Tôi xin chân thành cám ơn Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam – chi nhánh tỉnh Trà Vinh, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH TRÀ VINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH
VIỆT NAM – CHI NHÁNH TRÀ VINH
Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH
Mã số: 60340102
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ TẤN NGHIÊM
TRÀ VINH, NĂM 2015
Trang 2-i-
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công
bố trong bất kỳ công trình nào khác
Trà Vinh, ngày … tháng … năm 2015
Đỗ Thành Lý
Trang 3-ii-
LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập và tiến hành nghiên cứu Luận văn này, tôi đã nhận được nhiều sự giúp đỡ của các cá nhân và tập thể Tôi xin có lời cám ơn chân thành nhất đến tất cả tập thể và cá nhân đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu này Trước hết, tôi xin chân thành gửi lời cám ơn tới TS Lê Tấn Nghiêm, người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình tiến hành thực hiện
đề tài này
Tôi xin chân thành cám ơn Ban Giám hiệu Trường Đại học Trà Vinh, Phòng Khoa học công nghệ và đào tạo sau đại học, các thầy cô giáo đã trực tiếp tham gia giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập
Tôi xin chân thành cám ơn Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam – chi nhánh tỉnh Trà Vinh, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh, Cục thống kê tỉnh Trà Vinh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Trà Vinh, Sở Công thương tỉnh Trà Vinh, các cá nhân và doanh nghiệp đã tạo điều kiện cho tôi trong việc thu thập số liệu và thông tin phục vụ cho
đề tài./
Trang 4-iii-
TÓM TẮT
Đề tài “Giải pháp đẩy mạnh hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Trà Vinh” được tác giả thực hiện từ tháng 07/2014 – tháng 04/2015 tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh
Trên cơ sở lý thuyết Giáo trình Ngân hàng thương mại của PGS.TS Nguyễn Văn Tiến (2009), Tín dụng ngân hàng của PGS.TS Lê Văn Tề (2013) và Tài trợ tín dụng ngân hàng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa của TS Trương Quang Thông (2010), tác giả nghiên cứu thực trạng hoạt động cho vay DNNVV của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh để đưa ra giải pháp nhằm đẩy mạnh cho vay đối với DNNVV
Tác giả lấy ý kiến khảo sát của toàn bộ DNNVV đang vay vốn và một số DNNVV có mở tài khoản nhưng không có vay vốn tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh; kết hợp với phân tích tình hình cho vay DNNVV của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh, có so sánh đối chiếu với tình hình các TCTD khác trên địa bàn
Qua nghiên cứu, tác giả rút ra được một số đánh giá như sau:
Doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm đa số trong cộng đồng doanh nghiệp của tỉnh Trà Vinh nên sẽ là tiềm năng rất lớn cho hoạt động ngân hàng, nhất là hoạt động tín dụng cho vay
Dư nợ cho vay DNNVV của Vietcombank Trà Vinh chiếm tỷ trọng thấp trong khi các TCTD khác trên địa bàn chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng dư nợ
Tác giả đã nêu ra được những hạn chế ảnh hưởng đến việc phát triển cho vay DNNVV của Vietcombank Trà Vinh Đồng thời, tác giả cũng đã đưa ra giải pháp để đẩy mạnh hoạt động cho vay DNNVV tại Vietcombank Trà Vinh, góp phần tăng trưởng quy mô dư nợ của ngân hàng này cũng như góp phần đáp ứng nhu cầu vốn của DNNVV trên địa bàn, góp phần thúc đẩy nền kinh tế địa phương phát triển./
Trang 5-iv-
MỤC LỤC
Trang tựa
Quyết định giao đề tài
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
TÓM TẮT iii
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT ix
DANH SÁCH CÁC HÌNH x
DANH SÁCH CÁC BẢNG xi
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Mục tiêu nghiên cứu 2
2.1 Mục tiêu chung 2
2.2 Mục tiêu cụ thể 2
3 Câu hỏi nghiên cứu 2
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
5 Những đóng góp của luận văn 3
6 Cấu trúc luận văn 3
7 Lược khảo tài liệu 4
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 6
1.1 Cơ sở lý thuyết về tín dụng ngân hàng 6
1.1.1 Khái niệm về tín dụng 6
1.1.2 Chức năng của tín dụng 8
1.1.2.1 Tập trung và phân phối lại vốn cho nền kinh tế 8
1.1.2.2 Tiết kiệm khối lượng tiền mặt lưu thông trong nền kinh tế 9
1.1.2.3 Phản ánh và kiểm soát các hoạt động trong nền kinh tế 9
1.1.3 Vai trò của tín dụng 10
1.1.3.1 Vai trò đối với nền kinh tế 10
Trang 6-v-
1.1.3.2 Vai trò đối với khách hàng 11
1.1.3.3 Vai trò đối với ngân hàng 11
1.1.4 Phân loại tín dụng 12
1.1.4.1 Căn cứ vào thời hạn cho vay 12
1.1.4.2 Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn 12
1.1.4.3 Căn cứ vào đối tượng đi vay 13
1.1.4.4 Căn cứ vào tài sản đảm bảo 13
1.1.4.5 Căn cứ vào xuất xứ tín dụng 14
1.1.4.6 Căn cứ phương thức hoàn trả nợ vay 14
1.1.4.7 Căn cứ vào hình thái giá trị của tín dụng 14
1.1.4.8 Tín dụng khác 15
1.1.5 Các sản phẩm tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa 15
1.1.5.1 Cho vay đầu tư phát triển 15
1.1.5.2 Cho vay vốn lưu động 15
1.1.5.3 Cho vay đồng tài trợ 15
1.1.5.4 Bao thanh toán 15
1.2 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa 16
1.2.1 Khái niệm về doanh nghiệp 16
1.2.2 Tiêu chuẩn doanh nghiệp nhỏ và vừa 17
1.2.3 Đặc điểm và vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa 18
1.2.3.1 Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa 18
1.2.3.2 Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa 19
1.3 Ý nghĩa của việc đẩy mạnh hoạt động cho vay đối với DNNVV 21
1.3.1 Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa 21
1.3.2 Đối với tổ chức tín dụng 22
1.3.3 Đối với nền kinh tế 22
1.4 Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa 23 1.4.1 Về quy mô tín dụng 23
1.4.2 Về cơ cấu dư nợ 24
Trang 7-vi-
1.4.3 Về chất lượng tín dụng 24
1.5 Các nhân tố tác động đến sự phát triển tín dụng đối với DNNVV 26
1.6 Kinh nghiệm hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại một số tỉnh, thành ở nước ta 28
1.7 Bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Trà Vinh 31
1.8 Phương pháp nghiên cứu 32
1.8.1 Phương pháp thu thập số liệu 32
1.8.2 Phương pháp xác định cỡ mẫu và chọn mẫu 32
1.8.3 Phương pháp phân tích số liệu 33
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH TRÀ VINH 34
2.1 Sơ lược tình hình kinh tế, xã hội của tỉnh Trà Vinh 34
2.2 Sơ lược quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - chi nhánh Trà Vinh 38
2.2.1 Giới thiệu sơ lược về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - chi nhánh Trà Vinh 38
2.2.2 Hoạt động kinh doanh của Vietcombank Trà Vinh giai đoạn 2010 – 2014 40
2.2.2.1 Tình hình huy động vốn 42
2.2.2.2 Tình hình dư nợ cho vay 43
2.2.2.3 Kết quả kinh doanh 44
2.3 Tình hình hoạt động của các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 46
2.3.1 Sự phát triển về số lượng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa 46
2.3.2 Thực trạng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 47 2.4 Hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa của một số ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 50
2.4.1 Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn Việt Nam – CN Trà Vinh 54
2.4.2 Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh 57
2.4.3 Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Trà Vinh 59 2.5 Hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - chi nhánh Trà Vinh 61
Trang 82.5.4 Ý kiến đánh giá của các doanh nghiệp nhỏ và vừa về việc quan hệ tín dụng
với Vietcombank Trà Vinh 66
2.6 Những hạn chế và nguyên nhân ảnh hưởng đến hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Vietcombank Trà Vinh 69
2.6.1 Những hạn chế xuất phát từ phía Vietcombank Trà Vinh 69 2.6.2 Những hạn chế xuất phát từ phía các doanh nghiệp nhỏ và vừa 71
2.6.3 Những hạn chế xuất phát từ phía cơ quan quản lý nhà nước và các tổ
chức khác 72
2.6.3.1 Ngân hàng nhà nước 72 2.6.3.2 Hạn chế và nguyên nhân từ các cơ quan ban ngành khác 73
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH TRÀ VINH 76
3.1 Quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa 76
3.2 Nhóm giải pháp từ Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Trà Vinh 77
3.2.1 Thay đổi quan điểm trong phát triển tín dụng 77 3.2.2 Xây dựng chính sách khách hàng riêng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa 77
3.2.2.1 Chính sách về tài sản đảm bảo 77 3.2.2.2 Về nguồn vốn cho vay 78 3.2.2.3 Đơn giản hóa thủ tục vay vốn và rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ 79 3.2.2.4 Chính sách về lãi suất và phí 80 3.2.2.5 Đa dạng hóa các sản phẩm tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa 80 3.2.2.6 Chính sách ưu đãi đối với các sản phẩm bán chéo 81
3.2.3 Xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp trong hoạt động tín dụng 81
Trang 9-viii-
3.2.3.1 Công tác tuyển dụng, đào tạo 81
3.2.3.2 Chính sách đãi ngộ đối với cán bộ quan hệ khách hàng 82
3.2.3.3 Nâng cao năng lực quản trị điều hành, kiểm soát rủi ro trong công tác tín dụng 83
3.2.4 Tăng cường công tác tiếp thị, quảng bá sản phẩm, thương hiệu và chăm sóc khách hàng 83
3.2.5 Phát triển mạng lưới 84
3.3 Đề xuất đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa 85
3.3.1 Chú trọng đổi mới và hiện đại hóa công nghệ để tăng năng suất lao động và chất lượng sản phẩm 85
3.3.2 Chuyên nghiệp hóa trong tổ chức hoạt bộ máy kế toán – tài chính để tạo tính minh bạch và trung thực trong các báo cáo 85
3.3.3 Tăng cường bổ sung nguồn vốn chủ sở hữu để tăng năng lực tài chính của doanh nghiệp 86
3.3.4 Tăng cường giao dịch thanh toán qua ngân hàng nhằm tăng tính minh bạch trong hoạt động tài chính của doanh nghiệp nhỏ và vừa 86
3.3.5 Tích cực tham gia các hiệp hội, tổ chức, liên doanh liên kết giữa các doanh nghiệp 86
3.3.6 Tiếp cận và sử dụng các dịch vụ tài chính hiện đại 87
3.3.7 Tuân thủ pháp luật và quy định của Nhà nước 87
3.4 Đề xuất đối với các cơ quan chức năng 88
3.4.1 Ngân hàng Nhà nước 88
3.4.2 Các cơ quan, ban ngành, tổ chức đoàn thể khác 89
KẾT LUẬN 92
TÀI LIỆU THAM KHẢO 93
PHỤ LỤC 95
Trang 10– chi nhánh Trà Vinh Vietinbank Trà Vinh : Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – chi
nhánh Trà Vinh Argibank Trà Vinh : Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam –
Chi nhánh Trà Vinh CBCNV : Cán bộ công nhân viên
NHTMCP : Ngân hàng thương mại cổ phần
doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn III
Trang 11-x-
DANH SÁCH CÁC HÌNH
Hình 2.1 Huy động vốn, dư nợ và lợi nhuận của VCB Trà Vinh từ
Trang 12-xi-
DANH SÁCH CÁC BẢNG
Bảng 2.1 Một số chỉ tiêu cơ bản về kinh tế xã hội trên địa bàn tỉnh
Trà Vinh từ năm 2011 đến 2013
34
Bảng 2.2 Huy động vốn của VCB Trà Vinh từ năm 2010 đến 2014 42 Bảng 2.3 Cơ cấu dư nợ của VCB Trà Vinh từ năm 2010 đến 2014 43 Bảng 2.4 Chất lượng tín dụng của VCB Trà Vinh từ năm 2010 đến 2014 44 Bảng 2.5 Kết quả hoạt động kinh doanh của VCB Trà Vinh từ năm
Trang 14-1-
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm gần đây, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) là loại hình doanh nghiệp chiếm đa số và chủ yếu trong nền kinh tế của nước ta Doanh nghiệp nhỏ và vừa có vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo công
ăn việc làm, cung cấp đa dạng các sản phẩm và dịch vụ, thu hút nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế của cả nước nói chung
và của tỉnh Trà Vinh nói riêng
Song song đó, nhu cầu về vốn để đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh cũng như đổi mới công nghệ, máy móc thiết bị của DNNVV ngày càng lớn nên là tiềm năng và là mục tiêu tiếp cận của các ngân hàng thương mại (NHTM) để phát triển tín dụng cũng như các dịch vụ ngân hàng Tuy nhiên mối quan hệ giữa NHTM và DNNVV vẫn chưa thực sự được thuận lợi và gắn bó nhau Các doanh nghiệp nhỏ
và vừa vẫn khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng từ các ngân hàng
Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam cũng đã có định hướng phát triển tín dụng đối với loại hình doanh nghiệp này Tuy nhiên, việc phát triển tín dụng đối với DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh (Vietcombank Trà Vinh) còn hạn chế về quy mô và chưa có sự quan tâm đúng mức trong việc phát triển tín dụng đối với nhóm khách hàng tiềm năng này, trong khi đó các doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm phần lớn trong cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Trà Vinh Do đó, việc nghiên cứu vấn đề này nhằm đưa ra những giải pháp thích hợp để phát triển hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh đối với DNNVV là cần thiết và đây cũng là lý do tác giả chọn đề tài nghiên cứu “Giải pháp đẩy mạnh hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Trà Vinh”
Trang 153 Câu hỏi nghiên cứu
Thực trạng cho vay đối với DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh như thế nào?
Những nhân yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động cho vay đối với DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Trà Vinh?
Giải pháp nào để đẩy mạnh hoạt động cho vay đối với DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - chi nhánh Trà Vinh?
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là lý luận và thực trạng cho vay đối với DNNVV tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - chi nhánh Trà Vinh
Phạm vi nghiên cứu: thu thập và xử lý dữ liệu tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - chi nhánh Trà Vinh, số liệu nghiên cứu trong giai đoạn 2010 - 2014
Thời gian thực hiện luận văn: từ tháng 07/2014 – tháng 04/2015
Trang 16-3-
5 Những đóng góp của luận văn
Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận có chọn lọc về doanh nghiệp nhỏ và vừa, trong đó có kết hợp giữa lý luận và thực tiễn để đánh giá vai trò tín dụng của các ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ đó giúp cho người đọc thấy được sự cần thiết phải mở rộng tín dụng của Vietcombank Trà Vinh
Trên cơ sở nguồn số liệu được cập nhật, luận văn đã phân tích đánh giá thực trạng hoạt động của các DNNVV và hoạt động tín dụng của Vietcombank Trà Vinh với DNNVV từ năm 2010 đến 2014, phân tích được những nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng của Vietcombank Trà Vinh đối với DNNVV Từ đó luận văn đã rút ra những kết luận, những vấn đề hạn chế và nguyên nhân trong quan hệ tín dụng giữa Vietcombank Trà Vinh với các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
Xuất phát từ những vấn đề hạn chế và nguyên nhân trên, luận văn đã đề xuất các giải pháp có thể vận dụng trong thực tiễn đối với Vietcombank Trà Vinh trong việc đẩy mạnh cho vay DNNVV Luận văn cũng đã gợi ý kiến nghị với các cơ quan quản lý Nhà nước và các tổ chức khác có thể vận dụng nhằm góp phần thiết thực hỗ trợ mở rộng và nâng cao chất lượng tín dụng của Vietcombank Trà Vinh đối với DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
6 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu thành 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Nội dung chương là hệ thống lại cơ sở lý luận về tín dụng ngân hàng và tìm hiểu về DNNVV; Hệ thống hóa các hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại
và cho thấy vai trò của tín dụng ngân hàng đối với các DNNVV; Tìm hiểu kinh nghiệm hỗ trợ DNNVV của một số tỉnh trong khu vực, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm đối với tỉnh Trà Vinh và phương pháp thực hiện đề tài dựa trên nền tảng cơ
sở lý luận đề ra
