Học phần đạo đức và PPGD đạo đức ở tiểu học (dùng cho bậc TCCN)

TR NGă HăPH MăV Nă NG KHOAăLụăLU NăCHệNHăTR... M iăquanăh ăăgi aăđ oăđ căvƠăcácăhìnhătháiăỦăth c xưăh iăkhác 2.3.1 .ăM iăquanăh ăgi aăđ oăđ căvƠăchínhătr... Ho tăđ ngăn iăti p... Nh ngă

TR NGă HăPH MăV Nă NG KHOAăLụăLU NăCHệNHăTR

Ph năth ănh t Oă CăH C

Bài 1

IăT NGăVẨăNHI MăV ăC Aă

Oă C H C MÁC - LÊNIN 1.1 oăđ căvƠăc uătrúcăc aăđ oăđ c

1.1.1 Khái ni m đ o đ c vƠ đ o đ c h c

- o đ c lƠ m t hình thái ý th c xư h i, lƠ t p h p nh ng nguyên t c, quy t c, chu n m c xư h i, nh m đi u ch nh vƠ đánh giá cách ng x c a con ng i trong quan

h v i nhau vƠ quan h v i xư h i, chúng đ c th c hi n b i ni m tin cá nhơn, b i

truy n th ng vƠ s c m nh c a d lu n xư h i

- o đ c h c lƠ m t môn khoa h c nghiên c u v đ o đ c, v nh ng quy lu t phát sinh, phát tri n, t n t i c a đ i s ng đ o đ c con ng i vƠ xư h i Nó xác l p nên

h th ng nh ng khái ni m, ph m trù, nh ng chu n m c đ o đ c c b n, lƠm c s cho

ý th c đ o đ c vƠ hƠnh vi đ o đ c c a con ng i

1.1.2 C u trúc c a đ o đ c bao g m

1.1.2.1 Ý th c đ o đ c và th c ti n đ o đ c

- Ý th c đ o đ c lƠ ý th c v h th ng nh ng quy t c, chu n m c, hƠnh vi phù

h p v i nh ng quan h đ o đ c đư vƠ đang t n t i M t khác nó còn bao trùm c

nh ng c m xúc, nh ng tình c m đ o đ c c a con ng i

- Th c ti n đ o đ c lƠ quá trình hi n th c hóa ý th c đ o đ c trong cu c s ng

Ý th c đ o đ c vƠ th c ti n đ o đ c có quan h bi n ch ng v i nhau, b sung cho nhau t o nên b n ch t đ o d c c a con ng i, c a m t ch đ xư h i, c a m t giai c p

vƠ c a m t th i đ i l ch s

1.1.2.2 Quan h đ o đ c

- H th ng nh ng quan h xác l p gi a con ng i vƠ con ng i, gi a cá nhơn vƠ

xư h i v m t đ o đ c

- Quan h đ o đ c t n t i khách quan vƠ luôn luôn bi n đ i qua các th i đ i l ch

s vƠ nó lƠ m t trong nh ng c s đ hình thƠnh nên ý th c đ o đ c

1.2 iăt ngăvƠănhi măv ăc aăđ oăđ căh căMác - Lênin

1.2.1 iăt ng

o đ c h c Mác-Lênin lƠ khoa h c v b n ch t c a đ o đ c, v các quy lu t

xu t hi n vƠ l ch s phát tri n c a đ o đ c, đ c bi t lƠ c a đ o đ c c ng s n, v ch c

n ng, đ c tr ng c a đ o đ c, v các giá tr đ o đ c trong đ i s ng xư h i

- o đ c h c Mác - Lênin v ch ra tính t t y u ngu n g c, b n ch t đ c tr ng vƠ

ch c n ng c a đ o đ c trong đ i s ng xư h i, nêu lên con đ ng hình thƠnh vƠ phát tri n c a đ o đ c ng th i nó tái t o l i đ i s ng đ o đ c d i hình th c lý lu n vƠ

đ t t i trình đ nh t đ nh

- Góp ph n hình thƠnh đ o đ c m i trong đ i s ng xư h i, nó kh ng đ nh nh ng giá tr c a đ o đ c c ng s n ch ngh a, đ ng th i phê phán, đ u tranh ch ng l i nh ng khuynh h ng tƠn d đ o đ c c , nh ng bi u hi n đ o đ c không lƠnh m nh, đi ng c

- Trên c s tri th c c b n đó, nh n th c sơu s c quan đi m, đ ng l i c a ng

ta trong vi c hình thƠnh đ o đ c m i c a con ng i XHCN

- Ph n đ u rèn luy n đ o đ c m i c a giai c p vô s n, ng n ch n vƠ xóa b nh ng

bi u hi n c a đ o đ c c

Ho tăđ ngăn iăti p

-Tìm hi u nh ng quan ni m khác nhau v ngu n g c c a đ o đ c

- Tìm hi u các quan ni m khác nhau v h nh phúc, ngh a v

Bài 2

QUANă I MăC Aă Oă CăH CăMÁC - LÊNIN

V ăNH NGăV Nă ăC B NăC Aă Oă Că 2.1 Ngu năg c,ăb năch t c aăđ oăđ c

2.1 1.ăNgu năg c

- Tơm lý h c: đ o đ c lƠ h qu c a nh ng nhơn t có b n tính tơm lý

- Sinh h c: đ o đ c lƠ s n ph m c a các nhơn t sinh h c o đ c hình thƠnh

trên c s nh ng b n n ng mƠ con ng i th a h ng t gi i đ ng v t

- Xư h i h c: đ o đ c đ c xem nh m t hi n t ng xư h i, b t ngu n t nhu c u

t n t i vƠ phát tri n c a xư h i

- Các nhƠ tri t h c tr c Mác đư tìm ngu n g c, b n ch t c a đ o đ c ho c ngay chính b n tính c a con ng i, ho c m t b n th siêu nhiên bên ngoƠi con

ng i, bên ngoƠi xư h i

Các quan đi m trên ch a đúng, không đ y đ vì ch a gi i thích đ c vì sao cùng

trong m t xư h i nh ng giai c p khác nhau l i có nh ng quan đi m đ o đ c khác nhau

- o đ c c a m t xư h i lƠ do ph ng th c s n xu t v n có c a xư h i đó, đ c

bi t lƠ ch đ kinh t c a xư h i đó quy t đ nh Bên c nh đó các nhơn t : chính tr ,

ngh thu t, khoa h c, tri t h c, tôn giáo c ng nh h ng đ n s hình thƠnh đ o đ c

- o đ c lƠ m t trong nh ng hình thái ý th c xu t hi n r t s m (c ng s n nguyên th y) Lúc đ u các quy t c, chu n m c đ o đ c m i ch t n t i d i hình thái phong t c, t p quán, thói quen trong cu c s ng Cùng v i s phát tri n c a xư h i,

nh ng phong t c, t p quán nƠy đ c hình thƠnh ngƠy cƠng rõ r t d i hình th c nh ng chu n m c hƠnh vi mƠ xư h i yêu c u đ i v i các cá nhơn T nh ng quy đ nh đó d n

d n đ c khái quát l i d i hình thái tr u t ng nh : thi n, ác, danh d ầ

2.1.2 B năch tăc aăđ oăđ c

V i tính cách lƠ s ph n ánh t n t i xư h i, đ o đ c mang b n ch t xư h i:

- N i dung c a đ o đ c lƠ do ho t đ ng th c ti n vƠ t n t i xư h i quy t đ nh

- Nh n th c xư h i đem l i các hình th c c th c a ph n ánh đ o đ c, lƠm cho

đ o đ c t n t i nh m t l nh v c đ c l p v s n xu t tinh th n c a xư h i

- S hình thƠnh, phát tri n, hoƠn thi n b n ch t xư h i c a đ o đ c đ c quy đ nh

b i trình đ phát tri n vƠ hoƠn thi n c a th c ti n vƠ nh n th c xư h i c a con ng i

- o đ c còn mang tính th i đ i, tính dơn t c vƠ tính giai c p

Engghen: “ T dân t c này sang dân t c khác, t th i đ i này sang th i đ i khác,

nh ng quan ni m v thi n và ác đã bi n đ i nhi u đ n m c chúng th ng trái ng c

h n nhau”

2.2.1 Ch căn ngăđi uăch nhăhƠnhăvi:

- Nh n m đ c nh ng quan đi m đ o đ c ti n b , hi u rõ vai trò c a đ o đ c, các ch th đ o đ c luôn h ng ho t đ ng c a mình vƠo nh ng l i ích chung Trên c

s đó mƠ h th a mưn nh ng nhu c u đ o đ c vƠ nh ng l i ích chính đáng c a mình

- Ch c n ng đi u ch nh hƠnh vi c a đ o đ c th c hi n b ng 2 hình th c ch y u:

xư h i vƠ t p th t o d lu n đ khen ng i khuy n khích cái thi n, phê phán m nh

m cái ác, b n thơn ch th đ o đ c t giác đi u ch nh hƠnh vi trên c s nh ng

chu n m c đ o đ c xư h i

2.2.2 ăCh căn ngăgiáoăd c: Nh m hình thƠnh cho con ng i nh ng quan đi m c b n

nh t, nh ng nguyên t c, quy t c, chu n m c đ o đ c c b n, đánh giá đúng đ n các

hi n t ng đ o đ c c ng nh t đánh giá nh ng suy ngh , hƠnh vi c a b n thơn mình

2.2.3 ăCh căn ngănh năth c: Nh ng quan đi m đ o đ c ti n b , khoa h c giúp con

ng i nh n th c đánh giá đúng đ n các quá trình v n đ ng, phát tri n đ o đ c, nh đó con ng i phơn bi t cái đúng, cái sai, cái x u, cái t t nh h ng m t cách đúng

đ n hƠnh vi c a mình trong th c ti n

K t lu n: o đ c có vai trò r t l n trong đ i s ng xã h i, trong đ i s ng c a con ng i, đ o đ c là v n d th ng xuyên đ c đ t ra và gi i quy t nh m b o đ m

2.3 M iăquanăh ăăgi aăđ oăđ căvƠăcácăhìnhătháiăỦăth c xưăh iăkhác

2.3.1 ăM iăquanăh ăgi aăđ oăđ căvƠăchínhătr

Trong xư h i có giai c p, các giai c p th ng tr truy n bá t t ng chính tr c a giai c p mình d i hình th c nh ng quy t c, chu n m c chung c a toƠn xư h i nh m

b o v s th ng tr v chính tr c a giai c p y o đ c trong nh ng xư h i có giai

c p bao gi c ng ch a đ ng n i dung chính tr vƠ ph c v chính tr

2.3.2 ăM iăquanăh ăgi aăđ oăđ căvƠăphápălu t

- Gi ng nhau: u lƠ t ng h p nh ng quy t c, chu n m c hƠnh vi phù h p v i

nh ng yêu c u c a m i xư h i vƠ đ u có tác d ng đi u ch nh hƠnh vi con ng i

- Khác nhau:

+ Các quy t c, chu n m c c a pháp lu t th ng mang tính ph c p, lƠ nh ng tiêu chu n t i thi u đ m i công dơn bình th ng đ u có th th c hi n d dƠng Th c hi n pháp lu t đ c b o đ m b ng s tr ng ph t c a NhƠ n c vƠ nhi u khi không c n hi u

c n k ý ngh a c a nó v n có th th c hi n m t cách máy móc

+ Các quy t c, chu n m c đ o đ c bao gi c ng lƠ tiêu chu n cao c a xư h i,

mu n th c hi n nó c n đ t đ n m t trình đ nh n th c nh t đ nh vƠ đòi h i nhi u c

g ng Th c hi n đ o đ c đ c đ m b o b ng l ng tơm vƠ s phê phán c a d lu n xư

h i, vi c th c hi n c n ph i t giác, hi u c n k vi c mình lƠm, có thái đ trách nhi m

tr c s ph n ng i khác vƠ xư h i

2.3.3 M iăquanăh ăgi aăđ oăđ căvƠătônăgiáo

- o đ c vƠ tôn giáo đ u h ng con ng i đ n cái thi n

- Nh ng lý t ng đ o đ c ti n b đ u mơu thu n v i lý t ng c a tôn giáo:

+ Lý t ng c a b t c tôn giáo nƠo c ng đ u đ t trên c s kh c t cu c s ng

hi n th c trên tr n gain vƠ h ng vƠo th gi i h o Tôn giáo khuyên con ng i con

ng i h ng t i cái thi n, tránh cái ác nh ng cái thi n ch lƠ ý chí c a đ ng t i cao

Không đ cao con ng i v i t t c nh ng giá tr đích th c c a nó

+ o đ c chơn chính lƠ s h ng t i con ng i, nó t o đi u ki n vƠ khuy n khích con ng i nơng cao tính tích c c sáng t o c a h o đ c lƠ s th a nh n h nh phúc đích th c trong cu c s ng, nó góp ph n xơy d ng quy n l c c a con ng i tr c

t nhiên, trong xư h i, nơng cao ph m giá con ng i

2.3.4 ăM iăquanăh ăgi aăđ oăđ căvƠăkhoa h c

- Khoa h c lƠ h th ng tri th c v th gi i Phán đoán khoa h c kh ng đ nh chơn

lý hay sai l m

- o đ c đòi h i con ng i s ng phù h p v i quy lu t c a s ti n b xư h i

B n thơn đ o đ c c ng ch a đ ng chơn lý khoa h c

- o đ c vƠ khoa h c có m i quan h bi n ch ng:

+ Tri th c khoa h c giúp cho các ch th đ o đ c nh n th c, l a ch n, đánh giá đúng đ n các giá tr vƠ tìm đ c các bi n pháp h p lý trong đ i s ng đ o d c Khoa

h c lƠ đi u ki n c a đ o đ c, chơn lý lƠ c s c a cái thi n

+ o đ c có vai trò tích c c thúc đ y các quá trình tìm t i các chơn lý khoa h c

2.4 M tăs ăph mătrùăc ăb năc aăđ oăđ căh c

nh ng ham mu n, nh ng khát v ng, nh ng nhu c u c a con ng i lƠ nguyên nhơn gơy

ra n i b t h nh vƠ đau kh h khuyên con ng i hưy s ng theo l i “kh c k ”, “c m

d c”, “vô v ”

- Tôn giáo: h nh phúc không t n t i tr n th mƠ ch có trên thiên gi i

Nh ng nhƠ t t ng c a các tr ng phái duy tơm hay duy v t siêu hình đ u quan

ni m v h nh phúc có tính ch t thu n túy vƠ đ i l p hoƠn toƠn v i m i đau kh

- Quan đi m c a đ o đ c h c Mác - Lênin:

+ H nh phúc lƠ xúc c m sâu s c, lơu b n v giá tr cu c s ng, v ph m giá con

ng i vƠ v ý ngh a cu c đ i

+ H nh phúc lƠ đ u tranh tích c c c a con ng i vì l i ích xư h i Chính con

ng i sáng t o nên h nh phúc c a mình ó lƠ quá trình đ u tranh kiên trì, v t qua nhi u khó kh n gian kh đ đ t đ n h nh phúc, con ng i ch ng nh ng ph i v t

qua khó kh n mƠ còn ph i ch p nh n c n i đau kh vƠ ph i v t qua n i đau kh đó

+ H nh phúc chân chính c a m i cá nhơn không th tách r i h nh phúc c a toƠn

xư h i, nh ng xư h i ph i t o đi u ki n cho m i cá nhơn ph n đ u đ t đ c h nh phúc

2.4 2.ăNgh aăv

2.4.2.1 Các quan ni m khác nhau v ph m trù ngh a v :

- êmôcrit (ng i đ u tiên đ a ph m trù ngh a v vƠo đ o đ c h c): ý th c ngh a

v lƠ đ ng c sơu kín bên trong c a con ng i

- Tôn giáo: ngh a v lƠ ý th c trách nhi m tr c Th ng đ , ngh a v con ng i

lƠ hy sinh m i nguy n v ng, nhu c u c a b n thơn đ ph ng s thánh th n v i hy v ng

đ c h ng h nh phúc th gi i bên kia

- o đ c h c t s n hi n đ i đư gi i thích ý th c ngh a v nh cái gì hoƠn toƠn

có tính ch t ch quan, không có n i dung khách quan vƠ d n đ n ph nh n b n thơn khái ni m ngh a v đ o đ c

- Ngh a v lƠ ý th c trách nhi m c a con ng i tr c l i ích chung c a xư h i (giai c p, dơn t c) vƠ ng i khác, lƠ ý th c c n ph i lƠm vƠ mong mu n lƠm vì l i ích chung c a xư h i

- Th c hi n ngh a v đ o đ c ph i t giác vì cái thi n vƠ t do

 Giáo d c ý th c ngh a v đ o đ c có ý ngh a quan tr ng đ i v i s hình thƠnh đ o

đ c cá nhơn Ý th c ngh a v đ o đ c m i cá nhơn lƠ k t qu c a vi c g n k t gi a giáo d c lý thuy t v i th c ti n đ i s ng Nó c ng không th đ c hình thƠnh m t cách

ng u nhiên, nh t th i, mƠ ph i tr i qua nh ng ho t đ ng tích c c, lơu dƠi c a cá nhơn

2.4.3 L ngătơm

- Platôn: l ng tơm lƠ s mách b o c a Th ng đ t n t i v nh vi n

- Kant : l ng tơm lƠ s thao th c c a tinh th n, nó g n li n v i con ng i nh

b m sinh

- Hêghen: l ng tơm lƠ s n ph m c a tinh th n khách quan Theo ông, có chân lý

c a l ng tơm vƠ hình th c bi u hi n c a l ng tơm Chân lý c a l ng tơm ph thu c vƠo đ o đ c c a m i xư h i Còn hình th c c a nó ph thu c vƠo các cá nhơn Chân

lý c a l ng tơm vƠ hình th c bi u hi n c a nó có th n kh p ho c mơu thu n v i

nhau

- L ng tơm lƠ c m giác hay ý th c trách nhi m đ o đ c c a con ng i đ i v i hƠnh vi c a mình trong quan h v i ng i khác, v i xư h i, ý th c trách nhi m v i s

ph n c a nh ng ng i khác, v i s ph n c a dơn t c vƠ nhơn lo i L ng tơm c ng lƠ

s phơn x các ho t đ ng c a mình

- Ngu n g c c a l ng tơm lƠ s nh n th c ngh a v đ o đ c c a mình

- S hình thƠnh c a l ng tơm lƠ m t quá trình phát tri n lơu dƠi t th p đ n cao trong quá trình ho t đ ng s n xu t vƠ ho t đ ng xư h i

- L ng tơm bi u hi n 2 tr ng thái: kh ng đ nh (thanh th n) ho c ph đ nh (c n

r t) L ng tơm xu t hi n trong su t toƠn b hƠnh vi đ o đ c t lúc d đ nh đ n lúc

k t thúc Nó có vai trò đi u ch nh vƠ nơng cao tính tích c c c a con ng i

2.4.4 Thi năvƠăác

Th ng xem tính thi n, ác c a con ng i lƠ b n ch t v n không thay đ i

- Quan ni m thi n - ác không ph i lƠ s n ph m c a tr u t ng thu n túy, nó lƠ k t

qu ph n ánh nh ng đi u ki n kinh t , xư h i c a m t th i đ i vƠ ph thu c vƠo v trí giai c p nh t đ nh Không có quan ni m thi n - ác nƠo lƠ v nh vi n đ i v i loƠi ng i

ho c đúng cho nhi u th i đ i

- Thi n: lƠ cái t t đ p, lƠ l i ích con ng i phù h p v i tiêu chu n c a s ti n b

xư h i Thi n lƠ gi i phóng con ng i kh i ch đ ng i bóc l t ng i Trong xư h i

đó, con ng i có nh ng đi u ki n kinh t , xư h i đ phát huy m i n ng l c, trí tu c ng

hi n cho xư h i vƠ mang l i h nh phúc cho mình Trong xư h i đó, m i giá tr c a con

ng i đ c đ cao, ph m giá con ng i đ c trơn tr ng, quan h gi a ng i vƠ ng i

lƠ tình đ ng chí, lƠ s ch m sóc l n nhau “mình vì m i ng i, m i ng i vì mình” Cái

thi n b n thơn nó ph i lƠ s sáng t o, ph i ch a đ ng cái chơn lý Cái thi n n m trong

t t ng, ý th c vƠ trong hƠnh đ ng th c ti n

- Ác lƠ s đi ng c l i nh ng giá tr nhơn đ o cao quý trong xư h i

Tuy nhiên cái ác không ph i lƠ cái đ i l p, tuy t đ i v i cái thi n Thi n - Ác có th

chuy n hóa cho nhau tùy theo tình hình kinh t , xư h i, tùy theo quan đi m giai c p

Ho tăđ ngăn iăti p

Bài 3

M TăS ăNGUYểNăT CăVẨăCHU NăM Că Oă C

C NGăS NăCH ăNGH A

3.1 Nh ngănguyênăt căvƠăchu năm căc aăđ oăđ căc ngăs n ch ăngh a

3.1 1.ăLòngătrungăthƠnhăv iălỦăt ngăc ngăs n

- Lý t ng lƠ m c đích cu c s ng, lƠ c m c a con ng i, lƠ l s ng đ i

- Lý t ng C ng s n lƠ c m xơy d ng m t xư h i t t đ p không có ng i bóc

l t ng i, con ng i đ c bình đ ng vƠ lƠm ch cu c s ng c a mình

- Lý t ng lƠ bi u hi n c th c a nhơn sinh quan, đ c hình thƠnh trên c s th

gi i quan Lý t ng mang tính giai c p

- Lý t ng lƠ đ ng l c tinh th n, tình c m m nh m nh t đ h ng d n con

- Th c hi n v i tinh th n t giác, tinh th n trách nhi m cao m i nhi m v đ c

giao, không th a mưn v i k t qu đ t đ c

- Kiên quy t đ u tranh ch ng m i ho t đ ng phá ho i thƠnh qu c a cách m ng

B o v s trong sáng c a ch ngh a Mác - Lênin Kiên quy t b o v nh ng cái t t, cái

đ p u tranh kiên trì ch ng nh ng cái tiêu c c trong xư h i, ch ng m i hƠnh đ ng

ph n tuyên truy n, m i s xuyên t c c a đ ch

- Th c hi n đ y đ vƠ v n đ ng gia đình, ng i quen bi t th c hi n t giác, đ y

đ các chính sách, pháp lu t c a NhƠ n c

- Th ng xuyên h c t p vƠ rèn luy n đ không ng ng nơng cao trình đ hi u bi t

v ch ngh a Mác-Lênin, đ ng l i cách m ng c a ng, trình đ v n hóa nghi p v ,

nơng cao ph m ch t đ o đ c cách m ng

3.1 2.ăLòngăyêuăn c

3.1.2.1 Khái ni m (xét góc đ đ o đ c)

Lòng yêu n c lƠ m t tình c m đ o đ c cao th ng, bi u hi n t p trung xu

h ng c a m i ng i mong mu n đóng góp tƠi n ng, trí tu c a b n thơn, ph c v cho

l i ích c a T Qu c vƠ nhơn dơn Lòng yêu n c lƠ n n t ng chơn chính, sơu s c cho t t c nh ng tình c m đ p đ khác c a con ng i (tình b n, tình đ ng chí, tình yêu)

- Tình yêu đ i v i ông bƠ, cha m , v i ng i thơn, v i b n bè đ ng chí, lòng tôn

tr ng vƠ quý m n nhơn dơn lao đ ng

- Lòng c m thù sơu s c b n ph n đ ng bán n c vƠ c p n c Tinh th n h ng hái d ng c m chi n đ u b o v đ c l p, t do c a T Qu c K t h p đ c l p dơn t c

v i CNXH K t h p ch ngh a yêu n c v i ch ngh a Mác - Lênin

- Tinh th n vƠ thái đ lao đ ng quên mình góp ph n xơy d ng T Qu c ngƠy cƠng

giƠu m nh Ti p nh n nh ng t t ng tiên ti n c a th i đ i v n minh

3.1.3 Tin hăth nănhơnăđ o

3.1.3.1 Khái ni m:

Tinh th n nhơn đ o lƠ s th hi n tình th ng yêu sơu s c c a con ng i đ i v i con ng i, s kính tr ng đ i v i nh ng ph m giá con ng i vƠ s t n t y ph c v l i ích con ng i lƠm cho nh ng lý t ng cao đ p nh t c a h vì t do, h nh phúc tr

thƠnh hi n th c trong đ i s ng

3.1.3.2 Bi u hi n

- Lòng c m thù đ i v i cái ác

- Gi i phóng ng i lao đ ng kh i ch đ bóc l t, gi i phóng các dơn t c b áp

b c

- Kiên quy t lên án vƠ tr ng tr nh ng k gơy t i ác xơm ph m đ n nh ng giá tr

v t ch t vƠ tinh th n c a nhơn lo i

- Con ng i ph i không ng ng h c t p đ nơng cao giác ng XHCN, ph i rèn luy n mình trong th c ti n đ u tranh cách m ng nh m c i t o xư h i c , xơy d ng m t

xư h i XHCN tr ng l ph i, giƠu tình th ng

3.1 4.ăụăth călƠmăch ăt păth

3.1.4.1 Khái ni m: LƠ ý th c t giác hi u rõ mình lƠ m t thƠnh viên, lƠ ng i ch t p

th c a xư h i

3.1.4.2 Bi u hi n:

- T giác coi công vi c c a t p th , c a xư h i lƠ công vi c thi t thơn c a mình, luôn luôn xem xét gi i quy t m i công vi c v i thái đ c a ng i lƠm ch vƠ luôn k t

h p s ph n đ u cho l i ích riêng có s hƠi hòa, h p lý v i nh ng l i ích chung

- Tôn tr ng t ch c vƠ t giác ch p hƠnh k lu t, hoƠn thƠnh t t nhi m v đ c

Lao đ ng lƠ đi u thi n có giá tr cao nh t Lao đ ng v a lƠ ngh a v , v a lƠ quy n

l i, v a lƠ ph ng ti n sinh s ng, v a lƠ m c đích cu i cùng vƠ cao nh t c a cu c

s ng Lao đ ng lƠ ho t đ ng có ích đem l i c a c i v t ch t vƠ tinh th n ngƠy càng

phong phú cho xư h i

3.1.5.2 Bi u hi n:

- Lao đ ng t nguy n, t giác, nhi t tình, không tính toán cá nhân, suy bì t n nh

v i ng i khác Lao đ ng v i ý th c t p th , tinh th n đoƠn k t t ng tr

- Quan tơm th ng xuyên đ n n ng su t lao đ ng, tôn tr ng k lu t lao đ ng

- Quý tr ng vƠ gi gìn s n ph m lao đ ng, tƠi s n XHCN

3.2 Nh ngănguyênăt căđ oăđ cătrongăquanăh ătìnhăb n,ătìnhăyêu, hôn nhân và gia đình

3.2.1 Tìnhăb n

Tình b n lƠ tình c m gi a nh ng con ng i trong t p th d a trên m t quan h hoƠn toƠn t nguy n vƠ bình đ ng Tình b n có th n y sinh m i l a tu i ngay c khi có s chênh l ch v tu i tác

3.2.1.2 Bi u hi n c a tình b n chân chính:

- S trung th c, ni m tin c y l n nhau

- L i s ng v tha, không ích k , luôn quan tơm đ n b n

- Th ng xuyên đ u tranh v i nh ng sai l m c a b n

3.2.2 Tình yêu

3.2.2.1 Khái ni m: Tình yêu nam n lƠ s rung c m sơu s c nh t c a s th ng nh t v

nhi u m t: m t t nhiên vƠ m t xư h i; c th vƠ tinh th n; th m m vƠ đ o đ c nh ng

+ Không có s tính toƠn kinh t

+ Hai bên nh n th c ngh a v trong vi c xơy d ng gia đình vƠ nuôi d y con cái

3.2.3.2.ăGiaăđình

- Gia đình lƠ t ch c xư h i, lƠ m t t bƠo xư h i có ch c n ng xư h i lƠ s n sinh

vƠ b i d ng nh ng th h k ti p nhau phù h p v i nhu c u xư h i

- o đ c trong gia đình:

+ Quan h v ch ng d a trên c s tình yêu, s tôn tr ng l n nhau vƠ trách nhi m

tr c con cái, xư h i Ng i v vƠ ng i ch ng ph i luôn luôn nơng cao không ng ng

ý th c ngh a v , tinh th n trách nhi m, s ch m sóc vƠ th ng yêu l n nhau

+ Quan h gi a cha m vƠ con cái lƠ quan h tình c m vƠ ngh a v

+ Quan h gi a anh ch em ph i bình đ ng, th ng yêu

3.3 Ph măch tăđ oăđ căc ăb năc aăconăng iătrongăcu căs ngăhƠngăngƠy

H c sinh t nghiên c u d a trên nh ng g i ý sau:

4.1.1.ăV ătríăc aăng iăgiáoăviênăti uăh cătrongănhƠătr ng

- Ng i giáo viên ti u h c có vai trò quan tr ng trong vi c th c hi n đ ng l i

giáo d c c a NhƠ n c

- Có vai trò quy t đ nh trong vi c b o đ m ch t l ng vƠ hi u qu c a giáo d c

- Ch u trách nhi m v toƠn b k ho ch d y h c vƠ t ch c h ng d n quá trình

phát tri n c a tr b ng ph ng th c nhƠ tr ng

4.1.2 T măquanătr ngăc aăph măch tăđ oăđ căc aăng iăgiáoăviên

- o đ c lƠ cái g c c a m t con ng i

- Xu t phát t m c đích đƠo t o c a nhƠ tr ng XHCN lƠ đƠo t o th h tr k t c

s nghi p cách m ng c a th h tr c vƠ xơy d ng đ t n c Vi t Nam giƠu m nh

- Do đ i t ng, k t qu lao đ ng c a ngh s ph m lƠ con ng i, đ c bi t lƠ l a

tu i ti u h c, l a tu i t m m non lên, b t đ u có trách nhi m h c t p

Ph m ch t đ o đ c c a ng i giáo viên ti u h c lƠ đ ng l c c b n, ch y u thúc

đ y, c v ng i giáo viên lƠm tròn nhi m v c a mình, v a lƠ y u t có tác d ng giáo

d c đ i v i h c sinh không gì có th thay th đ c

Ôxinsiki: “Ph m ch t đ o đ c c a ng i giáo viên nh tia sáng m t tr i chi u r i vào

tâm h n tr không gì có th thay th đ c”

4.2 ăNh ngăph măch tăđ oăđ c c ăb n c aăng iăgiáoăviênăti uăh c

4.2 1.ă Cóă lòngă y uă n că XHCN, tinh th nă qu că t ă trongă sáng,ă ni mă tină vƠoă s ă

th ngăl iăc aăCNXH,ătinăvƠoăs ălưnhăđ oăc aă CSVN

- Tinh th n tích c c, ý chí quy t tơm th c hi n m i ch tr ng, chính sách, pháp

lu t c a NhƠ n c, tuyên truy n ng i khác cùng th c hi n

- Tinh th n trách nhi m, ý th c v t khó đ hoƠn thƠnh nhi m v giáo d c th h

tr

ơy lƠ y u t ch y u thúc đ y ng i giáo viên lƠm tròn nhi m v

4.2 2.ăYêuăngh ,ăyêuătr ,ătônătr ngătr ,ăs năsƠngăc ngăhi năs căl căvƠătríătu ăchoăs ă nghi păgiáoăd c

Th hi n:

- Lòng yêu tr sơu s c, mong mu n đ c lƠm vi c v i tr , vui s ng khi th y tr

đ c phát tri n tôn tr ng tr , coi tr ng cá tính vƠ tính đ c l p c a tr

- Lòng yêu ngh tha thi t, s n sƠng c ng hi n c s c l c vƠ trí tu cho s nghi p

giáo d c th h tr

- Có s hi u bi t v đ c đi m tơm sinh lý c a h c sinh, có kh n ng đoán nh n

tơm tr ng c a tr đ hòa mình v i tr

- Luôn luôn trau d i n ng l c s ph m đ lƠm tròn nhi m v

Nhà giáo d c h c Tônxtôi: N u ng i giáo viên ch yêu công vi c thì anh ta s là

ng i th y giáo làm đ c vi c

N u anh ta ch có lòng th ng yêu h c sinh thì anh ta khá h n nhi u ng i th y

giáo đ c nhi u sách Nh ng không yêu ngh thì s không yêu tr

4.2 3.ăBi tănêuăg ngăt tăv ăđ oăđ căchoăh căsinh

- Tr c h t vƠ ch y u lƠ d a vƠo 5 đi u Bác H d y thi u nhi Giáo viên ph i

lƠm đúng thì hi u qu giáo d c m i cao

- Bên c nh đó, ng i giáo viên c n rèn luy n nh ng đ c tính không th thi u

đ c nh : đi m t nh, ôn hòa, kiên nh n, t m , chu đáo, vui v , l c quan

Ph m ch t nƠy v a lƠ yêu c u đ i v i giáo viên ti u h c, v a lƠ n i dung đ o đ c

đ ng i giáo viên giáo d c h c sinh - “M i th y cô giáo là t m g ng cho h c sinh

noi theo”

4.2 4.ăCóătinhăth nătráchănhi măchung,ăđoƠnăk tăxơyăd ngăvƠălƠmăch ănhƠătr ng

- ơy lƠ trách nhi m, lƠ tình c m c a m i ng i giáo viên trong t p th s ph m nhà tr ng

- Tinh th n lƠm ch ch m lo vi c chung c a nhƠ tr ng lƠ m t m t quan tr ng

trong t m g ng đ o đ c c a ng i giáo viên đ i v i h c sinh

- Bi u hi n:

+ HoƠn thƠnh t t nhi m v đ c giao

+ H ng hái tích c c góp ph n gánh vác vi c chung c a nhƠ tr ng, thôn xóm, ph

ph ng, xư h i trên tinh th n lƠm ch t p th XHCN

4.2 5.ăKhiêmăt n,ăkiênătrìăv tăkhóăkh năđ ăh căt păb iăd ngăv nălênălƠmăt tă nhi măv ăc aăng iăgiáoăviênăti uăh c

- Công tác giáo d c ti u h c lƠ m t công tác quan tr ng, khó vƠ ph c t p Giáo

viên c n có trình đ nghi p v , v n hóa ngƠy cƠng cao vƠ thu n th c

- T m g ng ham h c, c u ti n b c a th y lƠ bi n pháp có hi u l c cao đ giáo

d c đ c tính ham h c cho h c sinh

- H c t p còn lƠ yêu c u c a th i đ i, h c su t đ i H c trong sách báo, đ ng nghi p, m i lúc, m i n i

K t lu n: 5 ph m ch t đ o đ c c a ng i giáo viên ti u h c lƠ m t th th ng nh t

không th thi u vƠ không tách r i Trong đó, ph m ch t (1, 2) lƠ y u t quan tr ng

nh t, có tác d ng chi ph i vƠ t o đi u ki n đ tu d ng rèn luy n các ph m ch t khác

4.3 ăPh ngă phápătuăd ng,ărènăluy năph mă ch tăđ oăđ căc aăng iăgiáoăviênă

ti uăh c

H c sinh t h c nghiên c u d a trên nh ng g i ý sau:

- H ng say ho t đ ng th c ti n giáo d c, th c ti n xư h i (ph ng pháp t t nh t)

- T phê bình vƠ nh n xét mình, khiêm t n l ng nghe ý ki n nh n xét c a đ ng

nghi p, c a ng i khác

- B sung vƠ nơng cao hi u bi t v nh ng giá tr đ o đ c c ng s n, đ o đ c c a

ng i giáo viên xã h i ch ngh a b ng cách đ c nh ng sách nói v đ o đ c m i, đ o

V ăTRệ,ăM CăTIểUăVẨă Că I MăC A

MỌNă Oă Că ăTI UăH C

5.1.ăV ătrí,ăm c tiêu môn oăđ că ăti uăh c

5.1 1.ăV ătrí

- Môn o đ c có kh n ng giáo d c đ o đ c cho h c sinh ti u h c m t cách có

h th ng theo m t ch ng trình khá ch t ch , giúp cho các em hình thƠnh đ c ý th c

đ o đ c (tri th c vƠ ni m tin đ o đ c) m c đ s gi n, đ nh h ng cho h c sinh rèn

luy n m t cách t giác nh ng hƠnh vi vƠ thói quen hƠnh vi đ o đ c t ng ng

- nh h ng cho các môn h c v n i dung giáo d c đ o đ c cho h c sinh ti u

h c có th tích h p qua các môn h c nƠy

- nh h ng cho h c sinh ti u h c rèn luy n hƠnh vi vƠ thói quen hƠnh vi đ o

đ c

- Giúp h c sinh ti u h c có c s c n thi t đ h c môn GDCD THCS

5.1 2.ăM cătiêu

- Giúp h c sinh hi u bi t ban đ u v m t s chu n m c hƠnh vi đ o đ c vƠ pháp

lu t c b n, phù h p v i l a tu i trong m i quan h gi a các em v i b n thơn, v i gia đình, nhƠ tr ng, v i c ng đ ng, xư h i, môi tr ng t nhiên vƠ ý ngh a c a vi c th c

hi n theo các chu n m c đó

- T ng b c hình thƠnh k n ng s ng c b n cho h c sinh (giao ti p, nh n xét,

đánh giá hành vi c a b n thân và nh ng ng i xung quanh theo chu n m c đã h c; k

n ng l a ch n và th c hi n các hành vi ng x phù h p chu n m c trong các m i

quan h và tình hu ng đ n gi n, c th c a cu c s ng; bi t nh c nh b n bè cùng th c

hi n…)

- T ng b c hình thƠnh thái đ t tr ng, t tin vƠo kh n ng c a b n thơn, có trách nhi m v i hƠnh đ ng c a mình; yêu th ng, tôn tr ng con ng i; mong mu n đem l i ni m vui, h nh phúc cho con ng i; yêu cái thi n, cái đúng, cái t t; không

đ ng tình v i cái ác, cái sai, cái x u

5.2 ă căđi mămônă oăđ că ăti uăh c

- Ch ng trình môn o đ c g m m t h th ng các chu n m c hƠnh vi đ o đ c

vƠ pháp lu t c b n nh t, phù h p v i l a tu i h c sinh ti u h c trong các m i quan h

c a các em v i b n thơn, gia đình, nhƠ tr ng, c ng đ ng xư h i vƠ môi tr ng t

nhiên

- Các chu n m c hƠnh vi đ o đ c vƠ pháp lu t trong ch ng trình th hi n nh ng giá tr t t đ p c a dơn t c Vi t Nam trong s hòa nh p v i tinh hoa v n hóa c a nhơn

lo i, th hi n s th ng nh t gi a tính truy n th ng v i tính hi n đ i, nh m giáo d c cho

h c sinh ý th c t tr ng, t tin, có ý chí v n lên, yêu th ng, tôn tr ng con ng i, yêu n c, yêu CNXH, gi gìn b n s c dơn t c, tôn tr ng các dơn t c khác trong chung

s ng hòa bình vƠ cùng phát tri n

- Ch ng trình đ c xơy d ng d a trên nguyên t c phát tri n t th p đ n cao v

nh n th c vƠ t d ng đ o đ c c a h c sinh trong quá trình h c t p tr ng ph thông C th lƠ: các chu n m c hƠnh vi c b n h c sinh đ c h c ti u h c s đ c phát tri n thƠnh các ph m ch t, b n ph n đ o đ c ( THCS) vƠ các nguyên t c, ph m

trù đ o đ c ( THPT)

- Ch ng trình đ c c u trúc đ ng tơm vƠ các m i quan h gi a các l p, đ ng

th i đ c phơn chia thƠnh hai giai đo n cho phù h p v i đ c đi m tơm sinh lí l a tu i

c a h c sinh theo t ng nhóm l p:

+ Giai đo n th nh t (l p 1, 2 vƠ 3): ch y u giáo d c các hƠnh vi ng x có tính luân lý trong giao ti p gia đình vƠ nhƠ tr ng N i dung d y h c đ c th hi n trên

kênh hình vƠ kênh ch , ngôn ng di n đ t rõ rƠng, d hi u

+ Giai đo n th hai (l p 4, 5): n i dung các chu n m c đ c m r ng v ph m vi (quê h ng, đ t n c, nhơn lo i), t ng c ng giáo d c cho h c sinh ý th c, hƠnh vi c a

ng i công dơn, các giá tr qu c t (hòa bình, h u ngh , h p tác v i các dơn t c, các

qu c gia trên th gi i; hi u bi t v Liên h p qu c, b o v môi tr ng, phòng ch ng ma túy, phòng ch ng HIV/AIDS), các ph m ch t đ o đ c đ c tr ng c a ng i lao đ ng

m i (c n cù, n ng đ ng, sáng t o, bi t h p tác, ham h c h i, có ý chí v n lênầ) phù

h p v i l a tu i

Tính đ ng tâm đ c th hi n ch m t s lo i chu n m c hành vi đ o đ c đ c

l p đi l p l i nhi u l n t l p d i lên l p trên nh ng lên l p trên thì yêu c u c a các

chu n m c hành vi đ c nâng lên cao h n, t ng h p h n, khái quát h n

Ch ng trình ph i c u trúc đ ng tâm vì: Do n ng l c nh n th c và kinh nghi m

s ng còn trình đ th p, h c sinh ch a th n m ngay đ c nh ng khái ni m đ o đ c

m t cách đ y đ , tr n v n v i b n ch t v n có c a nó, mà m i có kh n ng n m d n

d n nh ng d u hi u khái ni m và nh ng d u hi u khái ni m đó d n d n đ c khái quát m c đ nh t đ nh t l p này sang l p khác Cu i cùng h c sinh hình thành

đ c nh ng khái quát s đ ng đ u tiên v chu n m c hành vi đ o đ c

C u trúc đ ng tâm có ý ngh a? Khi d y các l p trên m t lo i chu n m c hành vi

đ o đ c nào đó, c n t n d ng nh ng đi u đã h c t các l p d i và ng c l i, khi d y

lo i chu n m c đó các l p d i thì c n chu n b cho h c sinh có kh n ng ti p thu

ti p t c lo i chu n m c đó các l p trên Tránh tình tr ng d y l p nào bi t l p y

- Ch ng trình dƠnh ph n m m kho ng 6% s ti t/n m/l p đ các tr ng gi i

quy t nh ng v n đ đ o đ c c n quan tơm đ a ph ng

Ho tăđ ngăn iăti p

- m b o cho h c sinh n m đ c nh ng hƠnh vi ng x trong các quan h

- m b o tính truy n th ng vƠ tính hi n đ i, tính dơn t c vƠ tính nhơn lo i trong

hƠnh vi ng x

- m b o tính c th vƠ v a s c c a các chu n m c hƠnh vi

- m b o tính đ ng tơm c a các chu n m c hƠnh vi gi a các l p d i vƠ các l p

trên

6.1 2.ăCh ngătrình

- M i l p có 14 bƠi đ c d y trong c 1 n m h c

- M i bƠi d y 2 ti t, th i gian 30 ậ 40 phut/ti t

- th c hi n ch ng trình đ o đ c ti u h c d a vƠo SGK cho h c sinh vƠ

giáo viên

6.2 M tăs ăch ăđ ,ălo iăbƠi trongăch ngătrìnhămônă oăđ că ăti uăh c

6.2 1.ăL pă1ă(1 ti t/tu n x 35 tu n = 35 ti t)

6.2.1.1 Quan h v i b n thân

- Ph n kh i, t hƠo đư tr thƠnh h c sinh l p 1

- Bi t gi gìn v sinh thơn th vƠ n m c; gi gìn sách v , đ dùng h c t p

6.2.1.2 Quan h v i gia đinh

- Yêu quý nh ng ng i thơn trong gia đình

- L phép, vơng l i ng i trên; nh ng nh n em nh

6.2.1.3 Quan h v i nhà tr ng

- Yêu quý th y giáo, cô giáo, b n bè, tr ng l p

- L phép, vơng l i th y giáo, cô giáo, đoƠn k t v i b n bè

- Th c hi n t t n i quy nhƠ tr ng

6.2.1.4 Quan h v i c ng đ ng, xã h i

- Yêu m n quê h ng, đ t n c

- Bi t tên n c Vi t Nam, Qu c kì, Qu c huy, ngƠy Qu c khánh Bi t hát Qu c

ca Nghiêm trang khi chƠo c

- i b đúng quy đ nh

- M nh d n, t tin khi giao ti p Bi t chƠo h i, t m bi t, c m n, xin l i

- G n g i, yêu quí thiên nhiên

- Bi t b o v các loƠi cơy vƠ hoa

6.2.2 L pă2 (1 ti t/tu n x 35 tu n = 35 ti t)

6.2.2.1 Quan h b n thân

- Bi t s ng g n gƠng, ng n n p, đúng gi gi c

- Bi t t đánh giá hƠnh vi c a b n thơn Khi có l i, bi t d ng c m nh n vƠ s a l i

- Có ý ki n riêng v nh ng v n đ có liên quan đ n b n thơn, t p th vƠ bi t trình

bƠy ý ki n c a mình

6.2.2.2 Quan h v i gia đình

- Yêu quý nh ng ng i thơn trong gia đình

- Bi t tham gia lƠm nh ng công vi c nhƠ phù h p v i kh n ng đ giúp đ ông

- Tôn tr ng quy đ nh v tr t t , v sinh n i công c ng

- Th t thƠ, không tham c a r i

- S ng hòa h p Bi t c x chơn thƠnh, l đ , l ch s v i m i ng i