-iii- TÓM TẮT Đề tài “Giải pháp phát triển nguồn nhân lực Trường Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ đến năm 2020” là một hướng nghiên cứu khoa học có tính lý luận và thực tiễn nhằm gó
Trang 1-iii-
TÓM TẮT
Đề tài “Giải pháp phát triển nguồn nhân lực Trường Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ đến năm 2020” là một hướng nghiên cứu khoa học có tính lý luận và thực tiễn nhằm góp phần phát triển ĐNGV của trường ĐH KT - CN Cần Thơ Do trường mới được thành lập nên phát triển ĐNGV là hết sức cần thiết và cấp bách Tác giả đã phân tích về thực trạng ĐNGV của trường ĐH KT - CN Cần Thơ
về số lượng, tuổi đời giảng viên, kinh nghiệm giảng dạy và NCKH Sau đó tác giả
đã có các so sánh với hai trường ĐH khác là ĐH Cần Thơ và ĐH Bách Khoa TP HCM Qua đó tác giả đã đưa ra năm giải pháp nhằm phát triển ĐNGV của trường ngày càng đáp ứng được qui định của Bộ GD & ĐT:
- Thực hiện công tác tuyển chọn, bổ sung giảng viên, tạo cơ chế chính sách hợp lý để thu hút giảng viên giỏi
- Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm cho ĐNGV
- Đổi mới nâng cao chất lượng công tác sinh hoạt chuyên môn ở bộ môn
- Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá chuyên môn nghiệp vụ của ĐNGV
- Xây dựng và thực hiện chế độ chính sách, chăm lo cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho ĐNGV
Footer Page 1 of 126
Trang 2-iv-
ABSTRACT
Thesis “Solutions to develop human resources in Cantho University of Technology by the year 2020” is a theoretically and practically scientific research It contributes to the necessity and urgency in upgrading the teaching staff in a three-year-old university
The author has analyzed the reality of the teaching staff in Cantho University
at some features such as the quantity, the age, the experience of teaching and doing scientific research Then, he compares these results with the ones in Cantho University and Ho Chi Minh City University of Technology Finally, he suggests five solutions to improve this university’s teaching staff to meet the requirements of the Ministry of Education and Training:
- Carrying out the selection of well-trained candidates and planning a suitable policy to attract good instructors
- Enhancing the training of professional development as well as pedagogical capacity for the teaching staff
- Innovating and improving the quality of professional activities
- Increasing the evaluation and testing of the instructors’ professional skills
- Having a system of policies to improve the material and spiritual life for the teaching staff
Footer Page 2 of 126
Trang 3-v-
MỤC LỤC
TRANG Trang tựa
Quyết định giao đề tài
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Tóm tắt iii
Mục lục v
Danh sách các chữ viết tắt xi
Danh sách các bảng xiii
Danh sách các hình xv
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 3
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
4 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu 4
5 Phương pháp nghiên cứu 4
6 Cấu trúc luận văn 5
PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC TRONG LĨNH VỰC GIÁO DỤC ĐẠI HỌC 6
1.1 Khái quát chung về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực 6
1.1.1 Các khái niệm cơ bản 6
1.1.1.1 Khái niệm về nguồn nhân lực 6
1.1.1.2 Khái niệm về quản trị nguồn nhân lực 6
1.1.1.3 Khái niệm về phát triển nguồn nhân lực 7
1.1.2 Vai trò của nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực 8
Footer Page 3 of 126
Trang 4-vi-
1.1.3 Các yếu tố tác động đến chất lượng, hiệu quả đào tạo và phát triển
nguồn nhân lực 9
1.1.3.1 Các yếu tố bên ngoài 9
1.1.3.2 Các yếu tố bên trong tổ chức 11
1.2 Phát triển nguồn nhân lực trong giáo dục đại học 12
1.2.1 Nguồn nhân lực trong giáo dục đại học 12
1.2.1.1 Đội ngũ giảng viên 13
1.2.1.2 Đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục GDĐH 16
1.2.2 Đặc điểm nguồn nhân lực trong GDĐH 17
1.2.2.1 GDĐH là lĩnh vực nguồn nhân lực có học vấn cao nhất 17
1.2.2.2 Chất lượng nguồn nhân lực GDĐH có ảnh hưởng lớn đến chất lượng đào tạo nguồn nhân lực nói chung của quốc gia 19
1.2.2.3 Các phẩm chất và kỹ năng đặc trưng của nguồn nhân lực GDĐH có chất lượng 20
1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực trong GDĐH 21
1.2.3.1 Chính sách phát triển GDĐH của quốc gia 21
1.2.3.2 Đầu tư cho giáo dục đại học 23
1.2.3.3 Cơ chế chính sách sử dụng bố trí sắp xếp nguồn nhân lực giáo dục đại học 25
1.2.4 Nội dung phát triển nguồn nhân lực trong giáo dục đại học 26
1.2.4.1 Đảm bảo số lượng nhân lực giáo dục đại học 26
1.2.4.2 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực GDĐH 27
1.2.4.3 Đảm bảo sự hợp lý trong cơ cấu nguồn nhân lực giáo dục đại học 28
1.3 Chức năng quản trị nguồn nhân lực 28
1.3.1 Chức năng thu hút nguồn nhân lực 28
1.3.2 Chức năng đạo tạo phát triển 29
1.3.3 Chức năng duy trì nguồn nhân lực 29
1.4 Kết luận chương 1 và nhiệm vụ chương 2 30
Footer Page 4 of 126
Trang 5-vii-
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG ĐNGV VÀ CÔNG TÁC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ
THUẬT – CÔNG NGHỆ CẦN THƠ 32
2.1 Một số đặc điểm của trường đại học kỹ thuật – công nghệ cần thơ ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực 32
2.1.1 Giới thiệu khái quát về Trường Đại học Kỹ Thuật – Công Nghệ Cần Thơ 32
2.1.1.1 Quá trình thành lập Trường Đại học Kỹ thuật – Công nghệ Cần Thơ 32
2.1.1.2 Sứ mệnh trường đại học Kỹ thuật – Công nghệ Cần Thơ 34
2.1.1.3 Định hướng phát triển 35
2.1.2.4 Chức năng và nhiệm vụ của trường đại học Kỹ thuật – Công nghệ Cần Thơ 38
2.1.1.5 Quyền hạn và trách nhiệm của trường Đại học Kỹ thuật – Công nghệ Cần Thơ 39
2.1.2 Các đặc điểm riêng của trường ảnh hưởng đến phát triển nguồn nhân lực của nhà trường 41
2.1.2.1 Chính sách phát triển nguồn nhân lực của trường 41
2.1.2.2 Chi phí dành cho phát triển đội ngũ cán bộ 45
2.1.2.3 Cơ chế chính sách sử dụng bố trí sắp xếp nguồn nhân lực 48
2.2 Thực trạng đội ngũ giảng viên và công tác phát triển nguồn nhân lực của trường đại học kỹ thuật – công nghệ cần thơ so với một số trường đại học 50
2.2.1 Số lượng ĐNGV 50
2.2.2 Chất lượng ĐNGV 58
2.2.3 Công tác phát triển đội ngũ giảng viên tại trường Đại học Kỹ thuật – Công nghệ Cần Thơ 66
2.2.3.1 Công tác đãm bảo số lượng giảng viên 67
2.2.3.2 Công tác bố trí, sử dụng giảng viên 70
2.2.3.3 Công tác kiểm tra, đánh giá giảng viên 71
Footer Page 5 of 126
Trang 6-viii-
2.2.3.4 Công tác đào tạo, bồi dưỡng giảng viên 73
2.2.3.5 Thực trạng về việc bố trí bộ môn giảng dạy, chế độ đãi ngộ và các chính sách tiền lương đối giảng viên của Trường 74
2.3 Đánh giá chung, mặt mạnh, mặt yếu, nguyên nhân của trường đại học kỹ thuật – công nghệ cần thơ 75
2.3.1 Đánh giá chung 75
2.3.2 Mặt mạnh 76
2.3.3 Mặt yếu 76
2.3.4 Nguyên nhân 76
2.3.4.1 Nguyên nhân những mặt mạnh 76
2.3.4.2 Nguyên nhân những mặt yếu 77
2.4 Kết luận chương 2 và nhiệm vụ chương 3 78
CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT – CÔNG NGHỆ CẦN THƠ 80
3.1 Định hướng, quan điểm về giải pháp phát triển đngv 80
3.2 Các nguyên tắc xây dựng các giải pháp 82
3.2.1 Nguyên tắc đãm bảo tính pháp lý 83
3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu chất lượng đào tạo 83
3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 83
3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi, hiệu quả 84
3.2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 85
3.3 Các giải pháp phát triển đngv của trường đại học kỹ thuật – công nghệ cần thơ 85
3.3.1 Giải pháp 1: Thực hiện công tác tuyển chọn, bổ sung giảng viên, tạo cơ chế chính sách hợp lý để thu hút giảng viên giỏi 85
3.3.1.1 Nội dung của giải pháp 85
3.3.1.2 Cách tiến hành 86
Footer Page 6 of 126
Trang 7-ix-
3.3.2 Giải pháp 2: Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ
chuyên môn, năng lực sư phạm cho ĐNGV 89
3.3.2.1 Xác định nhu cầu đào tạo bồi dưỡng 90
3.3.2.2 Xây dựng kế hoạch đào tạo bồi dưỡng 90
3.3.2.3 Xác định chương trình và các hình thức đào tạo bồi dưỡng cho ĐNGV Trường ĐH KT - CN Cần Thơ 92
3.3.2.4 Xác định nội dung, lựa chọn phương pháp đào tạo bồi dưỡng 93
3.3.2.5 Triển khai thực hiện kế hoạch công tác đào tạo bồi dưỡng 94
3.3.2.6 Về nội dung đào tạo bồi dưỡng 95
3.3.2.7 Về tài chính cho công tác đào tạo bồi dưỡng 95
3.3.2.8 Mở rộng quan hệ hợp tác trong nước và nước ngoài 96
3.3.3 Giải pháp 3: Đổi mới nâng cao chất lượng công tác sinh hoạt chuyên môn ở bộ môn 97
3.3.3.1 Mục tiêu 97
3.3.3.2 Nội dung của giải pháp 97
3.3.3.3 Cách thức tiến hành 98
3.3.4 Giải pháp 4: Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá chuyên môn nghiệp vụ của ĐNGV 99
3.3.4.1 Mục tiêu 99
3.3.4.2 Nội dung 100
3.3.4.3 Cách thức tiến hành 101
3.3.5 Giải pháp 5: Xây dựng và thực hiện chế độ chính sách, chăm lo cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho ĐNGV 104
3.3.5.1 Mục tiêu 104
3.3.5.2 Nội dung 105
3.3.5.3 Cách thức tiến hành 106
3.4 Mối quan hệ giữa các giải pháp phát triển đngv 107
3.5 Khảo nghiệm về sự cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất 108
3.6 Kết luận chương 3 111
Footer Page 7 of 126
Trang 8-x-
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 112 TÀI LIỆU TAM KHẢO 117 PHỤ LỤC 119
Footer Page 8 of 126
Trang 9-xi-
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Tiếng việt
Bộ GD & ĐT Bộ Giáo dục & Đào tạo
Phòng CT&QLSV Phòng chính trị & quản lý sinh viên
Phòng NCKH – HTQT - DA Phòng nghiên cứu khoa học - hợp tác quốc tế - dự
án Phòng KT - KĐCL Phòng Khảo thí - Kiểm định Chất lượng
Footer Page 9 of 126
Trang 10-xii-
Tiếng Anh
mại quốc tế)
ITEC
International Training and Education Center (Trung tâm Giáo Dục và Đào Tạo Quốc Tế)
phát triển chính thức)
Footer Page 10 of 126
Trang 11-xiii-
DANH SÁCH CÁC BẢNG
Bảng 1.1 Ngân sách nhà nước Việt Nam cho giáo dục giai đoạn
Bảng 1.2 Thống kê số lượng sinh viên và giảng viên của GDĐH
Việt Nam các năm học giai đoạn 2007 - 2013 26
Bảng 1.3
Thống kê số lượng giảng viên được phân loại theo trình
độ chuyên môn của GDĐH Việt Nam các năm học giai đoạn 2007 - 2013
27
Bảng 2.1
Bảng thống kê cán bộ, viên chức và giảng viên, công nhân viên của Trường ĐH KT - CN Cần Thơ tháng 10/2015
43
Bảng 2.2 Mục tiêu phát triển đội ngũ cán bộ Trường ĐH KT - CN
Bảng 2.3 Chỉ tiêu thực hiện phát triển đội ngũ cán bộ Trường ĐH
Bảng 2.4 Chi phí dành cho đội ngũ cán bộ trường ĐH KT - CN
Bảng 2.5 Tỷ lệ kinh phí phân bố cho đào tạo và nghiên cứu khoa
Bảng 2.6 Thống kê số lượng CBGV và số lượng sinh viên
Bảng 2.7 Quy mô đào tạo đại học và số giảng viên cơ hữu của
Bảng 2.8 Tổng hợp quy mô đào tạo và số lượng giảng viên cơ
Footer Page 11 of 126
Trang 12-xiv-
Bảng 2.9 Đội ngũ CBGV trường ĐH KT - CN Cần Thơ theo trình
Bảng 2.10
Số liệu so sánh về trình độ chuyên môn CBGV của trường ĐH Cần Thơ, ĐH Bách Khoa TP HCM và ĐH
KT - CN Cần Thơ năm 2015
60
Bảng 2.11 Thống kê số lượng giảng viên trường ĐH KT - CN Cần
Thơ đã được đào tạo ở nước ngoài một số năm qua 60
Bảng 2.12 Thống kê trình độ ngoại ngữ, tin học của đội ngũ
Bảng 2.13 Thống kê số lượng giảng viên trường ĐH KT - CN Cần
Bảng 2.14 Đội ngũ CBGV của trường ĐH KT - CN Cần Thơ phân
Bảng 2.15 Thống kê số lượng đề tài nghiệm thu trong các năm của
Bảng 2.17 Tổng hợp số liệu tuyển dụng giảng viên từ năm 2011
Bảng 2.18 Tổng hợp thực trạng công tác tuyển dụng giảng viên 69
Bảng 2.19 Bảng thống kê trình độ cán bộ quản lý trường ĐH KT -
Bảng 3.1 Kết quả khảo sát tính cần thiết và khả thi của các giải
Footer Page 12 of 126
Trang 13-xv-
DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình 1.1 Sơ đồ giáo dục đại học trong hệ thống giáo dục quốc dân 19 Hình 2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức của trường ĐH KT-CN Cần Thơ 49 Hình 2.2 Biểu đồ tổng thể số lượng giảng viên, cán bộ, nhân viên 50
Hình 2.3 Biểu đồ cơ cấu ĐNGV công tác tại các đơn vị của Trường
ĐH KT - CN Cần Thơ
52
Hình 3.3 Sơ đồ mối quan hệ giữa các giải pháp phát triển đội ngũ
giảng viên trường ĐH KT - CN Cần Thơ
108
Footer Page 13 of 126
Trang 14-1-
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đất nước ta đã trải qua bao thời kỳ dựng nước và xây dựng đất nước, trong bối cảnh hội nhập chung hiện nay, Đảng và Nhà nước đã coi trọng nền giáo dục mà khoa học - kỹ thuật là khâu đột phá, phát huy bản chất con người coi con người vừa
là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển Đặc biệt là công nghệ thông tin bùng
nổ và phát triển nhanh chóng như vũ bảo của nền tri thức khoa học – công nghệ ở cuối thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI, kinh tế thế giới phát triển theo xu hướng toàn cầu hóa hướng tới một nền kinh tế tri thức Các nước trên thới giới ngày càng phụ thuộc lẫn nhau, vấn đề nguồn nhân lực có chất lượng trở thành nhân tố quyết định đối với sự phát triển của mỗi quốc gia
Trong nền kinh tế trí thức hiện nay, Giáo dục & Đào tạo phải được coi là quan trọng hàng đầu bởi đây là nhân tố quan trọng để phát triển nguồn lực con người, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế thông qua ứng dụng và thúc đẩy tiến bộ công nghệ và được coi là chìa khóa của sự phát triển Đãm bảo chất lượng đào tạo gắn liền với quá trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Giáo dục & Đào tạo Phát triển nguồn nhân lực chính là yếu tố quan trọng hàng đầu đối với sự phát triển kinh tế xã hội nói chung cũng như sự phát triển của bất cứ doanh nghiệp, tổ chức nào Trong lĩnh vực Giáo dục & Đào tạo, lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực cho cả xã
hội, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực càng cần nắm giữ vai trò then chốt
Để có thể phát triển trong môi trường cạnh tranh, quá trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực ở các trường đại học nhất thiết phải có sự nghiên cứu, xây dựng các giải pháp nhằm không ngừng nâng cao chất lượng, đổi mới mạnh mẽ, sâu sắc mang lại sự hài lòng cho khách hàng và đóng góp vào sự phát triển của xã hội nói chung Phát triển nguồn nhân lực cho giáo dục đại học cần làm cho các trường đại học được tổ chức và vận hành một cách hiệu quả hơn và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của phát triển kinh tế - xã hội
Footer Page 14 of 126
Trang 15-2-
Chỉ thị 40 – CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư TW Đảng khẳng định:
“Phát triển Giáo dục & Đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện phát huy nguồn lực con người” [1], cho thấy giáo viên giữ một vai trò quyết định trong quá trình giáo dục và đặc biệt trong việc đính hướng lại giáo dục
Quyết định 711/QĐ – TTg năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ về “Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020 “ đã chỉ rõ: “Đến năm 2020, nền giáo dục nước
ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục được nâng cao một cách toàn diện, gồm: giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân, từng bước hình thành xã hội học tập [5]
Hiện nay, chất lượng Giáo dục & Đào tạo của cả nước nói chung và vùng đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có thành phố Cần Thơ và Trường ĐH KT-CN Cần Thơ nói riêng vẫn còn nhiều yếu kém, bất cập, chưa đáp ứng kịp những đòi hỏi ngày càng cao về số lượng và chất lượng nguồn nhân lực cho công cuộc đổi mới kinh tế xã hội Có nhiều nguyên nhân đưa đến những yếu kém đó là: định hướng phát triển Giáo dục & Đào tạo chưa phù hợp, công tác phát triển giáo dục còn nhiều bất cập, cơ chế và phương thức quản lý không thống nhất Đặc biệt, có nguyên nhân quan trọng đó là đội ngũ cán bộ giảng viên vừa thừa, vừa thiếu, còn nhiều yếu kém, khiếm khuyết…
Ngày 29 tháng 01 năm 2013, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định số 249/QĐ-TTg thành lập Trường ĐH KT-CN Cần Thơ là trường đại học công lập trực thuộc Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ Trường được kế thừa toàn bộ cơ sở vật chất và con người của Trung tâm Đại học Tại chức Cần Thơ Do Trung tâm Đại học Tại chức Cần Thơ trước kia là cơ sở liên kết đào tạo với các trường đại học trong nước Hiện nay, số lượng giảng viên của trường là 144 người, với số lượng
Footer Page 15 of 126