X ÂY DỰNG THANG ĐO ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘSTRESS TRONG CÔNG VIỆC CỦA GIÁO VIÊNMẦM NON

những luồng thông tin truyền dẫn giữa những thành viên. Mỗi gia đình tạo ra một mối liên quan riêng tùy thuộc vào văn hóa xã hội, lịch sử và những tính chất riêng của gia đình đó. Những mối liên quan này có thể linh hoạt hoặc cứng nhắc giữa các thành viên với nhau, giữa các tiểu hệ thống bên trong gia đình, và giữa gia đình với các hệ thống lớn hơn bên ngoài (làng xóm, phố phường…) mà ranh giới giữa gia đình và bên ngoài có thể trở nên đóng kín hay mở rộng. Gia đình là một giao diện (interface) giữa cá nhân và xã hội, là một thể chế thiết yếu làm trung gian giữa mục tiêu sinh lý và văn hóa xã hội trong sự hình thành nhân cách của mỗi cá nhân. Sự ảnh hưởng lẫn nhau trong gia đình đi theo những vòng cung phản hồi của mối quan hệ nhân quả mà trong đó những sự kiện đơn lẻ được quan niệm vừa là nguyên nhân, vừa là kết quả, và có sự tác động hỗ tương giữa các sự kiện với nhau.

Trang 1

TRƯỜNG ĐH KHXH & NV

KHOA TÂM LÝ HỌC

1 Nguyễn Thị Ánh Tuyết 1466160105

2 Phạm Thụy Thanh Phương 1466160064

5 Nguyễn Thị Quế Trân 1466160094

Lớp Văn Bằng 2 K03

ĐỀ TÀI:

STRESS TRONG CÔNG VIỆC CỦA GIÁO VIÊN

MẦM NON

Bài thực hành môn Lý thuyết và Kỹ thuật soạn thảo trắc nghiệm tâm lý

GVHD : ThS.Lý Minh Tiên

Thành Phố Hồ Chí Minh, Tháng 01 năm 2017

Trang 2

Lời giới thiệu

Trên cơ sở lý luận, đánh giá về mức độ stress của giáo viên mầm non, bài viết giúp

có cái nhìn sâu hơn về công việc của giáo viên mầm non, một nghề với biết bao khó khăn, lo toan và áp lực với những đặc trưng riêng Qua đó đánh giá được mức độ stress đồng thời đưa ra một số kiến nghị giúp giảm stress của giáo viên mầm non

Trang 3

Bảng phân nhiệm vụ các thành viên trong nhóm

1 Nguyễn Thị Ánh Tuyết 1466160105

•Nhóm trưởng Phân công công việc cho các thành viên, lên cấu trúc và xây dựng nội dung chính

• Giám sát và đốc thúc tiến độ hoàn thành đề tài

•Rà soát và điều chỉnh nôi dung cho phù hợp với

đề tài

•Tham gia việc xây dựng và điều chỉnh thang đo

•Tìm tài liệu cho phần cơ sở lý thuyết

2 Phạm Thụy Thanh Phương 1466160064

•Thư ký cho nhóm

•Đi khảo sát và lấy số liệu tại các trường mầm non

•Sàng lọc tài liệu lựa chọn và viết cơ sở lý thuyết hoàn chỉnh

•Tham gia điều chỉnh thang đo

3 Đặng Thị Thu Hằng 1466160020

•Lên cấu trúc, là người chính xây dựng và điều chỉnh thang đo

•Sàng lọc tài liệu lựa chọn và viết cơ sở lý thuyết

•Viêt nhận xét và kết luận

4 Lê Viết Đức Linh 1466120007

•Nhập liệu, xử lý số liệu sau khi khảo sát về

•Hoàn thiện và tổng hợp thành bài báo cáo hoàn chỉnh

5 Nguyễn Thị Quế Trân 1466160094

•Sàng lọc tài liệu lựa chọn và viết cơ sở lý thuyết hoàn chỉnh

•Tổng hợp thành bài báo cáo hoàn chỉnh

6 Nguyễn Quốc Dũng 1466160013 •Nhập liệu, xử lý số liệu sau khi khảo sát về

•Tổng hợp thành bài báo cáo hoàn chỉnh

Trang 4

Mục Lục

Đặt vấn đề

Nghề giáo viên mầm non với biết bao khó khăn, lo toan và áp lực Giáo viên mầm non làm nhiệm vụ nuôi dạy trẻ từ 0-6 tuổi, hoàn toàn còn non nớt, nhạy cảm với mọi tác động đến từ bên ngoài, giống như một tờ giấy trắng chưa một chấm mực nào trên đó Đồng thời cũng là giai đoạn trẻ phát triển rất nhanh về nhiều mặt thể chất, tâm lý, trí tuệ, tình cảm Đây chính là giai đoạn đầu của quá trình phát triển nhân cách Nên hoạt động sư phạm của giáo viên mầm non có những nét đặc trưng riêng, thể hiện trách nhiệm rất cao trong vai trò của một người thiết kế, đặt nền móng cho sự hình thành nhân cách của con người, với lứa tuổi như thế, giáo viên phải có am hiểu về y học, phải biết về những dấu hiệu cơ bản, biết phòng ngừa bệnh tật có thể nảy sinh ở trẻ, biết giải quyết một số tình huống sư phạm một cách hợp lý Giáo viên mầm non nhất thiết phải có năng lực chuyên biệt

Bộ GD&ĐT cho hay, cả nước hiện có 4,8 triệu trẻ em từ 3 tháng đến 6 tuổi được huy động đến trường mầm non Trẻ mầm non hiếu động, thích khám phá thế giới xung quanh tuy nhiên chưa biết cách bảo vệ bản thân nên dễ gặp tai nạn thương tích Việc chăm sóc trẻ không đúng phương pháp cũng dễ gây sang chấn tâm lý ảnh hưởng đến suốt cuộc đời của trẻ Bên cạnh những yếu kém về năng lực của giáo viên và cơ sở vật chất tại hầu hết các địa phương, theo các chuyên gia, nguyên nhân dẫn đến tình trạng trẻ mất an toàn còn

có nguồn gốc từ chính sức khỏe thể chất và tinh thần của chính các thầy cô giáo, những người hàng ngày chăm sóc và nuôi dạy trẻ Theo số liệu nghiên cứu của TS.Nguyễn Mạnh Hà (ĐH Quốc gia Hà Nội) trong một điều tra mới đây trên 333 giáo viên cho thấy 90,3% bị stress nghề nghiệp Khảo sát tại thị xã La Gi (Bình Thuận) kết quả có tới 59,8% giáo viên mầm non bị stress nghề nghiệp Kết quả khảo sát trên 300 giáo viên ở các trường mầm non tư thục của anh Nguyễn Xuân Thời, chủ đầu tư trường mầm non quốc tế Thế giới trẻ thơ (Worldkids, TP HCM) mới đây cho thấy: có đến 80% người được hỏi mong muốn có một công việc khác hơn so với công việc hiện tại

Trang 5

Với những lý do trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài: “Xây dựng thang đo đánh giá mức độ Stress trong công việc của giáo viên mầm non” nhằm chỉ ra thực trạng dẫn

đến stress của giáo viên mầm non, đồng thời qua đó đưa ra một số kiến nghị giúp giảm stress ở giáo viên mầm non

Nội dung

1 Một số vấn đề lý luận về stress ở giáo viên mầm non

1.1. Phân loại Stress:

a Căn cứ vào mức độ stress:

• Đây là cách phân loại của H Selye Theo ông, stress có hai loại là Eustress và Dystress

• Eltstress – stress bình thường: Cơ thể phản ứng với tác động của môi trường bằng giai đoạn báo động và chống đỡ

• Dystress – stress tiêu cực: Là stress có cả giai đoạn tiếp sau giai đoạn báo động và chống đỡ, là giai đoạn kiệt sức với khả năng thích nghi bình thường bị thất bại

• Phản ứng stress trở thành distress khi tình huống gây stress là bất ngờ, quá dữ dội, hoặc ngược lại, quen thuộc nhưng lặp đi lặp lại kéo dài, vượt quá khả năng chịu đựng của chủ thể làm cơ thể suy kiệt

b Căn cứ vào nguyên nhân gây stress

• Stress sinh thái: Là stress mà yếu tố gây nên có nguồn gốc sinh thái Nó phát sinh

từ mối quan hệ giữa môi trường bên trong và môi trường bên ngoài chủ thể Stress sinh thái gồm stress rối loạn chu kỳ thời gian sinh học, stress rối loạn ăn và ngủ, stress do chấn thương và bệnh tật, stress do tiếng ồn và tác hại vật lý chất độc Ở đây, con người cần được xem như sinh vật đã được lập trình sẵn để phản ứng khác nhau với những tình huống nhất định Stress sinh thái rất ít bị ảnh hưởng bởi ý thức con người nên rất khó kiểm soát chúng

• Stress do sang chấn và bệnh tật: Là một trong những nguyên nhân gây nên stress sinh thái, vì nó trực tiếp làm tổn hại suy giảm đến chức năng hoạt động của thực thể, tuy nhiên mức độ còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố tâm lý của chủ thể Nếu người bị stress được giải thích cặn kẽ, về triệu chứng của bệnh thì các triệu chứng này lại ít gây stress Ngược lại, nếu thông tin về triệu chứng bệnh càng mù mờ, chỉ

Trang 6

nhấn mạnh đến đau đớn mà họ phải chịu đựng thì sự căng thẳng của người bệnh tăng cao và có tác động như một yếu tố gây stress làm cho bệnh nặng thêm Đặc biệt là sự tự ám thị không có căn cứ của chủ thể là một trong những nguyên nhân gây nên stress bệnh tật

• Stress do tiếng ồn và các tác động vật lý, sinh hóa: Đó là những nguyên nhân gây nên stress sinh thái Bởi nó tác động và gây trở ngại cho các hoạt động cần thiết của con người Có nhiều nguyên nhân cho thấy sự tiếp xúc lâu dài với tiếng

ồn, có cường độ cao, có thể làm tăng huyết áp, giảm trí nhớ,… Kết hợp các tác hại vật lý còn có những tác hại của sinh hóa như nhiễm độc

• Stress tâm lý – xã hội: Các yếu tố tâm lý – xã hội tác động gây nên stress Theo Holme Và Rahe (1976) Trong các biến cố của xã hội hoặc cuộc sống thì ngay cả tác động của những biến cố được xem là rất lý tưởng có thể gây ra sự khởi phát stress Thường không phải chỉ một tác động đơn độc gây nên stress, mà còn có sự tương tác của nhiều tác động và như vậy hoặc làm cho khả năng thích ứng tốt hơn hoặc mức độ stress nặng hơn

• Stress sinh lý: Học thuyết hành vi đưa ra mô hình ( S-R) kích thích – phản ứng Quan điểm này nhấn mạnh đến những đáp ứng thần kinh và thể dịch

1.2. Nguyên nhân dẫn đến stress

a Căng thẳng, trong tiếng Anh là Stress, gốc là từ tiếng Latinh stringere nghĩa là "kéo căng" Ở người, căng thẳng thường được mô tả là một tình trạng tiêu cực hay tích cực

có ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và thể chất của người đó

b Theo tâm lý học giải thích thì đây là một cảm giác căng thẳng và dồn ép Áp lực với cường độ thấp có thể là một điều tốt và thậm chí có lợi ích trong công việc và sức khỏe Stress tích cực giúp tăng hiệu suất vận động thể thao Nó cũng có vai trò trong động lực, thích nghi và phản ứng với môi trường xung quanh Tuy nhiên với một lượng áp lực quá nhiều có thể dẫn đến nhiều vấn đề đối với cơ thể và điều đó có thể cực kì có hại

c Stress có thể từ bên ngoài và liên quan đến môi trường sống, nhưng cũng có thể được tạo ra từ sự nhìn nhận sinh bản thân dẫn đến lo âu hay các cảm xúc tiêu cực khác như dồn ép, không thoải mái quanh một tình huống mà sau đó họ sẽ cho là sự kiện áp lực

d Theo sinh lý học và sinh học, căng thẳng là một phản ứng của cơ thể sống đối với stressor (nghĩa là "căng thẳng nguyên") như là điều kiện môi trường hay một kích

Trang 7

thích tố (stimulus) Căng thẳng là một phương thức mà cơ thể đáp ứng với các thách thức Sau một sự kiện áp lực, cách cơ thể đáp ứng với căng thẳng là thông qua sự kích hoạt hệ thần kinh giao cảm dẫn đến đáp ứng căng thẳng cấp hay còn gọi là phản ứng đánh-hay-chạy

e Mặt tich cực của stress: Phản ứng của cơ thể trước tác động của stress trong giai đoạn nhận diện, báo động và giai đoạn kháng cự đều là những phản ứng huy động sức

đề kháng và khả năng thích nghi của cơ thể Vì vậy, trong những giai đoạn này, sức

đề kháng và khả năng thích nghi của cơ thể được tăng cao Ngoài ra, chính ảnh hưởng của stress đã làm cho nhân cách có những phản ứng theo chiều hướng đáp ứng thích nghi tốt hơn, nghĩa là nhân cách phát triển ngày càng hoàn thiện hơn Những trải nghiệm tích luỹ trong cuộc sống là một trong những yếu tố điều kiện hoá những phản ứng của chúng ta đối với stress

1.3. Khái niệm stress ở giáo viên mầm non:

a Khái niệm GVMN: GVMN là người thực hiện các nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ trong nhà trường mầm non thuộc hệ thống giáo dục quốc dân GVMN đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn nghề nghiệp về trình độ đào tạo, bồi dưỡng và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ do Ngành và Nhà nước quy định

b Khái niệm stress ở giáo viên: Stress ở giáo viên là phản ứng của giáo viên được thể hiện qua sự trải nghiệm về thể chất và tâm lý dưới tác động của các TN vượt quá khả năng ứng phó bình thường của giáo viên

c Khái niệm stress ở GVMN: Stress ở GVMN là phản ứng của GVMN được thể hiện qua sự trải nghiệm về thể chất và tâm lý dưới tác động của các TN vượt quá khả năng ứng phó bình thường của GVMN

1.4. Mức độ stress ở giáo viên mầm non:

Dựa vào cách phân chia của các tác giả, trong luận án này chúng tôi chia mức độ stress thành 5 mức độ tương ứng: Mức độ stress thứ nhất: Không bị stress; Mức độ thứ hai: stress nhẹ; Mức độ thứ ba: stress vừa phải; Mức độ thứ tư: stress cao; Mức độ thứ năm: stress rất cao Tương ứng với 0đ- Không đúng với tôi chút nào; 1đ- Đúng với tôi phần nào; 2đ- Đúng với tôi ở mức trung bình; 3đ- Đúng với tôi phần nhiều; 4đ-Hoàn toàn đúng với tôi

Trang 8

1.5. Các tác nhân gây stress ở giáo viên mầm non:

Qua nghiên cứu thực tiễn và phân tích tài liệu, chúng tôi thấy có năm nhóm tác nhân gây stress cho GVMN đó là: Nhóm tác nhân liên quan đến đồng nghiệp và kỷ luật; nhóm các tác nhân liên quan đến áp lực công việc; nhóm các tác nhân liên quan đến trẻ; nhóm các tác nhân liên quan đến đáp ứng nhu cầu cá nhân; nhóm các tác nhân liên quan đến những biến đổi sinh lý cá nhân.Nguyên nhân gây nên Stress trong công việc của giáo viên mầm non có liên quan chặt chẽ đến những áp lực nghề nghiệp như giờ làm của giáo viên mầm non hiện nay là quá nhiều, công việc quá sức của bản thân, liên tục đối mặt với những căng thẳng trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ Mặt khác tiền lương thấp không có nhiều chế độ đãi ngộ về tăng lương, giảm giờ,…

1.6. Cách ứng phó với stress ở giáo viên mầm non:

a Về cách ứng phó với stress cho thấy đa phần giáo viên mầm non chưa tìm cho mình được những cách ứng phó khoa học Mặt khác khi gặp stress, giáo viên mầm non chưa có thói quen gặp gỡ những người có chuyên môn về lĩnh vực này để nhờ sự giúp đỡ Có thể nói giáo viên đã nhận thức rất rõ về tình trạng stress của mình nhưng chưa tìm ra biện pháp ứng phó hiệu quả và thiết thực

b Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, chúng tôi phân loại cách ứng phó với stress ở GVMN thành 4 cách ứng phó với các hành động ứng phó cụ thể như sau:

• Cách ứng phó tập trung vào vấn đề

• Cách ứng phó tìm kiếm sự trợ giúp

• Cách ứng phó lảng tránh

• Cách ứng phó tiêu cực

c Để tránh căng thẳng, chúng ta làm những cách sau:

• Nghỉ ngơi hợp lí và không nghĩ gì về công việc

• Hít thở sâu vào Tốt hơn là hít thở ở nơi nhiều cây xanh như công viên

• Lên kế hoạch một ngày nghỉ cùng bạn bè, người thân và gia đình

• Không nên uống các chất kích thích, rượu bia, thuốc lá

• Sắp xếp công việc lại hợp lý hơn vừa làm việc vừa đủ thời gian xả hơi

• Phải bình tĩnh trước những khó khăn rồi sẽ từ từ giải quyết không vội vàng

• Có thể chơi với một con vật cưng cũng giảm đi một phần căng thẳng

• Ngủ nhiều và nơi ở thoáng mát

• Quan hệ tình dục an toàn lành mạnh, hoặc tự đáp ứng nhu cầu sinh lý

• Thảo dược thông dụng: bí ngô giúp an thần, giải căng thẳng, bồn chồn, lo

âu, stress

• Thực tập thiền: Thực tập hay thực hành-tập luyện thiền hằng ngày có thể giúp cho giảm stress, bình ổn thân và tâm, phòng ngừa nhiều bệnh tật

Trang 9

1.7. Những hệ quả liên quan đến stress ở giáo viên mầm non:

a Tác động về mặt thể chất:

• Tình trạng stress kéo dài dẫn đến rối loạn chuyển hóa lipid, làm tăng cholesterol trong máu Căng thẳng làm tăng tiết catecholamin mà chủ yếu

là adrenalin, gây co mạch máu dẫn đến thiếu ôxy ở tim và thành mạch, thiếu ôxy ở các tổ chức

• Tăng catecholamim trong những điều kiện nhất định gây tình trạng thiếu ôxy tổ chức, loạn dưỡng và hoại tử cơ tim, thành mạch

• Stress có thể gây ra nhiều căn bệnh

• Bệnh tâm thần kinh: mất ngủ, đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, buồn phiền, cáu gắt, loạn trí nhớ, trầm cảm

• Bệnh tim mạch: tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, loạn nhịp tim, hồi hộp đánh trống ngực

• Bệnh tiêu hóa: viêm loét dạ dày - tá tràng, chảy máu tiêu hóa, thủng dạ dày, tiêu chảy, khô miệng, chán ăn, ăn không tiêu, hơi thở hôi, rối loạn chức năng đại tràng

• Bệnh tình dục: giảm ham muốn, di tinh, mộng tinh, giao hợp đau

• Bệnh phụ khoa: rối loạn kinh nguyệt, rối loạn nội tiết

• Bệnh cơ khớp: co cứng cơ, đau lưng, đau khớp, cảm giác kiến bò ở ngón tay, máy mắt, chuột rút, run rẩy

• Toàn thân: suy sụp, mệt mỏi, dễ mắc các bệnh dị ứng hay bệnh truyền nhiễm

b Tác động về mặt tinh thần:

Song song với tác động về mặt thể chất, căng thẳng gây ra tác động cả về mặt tinh thần Các biểu hiện của nó là:

• Hay quên, mất trí nhớ

• Căng thẳng, lo sợ

• Mất ngủ, run rẩy

1.8. Một số yếu tố ảnh hưởng đến stress ở giáo viên mầm non

Theo kinh nghiệm của các cá nhân nhóm đang hoạt động trong môi trường mầm non, chúng tôi đưa ra và tìm hiểu sự tác động của 7 yêu tố được đánh theo thứ tự vần A,

B, C, D, E, F, G ảnh hưởng đến mức độ stress ở giáo viên mầm non bao gồm: A Môi trường, điều kiện làm việc; B Chế độ đãi ngộ; C Mối quan hệ đồng nghiệp và cấp trên;

D Áp lực từ học sinh của tôi; E Áp lực từ phụ huynh học sinh; F Áp lực từ dư luận xã hội: G Áp lực về kết quả thực hiện chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non

Trang 10

2 Cấu trúc dàn bài

2.1 Môi trường, điều kiện làm việc:

• Môi trường ồn ào khiến

• Điều kiện thiếu đồ dùng và trang thiết bị hỗ trợ

• Việc trực trưa của giáo viên

• Làm việc quá 8h/ ngày, đi sớm về muộn

• Làm việc ngoài giờ, họp vào ngày nghỉ

• Cơ hội giao lưu học hỏi, môi trường giao tiếp

• Mức độ thăng tiến trong công việc

2.2 Chế độ đãi ngộ:

• Thu nhập của giáo viên có đủ trang trải cuộc sống

• Chi phi cho các hoạt động chuyên môn

• Cơ sở tài chính gia đình có nguồn dự trữ

• Giáo viên có làm thêm công việc khác

• Giáo viên có muốn thay đổi công việc

2.3 Mối quan hệ đồng nghiệp và cấp trên:

• Sự phối hợp giữa các đồng nghiệp

• Nhiều việc được giao 1 lúc từ cấp trên

• Đối xử không cân bằng của cấp trên

• Sự ghi nhận các nổ lực của cấp trên với giáo viên

• Sự tạo điều kiện làm việc của cấp trên

2.4 Áp lực từ học sinh của tôi:

• Số lượng trẻ trong một lớp

• Sự đồng đều về khả năng của học sinh

• Các trẻ biến ăn, hay khóc, ăn chậm áp lực cho giáo viên

• Trẻ không ngăn nắp trật tự, hay dành đồ chơi, có gây áp lực cho giáo viên

• Trẻ hỏi quá nhiều có làm giáo viên mệt mỏi

2.5 Áp lực từ phụ huynh học sinh:

• Phụ huynh quá mong đợi từ giáo viên, gây áp lực

• Phụ huynh đòi hỏi những điều không hợp lý, làm giáo viên bức xúc

• Phụ huynh ít thông cảm cho giáo viên

• Phụ huynh hay nổi nóng, cư xử thiều chừng mực

• Phụ huynh đe dọa hành hung

2.6 Áp lực từ dư luận xã hội:

• Nghề dạy trẻ có bị xã hội soi xét

• Giáo viên có muốn bỏ nghề

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	202,94 KB