Đặt vấn đề: Trong những năm gần đây bậc mầm non đang tiến hành đổi mới chương trình giáo dục mầm non, trong đó đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt động phù hợp với sự phát triền củ
Trang 1I Đề tài: MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TRẺ HỌC TỐT HOẠT ĐỘNG
LÀM QUEN CHỮ CÁI
II Đặt vấn đề:
Trong những năm gần đây bậc mầm non đang tiến hành đổi mới chương trình giáo dục mầm non, trong đó đặc biệt coi trọng việc tổ chức các hoạt động phù hợp với sự phát triền của từng cá nhân trẻ, kích thích trẻ hoạt động một cách chủ động, tích cực, hồn nhiên, vui tươi đồng thời tạo cơ hội cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong việc lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ một cách linh hoạt, thực hiện phương châm “ học mà chơi, chơi mà học”, đáp ứng mục tiêu phát triển trẻ một cách toàn diện về mọi mặt, trang bị cho trẻ những kiến thức
sơ đẳng để trẻ tự tin vào ngưỡng cửa phổ thông Chính vì thế hoạt động làm quen chữ cái là một trong những lĩnh vực rất quan trọng
Để dạy trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái giáo viên cần phải thay đổi vai trò của mình trong việc giảng dạy, luôn tìm tòi, sáng tạo, nghiên cứu nhiều trò chơi mới hấp dẫn, tạo điều kiện cho trẻ hoạt động nhằm phát huy tính tích cực ở trẻ, kích thích trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động Đây là hình thức tổ chức phù hợp với đặc điểm tâm lí ở trẻ Đặc biệt đối với trẻ 5 tuổi, ngoài nhiệm vụ phát triẻn ngôn ngữ giao tiếp cho trẻ, còn có nhiệm vụ hình thành cho trẻ những kỹ năng nhận biết các chữ cái, luyện phát âm, đọc thành tiếng, kỹ năng cầm bút tập tô các chữ, các từ giúp trẻ hình thành và phát triển tư duy
Vì thấy được những tầm quan trọng của hoạt động, nên tôi đã chọn đề tài
nghiên cứu “ Một số biện pháp dạy trẻ học tốt hoạt động làm quen với chữ cái”
III Cơ sở lí luận:
Như chúng ta đã biết, làm quen chữ cái có vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục mầm non mới
Hiện nay theo hướng đổi mới, đối với trẻ 5 tuổi thực hiện bộ chuẩn Việc lựa chọn các chỉ số trong bộ chuẩn lồng ghép vào từng lĩnh vực, từng chủ điểm, từng hoạt động sao cho phù hợp với khả năng tiếp thu của trẻ để đem lại kết quả cao, trong đó có hoạt động làm quen chữ cái
Bắt nguồn từ những tầm quan trọng trên, nên là một giáo viên mầm non tôi luôn tìm tòi đưa ra những phương pháp giảng dạy sao cho lượng kiến thức trẻ tiếp thu được đạt kết quả cao, trẻ hứng thú, sôi nổi tích hợp được nhiều nội dung vào giảng dạy để giờ học phong phú hơn, tạo sự lôi cuốn đối với trẻ và phù hợp với điều kiện trường, lớp mình đang công tác Đối với trẻ mầm non hoạt động làm quen chữ cái là một trong những hoạt động quan trọng rất lớn trong việc phát triển vốn từ, phát triển ngôn ngữ, khả năng phát âm và đọc chuẩn chữ, tiếng mẹ đẻ, để phát triển các giác quan và hoàn thiện nhân cách cho trẻ
IV Cơ sở thực tiễn:
Năm học 2016 – 2017 này tôi được nhà trường phân công đứng lớp dạy lớp
lớn 5 tại điểm thôn Ba xã Điện Hồng Với số trẻ là 37 trẻ ( Lớp mẫu giáo 5 tuổi)
trong quá trình thực hiện tôi gặp những thuận lợi và khó khăn như sau:
1
Trang 2
1 Thuận lợi:
+ Được sự chỉ đạo và quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường luôn tạo điều kiện giúp đỡ giáo viên về chuyên môn, cơ sở vật chất, đồ dùng trang thiết bị dạy học, động viên sự sáng tạo của giáo viên, khuyến khích chị em giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ, nhà trường thường xuyên dự giờ thăm lớp, góp ý để giáo viên rút kinh nghiệm Nhà trường tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, thao giảng, để góp ý, rút kinh nghiệm, trao đổi học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau trong việc soạn, giảng để nâng cao trình độ chuyên môn + Bản thân là giáo viên giảng dạy, có trình độ trên chuẩn, có tâm huyết với nghề, hết lòng thương yêu quí mến trẻ, có nhiều năm giảng dạy lớp lớn, có trình độ chuyên môn vững vàng và đã tích lũy được cho bản thân nhiều kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy, nên việc cho trẻ làm quen chữ cái có hiệu quả rất cao
+ Lớp học được trang bị bộ bàn ghế cho trẻ ngồi học đúng quy cách của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo đề ra, có máy chiếu thuận lợi cho việc dạy và học
+ Phụ huynh rất quan tâm đến việc học tập của trẻ, đưa trẻ đi học đầy đủ, đúng giờ
2 Khó khăn:
- Một số cháu mới đi học năm đầu tiên nên chưa mạnh dạn, nhiều cháu còn nói ngọng, nói lắp, phát âm không chuẩn, nhận thức của trẻ chênh lệch nhau nên việc truyền thụ kiến thức gặp rất nhiều khó khăn
- Trong khi đó, đa số phụ huynh ở lớp tôi nghề nghiệp chủ yếu là làm nông nên không ít phụ huynh chưa nhận thức được tầm quan trọng của tuổi mẫu giáo Còn xem nhẹ việc học ở độ tuổi này, cho con nghỉ học tùy tiện, đi muộn về sớm, phó mặt cho các cô giáo ở trường
- Một số phụ huynh lại nôn nóng trong việc học chữ của con em mình nên đã dạy trước tập viết dẫn đến việc tiếp thu bài của tiết học không đồng đều, trẻ tỏ ra kiêu căng vì mình đã biết rồi nên không còn chú ý đến tiết học Những thực trạng trên gây khó khăn trong việc truyền thụ kiến thức của cô và khả năng tiếp thu của trẻ đó là sự bất cập giữa gia đình và nhà trường
Là giáo viên chủ nhiệm tôi rất băn khoăn lo lắng, tôi luôn luôn suy nghĩ, mình phải làm gì, và tìm những biện pháp nào, để dạy trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái Trước thực trạng đó nên tôi luôn nghiên cứu, học hỏi, tìm tòi và đưa
ra “một số biện pháp dạy trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái”
3 Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm:
Khảo sát thực tế để xác định khả năng học chữ cái của trẻ bằng cách tổ chức cho trẻ tham gia vào các hoạt động cụ thể trên tiết học
Số trẻ khảo sát
Trẻ hứng thú học, nhận biết, phân biệt và phát âm đúng chữ cái
Trẻ có tham gia vào giờ học, nhận biết chữ còn nhầm,
và phát âm chưa chuẩn
Trẻ không thích tham gia vào giờ học, nhận biết, phát âm chữ cái còn nhầm
2
Trang 3
V Nội dung nghiên cứu:
Như chúng ta đã biết chương trình giáo dục mầm non mới đòi hỏi giáo viên
có nhiều sáng tạo trong việc đổi mới hình thức tổ chức hoạt động, thực hiện phương pháp lấy trẻ làm trung tâm và đưa ứng dụng công nghệ thông tin vào trong dạy học để cho hoạt động nhẹ nhàng, sinh động, hấp dẫn, phong phú hơn Điều này làm tôi suy nghĩ cố gắng tìm mọi biện pháp như: Soạn giáo án điện tử, nghiên cứu trò chơi, sưu tầm trò chơi vận dụng vào các hoạt động làm quen chữ cái, chuẩn bị môi trường chữ lạ, đẹp mắt nhằm kích thích trẻ tham gia vào hoạt động làm quen chưc viết một cách tích cực, nhẹ nhàng, thoải mái và để trẻ tiếp thu tốt 29 chữ cái, phát âm rõ ràng chữ cái
- Nghiên cứu nắm chắc nội dung yêu cầu của từng bài dạy, quy trình phương pháp dạy trẻ làm quen chữ cái tâm sinh lý của trẻ lớp mình từ đó xây dựng kế hoạch hoạt động cho trẻ theo ngày, tuần, tháng phù hợp với chủ đề theo từng thời điểm, nên việc hướng trẻ vào hoạt động rất là khó khăn Do đó, để trẻ hứng thú học tốt hoạt động làm quen chữ cái, nhằm mục đích giúp trẻ nhận biết 29 chữ cái, luyện cách phát âm chuẩn, hoàn thiện tiếng phổ thông, phát triển bộ máy phát âm, phát triển nhân cách trẻ, giúp trẻ hứng thú tham gia vào giờ học đạt kết quả cao thì giáo viên phụ trách phải nắm bắt và áp dụng các biện pháp sau:
1.Biện pháp thực hiện bồi dưỡng nâng cao nhận thức:
Từ những kết quả khảo sát tôi nắm về khả năng nhận biết cũng như sự hứng thú của trẻ với hoạt động làm quen chữ cái và qua thực tế chăm sóc giảng dạy trong nhiều năm, dự giờ đồng nghiệp tôi nhận thấy trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo nói riêng, các cháu còn nhỏ nhưng có nhu cầu về học tập, thích khám phá những cái lạ, ham hiểu biết Đặc biệt thích vui chơi, vui chơi đóng vai trò chủ đạo đối với trẻ
Chính vì vậy các hoạt động học tập của trẻ phải được tổ chức dưới dạng vui chơi mà vẫn đảm bảo được kiến thức cho trẻ, thu hút hấp dẫn trẻ tham gia vào giờ học đạt kết quả cao
Dựa vào các đặc điểm của trẻ và thực tế trên, tôi đã không ngừng học hỏi, tự học, tự rèn, làm đồ dùng dạy học phục vụ cho các môn học theo đúng chủ đề, sưu tầm những tài liệu có liên quan đến môn học, học tập nghiên cứu về chương trình giảng dạy, tôi luôn suy nghĩ và đặt ra câu hỏi mình phải làm gì? Làm như thế nào?
để nâng cao nghiệp vụ giảng dạy, gây hứng thú, phát huy được tính tích cực ở trẻ
và giúp trẻ tiếp thu bài một cách nhẹ nhàng, sâu sắc, đạt hiệu quả cao
Sự chỉ đạo và quan tâm giúp đỡ của nhà trường đã tạo điều kiện cho tôi và các giáo viên trong trường được dự giờ, học hỏi, các tiết chuyên đề, các tiết thao giảng của trường, của tổ để giáo viên học tập nâng cao nghiệp vụ chuyên môn
Từ những suy nghĩ tìm tòi, học tập kinh nghiệm và sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường, tổ chuyên môn, tôi đã đi sâu tìm tòi, suy nghĩ mạnh dạn cải tiến một số trò chơi vào các tiết làm quen chữ cái và làm một số đồ chơi đẹp mắt có tính khoa học, phong phú phục vụ cho trẻ chơi để gây sự hấp dẫn thu hút trẻ tham gia vào trò chơi, đưa các tiết học phải phù hợp với đặc điểm nhận thức ở trẻ, với chủ đề Mỗi tiết học phải thay đổi các trò chơi khác nhau, thường xuyên không lặp
3
Trang 4
lại nhiều lần để trẻ khụng nhàm chỏn Bờn cạnh khi giới thiệu trũ chơi tụi lại phải suy nghĩ đưa ra những thủ thuật, lời núi nhẹ nhàng, hấp dẫn tạo được sự hứng thỳ phỏt huy tớnh tớch cực của trẻ vào hoạt động làm quen chữ cỏi
2 Biện phỏp tạo mụi trường chữ viết:
Đối với trẻ mẫu giỏo luụn thớch những gỡ mới lạ, màu sắc đẹp mắt, hấp dẫn
là gõy được sự chỳ ý của trẻ Vỡ vậy, việc tạo mụi trường "Làm quen chữ cỏi" trong lớp học rất cần thiết để làm nổi bật bộ mụn và chuyờn đề Để trẻ được làm quen với chữ ở mọi gúc trong và ngoài lớp, tụi luụn cố gắng tạo mụi trường chữ viết thật đẹp để cuốn hỳt trẻ Hàng ngày vào những lỳc vui chơi hay rảnh rỗi tụi và trẻ thường cắt dỏn chữ cỏi, cỏc loại quả hay con vật để trang trớ theo chủ điểm
Ví dụ: Chủ điểm trờng mầm non, các hình ảnh tôi dán là các hoạt động một
ngày của trẻ, phía dới mỗi tranh đều có các từ nh: bé đến lớp, cùng học bài, chơi ngoài trời
Ở trong lớp: Các góc chơi tôi đều dán các từ thể hiện của góc chơi, các góc
hoạt động đó nh: Góc xây dựng, bé tập làm ngời lớn, bé tập làm nội trợ, cùng vui học, vờn cổ tích Bên cạnh đó tôi luôn tận dụng các sản phẩm của trẻ để dán lên t-ờng, cho trẻ đặt tên các sản phẩm đó Tôi ghi lại tên các sản phẩm mà trẻ đã đặt và cho trẻ sao chép từ lại, sau đó trẻ dán ở dới sản phẩm mà trẻ đã tạo ra Các hoạt
động này luôn làm trẻ hứng thú và tích cực hoạt động bởi trẻ thấy các sản phẩm của trẻ luôn đợc trng bày và sử dụng
Tất cả các nội dung trên tôi đều cho trẻ hoạt động và trẻ đợc tham gia vào moị lúc mọi nơi nh: Buổi sáng trẻ đến lớp chào cô xong trẻ tự đến và vào các góc say sa với những công việc của mình (sao chép từ, dán tranh, tô màu, sưu tầm từ họa bỏo… )
Và những hỡnh ảnh đú tụi thường thay đổi để phự hợp với chủ điểm Khụng những ở gúc bộ cựng "Làm quen chữ cỏi" mà xung quanh lớp tụi đều viết tiếng và
từ tương ứng, như hộp đựng chữ cỏi, hộp đựng hỡnh, viết tờn cỏc đồ dựng vào nhón
và dỏn vào Treo xung quanh lớp một cụm từ như bảng thời tiết, bộ đến lớp, bộ vắng, tờn của trẻ, tất cả những cỏi đú đều phải vừa tầm nhỡn với trẻ Hoặc cú những bức vẽ của trẻ được viết tờn trẻ vào phớa trỏi, làm như thế trẻ được sử dụng ngay trờn hoạt động "Làm quen chữ cỏi", trẻ học đến nhúm chữ cỏi gỡ, tụi cho trẻ tỡm xung quanh lớp nhúm chữ cỏi đú, phớa dưới tụi đặt giỏ để đựng đồ dựng phục vụ mụn chữ cỏi, đồ dựng của cụ và trẻ như bỳt chỡ màu, vở tập tụ ngoài ra cũn cú
đồ dựng phục vụ cho buổi chơi như mũ cú gắn chữ, hoa lỏ, hột hạt, chữ cỏi rời, cỏc chấm trũn để trẻ ghộp chữ lụ tụ
3 Biện phỏp gõy hứng thỳ cho trẻ hoạt động làm quen chữ cỏi:
Để trẻ hứng thỳ hoạt động sụi nổi tham gia vào giờ học làm quen với chữ cỏi đạt kết quả cao tụi đó nghiờn cứu nắm chắc nội dung yờu cầu của từng bài dạy, phương phỏp dạy trẻ, xõy dựng kế hoạch cho trẻ theo ngày, tuần, thỏng phự hợp với chủ đề
Theo kế hoạch, tụi đó lập và chuẩn bị đồ dựng cho cụ và trẻ phải đa dạng, phong phỳ, màu sắc hấp dẫn, cú khoa học, phự hợp với chủ đề, gõy được sự chỳ ý, hứng thỳ đối với trẻ
+Soạn giảng trước khi đến lớp:
4
Trang 5
Trước khi soạn bài tôi xem lại giáo án năm trước, đọc lại bài giảng và những đánh giá ưu điểm, tồn tại của tiết học, sau đó bổ sung, sửa chữa nội dung sao cho phát huy tính ưu điểm của tiết dạy, đồ dùng phải đẹp mắt, có khoa học thực tế, phù hợpvới đặc điểm của trẻ lớp mình Tôi luôn thiết kế các bài giảng điện tử cho hoạt động làm quen chữ cái để gây sự chú ý cho trẻ giúp cho trẻ có cơ hội tiếp cận với công nghệ thông tin Những bài giảng điện tử luôn làm cho trẻ thích thú và chú ý cao độ bởi những hình ảnh sinh động, thực tế, chính xác
Với hoạt động làm quen chữ cái thông qua bài giảng điện tử thì rất tiện ích bởi các chữ cái sẽ được tô các màu sắc bắt mắt thu hút sự chú ý của trẻ, các nét chữ được phân tích rõ ràng, hơn nữa trẻ còn nghe được các giọng phát âm chuẩn các chữ cái Tiếng việt…
Từ những sự chuẩn bị đó đã giúp tôi tự tin có hứng thú khi truyền đạt kiến thức cho trẻ
4 Biện pháp dạy trẻ làm quen với chữ cái qua trò chơi :
Dựa vào đặc điểm của trẻ mẫu giáo là hay bắt chước và dạy nói cho trẻ dựa trên hình thức nói theo cô, trẻ chưa biết phân tích cấu tạo về âm Do đó có nhiều lỗi phát âm trong tiếng Việt Chính vì vậy cô giáo cần xây dựng các trò chơi luyện phát âm đúng các âm phù hợp
VD: Tiết làm quen chữ cái o,ô,ơ
Chủ đề: Bản thân
Trò chơi 1: “Vòng quay kỳ diệu”
Với tiết học này tôi tổ chức dưới hình thức trò chơi “Vòng quay kỳ diệu” Vào bài tôi đóng vai trò người hướng dẫn chương trình“Vòng quay kỳ diệu”.
đi vào giới thiệu chương trình “Chào đón các bé đến với chương trình, với chủ đề
“Bé là ai” Đến tham gia chương trình hôm nay gồm có 02 đội thi, tôi muốn biết đội 1 ở đâu (trẻ ở đội 1 đứng lên giơ tay vẫy), đội 2 ở đâu ( trẻ ở đội 2 đứng lên giơ tay vẫy)” Bây giờ 2 đội cùng tham gia vào trò chơi
Cho trẻ ở 2 đội lên chơi, kích chuột vào màn hình mũi tên chỉ đến chữ nào thì trẻ phải phát âm đúng chữ đó, nếu ai đọc sai thì sẽ mất lượt quay Trong khi trẻ thực hiện cô quan sát, nhận xét tuyên dương kịp thời cho trẻ
Sau khi cô giới thiệu chữ cái mới “o,ô,ơ” và cho trẻ phát âm theo cả lớp, tổ,
cá nhân, so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa chữ o,ô và chữ o,ơ
Cho trẻ chơi các trò chơi ôn luyện để tạo hứng thú và giúp trẻ khắc sâu nhận biết và nhớ chữ cái o,ô,ơ
Trò chơi 2: “Tạo chữ cái trên bản thân”
Cô nói các bạn lớp mình cùng học cùng chơi với nhau rất thân , các con ca hát bên nhau, khi nghe tiếng xắc xô rung lên các con hãy cùng nhau tạo các chữ cái o.ô,ơ theo ý thích của đội mình
VD: Chữ “o” trẻ tạo vòng tròn, Chữ “ô” thì trẻ đưa tay lên đầu, chữ “ơ” thì
trẻ tạo vòng tròn và 1 bạn lên đứng trên vòng tròn để tạo thành dấu
Hoặc cô phát âm, nói cấu tạo chữ hay cho chữ cái nào biến mất thì trẻ chọn chữ cái đó và phát âm
5
Trang 6
- Trò chơi này có tác dụng luyện cho trẻ sự tinh nhanh, khả năng ghi nhớ và
tư duy về cấu tạo chữ để chọn đúng và phát âm chuẩn
Ví dụ: LQCC: a,ă,â
Chủ điểm : Gia đình
Trước hết tôi trang trí trong và ngoài lớp các hình ảnh phù hợp với chủ điểm, phía dưới mỗi hình đều có các từ chỉ nội dung tranh nhằm mở rộng thêm vốn nhận biết về môi trường xung quanh cho trẻ những đồ dùng, vật dụng phục vụ trong gia đình Đồ dùng cho tiết dạy của cô tôi chuẩn bị các tranh môi trường chữ
to có chứa các từ như: “ ấm trà, khăn mặt ” và gọi trẻ lên cho trẻ đọc các chữ theo yêu cầu của cô (các chữ sắp được học)
Còn đồ dùng của trẻ là những thẻ lô tô về các đồ dùng, các loại hoa, quả thường có trong gia đình, phía dưới đều có các từ chỉ nội dung cuả tranh lô tô
Ví dụ : Cái ca, ấm trà, khăn mặt, ghế đẩu, bàn chải đánh răng, bếp ga…
Với những loại lô tô này tôi vận dụng trò chơi “đi chơi” Mỗi trẻ mang một cái rổ trong đó đựng các thẻ lô tô vừa đi chơi với cô vừa đọc:
“Đi cầu đi quán
Đi bán lợn con…
Về cho ăn tết…”
Cô hỏi: Trong từ “đi cầu, đi quán” vừa chọn có chữ cái gì các con vừa học?
Trẻ trả lời: chữ a,ă,â,
Cho cả lớp cùng phát âm lại một hai lần (Lần lượt cô nói các loại có trong thẻ lô tô, trẻ chú ý nghe cô nói để chọn đúng, phát âm đúng) Đối với loại tiết này, trò chơi đưa vào chủ yếu sử dụng ở phần ôn luyện, tôi cũng vận dụng những trò chơi gần gũi, thiết thực hơn đối với trẻ
Ví dụ : LQCC: g,y Chủ điểm : “Phương tiện giao thông”
Trò chơi 3: “Tìm chữ cái còn thiếu tạo thành từ có nghĩa”
Trên màn hình có nhiều hình ảnh và nhiều chữ cái như: g.y…
kết hợp với hình ảnh, dưới có từ chưa hoàn chỉnh “xe má…” “thuyền thún…”
Cô cho trẻ lên tham gia trò chơi chọn chữ cái thích hợp điền vào chỗ còn thiếu trong từ để tạo thành từ có nghĩa Khi tìm được rồi trẻ phát âm Hoặc ở
những tiêt học khác cô cho trẻ tham gia trò chơi “Chọn ô số đọc nhanh chữ cái”
“Chiếc nón kỳdiệu” Ở mỗi trò chơi cô tạo các hiệu ứng, trò chơi liên kết để trẻ dễ
dàng sử dụng trên máy, từ đó trẻ rất hứng thú tích cực tham gia vào các hoạt động
và nắm vững kiến thức hơn Qua hình thức trò chơi ứng dụng công nghệ thông tin vào trong tiết học làm quen chữ cái, tôi nhận thấy trẻ rất tích cực tham gia vào hoạt động, tiết học trở nên sinh động hấp dẫn, giúp trẻ nắm vững kiến thức
Để thực hiện tốt các chỉ số trong bộ chuẩn 5 tuổi có liên quan đến bộ môn làm quen chữ cái, tôi lựa chọn các chỉ số lồng ghép đưa vào từng trò chơi phù hợp
với khả năng của trẻ, trẻ có thể viết sao chép chữ cái qua trò chơi “Rung chuông vàng” Ở trò chơi này tôi có thể dùng câu đố Đố về chữ cái, hoặc cho xuất hiện các
nét rời trên màn hình, rồi biến mất, trẻ có thể quan sát, suy nghĩ câu đố đó về chữ gì? Hoặc những nét đó ta có thể ghép lại được chữ cái nào đó trẻ viết lại trên bảng con, rồi đưa lên và phát âm Trò chơi này giúp trẻ phát triển về tư duy, khả năng
6
Trang 7
ghi nhớ có chủ định vừa luyện kỹ năng tô chữ cái, luyện phát âm thông qua trò chơi
Ví dụ : Chủ đề “Quê hương - Thủ Đô Hà Nội”
* Trò chơi 4: “Tìm chữ cái v,r” Tôi sưu tầm các hình ảnh về các danh lam
thắng cảnh ở Thủ đô Hà Nội để trẻ được tận mắt nhìn thấy vẻ đẹp về những danh lam thắng cảnh có ở quê hương chúng ta qua màn ảnh nhỏ Để tạo sự hấp dẫn bất ngờ với trẻ khi biết về quê hương, tôi cài nhạc bài “Quê hương” cho trẻ cùng cô múa phụ họa qua lời ca về quê hương, tạo cho trẻ cảm giác thích thú về quê hương Trẻ biết ở Hà Nội có Hồ Gươm, có Tháp Rùa, Vịnh Hạ Long…
Việc cho trẻ tiếp cận công nghệ thông tin vào tiết học mang lại cho trẻ sức hấp dẫn, tiếp thu bài nhanh, nhớ lâu
Với hoạt động làm quen chữ cái ta có thể tổ chức nhiều trò chơi với các hình thức khác nhau để tạo hứng thú cho trẻ Đặc biệt là trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi nói riêng hoạt động học gắn liền với hoạt động vui chơi
“Học mà chơi, chơi mà học” Vì vậy khi dạy trẻ ta tổ chức dưới hình thức vui chơi trẻ hứng thú hơn, tham gia tích cực hơn và giúp trẻ tiếp thu bài tốt hơn
5 Cơ sở vật chất:
Để làm quen chữ cái đạt kết quả tốt, các cháu tiếp thu bài một cách hiệu quả, giúp trẻ hoạt động hứng thú, tích cực trước hết phải được trang bị phục vụ cho môn học như:
Một số đồ dùng, đồ chơi dạy học Để trường lớp có cơ sở vật chất đảm bảo cho chất lượng giáo dục cần có sự hỗ trợ từ nhà trường, các bậc phụ huynh, giáo viên chủ nhiệm đóng góp, làm ra các đồ dùng để phục vụ cho hoạt động học
Sau mỗi lần kiểm tra đánh giá kết quả của giờ học có sự nhận xét đánh giá của Ban giám hiệu, tổ chuyên môn, đồng nghiệp Bản thân giáo viên tự rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân, cần phát huy những gì đã làm được và sửa chữa hoàn thiện những gì chưa làm được, còn thiếu sót và cần cố gắng nhiều hơn nữa, học tập trao dồi kiến thức để có những sáng tạo trong việc giảng dạy, nâng cao chất lượng giảng dạy
VI Kết quả nghiên cứu:
1 Với trẻ:
Sau một thời gian gnhiên cứu và thử nghiệm Bản thân tôi thấy các cháu lớp tôi ngày càng hứng thú say mê học môn làm quen với chữ cái, khả năng nhận biết
và phát âm đúng, chuẩn các chữ cái là khá cao
- Kết quả sau khi vận dụng một số trò chơi vào tiết học làm quen với chữ cái:
Lớp Số trẻ Trẻ nhận biết chữ cái nhanh,
phát âm đúng, hứng thú, tích
cực
Trẻ nhận biếtphát âm đúng chữ cái, hứng thú
Lớn 5 37 trẻ 5 tuổi 36/37 trẻ = 97 % 1 = 3%
Kết quả đạt được sau khi “vận dụng một số trò chơi gây hứng thú cho trẻ
5-6 tuổi làm quen với chữ cái” Kết quả đạt được là bước đầu ngôn ngữ của trẻ như
kỹ năng nghe, nói, phát âm và nhận biết, phân biệt được các âm khó, vốn từ của trẻ
7
Trang 8
được nâng cao thông qua các hoạt động làm quen chữ cái, trẻ tham gia sôi nổi hào hứng, trẻ nhận biết phân biệt và phát âm đúng, nhanh các chữ cái qua các trò chơi tăng lên rất cao
+ 97% trẻ nhận biết, phân biệt các chữ cái, hứng thú, tích cực tham gia vào giờ học
+ 7% trẻ nhận biết, phát âm chữ cái còn chậm
2.Với cô:
- Giáo viên nắm bắt được tầm quan trọng của môn học
- Nắm được phương pháp tổ chức hoạt động học
- Lựa chọn bài dạy phù hợp với chủ đề
- Tạo môi trường chữ viết phong phú đa dạng để kích thích trẻ làm quen với chữ cái
- Nâng cao kỹ năng làm đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn, đa đạng, phong phú để phục vụ cho các hoạt động của trẻ
- Nắm vững phương pháp, hình thức tổ chức cho trẻ hoạt động theo quan điểm “Lấy trẻ làm trung tâm”
- Phối hợp với phụ huynh, tạo điều kiện cho trẻ hoạt động làm quen chữ cái một cách tích cực hơn
3 Công tác phối hợp với phụ huynh:
Thông qua giờ đón, trả trẻ cô luôn tuyên truyền đến phụ huynh các hình thức cho trẻ làm quen chữ cái Hướng cho các bậc phụ huynh kết hợp với nhà trường để dạy trẻ học chữ cái như: Gia đình gợi hỏi trẻ kể lại chuyện ở lớp, chuyện cổ tích, truyện tranh, chuyện sinh hoạt hằng ngày…Vận dộng phụ huynh tích cực đóng góp
về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho trẻ làm quen chữ cái như: Đóng góp báo, tạp chí đã sử dụng có hình ảnh màu sắc đẹp, cô hướng cho trẻ làm các thiệp tặng bố, mẹ, ông, bà, cô giáo, anh chị Trẻ đến lớp được cô dạy dỗ với nhiều nội dung làm quen chữ cái thông qua các hoạt động với nhiều hình thức khác nhau Tuy nhiên các kiến thức, kỹ năng về chữ cái cần được ôn luyện ở nhà Vì vậy để giúp trẻ học tốt thì cần có sự cộng tác giữa giáo viên và phụ huynh học sinh Tôi luôn trao đổi với phụ huynh vào những giờ đón, trả trẻ về việc học tập của trẻ và phương pháp dạy học để về nhà phụ huynh dạy trẻ học và ôn lại kiến thức cho trẻ Lên kế hoạch, thông báo chương trình dạy trẻ ghi rõ nội dung vào bảng treo
ở ngoài cửa lớp để phụ huynh theo dõi
Đánh vi tính các nội dung theo dõi trẻ đã được học ở lớp đưa cho phụ huynh
về nhà tham khảo và dạy cho trẻ học
Trao đổi một số nhược điểm của trẻ về cách phát âm, nhận biết, phân biệt chữ, cách tô, đặt vở, cầm bút để phụ huynh nắm được và dạy trẻ
VII: Kết luận:
Bộ môn làm quen chữ cái là một trong những môn học rất cần thiết và quan
trọng đối với trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi
Qua việc vận dụng một số biện pháp giúp trẻ học tốt hoạt động làm quen với chữ cái có tác dụng rất lớn đối với trẻ
8
Trang 9
Trẻ nhận biết và phát âm chính xác 29 chữ cái tiếng Việt theo kiểu mẫu in thường và viết thường
- Rèn kỹ năng chú ý, ghi nhớ có chủ định cho trẻ
- Nhìn chữ cái đọc được âm tương ứng và nghe phát âm tìm được chữ cái - Tìm đúng chữ cái trong từ, ghép chữ và tạo thành từ, ghép các nét tạo thành chữ cái
- Cho trẻ làm quen với một số kỹ năng đọc, viết tạo tiền đề cho trẻ chuẩn bị vào lớp 1 được tốt
*Ngoài ra nó còn có tác động đến giáo viên:
Mở rộng vốn hiểu biết và khả năng sáng tạo Biết ứng dụng công nghệ thông tin vào tiết dạy tạo hứng thú say mê vào giờ học của trẻ
VIII Rút ra bài học kinh nghiệm:
Để tổ chức hướng dẫn trẻ làm quen với chữ cái đạt kết quả như trên trong quá trình thực hiện tôi đã rút ra được bài học kinh nghiệm như sau:
- Giáo viên phải thực sự tâm huyết với nghề, say sưa học hỏi, tìm tòi, nghiên cứu tài liệu để nắm chắc mục đích yêu cầu, nội dung nhiệm vụ của hoạt động
- Chuẩn bị chu đáo đồ dùng, tranh ảnh, giáo án giảng dạy trước khi lên lớp
- Lựa chọn, ứng dụng các trò chơi hay, phù hợp, hấp dẫn vào tiết học tạo hứng thú, phát huy trí thông minh ở trẻ
- Cô giáo sử dụng ngôn ngữ sư phạm mẫu mực, phát âm, sử dụng từ ngữ chuẩn, chính xác rõ ràng
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân tôi về việc “vận dụng một số trò chơi gây hứng thú cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi làm quen với chữ cái áp dụng trong việc giảng dạy
Bên cạnh những trẻ tham gia hào hứng trong giờ học thì vẫn còn một ít trẻ chưa tham gia hào hứng, nhận biết và phát âm đúng chữ cái
Vì vậy để nâng cao chất lượng dạy học làm quen chữ cái cho trẻ hiện nay tôi vẫn phải phấn đấu học tập hơn nữa để hoàn thiện chuyên môn cho mình và giúp trẻ tham gia vào giờ học đạt kết quả cao hơn
IX Đề nghị:
Trên đây là “một số biện pháp dạy trẻ học tốt hoạt động làm quen chữ cái” tôi đã áp dụng và thực hiện đã tạo cho trẻ hứng thú, tham gia tích cực vào giờ
học, nhận biết và phát âm chính xác 29 chữ cái Giúp giờ học đạt kết quả cao hơn năm học 2016 – 2017 Chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót rất mong sự đóng góp ý kiến của lãnh đạo nhà trường và của hội đồng nghiên cứu khoa học để tôi có kinh nghiệm trong việc dạy trẻ làm quen với chữ cái, nâng cao chất lượng làm quen chữ cái đạt kết quả cao
Điện Hồng, ngày 05 thán 04 năm 2017
Người viết
Lê Thị Hồng Anh
9
Trang 10
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Tài liệu về hướng dẫn trẻ làm quen chữ cái bậc học Mầm non
- Tài liệu bồi dưỡng, hướng dẫn hoạt động làm quen chữ viết bậc học Mầm non
- Hướng dẫn thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5 – 6 tuổi
- Sách trò chơi với chữ cái và phát triển ngôn ngữ
- Mạng intenet để tìm hình ảnh đẹp phù hợp với đề tài
- Tài liệu đào tạo giáo viên Mầm non của Bộ Giáo và Đào Tạo (Nhà xuất bản Dân Trí)
10