skkn HIỆU QUẢ CỦA VIỆC sử DỤNG PHẦN mềm WORKING MODEL để hỗ TRỢ DẠY HỌC vật LÍ TRÊN BẢNG TƯƠNG TÁC

Phần mềm Working Model chạy ổn định trên tất cả các hệ điều hành Windown và không xung đột với các phần mềm khác kể cả những phần mềm dùng cho bảng tương tác.. Cụ th

Trang 1

HIỆU QUẢ CỦA VIỆC SỬ DỤNG PHẦN MỀM WORKING MODEL ĐỂ HỖ TRỢ DẠY HỌC VẬT LÍ TRÊN BẢNG TƯƠNG

TÁC

Tác giả: Ths Trần Nhật Trung; Ths Trương Thị Thế Đăng

Đơn vị công tác: Trường THPT Lê Thánh Tông, Gia Lai

(Bài báo đã được đăng trên tạp chí dạy và học này nay số tháng 11-2014)

Vài năm trở lại đây, việc đưa bảng tương tác vào sử dụng trong nhà trường diễn ra khá mạnh mẽ là nhờ sự quan tâm của các lãnh đạo ngành giáo dục và hỗ trợ tích cực từ xã hội Những lợi ích của bảng tương tác thì tương đối rõ ràng, ngoài giúp tăng sự hứng thú cho người học, tạo sự tương tác thầy và trò, khi sử dụng bảng tương tác giáo viên có thể lưu trữ dữ liệu như máy tính, có công cụ sử dụng như trên bảng phấn, có thể ghi chép, tương tác với các đối tương trên bảng làm cho tiết học trở nên sinh động hơn Tuy nhiên, những tính năng ưu việt của bảng tương tác không bộc lộ hết nếu không có sự hỗ trợ của các phần mềm ứng dụng để tạo ra các hiệu ứng và các đối tượng tương tác cho bảng tương tác mà phần mềm Working Model cũng đóng một vai trò như vậy Sử dụng phần mềm Working Model để hỗ trợ dạy học vật lí trên bảng tương tác là một hướng mới mà chúng tôi đã áp dụng và thu được nhiều kết quả khả quan

1 Sự tương thích khi sử dụng phần mềm Working Model để hỗ trợ dạy học trên bảng tương tác

Sự tương thích ở đây được hiểu là hoạt động tương thích và có thể kết hợp với nhau Phần mềm Working Model chạy ổn định trên tất cả các hệ điều hành Windown và không xung đột với các phần mềm khác kể cả những phần mềm dùng cho bảng tương tác Cụ thể là phần mềm ActivInspire, là phần mềm soạn bài giảng

Trang 2

nằm trong hệ thống dạy và học tương tác (Digital Interative Classroom) có thể liên kết dễ dàng với phần mềm Working Model

2 Tạo ra môi trường tương tác vật lí ảo trên bảng tương tác khi sử dụng phần mềm Working Model

Working Model tạo ra môi trường ảo trong máy tính, cho phép ta xây dựng các mô phỏng về hiện tượng vật lí để nghiên cứu chi tiết các quá trình cơ học biên đổi nhanh trong trường trọng lực, trường điện từ, hay động học hay tĩnh học vật rắn trong các tình huống giả sử lí tưởng hay giống với thực tế Qua thực tế sử dụng cho thấy, phần mềm này có khả năng đáp ứng đầy đủ các tính năng cần thiết của một bộ phần mềm mô phỏng Working Model được dùng để mô phỏng các quá trình cơ học biến đổi nhanh, phân tích các kết cấu tĩnh hoặc có thể phân tích động lực học cho các hệ thống cơ học Trong dạy học Vật lí sự hỗ trợ của phần mềm là rất cần thiết, các quá trình cơ học biến đổi nhanh và thí nghiệm c ơ học tĩnh hoặc động được thiết kế dễ dàng Trong các quá trình cơ học biến đổi nhanh Working Model còn cho phép ta tương tác, thay đổi các thông số của các đối tượng đang khảo sát và xem ảnh hoạt nghiệm của chúng Vì vậy, ta có thể quan sát các quá trình cơ học dưới nhiều khía cạch khác nhau như lực tác dụng, tọa độ, vận tốc và quỹ đạo chuyển động của vật …

Kết hợp giữa bảng tương tác và chương trình mô phỏng các hiện tượng vật lí được xây dựng trên phần mềm Working Model cho phép giáo viên và học sinh tương tác với các hiện tượng vật lí trên bảng như tương tác trên đối tượng thật để khám phá ra bản chất của hiện tượng dễ dàng và sinh động hơn

3 Dạy học vật lí trên bảng tương tác có sự hỗ trợ của phần mềm Working Model

Tại trường THPT Lê Thánh Tông, thị xã Ayun Pa, tỉnh Gia Lai chúng tôi, từ ngày được trang phòng học có sử dụng bảng tương tác, không khí trường như đang đón một luồng sinh khí mới; phương tiện dạy học mới hiện đại và sự háo hức của

Trang 3

thầy cô trong các tổ bộ môn Qua hơn một năm nghiên cứu và sử dụng, chúng tôi thấy hệ thống bảng tương tác cho phép giáo viên tích hợp dễ dàng với các phương tiện camera, phim ảnh và nhiều tư liệu dạy học khác được số hóa

Đối với tổ bộ môn vật lí của chúng tôi, hiệu quả nhất là chúng tôi đã sử dụng thành công phần mềm Working Model để hỗ trợ cho dạy học trên bản tương tác khi dạy học các bài trong chương động học và động lực học như chuyển động thẳng đều, chuyển động thẳng biến đổi đều, rơi tự do, tổng hợp và phân tích lực, 3 định luật Niutơn, chuyển động ném (bao gồm chuyển động ném ngang và chuyển động ném xiên),… Phần mềm không chỉ hỗ trợ cho giáo viên và học sinh nghiên cứu về tính chất, định luật các hiện tượng vật lí, bên cạnh đó phần mềm còn giúp cho giáo viên và học sinh kiểm chứng định lượng lại các bài tập

Khi dạy học trong phòng học có trang bị bảng tương tác, chúng tôi nhận thấy

có sự khác biệt rõ rệt giữa cách tiếp cận kiến thức vật lí đã được số hóa so với các phương thức truyền thống Trước đây, trong giờ vật lí học sinh quan sát các mô phỏng về hiện tượng vật lí do giáo viên trình diễn trên máy tính một cách thụ động, theo dõi các tình huống đã được giáo viên chọn và soạn theo một kịch bản có sẵn Trên bảng tương tác, học sinh chủ động tương tác trực tiếp với các hiện tượng vật lí đã được mô phỏng lại, chủ động trong cách phát hiện các định luật, các tính chất vật lí

Hình vẽ 1: Cách tiếp cận truyền Hình vẽ 2: Cách tiếp cận mới khi sử dụng bảng tương tác

Trang 4

4 Hiệu quả đem lại khi sử dụng phần mềm Working Model để hỗ trợ dạy học vật lí trên bảng tương tác

Phương tiện dạy học hiện đại và cách tiếp cận kiến thức mới kết hợp với sự hỗ trợ của công cụ mô phỏng chính xác đã mang lại cho giờ học vật lí những hiệu quả sau:

4.1 Đối với không khí lớp học

- Tạo ra môi trường tương tác toàn diện, thu hút và lôi cuốn học sinh đến với các hiện tượng vật lí hơn

- Tạo ra không khí giờ học vui nhộn, sôi nổi, học sinh không bị ức chế trong giờ học nhờ sự thân thiện giữa thầy giáo và phương tiện dạy học Đặc biệt khi giáo viên kết hợp nhịp nhàng hợp lí giữa người dạy, người học và phương tiện dạy học

- Tạo ra môi trường lớp học đa phương tiện có tính tương tác cao bao gồm các tương tác giữa giáo viên và học sinh, học sinh và phương tiện dạy học, giáo viên và phương tiên dạy học

4.2 Đối với học sinh

- Phần mềm Working Model kích thích khả năng tư duy, sáng tạo giúp cho học sinh dễ dàng tiếp thu các định luật, tính chất vật lí và liên hệ các kiến thức đó đối với các hiện tượng xảy ra trong tự nhiên

- Sự tương tác toàn diện trong lớp học giúp cho học sinh chủ động trong khi giải quyết các vấn đề trong học tập Chủ động tìm kiếm thông tin, chủ động trao đổi với giáo viên, thảo luận nhóm làm phát huy năng lực tự học và tự giải quyết vấn đề cho học sinh

- Khi học và thao tác trên phần mềm Working Model và bảng tương tác giúp cho học sinh vận dụng được nhiều kiến thức và kĩ năng khác nhau trong đó có kiến thức tin học; kĩ năng quan sát, thu nhận và xử lí thông tin; kĩ năng đồ họa …

Trang 5

- Học sinh được làm các bài tập và kiểm chứng lại các kết quả trên phần mềm Working Model, giúp cho học sinh thấy mối liên hệ nhất định giữa các công thức và hiện tượng vật lí

4.3 Đối với giáo viên

- Dạy học vật lí trên bảng tương có sự hỗ trợ của phần mềm Working Model giúp cho giáo viên soạn bài giảng vật lí dễ dàng, truyền tải một số kiến thức vật lí dễ dàng và định lượng hơn

- So với cách dạy học truyền thống, khi dạy học trên bảng tương tác giáo viên được quan sát học sinh hoạt động nhiều hơn Trên cơ sở đó, giáo viên có thể điều chỉnh các hiểu biết sai lệch của học sinh; hướng dẫn cách giải quyết vấn đề khi học sinh gặp khó khăn lúc vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các nhiệm vụ học tập; ứng dụng và giải thích các hiện tượng vật lí trong đời sống hằng ngày

5 Kết luận

Khi dạy học vật lí trên bảng tương tác có sự hỗ trợ của mềm Working Model đã mang lại những hiệu quả và tín hiệu đáng phấn khởi Cách tiếp cận với môi trường dạy học mới sẽ làm phong phú thêm các phương tiện, phương pháp dạy học, cách học vật lí Xu hướng dạy học trên hoàn toàn phù hợp với chủ trương

“dạy học định hướng phát triển năng lực học sinh” và “vận dụng kiến thức liên môn trong dạy học” của ngành giáo dục hiện nay

* Tài liệu tham khảo

[1] Trần Nhật Trung (2010) Chuyên đề “Sử dụng phần mềm Working

Model để mô phỏng các hiện tượng vật lí.

[2] Lê Công Triêm (2005), Sử dụng máy vi tính trong dạy học vật lí,

NXB Giáo dục.

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	413,5 KB