thực trạng hoạt động mua lại và sáp nhập doanh nghiệp tại việt nam

Tại Việt Nam khái niệm mua bán và sáp nhập doanh nghiệp được quy địnhtại Luật Cạnh tranh được Quốc hội Việt Nam thông qua tháng 12 năm 2004 và có hiệu lực từ ngày 1 thang 7 năm 2005 quy

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG HÀ NỘI

KHOA KINH TẾ QUỐC TẾ

- -TIỂU LUẬN ĐẦU TƯ QUỐC TẾ

ĐỀ TÀI: “THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG MUA LẠI VÀ SÁP NHẬP DOANH NGHIỆP TẠI VIỆT NAM”

Hà Nội, 2016

Nhóm sinh viên thực hiện : Giảng viên hướng dẫn :

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 4

PHẦN I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 5

1.Khái niệm M&A 5

2 Hoạt động mua lại và sáp nhập doanh nghiệp 5

2.1 Hoạt động mua lại doanh nghiệp 5

2.2 Hoạt động sáp nhập doanh nghiệp 6

3 Các phương thức tiến hành M& A 8

Phần II.Thực trạng M&A tại Việt Nam hiện nay 10

1 Thực trạng hoạt động M&A của doanh nghiệp FDI tại Việt Nam 10

1.1 Diễn biến của hoạt động mua lại và sáp nhập doanh nghiệp ở Việt Nam 11

1.2 Đặc điểm của thị trường mua lại và sáp nhập doanh nghiệp tại Việt Nam 15

2 Tác động của M&A vào doanh nghiệpViệt Nam 18

2.1 Tác động tích cực do hoạt động M&A đến doanh nghiệp Việt Nam 18

2.2 Những tác động tiêu cực tiềm ẩn trong hoạt động M&A đến doanh nghiệp ở Việt Nam 20 3 Những thuận lợi và khó khăn trong hoạt động M&A tại Việt Nam 22

3.1 Thuận lợi 22

3.2 Khó khăn 23

Phần III: Một số giải pháp và kiến nghị để phát triển hoạt động M&A ở Việt Nam 24

1 Giải pháp phát triển thị trường M&A từ phía Nhà nước 24

1.1 Giải pháp xây dựng, hoàn thiện khung pháp lý về M&A 24

1.2 Tạo môi trường thuận lợi để thúc đẩy hoạt động M&A thực hiện dễ dàng và hiệu quả 24 2 Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện M&A từ phía các doanh nghiệp 25

2.1 Đối với doanh nghiệp đi mua 25

2.2 Xây dựng quy trình thực hiện chiến lược M&A hiệu quả 25

2.3 Nâng cao trình độ, chất lượng nguồn nhân lực của doanh nghiệp trong hoạt động M&A 27 3 Đề xuất giải pháp cho một thương vụ M&A thành công 27

KẾT LUẬN 29

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 30

MỞ ĐẦU

Dưới tác động của cuộc Cách mạng khoa học và công nghệ, cạnh tranh diễn ra vớinhiều hình thức khác nhau, ngày càng quyết liệt trong giai đoạn phát triển hiện nay củanền kinh tế thế giới Do những hạn chế về nguồn lực, các công ty, các tổ chức kinh tếbuộc phải hợp tác với nhau trong quá trình sản xuất, tiêu thụ cũng như nghiên cứu và pháttriển Trong quá trình đó, mua lại và sáp nhập trở thành một công cụ để nâng cao sức cạnhtranh của doanh nghiệp

Sáp nhập và mua lại là một khái niệm không mới đối với những nền kinh tế pháttriển trên thế giới Tại Mỹ, họat động này xuất hiện từ đầu thế kỉ 20, trải qua nhiều giaiđoạn thăng trầm gắn liền với những chu kì phát triển kinh tế nóng Tại Anh chỉ tính từnăm 1986 đến 1989 ở Anh, đã có khoảng 5.200 công ty công nghiệp, thương mại M&Alẫn nhau, trung bình mỗi năm có khoảng 1301 công ty Bước sang thế kỉ 21, làm sóngM&A đang ngày càng phát triển và mở rộng đặc biệt tại khu vực châu Á, nơi có hàng loạtcác nền kinh tế mới nổi như Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Singapore, Trung Đông.Cụm từ M&A tại Việt Nam mới xuất hiện trong khoảng 10 năm trở lại đây nhưngnhững hoạt động về số lượng và cả quy mô của nó đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của cácchuyên gia kinh tế, các nhà hoạch định chính sách cũng như giới đầu tư trong và ngoàinước M&A mang lại những ích lợi nhất định cho cả doanh nghiệp và nhà đầu tư nhưngcũng không thể phủ nhận chỉ cần những tính toán sai lầm cũng khiến một thương vụM&A sụp đổ Chính vì vậy đòi hỏi chính phủ cũng như các doanh nghiệp cần có nhữngquy định, giải pháp mang tính thực thi để hoạt động M&A có thể phát huy được hếtnhững tác động tích cực của nó

Bài nghiên cứu của nhóm em sẽ gồm 3 phần chính:

Phần 1: Cơ sở lý thuyết

Phần 2: Thực trạng hoạt động M&A của doanh nghiệp tại Việt Nam

Phần 3: Một số giải pháp và kiến nghị để phát triển hoạt động M&A ở Việt Nam

Mặc dù cả nhóm đã tích cực nghiên cứu để hoàn thiện bài tiểu luận nhưng khôngtránh khỏi những thiếu sót, mong cô giáo góp ý để bài làm hoàn thiện hơn

Chúng em xin chân thành cám ơn!

PHẦN I: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

1.Khái niệm M&A

Trong các hình thức cơ bản của đầu tư quốc tế, đầu tư trực tiếp nước ngoài ( FDI)chiếm tỉ trọng nhiều nhất về vốn đầu tư Hoạt động này chủ yếu được tiến hành bởi cáccông ty xuyên quốc gia TNCs Các TNCs này tiến hành hoạt động FDI theo hai phươngthức chính, một trong số đó là mua lại và sát nhập ( M&A)

Mua bán và sáp nhập là nghĩa của cụm từ thông dụng M&A tức Merger andAcquisitions Tại Việt Nam khái niệm mua bán và sáp nhập doanh nghiệp được quy địnhtại Luật Cạnh tranh được Quốc hội Việt Nam thông qua tháng 12 năm 2004 và có hiệu lực

từ ngày 1 thang 7 năm 2005 quy định như sau:

“Sáp nhập doanh nghiệp là việc một hoặc một số doanh nghiệp chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình sang một doanh nghiệp khác, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của doanh nghiệp bị sáp nhập; Mua lại doanh nghiệp là việc một doanh nghiệp mua lại toàn bộ hoặc một phần tài sản của doanh nghiệp khác đủ để kiểm soát, chi phối toàn bộ hoặc một ngành nghề của doanh nghiệp bị mua lại”

Việc đầu tư góp vốn vào quá trình M&A cũng được Luật Đầu tư 2005 qui định:“Đầu tư thực hiện việc sáp nhập và mua lại doanh nghiệp” như một trong các hình thứcđầu tư trực tiếp dưới các hình thức: Đóng góp vốn để thành lập doanh nghiệp mới hoặc đểtham gia quản lí hoạt động đầu tư, mua toàn bộ hoặc một phần doanh nghiệp đang hoạtđộng, mua cổ phiếu để thôn tính hoặc sáp nhập doanh nghiệp” Mục tiêu của M&A làgiành quyền kiểm soát hoặc hai công ty thống nhất để tạo thành công ty mới thông quaviệc chủ đầu tư mua lại toàn bộ hoặc một phần lớn tài sản đủ lớn của công ty đó M&A làphương thức phổ biến đối với các công ty muốn củng cố vị trí cạnh tranh bằng cách bán

đi những bộ phận không phù hợp với năng lực của mình và mua lại những tài sản chiếnlược giúp nâng cao khả năng cạnh tranh của mình

2 Hoạt động mua lại và sáp nhập doanh nghiệp

2.1 Hoạt động mua lại doanh nghiệp

a) Khái niệm

Mua lại công ty là sự mua lại một công ty , gọi là công ty mục tiêu ( the target) bởimột công ty khác Một vụ mua lại công ty có thể mang tính chất là thân thiện ( friendly)

nhưng cũng có thể mang tính chất thù địch ( hostile) Mua lại mang tính chất thân thiện là

việc các công ty đồng ý tiến hành đàm phán để kết hợp lại với nhau Mua lại mang tínhchất thù địch là trường hợp công ty mục tiêu ( công ty bị mua lại) miễn cưỡng để công tykhác mua giành quyền kiểm soát đối với công ty mình hoặc công ty bị mua không có chútthông tin nào về vụ mua lại này

Mua lại công ty thường là do một công ty lớn mua lại công ty nhỏ hơn Nhưng đôi khivẫn có trường hợp công ty nhỏ hơn giành được sự điều khiển quản lý đối với một công tylớn hơn hoặc một công ty có tiếng lâu đời và giữ lại danh tiếng đó cho công ty Đó đượcgọi là nằm quyền kiểm soát ngược

b) Các hình thức của hoạt động mua lại doanh nghiệp

Mua lại doanh nghiệp, về bản chất nó không là một động đưa đến việc lập doanhnghiệp mới để dẫn đến sự hình thành một doanh nghiệp mới thay thế doanh nghiệp cũ

Mua lại doanh nghiệp là việc một công ty mua lại công ty khác và cổ phiếu của công ty đimua vẫn tồn tại trên thị thường, đối với công ty bị mua lại có thể vẫn còn hoặc biến mấttùy theo mục tiêu và ý muốn của hai bên tham gia vào mua lại.

Nếu xét về tính chất của giao dịch mua lại doanh nghiệp thì ta có thể phân hoạt động

mua lại doanh nghiệp thành 2 loại :

 Mua lại doanh nghiệp mang tính chất thân thiện : đây là hình thúc mua bán đượcdiễn ra trong sự đồng thuận của hai bên vì cả 2 đều cảm thấy thỏa mãn với thương vụ đó

 Mua lại doanh nghiệp mang tính chất thù địch : đây là vụ mua lại không được sựđồng ý và sự hợp tác của các người quản lý cấp cao của công ty mua lại Trong trườnghợp này công ty đi mua sẽ dùng tiềm lực tài chính của mình để mua lại công ty khác , cóthẻ hiểu rõ hơn đó là tiến hành thâu tóm công ty mục tiêu Mục tiêu của giao dịch này làcông ty đi mua muốn triệt tiêu sự cạnh tranh của công ty mục tiêu

Nếu xét về hình thức thực hiện trong các giao dịch mua lại thì hoạt động mua lại doanh nghiệp cũng có 2 hình thức :

 Công ty mua cổ phiếu của công ty mục tiêu Việc mua bán này sẽ làm thay đổi cơcấu vốn chủ sỡ hữu của công ty mục tiêu rồi lần lượt sự chuyển nhượng đó làm thay đổiđến cả tài sản của công ty Tuy nhiên, công ty bị mua lại vẫn giữ nguyên các hoạt độngkinh doanh, hình thức kinh doanh và công ty phải gánh chịu tất cả các khoản nợ đã xảy ratrong quá khứ và tất cả những rủi ro mà công ty phải đối mặt trong môi trường kinh doanhcủa công ry Như vậy, cổ phiếu của công ty bị mua lại vẫn còn tổn tại trên thị trường

 Công ty đi mua sẽ mua lại một phần hoặc toàn bộ tài sản của công ty mục tiêu.Trong hình thức này, số tiền mặt mà công ty mục tiêu nhận được từ vụ mua lại sẽ đượcchia cho các cổ đông của công ty dưới hình thức tiền được trả lại hoặc dưới hình thứcthanh toán những khoản nợ của công ty mục tiêu đang gánh chịu Đây là hình thức giaodịch thường được thực hiện đối với những trường hợp công ty bị mua lại là những công ty

có quy mô nhỏ Người mua sẽ mua những tài sản mà họ muốn và tách những tài sản cóliên quan đến việc thực hiện trách nhiệm pháp lý Đây là một vấn đề rất quan trọng.Những trách nhiệm pháp lý đó không chỉ bao gồm không những trách nhiệm hiện tại và

có thể có cả những thiệt hại cho tòa án ra quyết định trong tương lai và tài sản không thểđảm bảo được Những thiệt hại đó có thể xuất hiện từ những vụ kiện tụng về vấn đề sảnphẩm kém chất lượng , quyền lợi của người lao động , sự chấm dứt hoạt động của công tymục tiêu, thiệt hại về môi trường Một khó khăn khi thực hiện việc mua lại công ty bằngviệc mua lại tài sản của công ty đó là thuế, thuế chuyển nhượng tài sản có thể được đánhvào cả người mua lẫn người bán Trong khi đó, các vụ giao dịch mua bán cổ phiếu có thểthường được thực hiện với tư cách là một sự chuyển nhượng hoặc giao dịch này có thểđược dàn xếp để miễn thuế hoặc trung lập về thuế cho cả người mua và người bán Chính

vì thế, hình thức giao dịch bằng cách mua lại tài sản của công ty mục tiêu ít được thựchiện hơn so với hình thức đi mua cổ phiếu của công ty mục tiêu

2.2 Hoạt động sáp nhập doanh nghiệp

a) Khái niệm

Sáp nhập doanh nghiệp là sự kết hợp của hai công ty để trở thành một công ty mới

có giá trị lớn hơn hai công ty đang hoạt động riêng lẻ Hoạt động này đặc biệt hữu ích khi

các công ty rơi vào những thời kỳ khó khăn cho cạnh tranh , tác động thị trường hay bất

kì yếu tố nào khác

Hoạt động sáp nhập doanh nghiệp thường là hành vi mang tính chất tự nguyện vàđược thực hiện bằng hình thức như hoán đổi chứng khoán – việc thực hiện giao dịch trongtrường hợp này thường được sự đồng ý của cổ đông từ hai công ty để sẻ chia rủi ro có liênquan đến việc sáp nhập – hoặc bằng hình thức chi trả tiền mặt để đạt được mục tiêu sápnhập Sáp nhập doanh nghiệp có thể tương tự như là mua giành quyền kiểm soát đối vớimột công ty nhưng kết quả là một công ty mới với tên mới được hình thành ( tên mới củacông ty thường là tên kết hợp của cả hai công ty cũ) , hoặc là một chi nhánh mới

b) Các hình thức của hoạt động sáp nhập doanh nghiệp

Sáp nhập được hiểu là việc kết hợp giữa hai hay nhiều công ty và cho ra đời mộtcông ty (pháp nhân) mới thay thế cho sự biến mất của các công ty cuc , thường là để thựchiện mục tiêu đầu tiên là làm cho giá trị của công ty lớn hơn so với khi hoạt động riêng

lẻ Qua nghiên cứu lịch sử của hoạt động sáp nhập doanh nghiệp của một số nước và khuvực có nền kinh tế phát triển trên thế giới thì chúng ta nhận thấy rằng, hoạt động sáp nhập

có rất nhiều hình thức khác nhau

Phân loại theo mối quan hệ giữa các công ty tiến hành sáp nhập

 Sáp nh p doanh nghi p theo chi u ngang ( hay sáp nh p cùng ngành) là hìnhệp theo chiều ngang ( hay sáp nhập cùng ngành) là hình ều ngang ( hay sáp nhập cùng ngành) là hình

th c sáp nh p gi a các công ty cùng c nh tranh tr c ti p và chia s cùng dòng s nạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ếp và chia sẻ cùng dòng sản ẻ cùng dòng sản ản

ph m th trẩm thị trường ị trường ường.ng

 Sáp nh p doanh nghi p theo chi u d c là hình th c sáp nh p gi a công tyệp theo chiều ngang ( hay sáp nhập cùng ngành) là hình ều ngang ( hay sáp nhập cùng ngành) là hình ọc là hình thức sáp nhập giữa công tykhách hàng ho c công ty là nhà cung c p c a công ty l i v i nhau.ặc công ty là nhà cung cấp của công ty lại với nhau ấp của công ty lại với nhau ủa công ty lại với nhau ạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ới nhau

 Sáp nh p ki u t p đoàn là hình th c x y ra khi hai hay nhi u công ty khôngểu tập đoàn là hình thức xảy ra khi hai hay nhiều công ty không ản ều ngang ( hay sáp nhập cùng ngành) là hình

có cùng lĩnh v c kinh doanh nh ng mu n đa d ng hóa ho t đ ng kinh doanh c aực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ư ốn đa dạng hóa hoạt động kinh doanh của ạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ộng kinh doanh của ủa công ty lại với nhau.mình , m r ng kinh doanh sang lĩnh v c khác không liên quan và ti n hành sápộng kinh doanh của ực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ếp và chia sẻ cùng dòng sản

nh p l i v i nhau.ạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ới nhau

Phân theo mục đích của thương vụ sáp nhập

Có rất nhiều lý do dẫn đến sự sáp nhập giữa các doanh nghiệp như nhằm cắt giảmlượng nhân công để giảm chi phí sản xuất , nhằm đạt được hiệu quả nhờ vào quy mô ,được trang bị công nghệ mới, tăng thị phần và danh tiếng trong ngành,…Trong đó mụctiêu mở rộng thị trường và mở rộng sản phẩm kinh doanh là 2 mục tiêu thường đặt ra Vìthế, cách phân loại này có 2 hình thức sau :

 Sáp nh p đ m r ng th trểu tập đoàn là hình thức xảy ra khi hai hay nhiều công ty không ộng kinh doanh của ị trường ường.ng : đây là hình th c sáp nh p gi a hai ho cặc công ty là nhà cung cấp của công ty lại với nhau.nhi u công ty kinh doanh trong cùng m t lo i s n ph m nh ng ho t đ ng nh ngều ngang ( hay sáp nhập cùng ngành) là hình ộng kinh doanh của ạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ản ẩm thị trường ư ạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ộng kinh doanh của

th trị trường ường.ng khác nhau S sáp nh p này sẽ giúp cho công ty sáp nh p là công ty kinhực tiếp và chia sẻ cùng dòng sảndoanh hàng hóa này đ ng th i trong nhi u th trồng thời trong nhiều thị trường ờng ều ngang ( hay sáp nhập cùng ngành) là hình ị trường ường.ng

 Sáp nh p đ m r ng s n ph m : di n ra đ i v i công ty bán nh ng s nểu tập đoàn là hình thức xảy ra khi hai hay nhiều công ty không ộng kinh doanh của ản ẩm thị trường ễn ra đối với công ty bán những sản ốn đa dạng hóa hoạt động kinh doanh của ới nhau ản

ph m khác nhau nh ng có liên quan v i nhau trong cùng m t th trẩm thị trường ư ới nhau ộng kinh doanh của ị trường ường.ng K t quếp và chia sẻ cùng dòng sản ản

c a v sáp nh p này sẽ giúp cho công ty sáp nh p v n ti p t c ho t đ ng trong thủa công ty lại với nhau ẫn tiếp tục hoạt đọng trong thị ếp và chia sẻ cùng dòng sản ạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ọc là hình thức sáp nhập giữa công ty ị trường

trường.ng cũ nh ng l i kinh doanh đ ng th i nhi u lo i hàng hóa có liên quan v iư ạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ồng thời trong nhiều thị trường ờng ều ngang ( hay sáp nhập cùng ngành) là hình ạnh tranh trực tiếp và chia sẻ cùng dòng sản ới nhau.nhau

c) Sự khác nhau giữa hoạt động mua lại và sáp nhập doanh nghiệp

Mặc dù mua lại và sáp nhập thường được để cập cùng nhau thành một thuật ngữ “mua lại , sáp nhập doanh nghiệp” nhưng đây là hai thuật ngữ hoàn toàn khác biệt về bảnchất Khi một công ty mua lại một công ty khác và đặt mình vào vị trí chủ sở hữu mới thìthương vụ được gọi là mua lại.Về khía cạnh pháp lý, công ty mua lại ( công ty mục tiêu)không còn tồn tại Bên mua đã thôn tính bên bán và cổ phiếu vẫn tiếp tục tồn tại Khi haicông ty đồng thuận gộp lại thành một công ty mới thay vì hoạt động đơn lẻ thì gọi là sápnhập Cổ phiếu của hai công ty sẽ ngừng giao dịch và cổ phiếu của công ty mới sẽ đượcphát hành.

3 Các phương thức tiến hành M& A

Mua cổ phiếu: thông qua việc tham gia mua cổ phần khi công ty tăng vốn điều lệ

hoặc đấu giá phát hành cổ phiếu ra công chúng Đây là hình thức thâu tóm một phầnnhưng đủ để tham gia quản trị điều hành và định đoạt quyền sở hữu theo mục tiêu chiếnlược của bên mua

Mua gom cổ phiếu: để giành quyền sở hữu và chi phối cũng là một chiến lược

được nhiều công ty thực hiện Phương thức này đã xảy ra tại Việt Nam từ nửa cuối năm

2008, khi thị trường chứng khoán sụt giảm và nhiều công ty niêm yết có giá trị vốn hóathấp đã trở thành mục tiêu bị thu gom Thu gom cổ phiếu là phương thức mà công ty có ýđịnh sáp nhập và mua lại (M&A) sẽ giải ngân để gom dần cổ phiếu của công ty bị sápnhập và mua lại (M&A) thông qua giao dịch trên thị trường chứng khoán, hoặc mua lại cổphiếu của các cổ đông chiến lược hiện hữu Phương pháp này đòi hỏi thời gian, đồng thờinếu thông tin về thương vụ sáp nhập và mua lại (M&A) bị bại lộ, giá của cổ phiếu củacông ty bị sáp nhập và mua lại (M&A) có thể tăng cao trên thị trường

Hoán đổi/chuyển đổi cổ phiếu (stock swap): thường diễn ra đối với những công ty

có mối liên hệ chặt chẽ với nhau như trong cùng một tập đoàn Đối với trường hợp này,vấn đề quan trọng nhất là thẩm định, định giá để đảm bảo lợi ích của các cổ đông của cácbên, còn về chiến lược kinh doanh hoặc các thủ tục pháp lý thường không bị ảnh hưởnghay xáo trộn

Mua lại một phần doanh nghiệp hoặc tài sản doanh nghiệp: đây cũng là một

cách để thực hiện chiến lược M&A Trong trường hợp này, doanh nghiệp đi thâu tóm chỉmua một phần hoặc một bộ phận tài sản của doanh nghiệp bán mà không tham gia sở hữutại doanh nghiệp bán Phần bán đi có thể là tài sản hữu hình (nhà xưởng, máy móc, gắnliền với quyền sử dụng đất đai…) hoặc vô hình (thương hiệu, bản quyền, đội ngũ nhân sự,kênh phân phối, chuyển nhượng một phần hay toàn bộ dự án…) được tách ra khỏi công tybán Phương thức này gần giống phương thức chào thầu Công ty nhận sáp nhập có thểđơn phương hoặc cùng công ty bị sáp nhập và mua lại (M&A) định giá tài sản của công ty

đó (thường thuê một công ty tư vấn chuyên định giá tài sản độc lập) Sau đó các bên sẽtiến hành thương thảo để đưa ra mức giá phù hợp (có thể cao hoặc thấp hơn) Phươngthức thanh toán có thể bằng tiền mặt và nợ

Mua lại một dự án bất động sản: được tiến hành khá phổ biến tại Việt Nam, đặc

biệt đối với những doanh nghiệp đầu tư phát triển bất động sản Thực chất, bất động sảncũng được coi là một loại tài sản và về lý thuyết sẽ được thực hiện như phần đã đề cập ởtrên về mua một phần hoặc tài sản doanh nghiệp Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệpphát triển các dự án bất động sản, thuật ngữ “nhà đầu tư thứ cấp” đã trở nên phổ biến hơn

là M&A Trong lĩnh vực này, một số doanh nghiệp có thế mạnh và tiềm lực để lấy đượcnhững dự án lớn nhưng khi triển khai thì chia nhỏ ra “bán lại” cho các nhà đầu tư thứ cấp

để khai thác

Mua nợ: cũng là một phương thức tiến hành M&A gián tiếp Khi một doanh

nghiệp mất khả năng thanh khoản và không thể trả nợ, chủ nợ có thể tìm một doanhnghiệp có khả năng tài chính mua lại phần nợ với giá thỏa thuận Doanh nghiệp mua nợtrở thành chủ nợ mới và có thể thỏa thuận để chuyển đổi khoản nợ thành vốn cổ phần vàthực thi quyền sở hữu Trường hợp này thường diễn ra đối với chủ nợ cũ là ngân hàng.Thay vì để cho doanh nghiệp phá sản, cách tốt nhất là ngân hàng bán nợ với mức giá thấphơn giá trị khoản nợ Doanh nghiệp mua nợ nhìn chung hướng tới việc chuyển đổi khoản

nợ thành cổ phần để can thiệp cứu doanh nghiệp hơn là kỳ vọng nhận trả nợ Điển hìnhcủa phường thức này là việc Ngân hàng SHB thực hiện đối với Công ty CP Thủy sảnBình An

Chào thầu :Chào thầu (tender offer) là hình thức một hay một số công ty hoặc cá nhân

hoặc một nhóm nhà đầu tư có ý định mua đứt (buyout) toàn bộ công ty mục tiêu với đềnghị cổ đông hiện hữu của công ty đó bán lại cổ phần của họ với một mức giá cao hơn thịtrường rất nhiều (premium price) Giá chào thầu đó phải đủ hấp dẫn để đa số cổ đông tánthành việc từ bỏ quyền sở hữu cũng như quản lý công ty của mình Hình thức đặt giá chàothầu này thường được áp dụng trong các vụ thôn tính mang tính “thù địch” đối thủ cạnhtranh Công ty bị mua thường là công ty yếu hơn Tuy vậy, vẫn có một số trường hợp mộtcông ty nhỏ thâu tóm được một công ty lớn hơn, đó là khi họ huy động được nguồn tàichính khổng lồ từ bên ngoài để thực hiện được vụ thôn tính Các công ty thực hiện thôntính theo hình thức này thường huy động nguồn tiền mặt bằng cách như: sử dụng thặng dưvốn, huy động vốn từ cổ đông hiện hữu, thông qua phát hành cổ phiếu mới hoặc trả cổ tứcbằng cổ phiếu, phát hành trái phiếu chuyển đổi, vay từ các tổ chức tín dụng

Lôi kéo cổ đông bất mãn :Phương thức lôi kéo cổ đông bất mãn (Proxy fights)

cũng thường được sử dụng trong các thương vụ “thôn tính mang tính thù địch” lẫn nhau.Khi một công ty lâm vào tình trạng kinh doanh yếu kém và thua lỗ, có một bộ phận khôngnhỏ cổ đông bất mãn và muốn thay đổi ban quản trị và điều hành công ty mình Công tycạnh tranh có thể lợi dụng tình huống này để lôi kéo bộ phận cổ đông đó

Thương lượng giữa các ban quản trị :Thương lượng tự nguyện với ban quản trị

và điều hành là hình thức phổ biến trong các vụ sáp nhập “thân thiện” (friendly mergers).Khi hai công ty đều nhận thấy lợi ích chung tiềm tàng trong thương vụ sáp nhập và nhữngđiểm tương đồng giữa hai công ty (về văn hóa DN, hoặc thị phần, sản phẩm ), ngườitrung gian sẽ xúc tiến để ban quản trị của hai công ty ngồi lại và thương thảo cho một hợpđồng sáp nhập

Tình hình M& A trong thời gian gần đây

Hoạt động M&A có tác động 2 mặt đến đời sống doanh nghiệp và xã hội Vớidoanh nghiệp thuộc đối tượng mua bán, sáp nhập, có thể là khởi đầu một chu kỳ phát triểnmới hoặc dấu chấm hết cho một doanh nghiệp hay một thương hiệu lâu năm Nhưng đốivới doanh nghiệp chủ động quá trình này, M&A làm thay đổi cơ cấu sở hữu, quyền kiểmsoát, điều hành, năng lực tài chính và quy mô kinh doanh, từ đó góp phần mở ra những cơhội kinh doanh mới, tăng cường vị thế cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh Bên cạnh đó,M&A có thể tạo ra những làn sóng tái cấu trúc doanh nghiệp và nền kinh tế, góp phần cảithiện cơ cấu và độ mở, sự gắn kết và khả năng tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu củamỗi doanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung Theo đó, những doanh nghiệp còntrụ lại được là những doanh nghiệp khỏe mạnh, đã được sàng lọc, hình thành nên nhữngtập đoàn, tổ chức phù hợp và hoạt động hiệu quả trong tình hình mới, từ đó gia tăng cácđộng lực tích cực cho phát triển kinh tế.Tuy nhiên, M&A cũng là một hoạt động tiềm ẩnnhiều rủi ro và đầy trở ngại gắn với khả năng xác định đúng đắn tình hình tài chính, giá trịthương hiệu, tình trạng pháp lý và tài sản của doanh nghiệp mục tiêu; cũng như với sựphức tạp và các kẽ hở gây tranh chấp trong hợp đồng và thủ tục xác lập giao dịch M&Adoanh nghiệp; những hạn chế về hệ thống luật, tính chuyên nghiệp, cơ sở dữ liệu thông tincủa các nhà tư vấn, môi giới, luật sư, ngân hàng tham gia vào quá trình M&A Ngoài ra,rủi ro có thể bộc phát ngoài kiểm soát gắn với sự xung đột về chiến lược phát triển, vănhóa công ty, chính sách quản lý, đội ngũ nhân sự

Hoạt động M&A sẽ tiếp tục phát triển cả bề rộng và bề sâu, cả quy mô quốc gia,cũng như trên phạm vi toàn cầu, khi có khủng hoảng kinh tế, cũng như vào những giaiđoạn kinh tế phát triển tốt, thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh Nếu trước đây,M&A xảy ra chủ yếu đối với các ngành công nghiệp thép, năng lượng, ô tô, tài chính-ngân hàng nay đang lan rộng sang nhiều ngành khác như dược phẩm, công nghệ thôngtin, truyền thông, tài chính chứng khoán Một số vụ M&A kỷ lục trong năm 2010 và

2011 đã được ghi nhận, như United Airline hợp nhất với Continental tạo nên hãng hàngkhông lớn nhất thế giới, với giá trị lên đến 3,2 tỷ USD và mang lại doanh thu 30 tỷUSD/năm nhờ cung cấp dịch vụ hàng không tại 378 sân bay ở 10 thành phố Hoặc vụcông ty tư nhân 3G của Brazil mua lại hãng thức ăn nhanh Burger King trị giá 3,3 tỷUSD Và gần đây là sự hợp nhất liên ngành trong lĩnh vực tin học và công nghệ thông tingiữa 2 tập đoàn khổng lồ Google và Motorolla Các hoạt động M&A thường được khởiđộng từ các công ty đa quốc gia sang các nền kinh tế mới nổi như Nga, Trung Quốc, Ấn

Độ, Đông Âu Đồng thời, M&A cũng giúp các nước đang phát triển vươn ra thị trườngthế giới Chẳng hạn, Công ty ô tô Nam Kinh của Trung Quốc đã bỏ ra 50 triệu bảng Anh

để thôn tính hãng MG Rover của Anh Công ty khác của Trung Quốc là Lenovo đã thôngqua hoạt động M&A để mua một công ty sản xuất máy tính của nước ngoài

Phần II.Thực trạng M&A tại Việt Nam hiện nay

1 Thực trạng hoạt động M&A của doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

1.1 Diễn biến của hoạt động mua lại và sáp nhập doanh nghiệp ở Việt Nam

1.1.1 Giai đoạn 2003-2013

Kể từ khi thực hiện chính sách đổi mới, nền kinh tế Việt Nam đã có những bướcphát triển vượt bậc, đặc biệt là từ cuối thập niên 1990 và những năm đầu thế kỷ 21 Thịtrường Việt Nam là thị trường mới phát triển và phát triển khá nhanh vì thế sẽ có rất nhiềudoanh nghiệp mới thành lập với quy mô nhỏ Đồng thời trong điều kiện đó sẽ có rất nhiềutác động từ phái thị trường cũng như chính phủ khiến dẫn đến việc sàng lọc các doanhnghiệp mạnh và yếu Những doanh nghiệp mạnh tất nhiên là sẽ tiếp tục phát triển nhữngdoanh nghiệp yếu không đủ năng lực quản lý sẽ phải chọn hình thức phá sản hoặc giảithể Đối với những doanh nghiệp nhỏ chống lại sự sang lọc khắt khe của cơ chế thị trườngtiếp tục phát triển thì sẽ tìm đến con đường tắt để đạt được sự thành công hơn nữa, conđường đó là mua lại doanh nghiệp mình không có Cung có, cầu có tất yếu dẫn đến việchình thành thị trường Như vậy thì trường mua lại, sáp nhập doanh nghiệp đã được hìnhthành tại Việt nam từ năm 2000 với tiền than là bộ Luật doanh nghiệp năm 1999 lần đầutiên đề cập đến một hình thức doanh nghiệp là “hợp nhất và sáp nhập” và dần phát triểnđến nay có thể nói nó đang nóng dần và có rất nhiều khả năng phát triển trong tương lai.

Biểu đồ: số lượng các thương vụ và giá trị M&A của doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

 Giai đoạn trước năm 2003-2006: Trong giai đoạn này, M&A mới được

biết đến tại Việt Nam nên số thương vụ M&A còn lẻ tẻ và giá trị các vụ M&A cũng chưalớn, chủ yếu là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, mỗi năm có không quá 50 vụ M&A vớigiá trị khoảng vài trăm triệu USD/năm

 Năm 2007: Có thể thấy năm 2007 là năm bắt đầu dấu hiệu phát triển của thị

trường mua lại, sáp nhập doanh nghiệp của Việt Nam Sự gia tăng trong năm 2007 so vớinăm 2006 đạt cả về mặt số lượng giao dịch và giá trị giao dịch So với năm 2006, năm

2007 tăng 81 thương vụ (tương đương với tăng hơn 250%), giá trị thương vụ tăng hơn 1,5

tỷ USD (tương đương với tăng hơn 615%) Theo đánh giá của công ty kiểm toánPricewatershouse Cooper thì thị trường mua lại sáp nhập doanh nghiệp tại Việt Nam cótốc độ tăng nhanh nhất trong khu vực Châu Á- Thái Bình Dương Nguyên nhân chính cho

sự khởi sắc này chính là sự biến động mạnh ở các thị trường bất động sản, chứng khoán,vàng, ngoại tệ đã tác động rất mạnh đến hoạt động doanh nghiệp năm 2007 Với sự đóngbăng của thị trường bất động sản vào thời điểm đầu năm và sự khủng hoảng dẫn đến sựtụt giá liên tục ở thị trường chứng khoán và sự mất giá nhanh chóng của đồng đôla Mỹ đãkhiến nhiều doanh nghiệp lâm vào hoàn cảnh khó khăn và phải lựa chọn giải pháp bán lại

cổ phần, tạo điều kiện cho sự phát triển mạnh của thị trường M&A Đặc biệt trong đợtđiều chỉnh giá giảm của thị trường chứng khoán trong năm 2007 cộng hưởng với nhữngtác động tiêu cực của những dấu hiệu khủng hoảng của nền kinh tế toàn cầu đã làm chocông ty chứng khoán gặp nhiều khó khăn nên diễn ra nhiều vụ mua lại, sáp nhập của cáccông ty chứng khoán Đồng thời , sự cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng ngày càng trởnên gay gắt đã làm cho các vụ mua bán cổ phiếu cho cổ đông chiến lược là các ngân hàngthương mại nước ngoài của các ngân hàng thương mại trong nước cũng diễn ra rất nhiều,góp phần làm cho thị trường mua bán doanh nghiệp ở Việt Nam năm 2007 tăng rất mạnh

so với những năm trước Ngoài ra còn nhiều doanh nghiệp thực hiện M&A để tận dụngnhững lợi thế mà nó có thể mang lại cho doanh nghiệp

 Giai đoạn 2008 – 2013: Sang năm 2008, nền kinh tế toàn cầu chuyển sang

thời kỳ khủng hoảng này Vì thế hầu hết các doanh nghiệp đều gặp khó khăn, đặc biệt làvào những tháng cuối năm 2008 Trước tình hình đó, các doanh nghiệp trở nên thận trọnghơn trong các giao dịch M&A Chính vì thế những tháng đầu năm 2008 hoạt động M&Adiễn ra cũng khá sôi động nhưng đến cuối năm thì có đâu hiệu chững lại, làm cho giá trịgiao dịch M&A giảm về mặt giá trị hơn so với năm 2007 Tuy nhiên sau khi Việt Namvừa bước ra cuộc khủng hoảng, bắt đầu từ quý 4 năm 2009, thì nhu cầu thực hiện hoạtđộng mua lại và sáp nhập của các doanh nghiệp sẽ gia tăng nhanh chóng để đáp ứng yêucầu tái cấu trúc lại hoạt động doang nghiệp nói chung và yêu cầu tái cấu trúc tài chínhdoanh nghiệp nói riêng

Giai đoạn này được đánh giá là giai đoạn hình thành thị trường, M&A tại ViệtNam từ những thương vụ đơn lẻ với tổng giá trị dưới 1 tỷ USD trở thành một thị trườngvới quy mô 5 tỷ USD.Xét về số lượng thương vụ, các thương vụ liên quan đến doanhnghiệp nội địa chiếm đa số, với 77% Con số này cho chúng ta thấy, hoạt động M&A liênquan đến nhóm doanh nghiệp nội diễn ra sôi động tại Việt Nam Trong giai đoạn này,hoạt động M&A tại Việt Nam tăng trưởng gấp 5 lần về giá trị thương vụ, từ con số 1,08

tỷ USD lên đến mốc kỷ lục năm 2012, giá trị thương vụ đạt 5,1 tỷ USD.Con số 5 tỷ USD

có thể là một cột mốc đánh dấu sự phát triển của hoạt động M&A tại Việt nam giai đoạnnày Tuy nhiên, giá trị các thương vụ liên quan đến doanh nghiệp nội địa không lớn.Cácthống kê cho thấy, các thương vụ doanh nghiệp Việt Nam thực hiện thường ở quy môdưới 10 triệu USD (47% số thương vụ) Điều này được lý giải do tại Việt Nam, chủ yếu làdoanh nghiệp nhỏ và vừa, các doanh nghiệp lớn của nhà nước được tiến hành cổ phần hóa

và thoái vốn chưa nhiều.Xét về giá trị thương vụ, các thương vụ lớn đều có liên quan đếnyếu tố nước ngoài Nhà đầu tư nước ngoài chiếm 66% giá trị các giao dịch M&A tronggiai đoạn 2008 – 2013

Đặc điểm giai đoạn này:

Bối cảnh: M&A giai đoạn này diễn ra trong bối cảnh phát triển và biến động của thị

trường chứng khoán, nỗ lực của các doanh nghiệp trong việc tái cấu trúc và tồn tại vượtqua khủng hoảng Đồng thời, Việt Nam, với môi trường chính trị ổn định, một thị trườngmới nổi, đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư quốc tế đối với các lĩnh vực cónhiều tiềm năng như tiêu dùng, ngân hàng, bất động sản, công nghệ thông tin…, cũng nhưcác lĩnh vực mở cửa và các cam kết song phương và đa phương mà Việt Nam ký kết vớicác tổ chức và quốc gia

Về pháp lý, các hoạt động M&A manh nha tại Việt Nam với cơ sở pháp lý tại LuậtDoanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Chứng khoán và các luật chuyên ngành khác Dấu mốcquan trọng là Luật Doanh nghiệp năm 2005, trong đó tạo khuôn khổ pháp lý quan trọngcho các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nói chung và các hoạt động mua bán,chuyển nhượng cổ phần nói riêng, tạo tiền đề cho hoạt động M&A trong giai đoạn saunày.Tuy nhiên, cơ sở pháp lý cho hoạt động M&A trong giai đoạn này được đánh giá làchưa đồng bộ và đang trong quá trình hoàn thiện

M&A theo ngành: Ngân hàng, hàng tiêu dùng, bất động sản chiếm ưu thế

Cùng với quá trình tái cấu trúc và với tiềm năng của ngành, ngân hàng là lĩnh vựctập trung nhiều thương vụ lớn trong giai đoạn này Những thương vụ phát hành riêng lẻlớn của các ngân hàng thương mại nhà nước cổ phần hóa như Vietcombank, VietinBank.Các thương vụ hợp nhất đầu tiên trong ngành như Ngân hàng TMCP Sài Gòn được hợpnhất từ 3 ngân hàng, Habubank và SHB… đã được thực hiện trong giai đoạn này

Ngành hàng tiêu dùng được đánh giá là nhiều tiềm năng cho hoạt động M&A, vớitổng giá trị thương vụ lên đến 1 tỷ USD/năm, chiếm 25% tổng giá trị M&A tại Việt Nam.Các thương vụ mua lại trong ngành với tỷ lệ cổ phần chi phối cho thấy xu hướng các nhàđầu tư nước ngoài đang thực hiện mở rộng chuỗi giá trị và tiếp cận thị trường thông quaM&A

Với bất động sản, chính những khó khăn trong năm 2010 - 2012 khiến cho hoạtđộng M&A trong lĩnh vực này diễn ra tương đối sôi động Giao dịch M&A trong lĩnh vựcbất động sản đã diễn ra tương đối đa dạng, bao gồm cả chuyển nhượng dự án, chuyểnnhượng tòa nhà văn phòng, khu nghỉ dưỡng… Các thương vụ lớn trong ngành bất độngsản được thực hiện với sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài

Tính chất thương vụ: Thâu tóm và hợp nhất xuất hiện ngày càng nhiều

So với các thương vụ của những năm trước năm 2008, từ năm 2010, các thương vụ

đã diễn ra với tính chất phức tạp hơn nhiều Các thương vụ thâu tóm thù địch (hostile)trên sàn chứng khoán cũng đã xuất hiện nhiều hơn

Năm 2010, bắt đầu nổi lên những thương vụ chào mua công khai và thôn tính trênsàn Tiêu biểu là thương vụ Công ty cổ phần Thủy sản Hùng Vương (HVG) chào muaCông ty cổ phần Thủy sản An Giang (AGF), Công ty cổ phần Dược Viễn Đông (DVD) cócác động thái mua cổ phiếu với ý định thâu tóm Công ty cổ phần Dược Hà Tây (DHT).Những năm sau đó là các thương vụ có tính chất phức tạp hơn hẳn Các thương vụchào mua công khai hoặc thâu tóm trên sàn chứng khoán là dấu hiệu phát triển chuyênnghiệp hơn của chứng khoán Việt Nam cũng như phương thức M&A ở Việt Nam Việckhởi động xu hướng chào mua công khai trên thị trường đang đẩy các công ty đại chúngđối mặt với khả năng bị thâu tóm, bị mua lại, bị sáp nhập bất cứ lúc nào

M&A là kênh thu hút vốn đầu tư nước ngoài và Xu hướng đầu tư của Nhật Bản, ASEAN

Xét về chủ thể tham gia M&A, trong tổng số 5,1 tỷ USD giá trị các thương vụ trong

năm 2012 tại Việt Nam thì các thương vụ có yếu tố nước ngoài chiếm tỷ trọng 66% về giátrị Như vậy, có thể nhận định trong giai đoạn này, bên cạnh vốn FDI, M&A là kênh quantrọng thu hút vốn đầu tư nước ngoài

Trong số các nhà đầu tư có thương vụ hoặc giao dịch tại Việt Nam, Nhật Bản vàASEAN chiếm ưu thế với những thương vụ M&A trong các ngành ngân hàng, bất độngsản, tiêu dùng và vật liệu

Trong năm 2011 - 2013, các tập đoàn từ Nhật Bản có đóng góp nhiều nhất vào dòngtiền M&A cho thị trường Việt Nam, với tổng giá trị thương vụ lên đến 2,5 tỷ USD Nhàđầu tư Nhật Bản đang có xu hướng đầu tư mạnh vào 2 ngành hàng tiêu dùng và tài chính.Đây là 2 lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng nhanh trong những năm gần đây và là mục tiêuđầu tư của nhiều định chế tài chính nước ngoài

Tiêu biểu nhất trong lĩnh vực tài chính là thương vụ phát hành cổ phần có giá trị lớnnhất từ trước đến nay của Vietcombank Ngân hàng này phát hành riêng lẻ 15% cổ phầncho Mizuho Ngoài ra, VietinBank và Bảo Việt cũng là điểm đến lần lượt của UFJMishubishi Bank và Sumitomo Life Trong lĩnh vực hàng tiêu dùng có sự kiện Unicharmmua lại 95% cổ phần của Diana, với giá trị ước khoảng 129 triệu USD; Kirin Holdingmua lại cổ phần chi phối tại Công ty cổ phần Thực phẩm quốc tế - Interfood (IFS); DaioPaper mua cổ phần của Giấy Sài Gòn; Glico mua 10,5% vốn điều lệ của Kinh Đô

Dòng vốn của ASEAN đến từ các Singapore, Thái Lan, Indonesia với các thương vụtrong lĩnh vực vật liệu và hàng tiêu dùng Điển hình như thương vụ Simen Grasik mua lại

Xi măng Thăng Long, SCG mua lại Prime Group…

1.1.2 Triển vọng giai đoạn 2014-2018

Giai đoạn 2014-2018 có thể nói là làn sóng thứ hai của hoạt động M&A tại ViệtNam với dự báo đạt 20 tỷ USD

Theo Ban tổ chức M&A Vietnam 2014, giai đoạn 2008- 2013, các nhà đầu tư đãchứng kiến một làn sóng M&A tại Việt Nam, đây được nghi nhận là làn sóng thứ nhất.Làn sóng đó diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam gặp nhiều khó khăn, tốc độ tăngtrưởng thấp, kinh tế vĩ mô mất ổn định, thị trường chứng khoán suy giảm, thị trường bấtđộng sản trầm lắng, nhiều doanh nghiệp tiến hành tái cấu trúc để tồn tại và vượt quakhủng hoảng… Mặc dù vậy, giá trị các thương vụ M&A tại Việt Nam trong giai đoạn này

đã tăng trưởng 5 lần, từ 1 tỷ USD vào năm 2008 lên 5 tỷ USD vào năm 2013

Giai đoạn 2014- 2018, theo nhận định của các chuyên gia, tại Việt Nam đang hìnhthành nên một làn sóng M&A thứ 2 Dự báo, trong giai đoạn này, các hoạt động M&A tạiViệt Nam kỳ vọng sẽ tăng trưởng mạnh hơn giai đoạn 2008- 2013 cả về giá trị và sốlượng thương vụ Theo đó, hoạt động M&A trong giai đoạn 2014-2018 sẽ đạt khoảng 20

tỷ USD.Các ngành dự báo sẽ có những thương vụ M&A lớn, bao gồm: ngân hàng, sảnxuất tiêu dùng, bất động sản, công nghệ thông tin, vận tải và logistic

Làn sóng M&A thứ 2 bắt nguồn từ sự phục hồi của nền kinh tế Việt Nam, tốc độtăng trưởng GDP Quý I/2014 đạt 5,09% so với 4,89% của cùng kỳ năm trước; quý II đạt5,25% cao hơn quý I Tính chung, 6 tháng đầu năm tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt5,18%, cao hơn mức 4,9% của 6 tháng đầu năm 2013 Việt Nam cũng đang bước vào đẩymạnh cải cách thể chế, khung khổ pháp lý cho hoạt động M&A hoàn chỉnh khi hàng loạtđạo luật quan trọng liên quan đến hoạt động đầu tư, kinh doanh sẽ được sửa đổi, bổ sungnhư Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh Bất động sản, LuậtChứng khoán,…

Ngoài ra, đây sẽ là giai đoạn mà chương trình cổ phần hóa các doanh nghiệp nhànước diễn ra mạnh mẽ Theo đề án đã được Thủ tướng Chính phủ thông qua, trong 2 nămtới 432 tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn sẽ được cổ phần hóa, đồng thờiChính phủ sẽ tiếp tục rà soát, bổ sung thêm các doanh nghiệp cần cổ phần hóa theo hướnggiảm mạnh hơn doanh nghiệp 100% vốn nhà nước và doanh nghiệp nhà nước giữ cổ phầnchi phối… tất cả những yếu tố đó đang thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của hoạt độngM&A tại Việt Nam

Theo nhận định của TS Nguyễn Anh Tuấn- Tổng biên tập báo Đầu tư: Giai đoạn2014- 2018, hoạt động M&A tại Việt Nam không còn mang tính chất sự vụ mà là trởthành chiến lược đầu tư của doanh nghiệp Nhiều doanh nghiệp, bao gồm cả khối nhànước và tư nhân sẽ lựa chọn M&A là chiến lược tăng trưởng đột phá và bền vững

1.2 Đặc điểm của thị trường mua lại và sáp nhập doanh nghiệp tại Việt Nam

Thứ nhất, hầu hết các giao dịch M&A đều có sự tham gia của các yếu tố nước

ngoài

Xét về số lượng các thương vụ, các thương vụ liên quan đến doanh nghiệp nộichiếm đa số với 77% Con số này cho chúng ta thấy, hoạt động M&A và chuyển nhượngdiễn ra sôi động ở Việt Nam, dù giá trị của các thương vụ này không lớn