ tâm thần cho mọi người là một
Trang 3mục tiêu rất cụ thể, mang tính xã hội, nhưng cũng rất cao, rất lý tưởng và phải phấn đấu liên tục để tiến dần từng bước, cuối cùng đạt được mục tiêu
“Nâng cao chất lượng cuộc
1.2 Thế nào là bệnh tâm thần
- Là những bệnh do hoạt động của não bộ bị rối loạn do nhiều nguyên nhân khác
nhau gây ra: nhiễm khuẩn, nhiễm độc, sang chấn tâm thần, bệnh cơ
thể… làm rối
loạn chức năng phản ánh thực tại Các quá trình cảm giác, tri giác, tư duy, ý thức…….bị sai lệch cho nên bệnh nhân tâm thần có những ý nghĩ, cảm xúc, hành
vi, tác phong không phù hợp với thực tại, với môi trường xung quanh
- Phạm vi các bệnh tâm thần rất rộng Bệnh tâm thần là loại bệnh rất phổ biến,
công nghiệp ngày càng phát triển, sự tập trung dân cư vào các thành phố ngày
càng đông, cuộc sống ngày càng căng thẳng thì bệnh ngày càng tăng Có những
bệnh tâm thần nặng (các bệnh loạn thần), quá trình phản ánh thực tại sai lệch trầm
trọng, hành vi, tác phong bị sai lệch nhiều Có những bệnh nhân tâm thần nhẹ (các
Trang 4bệnh tâm căn, nhân cách bệnh), quá trình phản ánh thực tại cũng như hành
vi tác phong rối loạn ít, bệnh nhân vẫn còn có thể sinh hoạt, lao động, học tập được, tuy có giảm sút
- Bệnh tâm thần thường không gây chết đột ngột nhưng làm đảo lộn sinh hoạt, gây căng thẳng cho các thành viên trong gia đình và tổn thất cả về kinh tế Bệnh tâm thần nếu không được chữa trị kịp thời có thể dẫn đến trạng thái tâm thần sa sút, người bệnh trở thành gánh nặng cho gia đình và
xã hội Phát hiện sớm và ngăn
chặn kịp thời là để ngăn chặn sự tiến triển xấu này
1.3 Phân biệt bệnh tâm thần với bệnh thần kinh ( vì nhiều người vấn chưa hiểu và phân biệt được )
Điểm khác nhau - Bệnh tâm thần (còn gọi là tâm bệnh) chưa phát hiện được tổn thương đặc hiệu về mặt hình thái của hệ thần kinh mà chỉ phát hiện được những biến đổi tinh vi về
mặt sinh hóa, miễn dịch, di truyền…… Ða số các dấu hiệu bệnh là do rối loạn
chức năng của não Phần lớn bệnh nhân có thể ăn khỏe, chơi khỏe, đi đứng bình thường nhưng có ý nghĩ, cảm xúc, hành vi không phù hợp, kỳ dị, khó hiểu Bệnh nhân tâm thần thường không nhận thấy mình bị bệnh, từ chối điều trị tại chuyên khoa tâm thần
Trang 5- Bệnh nhân thần kinh có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra làm tổn thương thực thể tại các phần khác nhau của hệ thần kinh như não bộ, tủy sống, dây thần kinh ngoại vi gây rối loạn chủ yếu chức năng tiếp thu và thực hiện của con người Người bệnh ít có các hành vi kỳ dị, ý nghĩ bất bình thường nhưng có thể tê liệt nửa người, khó khăn đi đứng, ăn nói, điếc, mù….) Đa số bệnh nhân còn ý thức được bệnh của mình
Điểm liên quan với nhau Bệnh thần kinh có tổn thương ở tổ chức não, ít nhiều có rối loạn tâm thần kèm theo: rối loạn trí nhớ, trí tuệ, ý
thức… - Bệnh nhân tâm thần (bệnh tâm thần nội snh) tuy chưa phát hiện được tổn thương
thực thể ở não, có thể có những rối loạn thần kinh kèm theo (rối loạn
trương lực
cơ, phản xạ, thần kinh thực vật…)
1.4 Nguyên nhân và các bệnh tâm thần thường gặp
a Nguyên nhân
Nguyên nhân gây nên bệnh tâm thần là một vấn đề phức tạp Hiện nay, có
những bệnh nguyên nhân đã rõ ràng, nhưng vẫn còn một số bệnh nguyên nhân chưa xác định được Xung quanh vấn đề bệnh nguyên và bệnh sinh các bệnh tâm
thần còn tồn tại nhiều quan điểm và giả thuyết khác nhau
a.1 Nguyên nhân thực thể
Trang 6Là những bệnh mà nguyên nhân do tổn thương trực tiếp tổ chức não hay ngoài não gây trở ngại hoạt động của não
- Do tổn thương trực tiếp đến tổ chức não:
+ Chấn thương sọ não
+ Nhiễm trùng thần kinh (viêm não, giang mai, thần kinh…)
+ Nhiễm độc thần kinh (nghiện rượu, ma túy, nhiễm độc thực phẩm, nhiễm độc hóa chất công nghiệp, nông nghiệp…)
+ Các bệnh mạch máu não, các tổn thương não khác (u não, teo não, xơ rải rác,
tai biến mạch máu não…)
- Do các bệnh cơ thể ảnh hưởng đến hoạt động não:
+ Các bệnh nội khoa, nội tiết
+ Các bệnh về chuyển hóa và thiếu sinh tố…
a.2 Nguyên nhân tâm lý
- Bệnh loạn thần phản ứng bao gồm: loạn thần phản ứng cấp, rối loạn sang chấn sau stress, rối loạn sự thích ứng
- Căng thẳng tâm lý dẫn đến bệnh tâm căn, rối loạn dạng cơ thể, rối loạn phân ly
Trang 7- Rối loạn hành vi ở thiếu niên do giáo dục không đúng, môi trường xã hội không
thuận lợi
- Rối loạn ám ảnh, lo âu…
a.3 Nguyên nhân do cấu tạo thể chất bất thường và phát triển tâm lý gây ra
- Các di tật bẩm sinh
- Thiếu sót về hình thành nhân cách
a.4 Các nguyên nhân chưa rõ ràng 7 - Do có sự kết hợp phức tạp của
nhiều nguyên nhân khác (di truyền, chuyển hóa, miễn dịch, cấu tạo thể chất…) nên khó xác định nguyên nhân chủ yếu Các rốiloạn tâm thần nội sinh thường gặp là:
+ Bệnh tâm thần phân liệt
+ Rối loạn cảm xúc lưỡng cực
+ Động kinh nguyên phát
a.5 Các nhân tố thuận lợi cho bệnh tâm thần phát sinh
Nhân tố di truyền - Vấn đề di truyền tất nhiên có ảnh hưởng xấu đến
một số bệnh tâm thần nhưng không phải là tuyệt đối Có khi bệnh tâm thần phát sinh trong một thành viên của gia đình mà không thấy trong các thành viên khác, có trường hợp cha mẹ đều có bệnh mà con cháu vẫn khỏe mạnh bình thường Cũng có trường hợp nhân tố di truyền không tác động vào thế
Trang 8hệ tiếp theo mà vào thế hệ sau nữa.
Yếu tố nhân cách
- Nhân cách bao gồm: thích thú, khuynh hướng, năng lực, tính cách, khí chất…
- Nhân cách mạnh, bền vững là một nhân tố chống lại sự phát sinh các bệnh tâm
thần, nhất là các bệnh do căn nguyên tâm lý Khi bị bệnh tâm thần thì người
có nhân cách vững bị nhẹ hơn và hồi phục nhanh hơn
- Nhân cách yếu, không bền vững là một yếu tố thuận lợi cho bệnh tâm thần phát
sinh, khi mắc bệnh tâm thần sẽ hồi phục khó khăn và chậm
Tuổi tác
- Mỗi lứa tuổi có những đặc điểm tâm lý riêng, vì thế có những loại bệnh tâm thần
thường hay xảy ra ở lứa tuổi này mà ít xảy ra ở lứa tuổi khác
Giới tính
- Nam giới thường hay mắc bệnh tâm thần nhiều hơn nữ giới Các bệnh tâm thần do chấn thương sọ não, nghiện rượu, bệnh động kinh…thường gặp ở nam giới Các bệnh rối loạn phân ly (histeria), rối loạn cảm xúc lưỡng cực, trầm cảm, lo âu…hay gặp ở nữ giới Đặc biệt phụ nữ còn có những rối loạn tâm thần do những sự biến động của nội tiết vào các thời kỳ: dậy thì, kỳ
Trang 9kình nguyệt, sinh nở, tiền mãn kinh mà và mãn kinh.
Tình trạng sức khỏe tâm thần
- Trên thực tế lâm sàng thường gặp những bệnh tâm thần phát sinh khi sức khỏe bị giảm sút, mất ngủ kéo dài, thiếu dinh dưỡng lâu ngày, làm việc quá sức…Khi người bệnh tâm thần quá suy kiệt thì cần phải nâng cao thể trạng
để giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục
2.2 Các bệnh tâm thần thường gặp
2.2.1 Bệnh tâm thần phân liệt
Các rối loạn phân liệt có đặc điểm chung là rối loạn cơ bản và đặc trưng về tư
duy, tri giác và cảm xúc không thích hợp hay cùn mòn, ý thức còn rõ ràng
và năng lực trí tuệ thường được tư duy Bệnh nhân thường cảm thấy ý nghĩ của mình hình như bị người khác biết hay lấy bớt, hay ý nghĩ của mình vang thành tiếng hay bị bị phát thanh Cảm thấy có sức mạnh tự nhiên hay siêu nhiên đang hoạt động làm ảnh hưởng đến ý nghĩ, cảm 8 xúc hay hành
vi của mình Tri giác thường bị rối loạn theo những cách khác nhau, thường
có những ảo thanh bình luận về bệnh nhân Nét đặc trưng của cảm xúc là nông cạn, thất thường hay không thích hợp Trong một số trường hợp tư duy trở nên gián đoạn hay thêm từ khi nói hoặc lời nói không thích hợp Tác phong có thể trở nên rối loạn trầm trọng, kích động hay sững sờ giữ nguyên tư thế, tập tính cá nhân có thể biến đổi, trở nên mất thích thú, thiếu mục đích, lười nhác và cách ly xã hội Bệnh thường gặp ở lứa tuổi 18 đến
30, tỷ lệ mắc bệnh từ 0,5% đến 1% dân số Điều trị chủ yếu bằng các thuốc
Trang 10an thần kinh phối hợp với liệu pháp lao động thích ứng xã hội.
17 dấu hiệu báo trước của một số bệnh tâm thần
1 - Buồn rầu, bi quan, mất tự tin
2- Cảm thấy bất lực trước công việc hàng ngày
3- Mất ngủ hay rối loạn giấc ngủ
4- Người đau mỏi, đau xương khớp, đau bả vai, đau ống tiêu hoá, đau đầu, đau vùng ngực trái đã đi khám nhiều lần ở nhiều chuyên khoa khác nhau nhưng kết quả bình thường
5- Lo âu, bồn chồn đứng ngồi không yên
6- Rửa tay nhiều lần trong ngày, những ý nghĩ ám ảnh xuất hiện nhiều làm người bệnh không tập trung vào công việc được
7- Hốt hoảng khi phải đi ra ngoài một mình Hoặc không dám đi ra ngoài một mình
8- Nghe thấy tiếng nói trong đầu nói chuyện với nhau hay chửi nắng mình, bình luận về việc làm của mình, hay ra lệnh cho mình phải làm việc này, việc khác…
9- Nhìn thấy những hình ảnh kì lạ có thể giống với thực tế hay không giống với thực tế mà người khác không nhìn thấy
10- Có những ý nghĩ kì lạ, bất thường
11- Cho rằng có người đang làm hại và điều khiển mình
12- Không chú ý đến vệ sinh cá nhân, từ chối ăn uống
Trang 1113- Cảm xúc không ổn định, khóc cười vô duyên cớ.
14- Nói lẩm bẩn một mình, cười một mình…
15- Ngại tiếp xúc với mọi người, ngồi một mình trong phòng kín 16- Đập phá đồ đạc, hoặc tấn công người khác mà không có nguyên nhân rõ ràng
17- Có ý định và hành vi tự sát mà không phải do bế tắc trước cuộc sống
3 một số chính sách