NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CHI NHÁNH THÔNG TIN DI ĐỘNG TRÀ VINH

Từ kết quả trên, kết hợp với định hướng phát triển của Tổng công ty nói chung và Mobifone Trà Vinh nói riêng đến năm 2020, tác giả đề xuất những giải pháp nhằm phát huy những lợi thế, cá

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS HỒ TIẾN DŨNG

TRÀ VINH, NĂM 2015

-iii-

TÓM TẮT

Ngày nay, cùng với sự phát triển chung trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật thì ngành viễn thông luôn là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, quan trọng nhất của đất nước Vì thế, các doanh nghiệp viễn thông đang chịu sự cạnh tranh khốc liệt từ sản phẩm, marketing, giá bán, chế độ hậu mãi tất cả giai đoạn phát triển của doanh nghiệp

Luận văn thạc sĩ “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Chi nhánh Thông Tin Di động Trà Vinh” được nghiên cứu từ tháng 09 năm 2014 đến tháng 05 năm 2015 tại Chi nhánh Thông tin Di động Trà Vinh (Mobifone Trà Vinh) Đây là đề tài được thực hiện theo phương pháp nghiên cứu định tính đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của Mobifone Trà Vinh Bao gồm phần tích, đánh giá các yếu tố môi trường bên trong, môi trường bên ngoài, chuỗi giá trị và năng lực lõi của Mobifone Trà Vinh Xây dựng ma trận đánh giá các yếu tố môi trường bên ngoài, bên trong Xác định được năng lực lõi của Mobifone Trà Vinh Từ đó, tác giả xác định được điểm mạnh, điểm yếu cũng như tìm ra các cơ hội và thách thức ảnh hưởng đến môi trường cạnh tranh của Mobifone Trà Vinh

Từ kết quả trên, kết hợp với định hướng phát triển của Tổng công ty nói chung

và Mobifone Trà Vinh nói riêng đến năm 2020, tác giả đề xuất những giải pháp nhằm phát huy những lợi thế, các yếu tố xác định năng lực lõi của Mobifone Trà Vinh; đồng thời khắc phục những hạn chế để nâng cao hiệu quả kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh cho Mobifone Trà Vinh trong thời gian tới

-iv-

MỤC LỤC

Trang tựa

Quyết định giao đề tài

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT iii

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT viii

DANH SÁCH CÁC HÌNH x

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu đề tài 2

2.1 Mục tiêu chung 2

2.2 Mục tiêu cụ thể 2

2.3 Câu hỏi nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 2

4 Lược khảo tài liệu 3

5 Phương pháp nghiên cứu, thu thập và xử lý thông tin 5

6 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 6

7 Cấu trúc của đề tài 6

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7

1.1 Một số khái niệm về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 7

1.1.1 Khái niệm cạnh tranh 7

1.1.2 Khái niệm năng lực cạnh tranh 7

1.1.3 Khái niệm lợi thế cạnh tranh 8

1.2 Chỉ tiêu đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 10

1.2.1 Thị phần, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 11

1.2.2 Yếu tố nội tại 12

1.2.3 Sự đa dạng về sản phẩm 14

-v-

1.2.4 Khả năng nắm bắt thông tin 14

1.2.5 Trình độ quản lý 14

1.2.6 Về uy tín và thương hiệu 15

1.3 Những yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 16

1.3.1 Nhóm các yếu tố môi trường bên ngoài doanh nghiệp 16

1.3.1.1 Yếu tố vĩ mô 16

1.3.1.2 Yếu tố vi mô 18

1.3.2 Nhóm các yếu tố môi trường bên trong doanh nghiệp 22

1.3.2.1 Nguồn vật chất, kỹ thuật 22

1.3.3.2 Nguồn nhân lực 22

1.3.3.3 Khả năng về tài chính 23

1.3.3.4 Năng lực marketing 23

1.3.3.5 Tổ chức quản trị doanh nghiệp 24

1.3.3.6 Nguồn doanh tiếng 24

1.3.3.7 Văn hóa doanh nghiệp 24

1.4 Chuỗi giá trị và năng lực lõi của doanh nghiệp 24

1.4.1 Chuỗi giá trị của doanh nghiệp 24

1.4.2 Các liên kết bên trong và giữa các chuỗi giá trị 27

1.4.3 Năng lực lõi của doanh nghiệp 28

1.5 Phương pháp đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp 29

1.5.1 Phương pháp phân tích theo cấu trúc thị trường 29

1.5.2 Phương pháp phân tích trên cơ sở đánh giá lợi thế so sánh 29

1.5.3 Phương pháp phân tích theo quan điểm tổng thể 29

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CHI NHÁNH THÔNG TIN DI ĐỘNG TRÀ VINH 33

2.1 Giới thiệu tổng quan về Công ty Thông tin Di động và Chi nhánh Thông tin Di động Trà Vinh 33

2.1.1 Tổng quan về Công ty Thông tin Di động 33

-vi-

2.1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 33

2.1.1.2 Tầm nhìn, sứ mệnh, giá trị văn hóa 34

2.1.1.3 Một số thành tựu tiêu biểu 35

2.1.2 Tổng quan về Chi nhánh Thông tin Di động Trà Vinh 35

2.1.2.1 Lịch sử hình thành và phát triển 35

2.1.2.2 Cơ cấu tổ chức và nhân sự 36

2.1.2.3 Chức năng và nhiệm vụ 38

2.1.3 Kết quả SXKD của Mobifone Trà Vinh giai đoạn 2011 – 2014 38

2.2 Phân tích những yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của Mobifone Trà Vinh 39

2.2.1 Nhóm các yếu tố môi trường bên ngoài 39

2.2.1.1 Yếu tố vĩ mô 39

2.2.1.2 Yếu tố vi mô 43

2.2.2 Các yếu tố môi trường bên trong 48

2.2.2.1 Yếu tố môi trường nội bộ 48

2.2.2.2 Phân tích, đánh giá chuỗi giá trị của Mobifone Trà Vinh 62

2.2.2.3 Phân tích, đánh giá năng lực lõi của Mobifone Trà Vinh 70

2.3 Đánh giá chung về năng lực cạnh tranh của Mobifone Trà Vinh 72

2.3.1 Ưu điểm 72

2.3.2 Hạn chế 73

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA MOBIFONE TRÀ VINH 76

3.1 Những cơ sở đề ra giải pháp 76

3.1.1 Quan điểm, mục tiêu và xu hướng phát triển của Tổng Công ty 76

3.1.2 Mục tiêu, định hướng phát triển của Mobifone Trà Vinh đến năm 2020 78 3.2.1.1 Định hướng phát triển thị trường dịch vụ TTDĐ 78

3.2.1.2 Định hướng phát triển giá trị sản phẩm dịch vụ 78

3.1.3 Các mục tiêu 79

3.1.3.1 Mục tiêu chung 79

-vii-

3.1.3.2 Mục tiêu cụ thể 80

3.2 Các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Mobifone Trà Vinh 80

3.2.1 Nhóm giải pháp về đầu tư, mở rộng phạm vi vùng phủ sóng 80

3.2.1.1 Đầu tư đổi mới công nghệ, trang thiết bị 80

3.2.1.2 Tăng cường mở rộng phạm vi vùng phủ sóng 82

3.2.2 Nhóm giải pháp hoàn thiện cơ cấu tổ chức và cơ chế quản lý 83

3.2.3 Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực 86

3.2.4 Nhóm giải pháp hoàn thiện hoạt động marketing 88

3.2.4.1 Tăng cường công tác truyền thông, quảng bá thương hiệu 88

3.2.4.2 Xây dựng lòng trung thành của khách hàng đối với Mobifone Trà Vinh 90 3.2.4.3 Nâng cao chất lượng dịch vụ và chăm sóc khách hàng 91

3.2.4.4 Tăng cường quản lý, phát triển hệ thống kênh phân phối 95

3.2.4.5 Chủ động, linh hoạt trong chính sách giá cước 99

3.2.4.6 Nghiên cứu phát triển và đa dạng hóa sản phẩm 100

3.2.4.7 Lựa chọn thị trường mục tiêu 103

3.2.5 Nhóm giải pháp hoàn thiện văn hóa Mobifone 103

3.3 Kiến nghị 104

3.3.1 Kiến nghị đối với cơ quan quản lý Nhà nước 104

3.3.2 Đối với Tổng Công ty Viễn thông Mobifone 105

PHẦN KẾT LUẬN 107

TÀI LIỆU THAM KHẢO 108

PHỤ LỤC 109

-viii-

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Từ viết

VMS Viet Nam Mobile Telecom Services

VNPT Viet Nam Posts and

CDMA Code Division Multiple Access Đa truy cập phân chia theo mã

thứ 2

thứ 3 ADSL Asynmetric digital subscriber line Đường truyền ADSL

-x-

DANH SÁCH CÁC HÌNH

Hình 1.1 Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter 19

Hình 1.3 Các yếu tố tác động tới năng lực cạnh tranh của doanh

Hình 2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Mobifone Trà Vinh 37 Hình 2.2 Biểu đồ doanh thu bán hàng và thuê bao qua các năm 38 Hình 2.3 Thị phần các mạng thông tin di động tại Trà Vinh 45 Hình 2.4 Cấu trúc hệ thống kênh phân phối tại Mobifone Trà Vinh 56

-xi-

DANH SÁCH CÁC BẢNG

Bảng 1.2 Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (Ma trận EFE) 31 Bảng 1.3 Ma trận đánh giá các yếu tố bên trong (Ma trận IFE) 32

Bảng 2.1 Kết quả SXKD của Mobifone Trà Vinh qua các năm 2011 –

Bảng 2.2 Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài (EFE) 48

Bảng 2.3 Số lượng trạm BTS của Mobifone, VinaPhone và Viettel tại

Bảng 2.4 Cơ cấu lao động của Mobifone Trà Vinh năm 2014 50

Bảng 2.5 Bảng sản phẩm và dịch vụ của các doanh nghiệp

-1-

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay, cùng với sự phát triển chung trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật thì ngành viễn thông luôn là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, quan trọng nhất của đất nước Vì thế, các doanh nghiệp viễn thông đang chịu sự cạnh tranh khốc liệt từ sản phẩm, marketing, giá bán, chế độ hậu mãi tất cả giai đoạn phát triển của

doanh nghiệp

Đối với các mạng di động viễn thông tại tỉnh Trà Vinh nói chung, Chi nhánh Thông tin Di động Trà Vinh nói riêng, theo thống kê mới nhất của Sở Thông Tin Truyền Thông Trà Vinh đến hết quí 3 năm 2014 dẫn đầu thị trường

số 1 là Viettel, thứ 2 là Mobifone, thứ 3 là Vinaphone Tuy nhiên khoảng cách thị phần giữa Mobifone và Vinaphone rất gần nhau Thấy được nguy cơ đang mất dần vị thế, Lãnh đạo Chi nhánh Trà Vinh quyết tâm thực hiện mục tiêu giữ thị phần tăng ít nhất 5%, - 10 % đến năm 2017 và trở thành nhà mạng dẫn đầu

thị trường tỉnh Trà Vinh đến năm 2010

Nhằm đáp ứng được các yêu cầu cấp thiết nói trên, Chi nhánh Thông tin

Di động Trà Vinh cần có những giải pháp đột phá để đạt mục tiêu đề ra Tuy nhiên, trong thời gian qua các hoạt động về đầu tư cơ sở hạ tầng, công nghệ, nguồn nhân lực, cơ chế quản lý, phạm vi vùng phủ sóng, công tác chăm sóc khách hàng và hoạt động marketing …còn nhiều hạn chế và chưa được cải thiện Do vậy, tìm biện pháp khắc phục hạn chế trên là tính cấp thiết nên tác giả mạnh dạn chọn đề tài “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Chi nhánh Thông tin Di động Trà Vinh” để nghiên cứu Qua đề tài, tác giả thực hiện phân tích, đánh gía thực trạng năng lực cạnh tranh của Chi nhánh Thông tin Di Động Trà Vinh giai đoạn 2011 – 2014 nhằm đưa ra các giải pháp hoàn thiện và nâng cao năng lực cạnh tranh tạiChi nhánh Trà Vinh trong thời gian tới

2.3 Câu hỏi nghiên cứu

2.3.1 Thực trạng hoạt động kinh doanh của Chi nhánh Thông tin Di Động Trà Vinh trong thời gian qua?

2.3.2 Thực trạng năng lực cạnh tranh của Chi nhánh Thông tin Di Động Trà Vinh trong thời gian qua?

2.3.2 Các giải pháp nào cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh cho Chi nhánh Thông tin Di động Trà Vinh trong thời gian tới?

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nói chung và năng lực cạnh tranh của Chi nhánh Thông tin Di động Trà Vinh nói riêng

- Phạm vi nghiên cứu của đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến năng lực cạnh tranh của Chi nhánh Thông tin Di động Trà Vinh trong giai đoạn 2011 đến 2014 và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho Chi nhánh Thông tin Di động Trà Vinh đến năm 2020

-3-

4 Lược khảo tài liệu

Để có cơ sở cho việc nâng cao năng lực cạnh tranh, một số bài viết có liên quan trước đây được sử dụng tham khảo như sau:

- Trần Quốc Anh (2012), “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Viễn

Thông Tây Ninh” tác giả tập trung làm sáng tỏ các vấn đề lý luận cơ bản để làm nền

tảng cho việc phân tích, đánh giá năng lực cạnh tranh thông qua việc phân tích các yếu tố môi trường bên trong, môi trường bên ngoài Đánh giá năng lực cạnh tranh của VNPT Tây Ninh thông qua việc khảo sát ý kiến của khách hàng để xây dựng thang

đo năng lực cạnh trạnh của VNPT Tây Ninh Qua đó, tác giả rút ra ra được điểm mạnh, điểm yếu từ đó đưa ra các giải pháp thực tế góp phần năng cao năng lực cạnh

tranh của VNPT Tây Ninh

- Nguyễn Thu Thùy (2012), “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty Viễn

Thông Viettel trong cung cấp dịch vụ điện thoại di động” đề tài tập trung phân tích

đề xuất cho Viettel Telecom các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong dịch

vụ cụ thể là dịch vụ điện thoại di động Luận văn cũng đưa ra được các điểm mới là: + Một là, tập trung nghiên cứu các vấn đề tăng cường năng lực cạnh tranh cho một doanh nghiệp cụ thể là Viettel Telecom

+ Hai là, đã phân tích và đề xuất được các giải pháp nâng cao năng lực cạnh

tranh của Viettel Telecom trong cung cấp dịch vụ điện thoại di động

- Nguyễn Minh Tiến (2011), “Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh

của Công ty Cổ Phần Vinacafe Biên Hòa giai đoạn 2011-2015” tác giả đã nêu ra

những điểm mạnh của ngành, các đối thủ cạnh tranh chính của ngành và phân tích thực trạng của Vinacafe BH Phân tích các yếu tố môi trường bên ngoài, nội bộ, chuỗi giá trị và năng lực cốt lõi, xây dựng ma trận đánh giá các yếu tố trên, rút ra được điểm mạnh, điểm yếu cũng như tìm ra được cơ hội và thách thức ảnh hưởng đến môi trường

kinh doanh của Vinacafe BH

- Nguyễn Xuân Phú (2011), “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Viễn Thông

Phú Yên” tác giả tập trung nghiên cứu những vấn đề lý thuyết cơ bản về cạnh tranh,

đó đưa ra các giải pháp để giải quyết các tồn tại, hạn chế đồng thời phát huy các điểm mạnh, các yếu tố được xác định là năng lực lõi VNPT Phú Yên

- Nguyễn Hải Vận (2009), “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng

Công Ty Viễn Thông Quân Đội (Viettel)”, tác giả đã đánh giá và phân tích năng lực

cạnh tranh của Viettel thông qua nguồn dữ liệu thứ cấp, trên cơ sở đó khái quát về khả năng cạnh tranh so với các đối thủ trên thị trường viễn thông di động, đồng thời nêu lên những mặt tồn tại mang tính chất nội tại của Viettel Bên cạnh đó, tác giả còn đánh giá năng lực cạnh tranh của Viettel từ dữ liệu sơ cấp, thông qua việc khảo sát mức độ cảm nhận của khách hàng khi sử dụng dịch vụ thông tin di động của Viettel Trên cơ sở đó, tác giả rút ra được những chỉ tiêu nào phản ánh và quyết định đến năng lực cạnh tranh củaViettel trên thị trường viễn thông di động Trên cơ sở đó tác giả đưa ra các giải pháp nhằm giải quyết các vấn đề còn tồn tại của Viettel

Tác giả nghiên cứu đề tài có kế thừa qua lược khảo tài liệu như: Đề tài cũng nghiên cứu bằng phương pháp định tính, sử dụng phương pháp thống kê, phân tích,

so sánh, tổng hợp từ nguồn dữ liệu sơ cấp, thứ cấp; phân tích môi trường bên trong thông qua mạ trận IFE và phân tích môi trường bên ngoài thông qua ma trận EFE Bằng các phương pháp trên tác giả đã phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của Chi nhánh Thông tin Di động Trà Vinh trong thời gian qua

Tuy nhiên, luận văn có tính mới so với các lược khảo tài liệu: (1) Phương pháp:

đề tài đặt 03 câu hỏi nghiên cứu và thực hiện để trả lời 03 câu hỏi này, các lược khảo tài liệu không có; phân tích môi trường bên trong, môi trường bên ngoài của Mobifone Trà Vinh thông qua ma trận EFE và IFE bằng các số liệu cụ thể, phân tích chuỗi giá trị và năng lực lõi của Mobifone Trà Vinh, sau đó mới đưa ra điểm mạnh, điểm yếu;

-5-

(2) Nội dung: các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh tại chương 3, tác giả dựa trên cơ sở kết quả phân tích môi trường EFE, IFE và phân tích, đánh giá năng lực lõi của Mobifone Trà Vinh từ chương 2, trong khi các lược khảo dựa trên kết quả phân tích môi trường EFE và IFE hoặc dựa tên kết quả điều tra, kết luận và đưa ra đề xuất…(3) cách thức tiến hành thu thập số liệu thứ cấp (khảo sát chuyên gia) sau đó sử dụng phần mềm Excel để xử lý số liệu, các tài liệu lược khảo không có

5 Phương pháp nghiên cứu, thu thập và xử lý thông tin

Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như: Phương pháp thu thập, thống kê, tổng hợp, phân tích, so sánh…

- Trao đổi, lấy ý kiến chuyên gia về các nhân tố bên trong và bên ngoài có ảnh hưởng chủ yếu đến năng lực cạnh tranh của Mobifone Trà Vinh

 Phương pháp thu thập và xử lý thông tin:

- Phương pháp thu thập + Thực trạng hoạt động của Mobifone Trà Vinh + Thực trạng chung về tình hình kinh doanh, thị phần, cạnh tranh của Mobifone Trà Vinh trong thời gian qua

+ Các thông tin liên quan đến ngành và đối thủ trong ngành + Các hoạt động xây dựng và triển khai biện pháp thực hiện + Các thông tin khác có liên quan

Phần đánh giá môi trường cạnh tranh được thực hiện từ nguồn thông tin thứ cấp và thông tin sơ cấp

+ Thông tin thứ cấp: số liệu thống kê của Mobifone Trà Vinh, các số liệu thống

kê của sở TT&TT, các báo cáo của các nhà mạng…

+ Thông tin sơ cấp: Tổng thể nghiên cứu: 25 đối tượng gồm Giám đốc, trưởng các bộ phận của Mobifone Trà Vinh, lãnh đạo một số đơn vị trong ngành như VNPT Trà Vinh, Sở Thông tin và Truyền thông Trà Vinh, Bưu điện Tỉnh Trà Vinh

Phương pháp thu thập thông tin: Theo phương pháp chuyên gia, phỏng vấn lấy

ý kiến trực tiếp các đối tượng mẫu

- Phương pháp xử lý số liệu: