Tai chính doanh nghiệp 1 bài giảng, giáo trình dành cho sinh viên đại học, cao đẳng

Tai chính doanh nghiệp 1 bài giảng, giáo trình dành cho sinh viên đại học, cao đẳng là bộ tài liệu hay và rất hữu ích cho các bạn sinh viên và quý bạn đọc quan tâm. Đây là tài liệu hay trong Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, luyện thi THPT Quốc gia, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng của nhiều lĩnh vực: Toán, Lý, Hoá, Sinh…. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên)

Ch ng 1: T NG QUAN V TÀI CHÍNH DOANH NGHI P

1.1 Vai trò c a tài chính doanh nghi p

1.1.1 Tài chính doanh nghi p

1.1.1.1 B n ch t c a tài chính doanh nghi p

ti n hành s n xu t kinh doanh các doanh nghi p c n có các y u t c

b n c a quá trình s n xu t nh : T li u lao đ ng, đ i t ng lao đ ng, s c lao đ ng Trong n n kinh t th tr ng m i v n hành kinh t đ u đ c ti n t hoá vì

v y các y u t trên đ u đ c bi u hi n b ng ti n S ti n ng tr c đ mua s m các y u t trên g i là v n kinh doanh

Trong doanh nghi p v n luôn v n đ ng r t đa d ng có th là s chuy n

d ch c a giá tr chuy n quy n s h u t ch th này sang ch th khác ho c s chuy n dch trong cùng m t ch th S thay đ i hình thái bi u hi n c a giá tr trong quá trình s n xu t kinh doanh đ c th c hi n theo s đ :

TLL

T - H TL - SX - H' - T'

SL

Nh v y s v n đ ng c a v n ti n t trong quá trình s n xu t kinh doanh

c a doanh nghi p di n ra liên t c, xen k k ti p nhau không ng ng phát tri n

M t khác s v n đ ng c a v n ti n t không ch bó h p trong m t chu k

s n xu t, mà s v n đ ng đó ho c tr c ti p ho c gián ti p liên quan đ n t t c các khâu c a quá trình tái s n xu t xã h i (s n xu t - phân ph i - trao đ i - tiêu dùng) Nh s v n đ ng c a ti n t đã làm hàng lo t các quan h kinh t d i hình thái giá tr phát sinh các khâu c a quá trình tái s n xu t trong n n kinh

t th tr ng Nh ng quan h kinh t đó tuy ch a đ ng n i dung kinh t khác nhau, song chúng đ u có nh ng đ c tr ng gi ng nhau mang b n ch t c a tài chính doanh nghi p

Tài chính doanh nghi p là h th ng các quan h kinh t , bi u hi n d i hình thái giá tr, phát sinh trong quá trình hình thành và s d ng các qu ti n t nh m

ph c v cho quá trình tái s n xu t c a m i doanh nghi p và góp ph n tích lu

v n cho Nhà n c

H th ng quan h kinh t d i hình thái giá tr thu c ph m trù b n ch t

tài chính doanh nghi p g m:

- Quan h kinh t gi a doanh nghi p v i Nhà n c

+ Các doanh nghi p th c hi n ngh a v v i Nhà n c thông qua n p thu , phí, l phí cho ngân sách Nhà n c

+ Ngân sách Nhà n c c p v n cho doanh nghi p Nhà n c, mua c phi u, góp v n liên doanh v.v , c p tr giá cho các doanh nghi p khi c n thi t

- Quan h kinh t gi a doanh nghi p này v i doanh nghi p khác (th hi n qua trao đ i) và v i th tr ng tài chính M i quan h này đ c th hi n thông qua trao đ i mua bán v t t , s n ph m, hàng hoá, d ch v Doanh nghi p có lúc là

ng i mua, có lúc là ng i bán

+ Là ng i mua, doanh nghi p mua v t t , tài s n, hàng hoá, d ch v , mua

c phi u, trái phi u, thanh toán ti n công lao đ ng

+ Là ng i bán, doanh nghi p bán s n ph m, hàng hoá, d ch v , bán trái phi u, đ huy đ ng v n cho doanh nghi p

- Quan h kinh t trong n i b doanh nghi p: m i quan h th hi n quan

h gi a doanh nghi p v i các phòng ban, v i cán b công nhân viên trong

n i b doanh nghi p Bi u hi n c a m i quan h này là s luân chuy n v n trong doanh nghi p ó là s luân chuy n v n gi a các b ph n s n xu t kinh doanh

nh nh n t m ng, thanh toán tài s n v n li ng

- Quan h gi a doanh nghi p v i cán b công nhân viên thông qua tr

l ng, th ng và các kho n thu nh p khác cho ng i lao đ ng

1.1.1.2 V trí c a tài chính doanh nghi p

Tài chính doanh nghi p là m t b ph n c u thành c a h th ng tài chính qu c gia và là khâu c s c a h th ng tài chính

N u xét trong ph m vi c a m t đ n v s n xu t kinh doanh thì tài chính doanh nghi p đ c coi là m t trong nh ng công c quan tr ng đ qu n lý s n xu t kinh doanh c a đ n v B i m i m c tiêu, ph ng h ng s n xu t kinh doanh ch có th

th c hi n trên c s phát huy t t các ch c n ng c a tài chính doanh nghi p t vi c xác đ nh nhu c u v n cho s n xu t kinh doanh, t o ngu n tài chính đ đáp ng nhu

c u đã xác đ nh, khi có đ v n ph i t ch c s d ng h p lý, ti t ki m và có hi u

qu đ ng v n cho đ n vi c theo dõi, ki m tra, qu n lý ch c ch các chi phí s n xu t kinh doanh, vi c phân ph i l i nhu n c a doanh nghi p…

1.1.1.3 Ch c n ng c a tài chính doanh nghi p

a T ch c huy đ ng - chu chuy n v n, đ m b o cho s n xu t kinh doanh

- C n c vào nhi m v s n xu t, đ nh m c tiêu chu n đ xác đ nh nhu c u

v n c n thi t cho s n xu t kinh doanh

- Cân đ i gi a nhu c u và kh n ng v v n: N u nhu c u l n h n kh n ng

v v n thì doanh nghi p ph i huy đ ng thêm v n (tìm ngu n tài tr v i chi phí s

b Ch c n ng phân ph i thu nh p c a tài chính doanh nghi p

Thu nh p b ng ti n t bán s n ph m, hàng hoá, lao v , d ch v , l i t c c phi u, lãi cho vay, thu nh p khác c a doanh nghi p đ c ti n hành phân ph i

+ Chi phí ti n l ng và các kho n trích theo l ng

+ Chi phí d ch v mua ngoài, chi phí khác b ng ti n (k c các kho n thu gián thu)

- Ph n còn l i là l i nhu n tr c thu đ c phân ph i ti p nh sau:

+ N p thu thu nh p doanh nghi p theo lu t đ nh

+ Bù l n m tr c không đ c tr vào l i nhu n tr c thu (n u có)

+ N p thu v n (n u có)

+ Tr các kho n chi phí không h p lý, h p l

+ Chia lãi cho đ i tác góp v n

+ Trích vào các qu doanh nghi p

c Ch c n ng giám đ c đ i v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh

Giám đ c tài chính là vi c th c hi n ki m soát quá trình t o l p và s d ng các qu ti n t c a doanh nghi p

- C s c a giám đ c tài chính:

+ Xu t phát t tính quy lu t trong phân ph i s n ph m quy t đ nh ( đâu

có phân ph i tài chính thì đó có giám đ c tài chính)

+ Xu t phát t tính m c đích c a vi c s d ng v n trong s n xu t kinh doanh Mu n cho đ ng v n có hi u qu cao, sinh l i nhi u thì t t y u ph i giám

đ c tình hình t o l p s d ng qu ti n t trong doanh nghi p

- N i dung giám đ c tài chính:

+ Thông qua ch tiêu vay tr , tình hình n p thu cho Nhà n c mà Nhà

n c, Ngân hàng bi t đ c tình hình s d ng v n c a doanh nghi p t t hay

1.1.2 Vai trò c a tài chính doanh nghi p

Trong n n kinh t th tr ng có s đi u ti t c a Nhà n c, tài chính doanh nghi p ngày càng tr nên quan tr ng b i các lý do sau:

- Ho t đ ng c a tài chính doanh nghi p liên quan và nh h ng t i t t c các

ho t đ ng c a doanh nghi p

- Nhu c u v n cho ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p ngày càng l n, do

v y vi c l a ch n và s d ng các công c tài chính đ huy đ ng v n và vi c s

d ng v n nh th nào nh h ng r t l n đ n tình hình và hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p

- Các thông tin v tình hình tài chính c a doanh nghi p là c s quan tr ng cho ng i lãnh đ o và các nhà qu n lý doanh nghi p đ ki m soát và ch đ o ho t

đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

1.1.2.1 Vai trò c a Tài chính doanh nghi p đ i v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

a Tài chính doanh nghi p là công c khai thác, thu hút các ngu n tài chính

nh m đ m b o nhu c u v n cho đ u t phát tri n c a doanh nghi p

Trong n n kinh t th tr ng t n t i nhi u thành ph n kinh t nên c nh tranh

và khát v ng l i nhu n đã th c s tr thành đ ng l c thôi thúc các doanh nghi p

t ng c ng đ u t , đ i m i thi t b công ngh , đ u t vào nh ng ngành ngh m i,

đ u t chi m l nh th tr ng tình hình trên đây đã làm gia t ng nhu c u v n trong

n n kinh t

Trong n n kinh t th tr ng, s ho t đ ng c a quy lu t cung c p r t m nh m đâu, l nh v c nào có nhu c u thì đó s có ngu n cung c p Vì v y khi các doanh nghi p có nhu c u v n thì t t y u th tr ng v n s đ c hình thành v i

nh ng hình th c đa d ng c a nó ây là môi tr ng h t s c thu n l i đ các doanh nghi p ch đ ng khai thác, thu hút các ngu n v n trong xã h i nh m ph c v cho các m c tiêu kinh doanh c a doanh nghi p i u quan tr ng là doanh nghi p ph i xác đ nh chính xác nhu c u v n, cân nh c, l a ch n các ph ng án đ u t có hi u

qu , l a ch n hình th c thu hút v n thích h p đ đ s c huy đ ng v n theo

ph ng châm ti t ki m, hi u qu , nâng cao vòng quay và kh n ng sinh l i c a

đ ng v n

b m b o s d ng v n ti t ki m và hi u qu

- Trong đi u ki n n n kinh t th tr ng, các quy lu t kinh t (quy lu t c nh tranh, quy lu t cung c u, quy lu t giá tr ) đ t ra tr c m i doanh nghi p nh ng chu n m c h t s c kh t khe nh : s n xu t không ph i v i b t k giá nào; ph i bán

đ c nh ng gì mà th tr ng c n và ch p nh n ch không ph i bán cái mà doanh nghi p có đòi h i ng i qu n lý ph i s d ng v n m t cách ti t ki m, hi u qu ;

th hi n vi c doanh nghi p đánh giá và l a ch n các d án đ u t trên c s phân tích kh n ng sinh l i và m c đ r i ro c a d án Vi c huy đ ng k p th i các ngu n

v n có ý ngh a r t quan tr ng, t o đi u ki n cho doanh nghi p ch p đ c các c h i kinh doanh M t khác, vi c huy đ ng t i đa s v n hi n có vào ho t đ ng kinh doanh có th tránh đ c nh ng thi t h i do đ ng v n gây ra, đ ng th i gi m b t

đ c nhu c u vay v n, t đó gi m đ c kho n ti n tr lãi vay (hình thành và s

d ng t t các qu c a doanh nghi p, vi c s d ng các hình th c th ng, ph t v t

ch t m t cách h p lý góp ph n quan tr ng thúc đ y cán b nhân viên g n bó v i doanh nghi p, nâng cao n ng su t lao đ ng, c i ti n s n xu t kinh doanh, qua đó nâng cao hi u qu s d ng v n) Tính hi u qu đ c th hi n hai m t:

+ V m t kinh t : v n c a doanh nghi p không ng ng đ c b o toàn và phát tri n (s d ng các bi n pháp t ng nhanh vòng quay v n, nâng cao kh n ng sinh l i

c a v n kinh doanh)

+ V m t xã h i: các doanh nghi p không ch làm tròn ngh a v c a mình đ i

v i Nhà n c mà còn không ng ng nâng cao m c thu nh p c a ng i lao đ ng

ây đ c coi là đi u ki n t n t i và phát tri n c a m i doanh nghi p

c Vai trò đòn b y kích thích và đi u ti t ho t đ ng kinh doanh

D a trên các quan h tài chính c a doanh nghi p, doanh nghi p có th s

d ng các công c tài chính nh : đ u t , xác đ nh lãi su t, c t c, giá bán ho c mua s n ph m, d ch v , ti n l ng đ kích thích t ng n ng su t lao đ ng, kích thích tiêu dùng, kích thích thu hút v n nh m thúc đ y t ng tr ng trong

ho t đ ng kinh doanh

Nh v y tu thu c vào n ng l c c a ng i qu n lý trong vi c v n d ng ch c

n ng phân ph i c a tài chính N u bi t v n d ng sáng t o, h p quy lu t s làm cho Tài chính doanh nghi p tr thành đòn b y kích thích ho t đ ng s n xu t kinh doanh (nh vi c phân ph i thu nh p, phân ph i các qu chuyên dùng, c ch xây d ng

giá ) Ng c l i tài chính doanh nghi p s tr thành "v t c n" gây kìm hãm ho t

đ ng s n xu t kinh doanh

d Vai trò là công c ki m tra các ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p:

Tình hình tài chính doanh nghi p là m t t m g ng ph n ánh trung th c m i

ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Thông qua vi c phân tích các ch tiêu tài chính nh : h s n , hi u su t và hi u qu s d ng v n, ch tiêu v kh n ng thanh toán, kh n ng sinh l i đ nh n bi t đ c th c tr ng t t, x u c a doanh nghi p mà k p th i phát hi n, đi u ch nh, giám sát quá trình s n xu t kinh doanh

nh m đ t t i m c tiêu đã đ nh

1.1.2.2 Vai trò c a Tài chính doanh nghi p đ i v i h th ng tài chính

Tài chính doanh nghi p là khâu c s (khâu kh i đi m) c a h th ng tài chính

vì đó là n i t o ra ngu n thu ban đ u ch y u cho các khâu khác trong h th ng tài chính nh : t o ngu n thu cho ngân sách Nhà n c qua thu , t o thu nh p cho ng i lao đ ng Do v y ho t đ ng Tài chính doanh nghi p lành m nh và đ t hi u qu cao hay không s nh h ng tích c c hay tiêu c c đ n c h th ng đ c bi t là ngân sách Nhà n c và các t ch c tài chính trung gian

1.2 N i dung ch y u c a qu n lý tài chính doanh nghi p

Trong th c ti n, t ch c qu n lý công tác tài chính doanh nghi p có th bao

- T ch c s d ng t t s v n hi n có, qu n lý ch c ch các kho n thu, chi,

đ m b o kh n ng thanh toán c a doanh nghi p;

- Th c hi n t t vi c phân ph i l i nhu n, trích l p và s d ng các qu c a doanh nghi p;

- Ki m tra, ki m soát và phân tích, đánh giá tình hình tài chính c a doanh nghi p;

- Xây d ng và t ch c th c hi n các k ho ch tài chính c a doanh nghi p

1.3 Nh ng nhân t ch y u nh h ng t i vi c t ch c tài chính doanh nghi p

T ch c tài chính doanh nghi p là vi c v n d ng t ng h p các ch c n ng c a tài chính doanh nghi p đ kh i th o, l a ch n và áp d ng các hình th c và ph ng pháp thích h p nh m xây d ng các quy t đ nh tài chính đúng đ n v vi c t o l p và

s d ng các qu ti n t , nh m đ t đ c các m c tiêu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p trong t ng th i k nh t đ nh

1.3.1 Hình th c pháp lý t ch c c a doanh nghi p

- Theo hình th c pháp lý t ch c doanh nghi p hi n hành, n c ta hi n nay

có các lo i hình doanh nghi p ch y u sau đây:

+ Doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài

- Nh ng đ c đi m riêng v m c hình th c pháp lý t ch c doanh nghi p gi a các doanh nghi p trên có nh h ng l n đ n vi c t ch c tài chính c a doanh nghi p nh :

qu n lý, s d ng v n, tài s n nhà n c đ u t ; quy n đ nh đo t đ c th c hi n theo qui đ nh c a pháp lu t; DNNN ho t đ ng theo s qu n lý c a nhà n c

+ Doanh nghi p t nhân (DNTN): Là doanh nghi p do m t cá nhân làm ch

và t ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n c a mình v m i ho t đ ng c a doanh nghi p V n đ u t c a ch doanh nghi p do ch doanh nghi p t đ ng ký và có quy n t ng và gi m v n đ u t Tr ng h p gi m v n đ u t th p h n s v n đã

đ ng ký thì ch doanh nghi p ph i khai báo v i c quan đ ng ký kinh doanh Ch doanh nghi p toàn quy n quy t đ nh đ i v i t t c ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Sau khi hoàn thành ngh a v đ i v i NSNN, ch doanh nghi p có toàn quy n quy t đ nh v vi c s d ng ph n thu nh p còn l i Ch doanh nghi p có quy n thuê ng i khác qu n lý, đi u hành ho t đ ng kinh doanh nh ng ph i khai báo v i c quan đang ký kinh doanh

+ Công ty c ph n: Là doanh nghi p có t cách pháp nhân, trong đó v n đi u

l đ c chia thành nhi u ph n b ng nhau g i là c ph n Ng i góp v n d i hình

th c mua c phi u g i là c đông C đông trong công ty c ph n có th là t ch c,

cá nhân, nh ng s thành viên sáng l p công ty ít nh t là 3 ng i và không h n ch

s l ng t i đa C đông ch ch u trách nhi m h u h n trong ph m vi s v n đã góp vào doanh nghi p Công ty đ c quy n phát hành ch ng khoán ra công chúng Thu

nh p c a công ty sau khi trang tr i các kho n chi phí b ra và hoàn thành ngh a v

n p thu cho nhà n c, công ty dùng m t ph n l i nhu n đ tái đ u t m r ng s n

xu t và chi tiêu cho m c đích chung M t ph n khác chia cho các c đông và coi đây là l i t c c ph n (c t c)

+ Công ty trách nhi m h u h n (TNHH) m t thành viên: Là m t doanh nghi p

do m t thành viên làm ch s h u, thành viên có th là m t t ch c hay m t cá nhân Công ty có t cách pháp nhân và không đ c phép phát hành c phi u và ch u trách nhi m h u h n trong ph n v n góp Ch s h u công ty có quy n chuy n

nh ng toàn b ho c m t ph n v n đi u l c a công ty cho t ch c ho c cá nhân khác

+ Công ty TNHH có t 2 thành viên tr lên: Là doanh nghi p trong đó thành viên có th là t ch c, cá nhân v i s l ng không v t quá 50 ng i V n c a công ty chia ra thành t ng ph n g i là ph n v n góp, các ph n v n góp không th

hi n d i hình th c c phi u và h ph i ch u trách nhi m v các kho n n c a công

ty trong ph n v n góp c a mình Công ty có t cách pháp nhân và không đ c quy n phát hành c phi u Thu nh p c a công ty sau khi bù đ p l i nh ng chi phí

đã b ra và hoàn thành ngh a v n p thu cho nhà n c, ph n còn l i thu c quy n

s h u c a ch doanh nghi p N u là công ty do nhi u ng i hùn v n, ph n này sau

khi trích l p các qu , s còn l i đ c đem chia cho các ch s h u theo t l ph n

v n góp c a m i ng i

+ Công ty h p danh: Là doanh nghi p trong đó ph i có ít nh t 2 thành viên

h p danh và có th có thành viên góp v n Thành viên h p danh ph i là cá nhân và

ph i ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n c a mình v các ngh a v c a Công ty Thành viên góp v n ch ch u trách nhi m h u h n trong ph n v n góp Công ty h p danh có t cách pháp nhân k t khi có gi y đ ng ký kinh doanh, và không đ c phát hành b t k lo i ch ng khoán nào Thành viên h p danh có quy n qu n lý công ty, ti n hành ho t đ ng kinh doanh nhân danh công ty Thành viên góp v n có quy n đ c chia l i nhu n theo t l theo quy đ nh c a đi u l công ty nh ng không

đ c tham gia qu n lý công ty và ho t đ ng nhân danh công ty

+ Doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài:

* Doanh nghi p liên doanh: Là doanh nghi p đ c thành l p t i Vi t Nam trên

c s h p đ ng liên doanh ký k t gi a hai bên ho c nhi u bên đ ti n hành đ u t , kinh doanh t i Vi t Nam Công ty liên doanh có t cách pháp nhân và ch ch u trách nhi m h u h n trong ph n v n góp i v i lo i hình này, vi c hình thành v n ban

đ u, quá trình b sung v n, vi c phân chia l i t c, th c hi n ngh a v đ i v i nhà

n c đ u đ c xác đ nh rõ ràng trong m t v n ki n c th d i hình th c h p

đ ng ho c đi u l b o đ m l i ích cho các bên

* Doanh nghi p 100% v n đ u t n c ngoài: Là doanh nghi p thu c s h u

c a nhà đ u t n c ngoài, do nhà đ u t n c ngoài thành l p t i Vi t Nam, t

qu n lý và t ch u trách nhi m v k t qu kinh doanh Doanh nghi p này đ c thành l p theo hình th c công ty ch u trách nhi m h u h n và có t cách pháp nhân

* Hình th c H p đ ng h p tác kinh doanh: Là v n b n ký k t gi hai bên

ho c nhi u bên đ ti n hành đ u t , kinh doanh Vi t Nam, trong đó qui đ nh trách nhi m và phân chia k t qu kinh doanh cho m i bên mà không thành l p pháp nhân m i Các hình th c h p đ ng h p tác kinh doanh bao g m hình th c BOT, BTO và BT

1.3.2 c đi m kinh t - k thu t c a ngành kinh doanh

M i ngành s n xu t v t ch t có đ c đi m kinh t - k thu t riêng mang tính

ch t đ c thù (quy mô v n, k t c u trong t ng lo i v n, s l ng v n, k t c u chi phí s n xu t ) Các doanh nghi p khác nhau v trình đ qu n lý và đ c đi m s n

xu t kinh doanh khác nhau s khác nhau v :

 T ch c v n s n xu t kinh doanh: xác đ nh qui mô, s l ng v n, k t c u bên trong t ng lo i v n, t ng quan gi a các lo i v n

 K t c u chi phí s n xu t

 Ph ng pháp phân ph i k t qu s n xu t kinh doanh

 Các hình th c s d ng k t qu đó

 Ph ng h ng t o ngu n tài chính và đ u t

 Th th c thanh toán chi tr và tiêu th s n ph m hàng hoá

D i đây xem xét m t s lo i hình t ch c doanh nghi p theo đ c đi m s n

xu t kinh doanh nh sau:

- T ch c tài chính doanh nghi p thu c ngành công nghi p: ây là ngành đòi

h i m c đ đ u t v n l n, chu k s n xu t kinh doanh h u nh ng n (tr ngành đóng tàu và m t vài ngành c khí), v n s n ph m d dang không nhi u Vi c s n

xu t và tiêu th s n ph m c ng đ c ti n hành th ng xuyên, nên có m i quan h

ch t ch v i th tr ng hàng hoá và th tr ng v n ây là ngành t o ngu n thu ch

y u cho NSNN

- T ch c tài chính doanh nghi p thu c ngành xây d ng: Tài chính ngành xây

d ng có nh ng đ c đi m sau đây:

+ Vì th i gian thi công dài nên ph i t ch c nghi m thu và thanh toán theo

t ng giai đo n, t ng ph n kh i l ng công trình ch không ch đ n khi công trình hoàn t t m i thanh toán nh trong công nghi p

+ Ph n l n s v n c a ngành xây d ng b vào nh ng công trình ch a hoàn thành, vì v y ph i c g ng t p trung ti n v n đ rút ng n th i h n thi công xây d ng

+ Vì đi u ki n xây d ng m i công trình không gi ng nhau nên vi c ki m tra tài chính đ i v i ch t l ng s n ph m không nh ng ch đ i v i công vi c có tính

ch t s n xu t mà ph i đ i v i c nh ng v n ki n d toán, thi t k và nh ng lu n

ch ng kinh t k thu t c a công trình

- T ch c tài chính doanh nghi p thu c ngành nông nghi p: c đi m tài chính ngành nông nghi p:

+ i u ki n s n xu t ph thu c r t l n v đi u ki n t nhiên

+ L i nhu n mang l i không cao, không n đ nh

- T ch c tài chính doanh nghi p thu c ngành th ng m i (bao g m c n i

th ng và ngo i th ng): Th ng m i là ngành có nhi m v đ a s n ph m t n i

s n xu t đ n n i tiêu dùng Vì v y qu n lý tài chính ngành th ng m i ph i đ c bi t quan tâm đ n ch tiêu chi phí mua, bán hàng và t c đ luân chuy n v n l u đ ng Trong th ng m i v n đi vay th ng nhi u h n các ngành khác

- T ch c tài chính doanh nghi p thu c ngành d ch v : chi phí và giá thành

d ch v đ c xem là ch tiêu ch t l ng quan tr ng nh t Vì v y, tài chính doanh nghi p có nhi m v ph i qu n lý ch t ch đ i v i ch tiêu này nh m không ng ng

h th p chi phí, giá thành d ch v m t cách h p lý, tích c c, đ t ng l i nhu n doanh nghi p

1.3.3 Môi tr ng kinh doanh

B t c m t doanh nghi p nàp c ng ho t đ ng trong m t môi tr ng kinh doanh nh t đ nh Môi tr ng kinh doanh bao g m t t c nh ng đi u ki n bên ngoài nh h ng t i ho t đ ng c a doanh nghi p Môi tr ng kinh doanh có tác

đ ng m nh m đ n m i ho t đ ng c a doanh nghi p – trong đó có ho t đ ng tài chính, c th :

- S n đ nh c a n n kinh t ;

- nh h ng c a giá c th tr ng, lãi su t và ti n thu ;

- S c nh tranh trên th tr ng và s ti n b khoa h c k thu t công ngh ;

- Chính sách kinh t và tài chính c a nhà n c đ i v i doanh nghi p;

- S ho t đ ng c a th tr ng tài chính và h th ng các t ch c tài chính trung gian

Khi xem xét tác đ ng c a môi tr ng kinh doanh, không ch xem xét ph m

vi trong n c mà c n phân tích đánh giá c môi tr ng khu v c và th gi i vì bién

đ ng v kinh t - tài chính trong khu v c và trên th gi i tác đ ng không nh đ n

ho t đ ng kinh doanh c a m t n c

Ch ng 2: V N C NH C A DOANH NGHI P 2.1 Tài s n c đ nh và v n c đ nh trong doanh nghi p

nh ng tài s n c đ nh không có hình thái v t ch t nh : chi phí quy n s d ng đ t,

b n quy n b ng sáng ch , quy n phát hành, ph n m m vi tính

Nh v y, tài s n c đ nh là nh ng tài s n có th có hình thái v t ch t c

th ho c không có hình thái v t ch t (nh ng doanh nghi p v n xác đ nh đ c giá tr s d ng) đ th c hi n m t ho c m t s ch c n ng nh t đ nh trong quá trình s n xu t kinh doanh, có giá tr l n và đ c s d ng trong m t th i gian dài

- Khi tham gia vào quá trình s n xu t kinh doanh, TSC b hao mòn theo

th i gian và giá tr c a chúng đ c chuy n d ch t ng ph n vào chi phí s n xu t

kinh doanh

c Phân lo i tài s n c đ nh

c.1 Phân lo i tài s n c đ nh ph c v kinh doanh theo hình thái bi u hi n:

Theo cách phân lo i này, TSC c a doanh nghi p chia làm 2 lo i:

- Tài s n c đ nh h u hình

TSC h u hình là b ph n ch y u trong t ng s tài s n và đóng vai trò quan

tr ng trong ho t đ ng đ u t và kinh doanh c a doanh nghi p, vì v y vi c xác đ nh

m t tài s n có đ c ghi nh n là TSC h u hình hay là m t kho n chi phí s n xu t,

kinh doanh trong k s có nh h ng đáng k đ n báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p

+ nh ngh a v TSC h u hình: Tài s n c đ nh h u hình là nh ng tài s n có hình thái v t ch t do doanh nghi p n m gi đ s d ng cho ho t đ ng s n xu t, kinh doanh phù h p v i tiêu chu n ghi nh n TSC h u hình

+ Tiêu chu n ghi nh n TSC h u hình:

Theo ch đ tài chính hi n hành (thông t s 45/2013/TT-BTC ngày 25 tháng

4 n m 2013 c a B tr ng B Tài chính), t li u lao đ ng là nh ng tài s n h u hình có k t c u đ c l p, ho c là m t h th ng g m nhi u b ph n tài s n riêng l liên k t v i nhau đ cùng th c hi n m t hay m t s ch c n ng nh t đ nh mà n u thi u b t k m t b ph n nào thì c h th ng không th ho t đ ng đ c, n u tho mãn đ ng th i c ba tiêu chu n d i đây thì đ c coi là tài s n c đ nh:

* Ch c ch n thu đ c l i ích kinh t trong t ng lai t vi c s d ng tài s n đó;

* Có th i gian s d ng trên 1 n m tr lên;

* Nguyên giá tài s n ph i đ c xác đ nh m t cách tin c y và có giá tr t 30.000.000 đ ng (Ba m i tri u đ ng) tr lên

Tr ng h p m t h th ng g m nhi u b ph n tài s n riêng l liên k t v i nhau, trong đó m i b ph n c u thành có th i gian s d ng khác nhau và n u thi u m t b

ph n nào đó mà c h th ng v n th c hi n đ c ch c n ng ho t đ ng chính c a nó

nh ng do yêu c u qu n lý, s d ng tài s n c đ nh đòi h i ph i qu n lý riêng t ng

b ph n tài s n thì m i b ph n tài s n đó n u cùng tho mãn đ ng th i ba tiêu chu n c a tài s n c đ nh đ c coi là m t tài s n c đ nh h u hình đ c l p

i v i súc v t làm vi c và/ho c cho s n ph m, thì t ng con súc v t tho mãn

đ ng th i ba tiêu chu n c a tài s n c đ nh đ c coi là m t TSC h u hình

i v i v n cây lâu n m thì t ng m nh v n cây, ho c cây tho mãn đ ng

th i ba tiêu chu n c a TSC đ c coi là m t TSC h u hình

+ i v i tài s n c đ nh h u hình, doanh nghi p phân lo i nh sau:

* Lo i 1: Nhà c a, v t ki n trúc: là tài s n c đ nh c a doanh nghi p đ c hình thành sau quá trình thi công xây d ng nh tr s làm vi c, nhà kho, hàng rào, tháp n c, sân bãi, các công trình trang trí cho nhà c a, đ ng xá, c u c ng, đ ng

s t, đ ng b ng sân bay, c u t u, c u c ng, tri n đà

* Lo i 2: Máy móc, thi t b : là toàn b các lo i máy móc, thi t b dùng trong

ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p nh máy móc chuyên dùng, thi t b công tác, giàn khoan trong lnh v c d u khí, c n c u, dây truy n công ngh , nh ng máy

* Lo i 5: V n cây lâu n m, súc v t làm vi c và/ho c cho s n ph m: là các

v n cây lâu n m nh v n cà phê, v n chè, v n cao su, v n cây n qu , th m

c , th m cây xanh ; súc v t làm vi c và/ ho c cho s n ph m nh đàn voi, đàn

ng a, đàn trâu, đàn bò…

* Lo i 6: Các lo i tài s n c đ nh khác: là toàn b các tài s n c đ nh khác

ch a li t kê vào n m lo i trên nh tranh nh, tác ph m ngh thu t

- Tài s n c đ nh vô hình

+ nh ngh a: Là nh ng tài s n không có hình thái v t ch t, th hi n m t

l ng giá tr đã đ c đ u t và do doanh nghi p n m gi , s d ng trong s n xu t, kinh doanh phù h p v i các tiêu chu n c a tài s n c đ nh vô hình

+ Tiêu chu n ghi nh n TSC vô hình: M t tài s n vô hình đ c ghi nh n là TSC vô hình ph i th a mãn đ ng th i: nh ngh a v TSC vô hình; và ba tiêu chu n ghi nh n tài s n c đ nh nh trên

M i kho n chi phí th c t mà doanh nghi p đã chi ra tho mãn đ ng th i c ba

đi u ki n quy đ nh trên mà không hình thành tài s n c đ nh h u hình thì đ c coi

là tài s n c đ nh vô hình Nh ng kho n chi phí không đ ng th i tho mãn c ba tiêu chu n nêu trên thì đ c h ch toán tr c ti p ho c đ c phân b d n vào chi phí kinh doanh c a doanh nghi p

+ Phân lo i tài s n c đ nh vô hình: quy n s d ng đ t, quy n phát hành, b ng sáng ch phát minh, tác ph m v n h c, ngh thu t, khoa h c, s n ph m, k t qu c a

cu c bi u di n ngh thu t, b n ghi âm, ghi hình, ch ng trình phát sóng, tín hi u v tinh mang ch ng trình đ c mã hoá, ki u dáng công nghi p, thi t k b trí m ch tích h p bán d n, bí m t kinh doanh, nhãn hi u, tên th ng m i và ch d n đ a lý,

gi ng cây tr ng và v t li u nhân gi ng

Ph ng pháp phân lo i này giúp cho nhà qu n lý th y rõ toàn b c c u đ u t tài s n c đ nh c a doanh nghi p đ có nh ng quy t đ nh đúng đ n v đ u t ho c

đi u ch nh ph ng án đ u t cho phù h p v i tình hình th c t và l nh v c ngành ngh kinh doanh c a mình

c.2 Phân lo i theo công d ng và tình hình s d ng TSC trong doanh nghi p,

TSC đ c chia thành:

- Tài s n c đ nh dùng cho m c đích kinh doanh: Là nh ng lo i TSC h u hình và vô hình tr c ti p tham gia vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p g m nhà c a, máy móc thi t b , ph ng ti n v n t i và nh ng TSC không có hình thái v t ch t khác

- Tài s n c đ nh dùng cho m c đích phúc l i, s nghi p, an ninh, qu c phòng:

Là nh ng tài s n c đ nh do doanh nghi p qu n lý s d ng cho các m c đích phúc

l i, s nghi p, an ninh, qu c phòng trong doanh nghi p

- Tài s n c đ nh b o qu n h , gi h , c t gi h Nhà n c: Là nh ng tài s n

c đ nh doanh nghi p b o qu n h , gi h cho đ n v khác ho c c t gi h Nhà

n c theo quy đ nh c a c quan Nhà n c có th m quy n

Ph ng pháp phân lo i này s giúp cho nhà qu n lý bi t đ c m t cách t ng quát tình hình s d ng v s l ng và ch t l ng TSC hi n có, và xác đ nh đ c TSC nào đ c trích kh u hao

c.3 Phân lo i TSC theo ngu n hình thành tài s n c đ nh, tài s n c đ nh trong doanh nghi p đ c phân thành:

- Tài s n c đ nh đ c hình thành t ngu n v n ch s h u: Là nh ng tài s n

c đ nh do doanh nghi p mua s m, s d ng t ngu n v n ch s h u c a doanh nghi p, nh t ngân sách Nhà n c c p, t nh n v n góp liên doanh, t s góp v n

c a các c đông

- Tài s n c đ nh đ c hình thành t ngu n v n n ph i tr , bao g m:

+ Tài s n c đ nh đ c hình thành t ngu n v n vay: Là nh ng tài s n c đ nh thu c quy n qu n lý c a doanh nghi p đ c hình thành t ngu n v n vay dài h n

c a các t ch c tín d ng

+ Tài s n c đ nh đi thuê, bao g m:

* Tài s n c đ nh thuê tài chính: là nh ng tài s n c đ nh mà doanh nghi p thuê c a công ty cho thuê tài chính Khi k t thúc th i h n thuê, bên thuê đ c quy n

l a ch n mua l i tài s n thuê ho c ti p t c thuê theo các đi u ki n đã th a thu n trong h p đ ng thuê tài chính T ng s ti n thuê m t lo i tài s n quy đ nh t i h p

đ ng thuê tài chính, ít nh t ph i t ng đ ng v i giá tr c a tài s n đó t i th i đi m

ký h p đ ng

* Tài s n c đ nh thuê ho t đ ng: Là nh ng tài s n mà doanh nghi p đi thuê không ph i là thuê tài chính

Theo cách phân lo i này cho bi t công ty c n có cách qu n lý và s d ng tài

s n c đ nh sao cho hi u qu nh t là tài s n c đ nh hình thành t ngu n v n vay

2.1.1.2 Xác đ nh nguyên giá tài s n c đ nh

a Xác đ nh nguyên giá tài s n c đ nh h u hình

Khái ni m: Nguyên giá tài s n c đ nh là toàn b các chi phí mà doanh nghi p

ph i b ra đ có đ c TSC h u hình tính đ n th i đi m đ a tài s n đó vào tr ng thái s n sàng s d ng

a1 Nguyên giá tài s n c đ nh h u hình mua s m

- Nguyên giá TSC h u hình mua s m (k c mua m i và c ):

(không bao

g m các kho n thu

ti n vay phát sinh trong quá trình đ u t mua s m tài s n

c đ nh; chi phí v n chuy n,

b c d ; chi phí nâng c p; chi phí l p đ t, ch y th ; l phí

tr c b , và các chi phí liên quan tr c ti p khác

Ví d : Công ty A nh p kh u 1 ô tô 12 ch ng i đ ph c v ho t đ ng s n xu t kinh doanh v i giá nh p kh u là 300 tri u đ ng, thu su t thu nh p kh u 80%, thu su t thu TT B 30%, thu GTGT thu su t 10%

- Chi phí v n chuy n t c ng v công ty giá ch a thu VAT 10% là 10 trđ

- Phí th th c h i quan: 10 trđ; Phí c p bi n s : 20 trđ;L phí tr c b : 20 trđ

- Chi phí khác liên quan ch a có thu GTGT (10%) là 20 trđ

Yêu c u xác đ nh nguyên giá xe ôtô trên bi t doanh nghi p tính thu GTGT theo ph ng pháp kh u tr ?

Bài gi i: + Giá nh p kh u: 300tr

+ Các kho n thu : 300*80% + 300* (1+80%)*30% = 402tr + Các chi phí liên quan: 10 + 10 + 20 + 20 + 20 = 80tr

 Nguyên giá ô tô: 300 + 402 + 80 = 782tr

th i đi m mua

+

Các kho n thu (không bao g m các kho n thu đ c hoàn l i)

s n c đ nh; chi phí v n chuy n, b c d ; chi phí nâng c p; chi phí l p đ t,

ch y th ; l phí tr c b

Ví d : Doanh nghi p A mua tr ch m 1 chi c xe t i v i giá bán tr ch m là

1000 tri u đ ng, tr trong vòng 10 tháng, m i tháng tr 100 tri u đ ng Bi t giá bán

tr ngay là 800 tri u đ ng, VAT 10% Biên lai thu l phí c p bi n s : 20 tri u

đ ng, gi y n p ti n l phí tr c b : 20 tri u đ ng, chi phí khác có liên quan: 20 tri u đ ng ch a bao g m VAT 10% Hãy xác đ nh nguyên giá tài s n c đ nh này

bi t công ty n p thu GTGT theo ph ng pháp kh u tr

Bài gi i: + Giá mua tr ti n ngay: 800 tri u đ ng

+ Các chi phí liên quan: 20 + 20 + 20 = 60 tri u đ ng

 Nguyên giá: 800 + 60 = 860 tri u đ ng

- Tr ng h p mua TSC h u hình là nhà c a, v t ki n trúc g n li n v i quy n

s d ng đ t thì giá tr quy n s d ng đ t ph i xác đ nh riêng và ghi nh n là TSC

vô hình n u đáp ng đ tiêu chu n theo quy đ nh, còn TSC h u hình là nhà c a,

v t ki n trúc thì nguyên giá là giá mua th c t ph i tr c ng (+) các kho n chi phí liên quan tr c ti p đ n vi c đ a TSC h u hình vào s d ng

- Tr ng h p sau khi mua TSC h u hình là nhà c a, v t ki n trúc g n li n v i quy n s d ng đ t, doanh nghi p d b ho c hu b đ xây d ng m i thì giá tr quy n s d ng đ t ph i xác đ nh riêng và ghi nh n là TSC vô hình n u đáp ng đ tiêu chu n theo quy đ nh; nguyên giá c a TSC xây d ng m i đ c xác đ nh là giá quy t toán công trình đ u t xây d ng theo quy đ nh t i Quy ch qu n lý đ u t và xây d ng hi n hành Nh ng tài s n d b ho c hu b đ c x lý h ch toán theo quy đ nh hi n hành đ i v i thanh lý tài s n c đ nh

a2 Nguyên giá tài s n c đ nh h u hình mua d i hình th c trao đ i

- Nguyên giá TSC mua theo hình th c trao đ i v i m t TSC h u hình không

ho c giá tr

h p lý c a TSC đem trao đ i (sau khi c ng thêm các kho n ph i

tr thêm ho c

tr đi các kho n ph i thu

v )

+

Các kho n thu (không bao g m các kho n thu

nh : lãi ti n vay phát sinh trong quá trình đ u

t mua s m tài s n c

đ nh; chi phí v n chuy n, b c d ; chi phí nâng c p; chi phí l p

Yêu c u: Xác đ nh nguyên giá tài s n c đ nh c a thi t b A và B sau khi trao

đ i cho 2 doanh nghi p trong 2 tr ng h p n p thu GTGT theo ph ng pháp kh u

tr và ph ng pháp tr c ti p?

Bài gi i: - N p thu GTGT theo ph ng pháp kh u tr

Nguyên giá thi t b A: 260 + 5 = 265trđ;

Nguyên giá thi t b B: 300 + 5 = 305trđ

- N p thu GTGT theo ph ng pháp tr c ti p Nguyên giá thi t b A: 260*1,1 + 5*1,1 = 291,5trđ Nguyên giá thi t b B: 300*1,1 + 5*1,1 = 335,5tr đ

- TSC h u hình mua theo hình th c trao đ i:

Nguyên giá TSC mua theo hình th c trao đ i v i m t TSC h u hình không

t ng t ho c tài s n khác là giá tr h p lý c a TSC h u hình nh n v , ho c giá tr

h p lý c a TSC đem trao đ i (sau khi c ng thêm các kho n ph i tr thêm ho c tr

đi các kho n ph i thu v ) c ng (+) các kho n thu (không bao g m các kho n thu

đ c hoàn l i), các chi phí liên quan tr c ti p ph i chi ra đ n th i đi m đ a TSC vào tr ng thái s n sàng s d ng, nh : chi phí v n chuy n, b c d ; chi phí nâng c p; chi phí l p đ t, ch y th ; l phí tr c b (n u có)

Nguyên giá TSC h u hình mua theo hình th c trao đ i v i m t TSC h u hình t ng t , ho c có th hình thành do đ c bán đ đ i l y quy n s h u m t tài

s n t ng t là giá tr còn l i c a TSC h u hình đem trao đ i

a3 Nguyên giá tài s n c đ nh h u hình t xây d ng ho c t s n xu t

- Nguyên giá TSC h u hình t xây d ng:

Ví d : Công ty X v a hoàn thành vi c xây d ng 1 nhà x ng, v i giá quy t toán công trình là 500tr, VAT 10% Hãy xác đ nh nguyên giá nhà x ng? (Tr ng h p này không ph i n p l phí tr c b )

- Nguyên giá TSC h u hình t s n xu t:

th c t

c a TSC

h u hình

+

Các chi phí l p đ t ch y th , các chi phí khác tr c ti p liên quan tính đ n th i đi m đ a TSC h u hình vào

tr ng thái s n sàng s d ng (tr các kho n lãi n i b , giá tr s n ph m thu h i đ c trong quá trình ch y th ,

s n xu t th , các chi phí không h p lý nh v t li u lãng phí, lao đ ng ho c các kho n chi phí khác v t quá

đ nh m c quy đ nh trong xây d ng ho c s n xu t)

Ví d : Công ty hàng h i Y v a hoàn thành vi c ch t o 1 tàu cá, v i giá thành th c t xác đ nh đ c là 1000tr, chi phí l p đ t ch y th phát sinh 100tr, VAT 10% Công ty n p thu theo ph ng pháp kh u tr Hãy xác đ nh nguyên giá c a tàu cá

a4 Nguyên giá tài s n c đ nh h u hình do đ u t xây d ng:

Nguyên giá TSC do đ u t xây d ng c b n hình thành theo ph ng th c giao th u là giá quy t toán công trình xây d ng theo quy đ nh t i Quy ch qu n lý

đ u t và xây d ng hi n hành c ng (+) l phí tr c b , các chi phí liên quan tr c

ti p khác Tr ng h p TSC do đ u t xây d ng đã đ a vào s d ng nh ng ch a

th c hi n quy t toán thì doanh nghi p h ch toán nguyên giá theo giá t m tính và

đi u ch nh sau khi quy t toán công trình hoàn thành

i v i tài s n c đ nh là con súc v t làm vi c và/ ho c cho s n ph m, v n cây lâu n m thì nguyên giá là toàn b các chi phí th c t đã chi ra cho con súc v t,

v n cây đó t lúc hình thành tính đ n th i đi m đ a vào khai thác, s d ng

Ví d : Doanh nghi p X v a đ c đ n v Y bàn giao, nghi m thu công trình

nhà x ng v i giá quy t toán là 2000tr, ch a có VAT 10%, l phí tr c b 10tr Xãy xác đ nh nguyên giá nhà x ng?

a5 Nguyên giá tài s n c đ nh h u hình đ c c p, đ c đi u chuy n đ n

đ n v c p, đ n v

đi u chuy n ho c giá

tr theo đánh giá th c

t c a t ch c đ nh giá chuyên nghi p theo quy đ nh c a pháp lu t

+

Các chi phí liên quan tr c

ti p mà bên nh n tài s n ph i chi ra tính đ n th i đi m đ a TSC vào tr ng thái s n sàng s d ng nh chi phí thuê t ch c đ nh giá; chi phí nâng c p, l p đ t, ch y th …

Riêng nguyên giá TSC h u hình đi u chuy n gi a các đ n v thành viên

h ch toán ph thu c trong doanh nghi p là nguyên giá ph n ánh đ n v b đi u chuy n phù h p v i b h s c a tài s n c đ nh đó n v nh n tài s n c đ nh đó

c n c vào nguyên giá, s kh u hao lu k , giá tr còn l i trên s k toán và b h s

c a tài s n c đ nh đó đ ph n ánh vào s k toán Các chi phí có liên quan t i vi c

đi u chuy n tài s n c đ nh gi a các đ n v thành viên h ch toán ph thu c không

h ch toán t ng nguyên giá tài s n c đ nh mà h ch toán vào chi phí s n xu t, kinh doanh trong k

a6 Nguyên giá tài s n c đ nh h u hình đ c tài tr , đ c bi u, đ c t ng, do phát hi n th a

Nguyên giá tài s n c đ nh h u

Giá tr do các thành viên, c đông sáng l p đ nh giá

nh t trí; ho c doanh nghi p và ng i góp v n tho thu n; ho c do t ch c chuyên nghi p đ nh giá theo

quy đ nh c a pháp lu t và đ c các thành viên, c

đông sáng l p ch p thu n

b Xác đ nh nguyên giá tài s n c đ nh vô hình

Khái ni m: Nguyên giá TSC vô hình là toàn b các chi phí mà doanh

nghi p ph i b ra đ có đ c TSC vô hình tính đ n th i đi m đ a tài s n đó vào

s d ng theo d tính

b1 Nguyên giá tài s n c đ nh vô hình do mua s m

Nguyên giá TSC vô hình mua s m:

đ c hoàn l i)

+

Các chi phí liên quan

tr c ti p ph i chi ra tính đ n th i đi m đ a tài s n vào s d ng

TSC vô hình mua s m theo hình th c tr ch m, tr góp:

TSC vô hình mua s m theo

hình th c tr ch m, tr góp =

Giá mua tài s n theo ph ng th c tr ti n ngay

t i th i đi m mua (không bao g m lãi tr ch m)

b2 Nguyên giá tài s n c đ nh vô hình mua d i hình th c trao đ i

Nguyên giá TSC vô hình mua theo hình th c trao đ i v i m t TSC vô hình không t ng t ho c tài s n khác:

Nguyên giá TSC vô hình mua theo hình th c trao đ i v i m t TSC vô hình không t ng t ho c tài s n khác là giá tr h p lý c a TSC vô hình nh n v , ho c giá tr h p lý c a tài s n đem trao đ i (sau khi c ng thêm các kho n ph i tr thêm

ho c tr đi các kho n ph i thu v ) c ng (+) các kho n thu (không bao g m các kho n thu đ c hoàn l i), các chi phí liên quan tr c ti p ph i chi ra tính đ n th i

đi m đ a tài s n vào s d ng theo d tính

Nguyên giá TSC vô hình mua d i hình th c trao đ i v i m t TSC vô hình t ng t , ho c có th hình thành do đ c bán đ đ i l y quy n s h u m t tài

s n t ng t là giá tr còn l i c a TSC vô hình đem trao đ i

b3 Nguyên giá tài s n c đ nh vô hình đ c t o ra t n i b doanh nghi p Nguyên giá TSC vô hình

đi m đ a TSC đó vào s d ng theo d tính

Riêng các chi phí phát sinh trong n i b đ doanh nghi p có nhãn hi u hàng hoá, quy n phát hành, danh sách khách hàng, chi phí phát sinh trong giai đo n nghiên c u và các kho n m c t ng t không đáp ng đ c tiêu chu n và nh n bi t TSC vô hình đ c h ch toán vào chi phí kinh doanh trong k

b4 Nguyên giá tài s n c đ nh vô hình đ c c p, đ c bi u, đ c t ng, đ c

chuy n có trách nhi m h ch toán nguyên giá, giá tr hao mòn, giá tr còn l i c a tài

s n theo quy đ nh

b5 Nguyên giá quy n s d ng đ t

- Tr ng h p doanh nghi p đ c giao đ t có thu ti n s d ng đ t:

đ có quy n s

d ng đ t h p pháp

d ng đ t nh n góp v n

Ví d : Doanh nghi p X đ c giao 1ha đ t và ph i chi ra 500trđ đ có đ c quy n s d ng đ t h p pháp Bên c nh đó doanh nghi p còn ph i chi ra các kho n chi đ san l p m t b ng là 50trđ, l phí tr c b ph i đóng là 2,5trđ Nh v y nguyên giá quy n s d ng đ t trong tr ng h p này xác đ nh đ c là 552,5trđ

- Tr ng h p doanh nghi p thuê đ t thì ti n thuê đ t đ c tính vào chi phí kinh doanh, không ghi nh n là TSC vô hình C th :

+ N u doanh nghi p thuê đ t tr ti n thuê m t l n cho c th i gian thuê thì

đ c phân b d n vào chi phí kinh doanh theo s n m thuê đ t

+ N u doanh nghi p thuê đ t tr ti n thuê hàng n m thì h ch toán vào chi phí kinh doanh trong k t ng ng s ti n thuê đ t tr hàng n m

b6 Nguyên giá c a TSC vô hình là quy n tác gi , quy n s h u công nghi p, quy n đ i v i gi ng cây tr ng theo quy đ nh c a Lu t s h u trí tu : là toàn

b các chi phí th c t mà doanh nghi p đã chi ra đ có đ c quy n tác gi , quy n s

h u công nghi p, quy n đ i v i gi ng cây tr ng theo quy đ nh c a pháp lu t v s

h u trí tu

b7 Nguyên giá c a TSC là các ch ng trình ph n m m

Nguyên giá TSC c a các ch ng trình ph n m m đ c xác đ nh là toàn b các chi phí th c t mà doanh nghi p đã b ra đ có các ch ng trình ph n m m trong tr ng h p ch ng trình ph n m m là m t b ph n có th tách r i v i ph n

c ng có liên quan, thi t k b trí m ch tích h p bán d n theo quy đ nh c a pháp lu t

v s h u trí tu

Ví d : Tính đ n th i đi m đ a ch ng trình ph n m m di t vi rút vào s

d ng, doanh ngi p này đã ph i chi ra 500trđ đ có đ c ch ng trình ph n m m

này bao g m chi phí nhân viên 400trđ, chi phí d ch v mua ngoài 50trđ, chi phí

b ng ti n khác 50trđ Nh v y, nguyên giá ph n m m này xác đ nh đ c là 500trđ

c Nguyên giá tài s n c đ nh h u hình thuê tài chính

Giá tr c a tài s n thuê t i th i

đi m kh i đ u thuê tài s n ho c giá tr hi n t i c a kho n thanh toán ti n thuê t i thi u (tr ng

h p giá tr c a tài s n thuê cao

h n giá tr hi n t i c a kho n thanh toán ti n thuê t i thi u)

+

Các chi phí

tr c ti p phát sinh ban đ u liên quan đ n

ho t đ ng thuê tài chính

Ví d : Công v n t i Y thuê tài chính 1 ô tô ch khách v i giá tr đ c th a thu n t i th i đi m thuê là 1.000trđ V i th i h n thuê là 10 n m, sau khi k t thúc

h p đ ng doanh nghi p đ c mua l i v i giá 100trđ Chi phí tr c ti p phát sinh liên quan là 100trđ Lãi su t biên đi vay là 14%

Bài gi i: Giá tr hi n t i c a kho n thanh toán ti n thuê:

10 10

%) 14 1 ( 100

% 10

%) 14 1 ( 1

Trong n n kinh t hàng hoá - ti n t , tài s n c đ nh c ng là đ i t ng trao

đ i mua s m trên th tr ng nên c ng có hai thu c tính giá tr và giá tr s d ng

ti n hành s n xu t kinh doanh các đ n v ph i mua s m, xây d ng tài s n c đ nh nên c n ph i có m t l ng v n ng tr c đ mua s m xây d ng tài s n c đ nh h u hình ho c nh ng chi phí đ u t cho nh ng tài s n c đ nh không có hình thái v t

ch t Trong đi u ki n n n kinh t th tr ng vi c mua s m, xây d ng hay l p đ t các tài s n c đ nh c a doanh nghi p đ u ph i thanh toán, chi tr b ng ti n S v n đ u

t ng tr c đ mua s m, xây d ng hay l p đ t các tài s n c đ nh h u hình và vô hình đ c g i là v n c đ nh c a doanh nghi p ó là s v n đ u t ng tr c vì s

v n này n u đ c s d ng có hi u qu s không m t đi, doanh nghi p s thu h i l i

đ c sau khi tiêu th các s n ph m hàng hoá hay d ch v c a mình

V y v n c đ nh c a doanh nghi p là m t b ph n c a v n ti n t ng tr c

đ mua s m, xây d ng tài s n c đ nh h u hình ho c nh ng chi phí đ u t cho

nh ng tài s n c đ nh không có hình thái v t ch t trong các doanh nghi p

Hay s v n ng tr c đ xây d ng mua s m tài s n c đ nh h u hình và vô hình g i là v n c đ nh

2.1.2.2 c đi m c a v n c đ nh:

V n c đ nh luân chuy n và v n đ ng theo đ c đi m c a tài s n c đ nh đ c

s d ng lâu dài trong nhi u chu k s n xu t kinh doanh

V n c đ nh đ c luân chuy n d n d n, t ng ph n vào giá tr s n xu t m i Khi tham gia vào quá trình s n xu t kinh doanh m t b ph n v n c đ nh

đ c luân chuy n và c u thành chi phí s n xu t s n ph m (d i hình th c kh u hao)

t ng ng v i ph n giá tr hao mòn c a tài s n c đ nh

Sau nhi u chu k s n xu t v n c đ nh m i hoàn thành m t vòng luân chuy n

Sau m i chu k s n xu t ph n v n đ c luân chuy n vào giá tr s n ph m lu

k l i, song ph n v n đ u t ban đ u vào tài s n c đ nh l i d n d n gi m xu ng cho

đ n khi tài s n c đ nh h t th i gian s d ng, giá tr c a nó đ c chuy n d ch h t vào giá tr s n ph m đã s n xu t thì v n c đ nh m i hoàn thành m t vòng luân chuy n

2.2 Kh u hao tài s n c đ nh

2.2.1 Hao mòn tài s n c đ nh và kh u hao tài s n c đ nh

Hao mòn tài s n c đ nh là s gi m d n v giá tr s d ng và giá tr c a tài

s n c đ nh do tài s n c đ nh tham gia vào s n su t kinh doanh, do hao mòn c a t nhiên, do ti n b k thu t trong quá trình ho t đ ng c a tài s n c đ nh

Quá trình s d ng tài s n c đ nh b hao mòn do nhi u nguyên nhân:

- Hao mòn h u hình: là s gi m d n v giá tr và giá tr s d ng do tài s n

c đ nh tham gia tr c ti p ho c gián ti p tham gia vào s n xu t kinh doanh

- Hao mòn vô hình: là s gi m d n v giá tr c a tài s n c đ nh do s ti n

b c a khoa h c k thu t gây ra

bù đ p giá tr tài s n c đ nh b hao mòn trong quá trình s n xu t kinh doanh, doanh nghi p ph i chuy n d ch d n d n ph n giá tr hao mòn đó vào giá tr

s n ph m s n xu t trong k g i là kh u hao tài s n c đ nh

Kh u hao tài s n c đ nh là vi c tính toán và phân b m t cách có h

th ng giá tr ph i kh u hao (ho c nguyên giá) c a tài s n c đ nh vào chi phí s n

xu t kinh doanh trong su t th i gian s d ng tài s n c đ nh

- Giá tr hao mòn lu k : là t ng c ng s kh u hao đã trích vào chi phí SXKD qua các k kinh doanh c a tài s n c đ nh tính đ n th i đi m báo cáo

- S kh u hao l y k c a tài s n c đ nh: là t ng c ng s kh u hao đã trích vào chi phí s n xu t, kinh doanh qua các k kinh doanh c a tài s n c đ nh tính đ n

th i đi m báo cáo

- Giá tr còn l i trên s k toán c a tài s n c đ nh: là hi u s gi a nguyên giá tài s n c đ nh và s kh u hao lu k (ho c giá tr hao mòn lu k ) c a tài s n c

đ nh tính đ n th i đi m báo cáo

Giá tr còn l i = Nguyên giá - hao mòn lu k (kh u hao lu k )

Nh v y, hao mòn là hi n t ng khách quan n m ngoài ý mu n c a con

ng i Khi mua TSC , dù s d ng hay không s d ng TSC v n b hao mòn Còn

kh u hao là hi n t ng ch quan, tu thu c vào nh n th c c a con ng i nh m thu

l i giá tr hao mòn c a TSC V ph ng di n kinh t , kh u hao cho phép doanh nghi p ph n ánh giá tr th c c a tài s n k t tinh vào s n ph m đ ng th i làm gi m lãi ròng c a doanh nghi p V ph ng di n tài chính, kh u hao là m t ph ng ti n tài tr giúp cho doanh nghi p thu đ c b ph n giá tr đã m t c a TSC V

ph ng di n thu khoá, kh u hao hao là m t kho n chi phí đ c tr vào thu nh p

chu thu tr c khi tính thu thu nh p doanh nghi p

2.2.2 Các ph ng pháp tính kh u hao tài s n c đ nh

2.2.2.1 Nguyên t c trích kh u hao tài s n c đ nh

a T t c TSC hi n có c a doanh nghi p đ u ph i trích kh u hao, tr nh ng TSC sau đây:

- TSC đã kh u hao h t giá tr nh ng v n đang s d ng vào ho t đ ng s n

xu t kinh doanh

- TSC kh u hao ch a h t b m t

- TSC khác do doanh nghi p qu n lý mà không thu c quy n s h u c a doanh nghi p (tr TSC thuê tài chính)

- TSC không đ c qu n lý, theo dõi, h ch toán trong s sách k toán c a doanh nghi p

- TSC s d ng trong các ho t đ ng phúc l i ph c v ng i lao đ ng c a doanh nghi p (tr các TSC ph c v cho ng i lao đ ng làm vi c t i doanh nghi p

nh : nhà ngh gi a ca, nhà n gi a ca, nhà thay qu n áo, nhà v sinh, b ch a n c

- TSC vô hình là quy n s d ng đ t lâu dài có thu ti n s d ng đ t ho c

nh n chuy n nh ng quy n s d ng đ t lâu dài h p pháp

b Các kho n chi phí kh u hao tài s n c đ nh đ c tính vào chi phí h p lý khi tính thu thu nh p doanh nghi p th c hi n theo quy đ nh t i các v n b n pháp

lu t v thu thu nh p doanh nghi p

c Tr ng h p TSC s d ng trong các ho t đ ng phúc l i ph c v cho

ng i lao đ ng c a doanh nghi p (có quy đ nh c th t i kho n 1 i u 9 Thông t 45/2013 - TT BTC) có tham gia ho t đ ng s n xu t kinh doanh thì doanh nghi p

c n c vào th i gian và tính ch t s d ng các tài s n c đ nh này đ th c hi n tính

và trích kh u hao vào chi phí kinh doanh c a doanh nghi p và thông báo cho c quan thu tr c ti p qu n lý đ theo dõi, qu n lý

d TSC ch a kh u hao h t b m t, b h h ng mà không th s a ch a,

kh c ph c đ c, doanh nghi p xác đ nh nguyên nhân, trách nhi m b i th ng

c a t p th , cá nhân gây ra Chênh l ch gi a giá tr còn l i c a tài s n v i ti n

b i th ng c a t ch c, cá nhân gây ra, ti n b i th ng c a c quan b o hi m và giá tr thu h i đ c (n u có), doanh nghi p dùng Qu d phòng tài chính đ bù

đ p Tr ng h p Qu d phòng tài chính không đ bù đ p, thì ph n chênh l ch thi u doanh nghi p đ c tính vào chi phí h p lý c a doanh nghi p khi xác đ nh thu thu nh p doanh nghi p

e Doanh nghi p cho thuê TSC ho t đ ng ph i trích kh u hao đ i v i TSC cho thuê

f Doanh nghi p thuê TSC theo hình th c thuê tài chính (g i t t là TSC thuê tài chính) ph i trích kh u hao TSC đi thuê nh TSC thu c s h u c a

doanh nghi p theo quy đ nh hi n hành Tr ng h p ngay t i th i đi m kh i đ u thuê tài s n, doanh nghi p thuê TSC thuê tài chính cam k t không mua l i tài s n thuê trong h p đ ng thuê tài chính, thì doanh nghi p đi thuê đ c trích kh u hao TSC thuê tài chính theo th i h n thuê trong h p đ ng

g Tr ng h p đánh giá l i giá tr TSC đã h t kh u hao đ góp v n, đi u chuy n khi chia tách, h p nh t, sáp nh p thì các TSC này ph i đ c các t ch c

đ nh giá chuyên nghi p xác đ nh giá tr nh ng không th p h n 20% nguyên giá tài

s n đó Th i đi m trích kh u hao đ i v i nh ng tài s n này là th i đi m doanh nghi p chính th c nh n bàn giao đ a tài s n vào s d ng và th i gian trích kh u hao

t 3 đ n 5 n m Th i gian c th do doanh nghi p quy t đ nh nh ng ph i thông báo

v i c quan thu tr c khi th c hi n

i v i các doanh nghi p th c hi n c ph n hóa, th i đi m trích kh u hao

c a các TSC nói trên là th i đi m doanh nghi p đ c c p Gi y ch ng nh n đ ng

ký kinh doanh chuy n thành công ty c ph n

h Các doanh nghi p 100% v n nhà n c th c hi n xác đ nh giá tr doanh

nghi p đ c ph n hoá theo ph ng pháp dòng ti n chi t kh u (DCF) thì ph n chênh l ch t ng c a v n nhà n c gi a giá tr th c t và giá tr ghi trên s sách k toán không đ c ghi nh n là TSC vô hình và đ c phân b d n vào chi phí s n

xu t kinh doanh trong k nh ng th i gian không quá 10 n m Th i đi m b t đ u phân b vào chi phí là th i đi m doanh nghi p chính th c chuy n thành công ty c

ph n (có gi y ch ng nh n đ ng ký kinh doanh)

i Vi c trích ho c thôi trích kh u hao TSC đ c th c hi n b t đ u t ngày (theo s ngày c a tháng) mà TSC t ng ho c gi m Doanh nghi p th c hi n h ch toán t ng, gi m TSC theo quy đ nh hi n hành v ch đ k toán doanh nghi p

k i v i các công trình xây d ng c b n hoàn thành đ a vào s d ng, doanh nghi p đã h ch toán t ng TSC theo giá t m tính do ch a th c hi n quy t toán Khi quy t toán công trình xây d ng c b n hoàn thành có s chênh l ch gi a giá tr t m tính và giá tr quy t toán, doanh nghi p ph i đi u ch nh l i nguyên giá tài

s n c đ nh theo giá tr quy t toán đã đ c c p có th m quy n phê duy t Doanh nghi p không ph i đi u ch nh l i m c chi phí kh u hao đã trích k t th i đi m tài

s n c đ nh hoàn thành, bàn giao đ a vào s d ng đ n th i đi m quy t toán đ c phê duy t Chi phí kh u hao sau th i đi m quy t toán đ c xác đ nh trên c s l y giá tr quy t toán tài s n c đ nh đ c phê duy t tr (-) s đã trích kh u hao đ n th i

đi m phê duy t quy t toán tài s n c đ nh chia (:) th i gian trích kh u hao còn l i

c a tài s n c đ nh theo quy đ nh

2.2.2.2 Ph ng pháp kh u hao tài s n c đ nh

Vi c l a ch n ph ng pháp tính kh u hao v i t ng doanh nghi p là bi n pháp quan tr ng đ kh c ph c hao mòn vô hình, còn là c n c quan tr ng đ xác

đ nh th i gian hoàn v n đ u t TSC t các ngu n vay dài h n, đ ng th i c ng là

c n c đ l a ch n ph ng án đ u t thích h p cho m i doanh nghi p B i v y,

vi c l a ch n ph ng pháp tính kh u hao c ng là n i dung quan tr ng trong công tác qu n lý v n c đ nh và đ u t xây d ng c b n trong t ng doanh nghi p

Doanh nghi p ph i đ ng ký ph ng pháp trích kh u hao tài s n c đ nh mà doanh nghi p l a ch n áp d ng v i c quan thu tr c ti p qu n lý tr c khi th c

hi n trích kh u hao Tr ng h p vi c l a ch n c a doanh nghi p không trên c s

có đ các đi u ki n quy đ nh thì c quan thu có trách nhi m thông báo cho doanh nghi p bi t đ thay đ i ph ng pháp kh u hao cho phù h p

Ph ng pháp kh u hao áp d ng cho t ng tài s n c đ nh mà doanh nghi p đã

l a ch n và đ ng ký ph i th c hi n nh t quán trong su t quá trình s d ng tài s n c

Doanh nghi p ho t đ ng có hi u qu kinh t cao đ c kh u hao nhanh nh ng

t i đa không quá 2 l n m c kh u hao xác đ nh theo ph ng pháp đ ng th ng đ nhanh chóng đ i m i công ngh Tài s n c đ nh tham gia vào ho t đ ng kinh doanh đ c trích kh u hao nhanh là máy móc, thi t b ; d ng c làm vi c đo l ng, thí nghi m; thi t b và ph ng ti n v n t i; d ng c qu n lý; súc v t, v n cây lâu

n m Khi th c hi n trích kh u hao nhanh, doanh nghi p ph i đ m b o kinh doanh

có lãi

N i dung ph ng pháp:

- Xác đ nh m c trích kh u hao trung bình hàng n m cho tài s n c đ nh theo công th c d i đây:

Nguyên giá c a tài s n c đ nh

b ng cách l y giá tr còn l i trên s k toán chia (:) cho th i gian s d ng xác đ nh

l i ho c th i gian s d ng còn l i (đ c xác đ nh là chênh l ch gi a th i gian s

d ng đã đ ng ký tr th i gian đã s d ng) c a tài s n c đ nh

- M c trích kh u hao cho n m cu i cùng c a th i gian s d ng tài s n c đ nh

đ c xác đ nh là hi u s gi a nguyên giá tài s n c đ nh và s kh u hao lu k đã

th c hi n đ n n m tr c n m cu i cùng c a tài s n c đ nh đó

Trong th c t , ngoài cách tính kh u hao tr c ti p nh trên, các doanh nghi p

th ng tính kh u hao gián ti p thông qua t l kh u hao hàng n m T l kh u hao

Ví d : Công ty ch bi n chè A đ a vào s d ng m t dây chuy n s n xu t tr giá 2400 tri u đ ng, b t đ u t ngày 28/06/N, th i gian s d ng 10 n m Tính kh u hao theo ph ng pháp đ ng th ng

Yêu c u:

1 Xác đ nh s ti n kh u hao tháng 6/N

2 Xác đ nh s ti n kh u hao n m N

3 Xác đ nh s ti n kh u hao n m N+1

b Ph ng pháp tính kh u hao theo s d gi m d n có đi u ch nh

- i u ki n th c hi n ph ng pháp này: Tài s n c đ nh tham gia vào ho t

đ ng kinh doanh đ c trích kh u hao theo ph ng pháp s d gi m d n có đi u

ch nh ph i tho mãn đ ng th i các đi u ki n sau:

+ Là tài s n c đ nh đ u t m i (ch a qua s d ng);

+ Là các lo i máy móc, thi t b ; d ng c làm vi c đo l ng, thí nghi m

- Ph ng pháp kh u hao theo s d gi m d n có đi u ch nh đ c áp d ng đ i

v i các doanh nghi p thu c các l nh v c có công ngh đòi h i ph i thay đ i, phát tri n nhanh

- Theo ph ng pháp kh u hao này, s kh u hao hàng n m gi m d n trong

Trên 4 n m đ n 6 n m 2,0

+ S ti n kh u hao n m th i đ c xác đ nh theo công th c:

Mki = Giá tr còn l i c a TSC đ n đ u n m th i x Tkn% + Nh ng n m cu i, khi m c kh u hao n m xác đ nh theo ph ng pháp s d

gi m d n nói trên b ng (ho c th p h n) m c kh u hao tính bình quân gi a giá tr còn l i và s n m s d ng còn l i c a tài s n c đ nh, thì k t n m đó m c kh u hao đ c tính b ng giá tr còn l i c a tài s n c đ nh chia cho s n m s d ng còn

- i u ki n th c hi n: Tài s n c đ nh tham gia vào ho t đ ng kinh doanh

đ c trích kh u hao theo ph ng pháp này là các lo i máy móc, thi t b th a mãn

đ ng th i các đi u ki n sau:

c ti p liên quan đ n vi c s n xu t s n ph m;

+ Xác đ nh đ c t ng s l ng, kh i l ng s n ph m s n xu t theo công su t thi t k c a tài s n c đ nh;

+ Công su t s d ng th c t bình quân tháng trong n m tài chính không th p

h n 50% công su t thi t k

- C n c th c hi n:

+ C n c vào h s kinh t - k thu t c a tài s n c đ nh, doanh nghi p xác

đ nh t ng s l ng, kh i l ng s n ph m s n xu t theo công su t thi t k c a tài s n

c đ nh, g i t t là s n l ng theo công su t thi t k

Công su t thi t k cho

Ví d : Công ty s n xu t ván ép đ a vào s d ng 1 máy ép g t ngày 1/1/N,

có nguyên giá là 1000 trđ, th i gian s d ng 5 n m Bi t công su t s n xu t ván ép theo thi t k m i n m là 10.000m3 Trong n m 2011 s n xu t đ c 9.000 m3

ván ép Công ty tính kh u hao theo ph ng pháp s n l ng Xác đ nh m c kh u hao n m N?

2.2.3 Ph m vi tính kh u hao

Trong n n kinh t hàng hoá nhi u thành ph n, vi c trích kh u hao tài s n c

đ nh là do t ng doanh nghi p quy t đ nh trong ph m vi quy n t ch tài chính

c a mình

Chú ý:

- Nh ng tài s n c đ nh không thu c ph m vi trích kh u hao doanh nghi p

v n qu n lý và theo dõi nh đ i v i tài s n c đ nh dùng cho s n xu t kinh doanh và tính hao mòn c a nh ng tài s n c đ nh này (n u có) theo ph ng pháp

Thông th ng tài s n c đ nh trong n m k ho ch có th t ng, gi m h n n a

th i gian, giá tr t ng, gi m c ng không x y ra cùng m t lúc Vì v y đ xác đ nh chính xác m c kh u hao hàng n m thì c n ph i xác đ nh đ c tình hình bi n đ ng

c a tài s n c đ nh c n kh u hao trong n m

- Tài s n c đ nh t ng thêm ph i trích kh u hao n m k ho ch g m:

+ Do mua s m

+ Do xây d ng c b n bàn giao đ a vào s n xu t

+ TSC đ c phép đ a vào s d ng (chuy n t d tr đ a vào s d ng) + Tài s n c đ nh t n i khác chuy n đ n

- Tài s n c đ nh gi m n m k ho ch g m:

+ Tài s n c đ nh sa th i thanh lý, nh ng bán

+ Tài s n c đ nh chuy n t s d ng sang d tr ho c đi u đình s d ng theo quy t đ nh c a c p trên, đi u đ ng đi n i khác

Theo ch đ tài chính hi n nay vi c xác đ nh th i đi m tính ho c thôi tính

kh u hao đ c b t đ u t ngày tài s n c đ nh t ng, gi m ho c ng ng tham gia

vào ho t đ ng kinh doanh (t c tài s n c đ nh t ng t ngày 01/01 thì tính kh u hao b t đ u t ngày 01/01 đ n ngày 31/12, gi m t ngày 01/01 thì c ng thôi tính

L p k ho ch kh u hao tài s n c đ nh giúp doanh nghi p bi t đ c s v n c

đ nh gi m trong n m k ho ch T đó xác đ nh ngu n tài chính bù đ p s v n c

- B c 1: Xác đ nh nguyên giá tài s n c đ nh c a doanh nghi p, bao g m

nguyên giá đ u k , nguyên giá t ng trong k , nguyên giá gi m trong k và nguyên giá cu i k

- B c 2: Xác đ nh nguyên giá tài s n c đ nh ph i tính kh u hao bao g m nguyên giá tài s n c đ nh ph i tính kh u hao đ u k , nguyên giá tài s n c đ nh

ph i tính kh u hao t ng trong k , nguyên giá tài s n c đ nh ph i tính kh u hao

gi m trong k và nguyên giá tài s n c đ nh ph i tính kh u hao cu i k

- B c 3: Xác đ nh m c trích kh u hao tài s n c đ nh bao g m s d đ u k ,

-

M c kh u hao

gi m b t trong tháng này

Trong đó: M c kh u hao t ng thêm trong tháng này:

S ngày tính kh u hao t ng thêm trong tháng T l kh u hao 1 n m KHt = NGt x

S ngày c a tháng tính kh u hao x 12

M c kh u hao phát sinh gi m trong tháng này:

S ngày tính kh u hao gi m b t trong tháng T l kh u hao 1 n m KHg = NGg x

500   = 93,33trđ KH10 = KH11 = KH12 = 93,33trđ

đ nh có giá tr l n h n tài s n c đ nh ban đ u (b o toàn m r ng) B o t n v n c

đ nh là h t có ý ngh a h t s c quan tr ng trong qu n lý tài chính doanh nghi p vì:

+ V n c đ nh th ng chi m t tr ng l n, quy t đ nh đ n kh n ng t ng

tr ng kinh t , c nh tranh c a doanh nghi p

+ Vòng quay c a v n dài nên r i ro l n do nh ng nguyên nhân ch quan