Phân tích báo cáo tài chính bài giảng, giáo trình dành cho sinh viên đại học, cao đẳng

Phân tích báo cáo tài chính bài giảng, giáo trình dành cho sinh viên đại học, cao đẳng là bộ tài liệu hay và rất hữu ích cho các bạn sinh viên và quý bạn đọc quan tâm. Đây là tài liệu hay trong Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, luyện thi THPT Quốc gia, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng của nhiều lĩnh vực: Toán, Lý, Hoá, Sinh…. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên)

Tài chính là m t ph m trù kinh t xã h i, phát sinh và t n t i cùng v i s t n t i

c a nhà n c và n n s n xu t hàng hoá Khái ni m và quan đi m v tài chính c ng luôn thay đ i theo t ng giai đo n l ch s , t ng ch đ chính tr , do v y xem xét các quan đi m v tài chính là r t c n thi t đ i v i các nhà phân tích tài chính

Kinh t chính tr Mác-LêNin đã ch rõ, tài chính là m t ph m trù kinh t khách quan, thu c ph m trù phân ph i Quá trình tái s n xu t xã h i g m 4 khâu: s n xu t, phân ph i, trao đ i và tiêu dùng Tài chính thu c v ph m trù phân ph i, các quan h phân ph i đ c th c hi n d i hình th c giá tr Ho t đ ng phân ph i giá tr các s n

ph m xã h i đ c th c hi n d i hình thái ti n t , nói m t cách rõ ràng h n, ho t đ ng phân ph i trong tài chính là phân ph i b ng ti n ch không ph i phân ph i b ng hi n

v t Ho t đ ng tài chính không ch liên quan đ n vi c hình thành các qu ti n t mà c

vi c s d ng các qu ti n t đó m t khi vi c s d ng đó l i d n đ n vi c hình thành

m t qu ti n t khác

Ho t đ ng phân ph i c a tài chính nh t đ nh ph i kèm theo s v n đ ng c a v n

ti n t và có hình th c bi u hi n đ c bi t là các ngu n tài chính Trong th c t , ngu n

tài chính có th đ c g i v i các tên nh v n ti n t , v n b ng ti n, ti n v n hay trong

t ng tr ng c th đ c g i b ng các tên g i riêng nh v n trong dân, v n tín d ng,

v n ngân sách Ngu n tài chính không ch hình thành t các qu ti n t mà còn t

nh ng tài s n hi n v t có kh n ng chuy n hoá thành ti n t Nh ng tài s n này khi c n

có th chuy n hoá thành ti n t đ tr thành các ngu n tài chính.Xét trên ph m vi qu c gia, ngu n tài chính hình thành không ch t các qu ti n t trong n c mà còn t các

qu ti n t huy đ ng t n c ngoài vào c bi t, ngu n tài chính c ng không ch đ c

hi u là bao g m các giá tr hi n t i mà c nh ng giá tr có kh n ng nh n đ c trong

2

t ng lai M t ch th kinh t khi đ a ra các quy t đ nh s d ng các qu ti n t hi n t i không ch d a trên ngu n tài chính mà h hi n n m gi mà c nh ng ngu n tài chính

mà h k v ng s có trong t ng lai

Trên c s nh ng phân tích trên, có th rút ra đ nh ngh a v tài chính nh sau:

Tài chính là quá trình phân ph i các ngu n tài chính nh m đáp ng nhu c u

c a các ch th kinh t Ho t đ ng tài chính luôn g n li n v i s v n đ ng đ c l p

t ng đ i c a các lu ng giá tr d i hình thái ti n t thông qua vi c hình thành và s

d ng các qu ti n t trong n n kinh t

Quan đi m truy n th ng v khái ni m tài chính nh n m nh t i các m i quan h kinh t phát sinh trong quá trình phân ph i các ngu n tài chính Quan đi m này nh n

m nh r ng ho t đ ng tài chính th c ch t là ho t đ ng “phân ph i t ng s n ph m xã h i

d i hình th c giá tr ” gi a các ch th kinh t , do v y đ ho t đ ng tài chính đ c

phát tri n và hi u qu thì ph i gi i quy t t t m i quan h kinh t gi a các ch th tham gia vào quá trình phân ph i - nh ng m i quan h đ c xem là c s quy t đ nh cách

th c phân ph i các s n ph m xã h i Nói m t cách khác, các ho t đ ng tài chính nào

đ m b o đ c s công b ng trong phân chia quy n l i n y sinh t ho t đ ng tài chính thì ho t đ ng tài chính đó s hi u qu và phát tri n

Các giáo trình kinh đi n v tài chính t i các n c phát tri n l i ti p c n khái

ni m tài chính theo góc đ khác Các giáo trình này nh n m nh: tài chính, v i t cách

là m t lnh v c khoa h c, nghiên c u v cách th c phân b các ngu n l c tài chính có

h n qua th i gian M i ch th kinh t đ u ph i đ i m t v i s ràng bu c v ngu n tài chính h n ch trong khi nhu c u s d ng ngu n tài chính thì đa d ng và th ng là vô

h n Chính vì v y v n đ đ t ra đ i v i các ch th kinh t là làm sao đ t i u hóa vi c

h nn b các ngu n tài chính c a mình cho các nhu c u s d ng Hai đ c tr ng quan

tr ng trong các quy t đ nh tài chính là chi phí và l i ích c a các quy t đ nh tài

chính di n ra trong m t kho ng th i gian và luôn không th bi t tr c m t cách ch c

ch n

1.1.2 N i dung c a tài chính doanh nghi p

3

Tài chính doanh nghi p là toàn b các quan h tài chính bi u hi n qua quá trình

“huy đ ng và s d ng v n đ t i đa hoá giá tr c a doanh nghi p” Hai y u t đó g n

li n v i nhau qua ho t đ ng đ u t vì đ u t t o đi u ki n cho s v n đ ng c a các qu

ti n t trong toàn xã h i Tài chính đ c xem nh là m t h th ng trong đó th tr ng tài chính là trung tâm c a quá trình hình thành và s d ng các qu ti n t Ho t đ ng

c a ngân sách nhà n c, tài chính doanh nghi p, B o hi m và c a m i t ch c tín d ng

đ u xoay quanh th tr ng tài chính Tài chính doanh nghi p có hai ch c n ng c b n

là huy đ ng và s d ng v n Nói đ n tài chính là nh n m nh đ n các dòng ti n Ch c

n ng “huy đ ng” còn g i là ch c n ng tài tr , ám ch quá trình t o ra các qu ti n t t các ngu n l c bên trong và bên ngoài đ doanh nghi p ho t đ ng trong lâu dài v i chí phí th p nh t Ch c n ng “s d ng v n” hay còn g i là đ u t , liên quan đ n vi c phân

b v n đâu, lúc nào sao cho v n đ c s d ng có hi u qu nh t

Nh ng v n đ trên cho th y b n ch t c a tài chính v n là các quan h kinh t

ti n t thông qua ho t đ ng huy đ ng v n và s d ng v n ó c ng chính là b n ch t

c a tài chính doanh nghi p Tài chính doanh nghi p trong n n kinh t k ho ch và n n kinh t th tr ng xét theo khía c nh này thì hoàn toàn gi ng nhau S khác nhau xu t phát t h th ng tài chính và n i dung các quan h tài chính doanh nghi p Các quan h tài chính doanh nghi p trong n n kinh t th tr ng có th chia thành b n nhóm sau:

+ Quan h tài chính gi a doanh nghi p v i th tr ng tài chính M i quan h

này th ng th hi n qua vi c doanh nghi p tìm ngu n tài tr cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh: t ngân hàng thông qua vay, t công chúng qua phát hành trái phi u, c phi u, t các đ nh ch tài chính khác Trong đi u ki n th tr ng tài chính v ng m nh

và phát tri n thì m i quan h này c n đ c v n d ng linh ho t đ doanh nghi p s

d ng ngu n tài tr có chi phí th p nh t M t th tr ng tài chính v ng m nh còn là môi

tr ng thu n l i đ doanh nghi p đ u t v n nhàn r i ra bên ngoài

+ Quan h tài chính gi a doanh nghi p v i ngân sách nhà n c Trong đi u ki n

kinh t th tr ng, quan h này th hi n trách nhi m c a doanh nghi p trong thanh toán các kho n thu theo lu t đ nh Trong nhi u tr ng h p đ c bi t, n u nhà n c có chính

4

sách h tr cho s n xu t trong n c qua hình th c tr giá, bù l , c p phát thì đây c ng

là m t d ng quan h tài chính

+ Quan h tài chính gi a doanh nghi p v i th tr ng khác nh : th tr ng hàng

hoá và d ch v M i quan h này th hi n qua vi c doanh nghi p t n d ng các kho n tín d ng th ng m i t các nhà cung c p hàng hoá, d ch v ó còn là các quan h tín

d ng gi a doanh nghi p v i các khách hàng đ kích thích ho t đ ng tiêu th c a doanh nghi p S d ng linh ho t các m i quan h tài chính này đ đ m b o doanh nghi p s

d ng các ngu n v n t m th i có chi phí th p, t ng c ng hi u qu ho t đ ng kinh doanh Nghiên c u m i quan h này còn đánh giá công tác thanh toán gi a doanh nghi p v i các ch n c ng nh công tác qu n lý công n c a doanh nghi p

+ Quan h tài chính trong n i b doanh nghi p: th hi n qua quan h thanh toán

gi a doanh nghi p v i ng i lao đ ng v l ng, các kho n t m ng ; quan h v phân

ph i v n gi a doanh nghi p v i các đ n v thành viên, quan h phân ph i và s d ng

qu hình thành t l i nhu n đ l i

Nh v y, n i dung các quan h tài chính doanh nghi p trong n n kinh t k

ho ch hoá và n n kinh t th tr ng hoàn toàn khác nhau N u nh trong n n kinh t k

ho ch hoá, các quan h tài chính doanh nghi p ch u s chi ph i c a nhà n c đ phân

ph i c a c i xã h i có k ho ch thì trong n n kinh t th tr ng, các quan h này ch u

s chi ph i c a th tr ng sao cho t i đa hoá giá tr c a doanh nghi p Th tr ng, đ c

bi t là th tr ng tài chính t o đi u ki n kh i thông cho s v n đ ng các dòng ti n

Ho t đ ng qu n lý nhà n c và ho t đ ng kinh doanh tách bi t rõ ràng thông qua h

th ng pháp lu t

1.2 M c tiêu và n i dung c a phân tích tài chính

1.2.1 M c tiêu phân tích tài chính

Phân tích tình hình tài chính doanh nghi p là vi c t p h p và x lý các thông tin liên quan v ho t đ ng kinh doanh và tình hình tài chính c a doanh nghi p b ng nh ng công c và ph ng pháp nh t đ nh; thông qua đó có th đánh giá m t cách đúng đ n tình hình và k t qu ho t đ ng c a doanh nghi p trong m t th i k ; giúp ng i s d ng

5

thông tin có th đ a ra các quy t đ nh tài chính phù h p đ i v i ho t đ ng c a doanh nghi p M c tiêu phân tích tình hình tài chính bi u hi n trên các m t sau:

M t là, phân tích tình hình tài chính nh m đánh giá đúng th c ch t tình hình và

k t qu ho t đ ng c a doanh nghi p trong m t th i k S li u trên các báo cáo tài chính ch m i ph n ánh tình hình tài chính và k t qu ho t đ ng v m t l ng m t cách

đ n thu n ch a ch ra m i t ng quan gi a k t qu đ t đ c v i các nhân t nh

h ng, ch a th hi n đ y đ và toàn di n ch t l ng ho t đ ng c a doanh nghi p Thông qua phân tích tình hình tài chính v i các ch tiêu phân tích phù h p, có th th y

đ c m t cách t ng th ch t l ng ho t đ ng kinh doanh và ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p trong m t th i k , có th đánh giá đ c m c đ th c hi n nhi m v c a doanh nghi p t t hay ch a t t

Hai là, phân tích tài chính doanh nghi p nh m th y đ c m i quan h nhân qu

gi a tình hình tài chính và k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Toàn b

ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p trong k g n li n v i vi c gi i quy t các quan

h tài chính phát sinh Ho t đ ng kinh doanh làm phát sinh các quan h tài chính,

ng c l i vi c x lý các m i quan h tài chính c a doanh nghi p t t hay x u có nh

h ng tr c ti p đ n k t qu kinh doanh trong k Thông qua phân tích tài chính doanh nghi p có th xác đ nh nguyên nhân c a nh ng thành công hay h n ch c a doanh nghi p trong vi c th c hi n các ho t đ ng kinh doanh, t o đi u ki n thu n l i cho vi c xây d ng chi n l c kinh doanh trong giai đo n đ n

Ba là, phân tích tài chính nh m cung c p nh ng thông tin c n thi t cho nhi u

ch th trong vi c đ a ra các quy t đ nh liên quan đ i v i ho t đ ng c a doanh nghi p

+ i v i ng i qu n lý doanh nghi p: k t qu phân tích tài chính là c n c quan tr ng đ đ a ra các quy t đ nh đ u t và tài tr cho ho t đ ng c a doanh nghi p Thông qua phân tích tài chính, ng i qu n lý có th th y đ c m t y u, m t m nh trong quá trình ho t đ ng c a doanh nghi p, t đó có th đ a ra các quy t đ nh qu n lý theo h ng khai thác các ti m n ng, th m nh c a doanh nghi p, kh c ph c nh ng m t

y u kém đ đ t m c tiêu kinh doanh trong th i k s p đ n

6

+ i v i nhà đ u t : phân tích tài chính giúp h l a ch n c h i đ u t phù

h p Thông qua k t qu phân tích, h có th th y đ c kh n ng tài chính, hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p đ trên c s đó có th quy t đ nh đ u t hay cho vay đ i

v i doanh nghi p

+ i v i các nhà cung c p: k t qu phân tích tài chính giúp h đ a ra các quy t

đ nh liên quan đ n vi c ti p t c hay không cung ng các y u t v t t k thu t đ u vào cho doanh nghi p c ng nh quy t đ nh ph ng th c bán hàng và cung c p d ch v đ i

v i doanh nghi p

+ i v i c quan qu n lý doanh nghi p: phân tích tài chính là c s quan tr ng

đ th c hi n các bi n pháp ki m tra, giám sát, h ng d n và đi u ch nh ho t đ ng c a doanh nghi p

Phân tích tài chính là vi c v n d ng t ng th các ph ng pháp phân tích khoa

h c đ đánh giá chu n xác tình hình tài chính c a doanh nghi p, giúp cho các đ i

t ng quan tâm n m đ c th c tr ng tài chính và an ninh tài chính c a doanh nghi p,

d đoán đ c chính xác các ch tiêu tài chính trong t ng lai c ng nh r i ro tài chính

mà doanh nghi p có th g p ph i Qua đó, đ a ra các quy t đ nh phù h p v i l i ích

c a h

1.2.2 N i dung phân tích tài chính doanh nghi p

Xu t phát t m c tiêu phân tích tài chính c ng nh b n ch t và n i dung các quan h tài chính doanh nghi p trong n n kinh t th tr ng, n i dung phân tích tài chính doanh nghi p đ c chia thành nh ng nhóm sau:

M t là: Phân tích c u trúc tài chính và cân b ng tài chính N i dung phân tích này nh m đánh giá khái quát c u trúc tài s n, c u trúc ngu n v n c a đ n v ; qua đó phát hi n nh ng đ c tr ng trong vi c s d ng v n, huy đ ng v n Trong đi u ki n kinh

t th tr ng, các doanh nghi p có tính t ch cao trong huy đ ng v n và s d ng v n nên phân tích tài chính còn quan tâm đ n cân b ng tài chính c a doanh nghi p

Hai là: Phân tích hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p Ho t đ ng trong c ch

th tr ng, m i doanh nghi p có nh ng h ng chi n l c phát tri n riêng trong t ng

7

giai đo n L i nhu n là m c tiêu cu i cùng nh ng m c tiêu đó luôn g n li n v i m c tiêu th ph n Do v y, doanh thu và l i nhu n là hai y u t quan tr ng khi đánh giá hi u

qu Hi u qu c a doanh nghi p c n xem xét m t cách t ng th trong s tác đ ng gi a

ho t đ ng kinh doanh và ho t đ ng tài chính Phân tích hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p không ch xem xét hi u qu cá bi t mà còn xem xét hi u qu t ng h p

Ba là: phân tích giá tr c a doanh nghi p Trong n n kinh t th tr ng, ho t

đ ng tài chính doanh nghi p v i hai ch c n ng c b n là huy đ ng v n và s d ng v n

nh ng h ng đ n m c tiêu là t i đa hoá giá tr doanh nghi p Giá tr doanh nghi p

đ c nâng cao không ch là k t qu t ng h p t s d ng có hi u qu các ngu n l c c a doanh nghi p mà còn liên quan đ n thái đ , trách nhi m c a doanh nghi p tr c c ng

đ ng ó chính là ph ng cách đ doanh nghi p nâng cao v trí c a mình trên th

tr ng, t đó tác đ ng ng c l i đ n ho t đ ng tài chính Phân tích giá tr doanh nghi p có th đ c xem nh là ph n “m ” trong phân tích tài chính

1.3 Ngu n thông tin s d ng trong phân tích tài chính doanh nghi p

1.3.1 Thông tin t h th ng k toán

1.3.1.1 B ng cân đ i k toán (BC KT)

a Khái ni m và k t c u BC KT

B ng cân đ i k toán là b ng báo cáo tình hình tài s n và ngu n v n c a doanh nghi p m t th i đi m nào đó Th i đi m báo cáo th ng đ c ch n là th i đi m cu i quý ho c cu i n m Do đó, đ c đi m chung c a b ng cân đ i k toán là cung c p d

li u th i đi m v tài s n và ngu n v n c a doanh nghi p

K t c u c a b ng C KT đ c chia thành 2 ph n: Tài s n và ngu n v n, đ c trình bày d i d ng 1 phía ho c 2 phía C hai ph n tài s n và ngu n v n đ u bao g m

h th ng các ch tiêu tài chính phát sinh, ph n ánh t ng n i dung tài s n và ngu n v n Các ch tiêu đ c s p x p thành t ng m c, kho n theo m t trình t logic, khoa h c, phù h p v i yêu c u qu n lý và phân tích tài chính doanh nghi p

B ng 1.1 B NG CÂN I K TOÁN

T i ngày tháng n m (1)

S

cu i

n m (3)

S

đ u

n m (3)

c a doanh nghi p trong vi c s d ng ngu n v n đ i v i các ch n và ch s h u

Khi s d ng các d li u t BC KT đ phân tích tài chính doanh nghi p c n chú

ti p nh n, s n xu t ho c t bán hàng trong quá kh Các kho n tài s n không ph i là

ti n s t o ra ti n trong t ng lai, và s ti n t o ra t nh ng tài s n này có th l n h n

ho c nh h n giá tr hi n t i, tu thu c vào k t qu kinh doanh

+ BC KT ph n ánh tài s n và ngu n hình thành tài s n t i m t th i đi m Do

v y, c n c vào s li u trên BC KT nhi u th i đi m khác nhau có th đánh giá bi n

đ ng tài s n và ngu n v n c a doanh nghi p Tính th i v , tính chu k ho c nh ng thay đ i b t th ng trong các ho t đ ng cung ng, tiêu th và thanh toán đ u nh

h ng đ n s li u trên BC KT Vì th , nhà phân tích nên th n tr ng khi đ a ra các k t

lu n phân tích đ i v i các bi n đ ng trên BC KT

+ BC KT đ c l p theo các nguyên t c k toán chung, trong đó giá tr c a tài

s n đ c trình bày theo giá l ch s (giá g c) Do v y, trong tr ng h p có bi n đ ng v giá (m t n n kinh t có m c l m phát cao ho c giá tr doanh nghi p gi m th p do kinh doanh không hi u qu ) thì s d ng s li u trên BC KT s không đánh giá xác th c

th c tr ng tài chính doanh nghi p Nhà phân tích trong tr ng h p này c n quan tâm

+ M t đ c tr ng c a ph n ngu n v n trên BC KT là tính chi phí c a ngu n

v n Thông th ng vi c s d ng ngu n v n đ u ph i ch u chi phí: tr lãi ngân hàng,

ti n thu s d ng v n, c t c và v nguyên t c s d ng ngu n v n nào có chi phí s

d ng v n cao thì r i ro cao Do v y, xem xét đ c tính này c a t ng kho n m c trên

ph n ngu n v n k t h p v i c c u ngu n v n c ng có th đánh giá s r i ro và chi phí

s d ng v n c a doanh nghi p

+ Nh ng ph ng pháp k toán (ph ng pháp đánh giá hàng xu t kho, ph ng pháp kh u hao) áp d ng doanh nghi p c ng nh h ng đ n các ch tiêu trên BC KT Trong tr ng h p doanh nghi p thay đ i ph ng pháp k toán thì c n quan tâm đ n

nh h ng c a nh ng thay đ i đó

b Ý ngha c a b ng cân đ i k toán

BC KT có ý ngh a c v m t kinh t và pháp lý

V m t kinh t : s li u ph n tài s n cho phép nhà phân tích đánh giá m t cách

t ng quát quy mô và k t c u tài s n c a doanh nghi p S li u ph n ngu n v n ph n ánh các ngu n tài tr cho tài s n c a doanh nghi p, qua đó đánh giá th c tr ng tài chính c a doanh nghi p

V m t pháp lý: s li u ph n tài s n th hi n giá tr các lo i tài s n hi n có mà doanh nghi p có quy n qu n lý và s d ng lâu dài đ sinh l i Ph n ngu n v n th hi n

ph m vi trách nhi m và ngha v c a doanh nghi p v t ng s v n kinh doanh v i ch

n và ch s h u Nh v y, tài li u t BC KT cung c p nh ng thông tin t ng h p v tình hình huy đ ng và s d ng v n c a doanh nghi p

1.3.1.2 Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh

11

a Khái ni m và k t c u c a báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh

Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh là báo cáo tài chính t ng h p, ph n ánh

t ng quát tình hình và k t qu kinh doanh c a doanh nghi p trong m t th i k (quý,

N m nay

N m

tr c

1 Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v 01

3 Doanh thu thu n v bán hàng và cung c p d ch v

10 L i nhu n thu n t ho t đ ng kinh doanh

{30 = 20 + (21 - 22) - (25 + 26)}

30

19 Lãi suy gi m trên c phi u (*) 71

(*) Ch áp d ng t i công ty c ph n

b Ý ngha

Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh có ý ngh a r t l n trong vi c đánh giá

hi u qu kinh doanh và công tác qu n lý ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Thông qua Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh có th ki m tra tình hình th c hi n

k ho ch thu nh p, chi phí và k t qu t ng lo i ho t đ ng c ng nh k t qu chung toàn doanh nghi p D a vào s li u trên báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh, ng i s

d ng thông tin có th ki m tra, phân tích, đánh giá k t qu ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p trong k ; so sánh v i các k tr c và v i các doanh nghi p khác cùng ngành đ nh n bi t khái quát k t qu ho t đ ng c a doanh nghi p trong k và xu

h ng v n đ ng, nh m đ a ra các quy t đ nh qu n lý, quy t đ nh tài chính phù h p 1.3.1.3 Báo cáo l u chuy n ti n t (BCLCTT)

a Khái ni m và k t c u BCLCTT

BCLCTT là m t trong b n báo cáo tài chính b t bu c mà b t k doanh nghi p nào c ng ph i l p đ cung c p cho ng i s d ng thông tin c a doanh nghi p N u

BC KT cho bi t nh ng ngu n l c c a c i (tài s n) và ngu n g c c a nh ng tài s n đó;

và báo cáo k t qu kinh doanh cho bi t thu nh p và chi phí phát sinh đ tính đ c k t

qu lãi, l trong m t k kinh doanh, thì BCLCTT đ c l p đ tr l i các v n đ liên

13

quan đ n các lu ng ti n vào, ra trong doanh nghi p, tình hình tài tr , đ u t b ng ti n

c a doanh nghi p trong t ng th i k

Báo cáo l u chuy n ti n t là báo cáo tài chính t ng h p ph n ánh vi c hình thành và s d ng l ng ti n phát sinh theo các ho t đ ng khác nhau trong k báo cáo

c a doanh nghi p BCLCTT có th đ c l p theo ph ng pháp tr c ti p ho c gián ti p,

k t c u BCLCTT đ c khái quát theo b ng sau:

BÁO CÁO L U CHUY N TI N T

L u chuy n ti n t t ho t đ ng kinh doanh

- Lãi, l chênh l ch t giá h i đoái do đánh

giá l i các kho n m c ti n t có g c ngo i

- Thu thu nh p doanh nghi p đã n p

- Ti n thu khác t ho t đ ng kinh doanh

- Ti n chi khác t ho t đ ng kinh doanh

5 Thu thu nh p doanh nghi p đã n p

6 Ti n thu khác t ho t đ ng kinh doanh

7 Ti n chi khác cho ho t đ ng kinh doanh

L u chuy n ti n t t ho t đ ng đ u t

14

1.Ti n chi đ mua s m, xây d ng TSC và các tài s n dài h n khác

2.Ti n thu t thanh lý, nh ng bán TSC và các tài s n dài h n khác

3.Ti n chi cho vay, mua các công c n c a đ n v khác

4.Ti n thu h i cho vay, bán l i các công c n c a đ n v khác

5.Ti n chi đ u t góp v n vào đ n v khác

6.Ti n thu h i đ u t góp v n vào đ n v khác

7.Ti n thu lãi cho vay, c t c và l i nhu n đ c chia

- L u chuy n ti n t t ho t đ ng kinh doanh

Ph n này ph n ánh các kho n ti n đã thu đ c và đã chi trong quá trình s n xu t kinh doanh Ngu n ti n đ c cung c p đây ch y u là ti n thu v bán hàng và cung

c p d ch v

+ Theo ph ng pháp tr c ti p, ti n t ho t đ ng kinh doanh đ c tính tr c ti p

b ng cách c ng các kho n ti n thu đ c t khách hàng r i tr đi các kho n ti n đã s

d ng cho chi phí ho t đ ng kinh doanh trong k

+ Theo ph ng pháp gián ti p, k t qu tính l ng ti n thu n l u chuy n trong

k b t đ u t l i nhu n tr c thu sau đó đi u ch nh nh ng kho n thu nh p và chi phí, các kho n lãi và l

- L u chuy n ti n t t ho t đ ng đ u t

Ph n này ph n ánh các kho n chi ti n đ u t vào các đ n v khác d i hình th c mua c phi u, trái phi u, góp v n liên doanh, chi mua s m TSC …và thu ti n đ u t

15

do bán c phi u, trái phi u đã mua; ti n lãi thu đ c t các kho n đ u t vào các đ n

v khác, thu bán, thanh lý TSC …

- L u chuy n ti n t t ho t đ ng tài chính

Ph n này ph n ánh các kho n ti n thu đ c t các ch s h u ho c các nhà đ u

t và các kho n ti n chi ra đ mua l i c phi u c a ch s h u, tr c t c cho c đông…

b Ý ngha báo cáo l u chuy n ti n t

BCLCTT cung c p cho nhà qu n tr m t s thông tin quan tr ng v : l ng ti n

m t có đ c hi n t i là t đâu, ti n đ c s d ng ch y u cho nh ng ho t đ ng nào, s khác bi t gi a l i nhu n và l ng ti n m t hi n có C n c vào Báo cáo l u chuy n

ti n t , k t h p v i các thông tin trên các Báo cáo tài chính khác, nhà qu n tr có th

n m đ c tình hình s d ng ti n, d báo l ng ti n c n thi t đ duy trì ho t đ ng s n

xu t kinh doanh, t đó có các ph ng án phù h p nh vay v n ho c cho vay đ t ng

hi u qu s d ng ti n

1.3.1.4 Thuy t minh báo cáo tài chính và các báo cáo k toán n i b khác

Khi phân tích tài chính doanh nghi p, nhà phân tích c n s d ng thêm các d

li u chi ti t t thuy t minh báo cáo tài chính ho c các báo cáo k toán n i b đ h

t tài tr hay xác đ nh l i nhu n ho t đ ng kinh doanh khi lo i tr s khác bi t v

ph ng pháp tính kh u hao gi a các k , gi a các doanh nghi p

+ S li u v chi phí lãi vay trong k S li u này đ c s d ng trong đánh giá

kh n ng thanh toán, hi u qu ho t đ ng kinh doanh hay tác đ ng c a n đ i v i kh

n ng sinh l i v n ch s h u

16

+ S li u v tình hình t ng, gi m các kho n n ph i thu, n ph i tr c a t ng khách n , ch n V i tài li u này, nhà phân tích s đánh giá đ y đ , chi ti t h n tình hình và kh n ng thanh toán c a doanh nghi p S li u này th ng đ c th hi n trong thuy t minh báo cáo tài chính ho c t các báo cáo công n doanh nghi p

+ S li u v tình hình t ng, gi m ngu n v n kinh doanh và các qu chuyên dùng Tài li u này đ c s d ng đ gi i thích bi n đ ng ngu n v n ch s h u và phân tích c u trúc ngu n v n c a doanh nghi p

+ S li u v tình hình t ng gi m t ng lo i TSC trong k , tình hình t ng, gi m các kho n đ u t vào các đ n v khác

+ S li u liên quan đ n bi n phí và đ nh phí doanh nghi p

Trên đây ch là m t s d li u c b n th ng s d ng b sung khi phân tích tài chính doanh nghi p Tài li u phân tích b sung nào đ c s d ng tu thu c vào m c tiêu c a nhà phân tích và kh n ng ti p c n thông tin c a h Thông th ng, các nhà

qu n tr doanh nghi p có nhi u thu n l i h n so v i các đ i t ng khác khi khai thác các thông tin chi ti t trên

1.3.2 Các ngu n thông tin khác

Ngoài thông tin t các báo cáo k toán doanh nghi p, phân tích tài chính doanh nghi p còn s d ng nhi u ngu n thông tin khác đ các k t lu n trong phân tích tài chính có tính thuy t ph c Các ngu n thông tin khác đ c chia thành ba nhóm sau: 1.3.2.1 Thông tin liên quan đ n tình hình kinh t

Ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p ch u tác đ ng b i nhi u nhân t thu c môi tr ng v mô nên phân tích tài chính c n đ t trong b i c nh chung c a kinh t trong n c và các n n kinh t trong khu v c K t h p nh ng thông tin này s đánh giá

đ y đ h n tình hình tài chính và d báo nh ng nguy c , c h i đ i v i ho t đ ng c a doanh nghi p Nh ng thông tin th ng quan tâm bao g m:

+ Thông tin v t ng tr ng, suy thoái kinh t

+ Thông tin v lãi su t ngân hàng, trái phi u kho b c, t giá ngo i t

+ Thông tin v t l l m phát

17

+ Các chính sách kinh t l n c a Chính ph , chính sách chính tr , ngo i giao c a nhà n c

1.3.2.2 Thông tin theo ngành

Ngoài nh ng thông tin v môi tr ng v mô; nh ng thông tin liên quan đ n ngành, lnh v c kinh doanh c ng c n đ c chú tr ng ó là:

+ M c đ và yêu c u công ngh c a ngành

+ M c đ c nh tranh và qui mô c a th tr ng

+ Tính ch t c nh tranh c a th tr ng hay m i quan h gi a doanh nghi p v i nhà cung c p và khách hàng

1.3.2.3 Thông tin v đ c đi m ho t đ ng c a doanh nghi p

Do m i doanh nghi p có nh ng đ c đi m riêng trong t ch c s n xu t kinh doanh và trong ph ng h ng ho t đ ng nên đ đánh giá h p lý tình hình tài chính, nhà phân tích c n nghiên c u k l ng đ c đi m ho t đ ng c a doanh nghi p Nh ng

v n đ c n quan tâm bao g m:

+ M c tiêu và chi n l c ho t đ ng c a doanh nghi p, g m c chi n l c tài chính và chi n l c kinh doanh

+ c đi m quá trình luân chuy n v n trong các khâu kinh doanh t ng lo i hình doanh nghi p

+ Tính th i v , tính chu k trong ho t đ ng kinh doanh

+ M i liên h gi a doanh nghi p v i nhà cung c p, khách hàng, ngân hàng, và các đ i t ng khác

+ Các chính sách ho t đ ng khác

1.4 V n d ng các ph ng pháp trong phân tích tài chính

18

1.4.1 Ph ng pháp so sánh

Ph ng pháp so sánh là ph ng pháp s d ng ph bi n nh t trong phân tích tài chính v n d ng phép so sánh trong phân tích tài chính c n quan tâm đ n tiêu chu n

so sánh, đi u ki n so sánh c a ch tiêu phân tích cùng nh k thu t so sánh

Tiêu chu n so sánh là ch tiêu g c đ c ch n làm c n c so sánh Khi phân tích tài chính, nhà phân tích th ng s d ng các g c sau:

+ S d ng s li u tài chính nhi u k tr c đ đánh giá và d báo xu h ng

c a các ch tiêu tài chính Thông th ng, s li u phân tích đ c t ch c t 3 đ n 5 n m

li n k

+ S d ng s li u trung bình ngành đ đánh giá s ti n b v ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p so v i m c trung bình tiên ti n c a ngành S li u trung bình ngành th ng đ c các t ch c d ch v tài chính, các ngân hàng, c quan th ng kê cung c p theo nhóm các doanh nghi p l n, doanh nghi p v a và nh Trong tr ng

h p không có s li u trung bình ngành, nhà phân tích có th s d ng s li u c a m t doanh nghi p đi n hình trong cùng ngành đ làm c n c phân tích

+ S d ng các s k ho ch, s d toán đ đánh giá doanh nghi p có đ t các m c tiêu tài chính trong n m Thông th ng, các nhà qu n tr doanh nghi p ch n g c so sánh này đ xây d ng chi n l c ho t đ ng cho t ch c c a mình

i u ki n so sánh yêu c u các ch tiêu phân tích ph i ph n ánh cùng n i dung kinh t , có cùng ph ng pháp tính toán và có đ n v đo l ng nh nhau B n ch t c a

v n đ này liên quan đ n tính so sánh c a ch tiêu phân tích Nh ng thay đ i v ch đ tài chính k toán là m t trong nh ng lý do nh h ng đ n tính không so sánh đ c c a

ch tiêu phân tích Nhà phân tích c n chú ý đ n nh h ng c a nh ng thay đ i này đ đánh giá đúng h n v hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p Ngoài ra, tính so sánh

đ c còn liên quan vi c tuân th theo chu n m c k toán đã ban hành Có th l y đi n hình v s thay đ i ph ng pháp k toán M c dù nguyên t c nh t quán yêu c u doanh nghi p ph i áp d ng nh t quán các ph ng pháp k toán gi a các k k toán (đánh giá hàng t n kho, ph ng pháp kh u hao ) nh ng doanh nghi p v n có quy n thay đ i

19

ph ng pháp k toán Nh ng thay đ i này ph i đ c trình bày trong thuy t minh báo cáo tài chính đ nhà phân tích có th đánh giá nh ng nh h ng c a ph ng pháp k toán đ i v i ch tiêu phân tích Trong tr ng h p này, m t báo cáo tài chính đã đ c

ki m toán là c s đáng tin c y đ i v i nhà phân tích

K thu t so sánh trong phân tích tài chính th ng th hi n qua các tr ng h p sau:

+ Trình bày báo cáo tài chính d ng so sánh nh m xác đ nh m c bi n đ ng tuy t

đ i và t ng đ i c a t ng ch tiêu trong báo cáo tài chính qua hai ho c nhi u k , qua

đó phát hi n xu h ng c a các ch tiêu Khi phân tích báo cáo tài chính d ng so sánh,

c n chú ý m i liên h gi a các ch tiêu kinh t đ ph n thuy t minh s li u ch t ch

h n Ch ng h n, khi thi t l p báo cáo lãi l d ng so sánh c n xem đ n m i liên h gi a

t c đ bi n đ ng c a ch tiêu doanh thu v i t c đ c a ch tiêu giá v n hàng bán S

m t cân đ i v t c đ bi n đ ng c a ch tiêu n ph i thu khách hàng trên BC KT v i

t c đ bi n đ ng c a ch tiêu doanh thu đòi h i nhà phân tích ph i tìm hi u nguyên nhân d n đ n s m t cân đ i đó

+ Trình bày báo cáo tài chính theo qui mô chung V i cách so sánh này, m t ch tiêu trên báo cáo tài chính đ c ch n làm qui mô chung và các ch tiêu có liên quan s tính theo t l ph n tr m trên ch tiêu qui mô chung đó Báo cáo tài chính theo qui mô chung giúp đánh giá c u trúc c a các ch tiêu tài chính doanh nghi p Ch ng h n, đ i

v i b ng cân đ i k toán, đ đánh giá c c u tài s n c a doanh nghi p, ph i ch n ch

tiêu t ng tài s n làm qui mô chung

i v i báo cáo lãi l , thông th ng ch tiêu doanh thu thu n đ c ch n làm qui

mô chung đ xác đ nh t l c a các ch tiêu khác so v i doanh thu thu n Trong báo cáo

l u chuy n ti n t theo ph ng pháp tr c ti p, c n x lý l i các dòng ti n vào và dòng

ti n ra đ xác đ nh qui mô chung là t ng dòng ti n vào (ngu n ti n) ho c t ng dòng

ti n ra (s d ng ti n), qua đó có th đánh giá: ngu n ti n ch y u t o ra t đâu và s

d ng cho m c đích nào

20

+ Thi t k các ch tiêu có d ng t s M t t s đ c xây d ng khi các y u t

c u thành nên t s ph i có m i liên h và mang ý ngh a kinh t Ch ng h n, đ phân tích kh n ng thanh toán kho n n ng n h n c a doanh nghi p c n s d ng nh ng y u

t có kh n ng chuy n hoá thành ti n trong ng n h n Do v y, có th xây d ng các t

s ph n ánh kh n ng thanh toán ng n h n nh sau:

n ng sinh l i c a tài s n Tuy nhiên, khi xây d ng ch tiêu này trong quan h v i hi u

su t s d ng tài s n và kh n ng sinh l i t doanh thu thì ch tiêu ROA đ c chi ti t

21

V i ph ng pháp lo i tr , nhà phân tích s th y đ c nhân t nào nh h ng

ch y u đ n kh n ng sinh l i tài s n, qua đó phát hi n nh ng l i th (hay b t l i) trong

ho t đ ng c a doanh nghi p và đ nh h ng ho t đ ng trong k đ n

1.4.3 Ph ng pháp cân đ i liên h

Các báo cáo tài chính đ u có đ c tr ng chung là th hi n tính cân đ i: cân đ i

gi a tài s n và ngu n v n; cân đ i gi a doanh thu, chi phí và k t qu ; cân đ i gi a dòng ti n vào và dòng ti n ra, cân đ i gi a t ng và gi m C th là các cân đ i c b n:

T ng tài s n = TSNH + TSDH

T ng tài s n = T ng ngu n v n

L i nhu n = Doanh thu - Chi phí Dòng ti n thu n = Dòng ti n vào - Dòng ti n ra

D a vào nh ng cân đ i c b n trên, trong phân tích tài chính th ng v n d ng

ph ng pháp cân đ i liên h đ xem xét nh h ng c a t ng nhân t đ n bi n đ ng c a

ch tiêu phân tích Ch ng h n, v i bi n đ ng c a t ng tài s n gi a hai th i đi m,

ph ng pháp này s cho th y lo i tài s n nào (hàng t n kho, n ph i thu, TSC ) bi n

đ ng nh h ng đ n bi n đ ng t ng tài s n c a doanh nghi p Nh v y, d a vào bi n

đ ng c a t ng b ph n mà ch tiêu phân tích s đ c đánh giá đ y đ h n

1.4.4 Ph ng pháp phân tích t ng quan

Gi a các s li u tài chính trên báo cáo tài chính th ng có m i t ng quan v i nhau Ch ng h n, m i t ng quan gi a doanh thu (trên Báo cáo lãi l ) v i các kho n

n ph i thu khách hàng, v i hàng t n kho (trên BC KT) Thông th ng, khi doanh thu

c a đ n v càng t ng thì s d các kho n n ph i thu c ng gia t ng, ho c doanh thu

t ng d n đ n yêu c u v d tr hàng cho kinh doanh gia t ng M t tr ng h p khác là

t ng quan gi a ch tiêu ‘Chi phí đ u t xây d ng c b n’ v i ch tiêu ‘Nguyên giá TSC ’ doanh nghi p C hai s li u này đ u trình bày trên BC KT M t khi tr giá các kho n đ u t XDCB gia t ng th ng ph n ánh doanh nghi p có ti m l c v c s

h t ng trong th i gian đ n Phân tích t ng quan s đánh giá tính h p lý v bi n đ ng

c a nhà phân tích tài chính M i nhà phân tích b ng kinh nghi m ngh nghi p v i kh

n ng t ch c d li u, kh n ng ch n đoán và t ng h p các v n đ tài chính trong m t môi tr ng ‘m ’ s đ a ra b c tranh v tài chính doanh nghi p K t qu phân tích đó

là c s cho các quy t đ nh doanh nghi p

CÂU H I ÔN T P

1 Nh ng đ i t ng nào ti n hành phân tích tài chính doanh nghi p? M c tiêu phân tích c a t ng đ i t ng là gì? Tác d ng c a phân tích báo cáo tài chính đ i v i công tác qu n lý tài chính c a doanh nghi p

2 Trình bày các ph ng pháp phân tích tài chính doanh nghi p? i u ki n áp

Khi xem xét ch tiêu này c n liên h v i nhu c u th c t c a doanh nghi p trong

t ng giai đo n đ nh n xét Kho n m c này có th t ng ho c gi m không ph i do

đ ng hay thi u ti n mà có th do doanh nghi p đang có k ho ch t p trung ti n đ chu n b mua s m v t t , tài s n…hay do doanh nghi p v a đ u t vào m t s l nh v c kinh doanh…

- u t tài chính

u t tài chính là m t ho t đ ng quan tr ng c a doanh nghi p trong n n kinh

t th tr ng nh m phát huy h t m i ti m n ng s n có c ng nh nh ng l i th c a doanh nghi p đ nâng cao hi u qu kinh doanh, kh ng đ nh v th c a mình

- Các kho n ph i thu

Các kho n ph i thu c a doanh nghi p có nhi u lo i, trong đó ch y u là các kho n ph i thu ng i mua và ti n đ t tr c cho ng i bán ây là s v n (tài s n) c a doanh nghi p nh ng b ng i mua và ng i bán chi m d ng Kho n ph i thu này t ng (ho c gi m) do nhi u nguyên nhân khác nhau Tuy nhiên, khi xem xét n i dung này

c n liên h v i ph ng th c tiêu th (bán buôn, bán l ), chính sách tín d ng bán hàng (tín d ng ng n h n, tín d ng dài h n), chính sách thanh toán ti n hàng, kh n ng qu n

24

lý n c ng nh n ng l c tài chính c a khách hàng đ nh n xét Ch ng h n, s n ph i thu t ng ho c gi m không ph i do y u kém c a doanh nghi p trong vi c qu n lý n mà

có th do ph ng th c tiêu th áp d ng t i doanh nghi p N u doanh nghi p áp d ng

ph ng th c bán l là ch y u thì s n ph i thu s th p do bán hàng ra đ c thu ti n ngay Ng c l i, v i doanh nghi p áp d ng ph ng th c bán buôn là ch y u thì t

tr ng n ph i thu s cao do đ c tr ng c a ph ng th c tiêu th này là thanh toán ch m

Ho c v i chính sách tín d ng bán hàng khác nhau, trong th i k doanh nghi p áp d ng chính sách tín d ng dài h n s n ph i thu ch c ch n s l n h n s n ph i thu trong

th i k áp d ng chính sách tín d ng ng n h n Do chính sách tín d ng bán hàng có quan h ch t ch v i l ng hàng hoá tiêu th và đ c coi nh m t bi n pháp đ kích thích tiêu th nên khi xem xét s n ph i thu phát sinh, nhà phân tích c n liên h v i

l ng hàng hoá tiêu th đ đánh giá Vi c áp d ng chính sách chi t kh u thanh toán

c ng có quan h tr c ti p v i s n ph i thu B i v y, đ thu h i v n k p th i, tránh b chi m d ng v n, doanh nghi p c n xây d ng và v n d ng chính sách chi t kh u thanh toán h p lý, linh ho t

Tr ng h p do kh n ng qu n lý khách hàng kém, kho n n ph i thu s t ng do phát sinh các kho n “n x u” trong k gi m b t r i ro có th x y ra, doanh nghi p

c n có bi n pháp thích h p nh : bán các kho n n cho công ty mua bán n , ng ng cung c p hàng hoá cho khách hàng này hay nh s can thi p c a pháp lu t đ thu h i

n ng th i đ tránh tình tr ng n đ ng t ng thêm, doanh nghi p c n tìm hi u k càng v n ng l c tài chính c a khách hàng và tình hình thanh toán c a khách hàng

tr c khi đ t quan h làm n

- Hàng t n kho

đ m b o cho quá trình kinh doanh đ c liên t c, không b gián đo n, đòi h i doanh nghi p ph i xác đ nh đ c l ng hàng t n kho d tr h p lý L ng hàng t n kho d tr h p lý là l ng d tr v a đáp ng đ c nhu c u kinh doanh liên t c, v a không t ng chi phí t n kho gây đ ng v n Khi xem xét t tr ng hàng t n kho chi m trong t ng tài s n, c n liên h v i ngành ngh và lnh v c kinh doanh c a doanh

i v i các doanh nghi p s n xu t – kinh doanh mang tính th i v vào nh ng th i

đi m nh t đ nh trong n m, t trong hàng t n kho th ng r t cao do yêu c u d tr th i

v ; ng c l i, vào nh ng th i đi m khác, l ng hàng t n kho l i quá th p T ng t , khi s n ph m, hàng hoá đang giai đo n t ng tr ng, l ng d tr hàng t n kho

th ng cao đ đáp ng nhu c u chi m l nh th tr ng; còn khi s n ph m hàng hoá vào giai đo n suy thoái, đ tránh r i ro, l ng hàng t n kho th ng đ c gi m xu ng

m c th p nh t

M t doanh nghi p có h th ng cung c p t t s gi m đ c l ng hàng t n kho

mà không nh h ng đ n tính liên t c c a quá trình kinh doanh

- Tài s n c đ nh

T tr ng tài s n c đ nh chi m trong t ng tài s n ph thu c vào ngành ngh , l nh

v c kinh doanh, chính sách đ u t , chu k kinh doanh và ph ng pháp kh u hao mà doanh nghi p áp d ng i v i các doanh nghi p có chính sách đ u t m i (c chi u sâu và chi u r ng), trong giai đo n m i đ u t t tr ng này th ng cao do l ng v n

đ u t l n và m c kh u hao ch a nhi u M t khác, t tr ng c a tài s n c đ nh chi m trong t ng tài s n đ c xác đ nh b ng giá tr còn l i c a tài s n c đ nh nên ph ng pháp kh u hao mà doanh nghi p áp d ng c ng có nh h ng đáng k do m i ph ng pháp kh u hao khác nhau thì có m c kh u hao khác nhau

Do v y, khi xem xét t tr ng c a tài s n c đ nh chi m trong t ng tài s n, bên

c nh vi c liên h v i ngành ngh , lnh v c kinh doanh c a doanh nghi p, nhà phân tích

c n liên h đ n tình hình đ u t , chu k kinh doanh và ph ng pháp kh u hao đ rút ra

nh n xét thích h p ng th i, c n đi sâu xem xét t tr ng c a t ng b ph n tài s n c

đ nh chi m trong t ng tài s n; qua đó đánh giá chính xác h n tình hình đ u t và c

c u tài s n c đ nh c a doanh nghi p c bi t, c n chú tr ng đ n m t s b ph n tài

h ng c a các nhân t đ n s bi n đ ng v c c u tài s n, các nhà phân tích còn k t

h p c vi c phân tích ngang, t c là so sánh s bi n đ ng gi a k phân tích v i k g c (c v s tuy t đ i và s t ng đ i) trên t ng tài s n c ng nh theo t ng lo i tài s n

Bên c nh vi c so sánh s bi n đ ng trên t ng tài s n c ng nh t ng lo i tài s n

gi a k phân tích so v i k g c, các nhà phân tích còn xem xét t tr ng t ng lo i tài

s n chi m trong t ng s và xu h ng bi n đ ng c a chúng theo th i gian đ th y đ c

m c đ h p lý c a vi c phân b Vi c đánh giá ph i d a trên tính ch t kinh doanh và tình hình bi n đ ng c a t ng b ph n Trong đi u ki n cho phép có th xem xét và so sánh s bi n đ ng v t tr ng c a t ng b ph n tài s n chi m trong t ng tài s n c a doanh nghi p qua nhi u n m và so v i c c u chung c a ngành đ đánh giá

Nh m thu n ti n cho vi c đánh giá c c u tài s n, khi phân tích có th l p b ng sau:

s n ng n h n, dài h n c th ) chi m trong t ng tài s n t ng th i đi m cu i k t ng

ng (cu i n m N và các n m li n k tr c n m N); trong đó, s t ng c ng theo t ng

c t c a các ch tiêu b ph n đúng b ng 100% và đúng b ng t tr ng c a ch tiêu “T ng tài s n”

ch tiêu B “Tài s n dài h n” c ng nh nh h ng c a “Tài s n ng n h n” và “Tài s n dài h n” đ n s bi n đ ng c a ch tiêu “T ng tài s n”

29

ph n tài s n chi m trong t ng tài s n s cho các nhà qu n lý đánh giá đ c xu h ng

bi n đ ng c a c c u tài s n hay tình hình phân b v n

B ng vi c xem xét b ng phân tích trên, các nhà qu n lý s th y đ c nh ng đ c

tr ng trong c c u tài s n c a doanh nghi p, xác đ nh đ c tính h p lý c a vi c s

d ng v n Qua vi c xem xét c c u tài s n và s bi n đ ng v c c u tài s n c a nhi u

k kinh doanh, các nhà qu n lý s có quy t đ nh đ u t vào lo i tài s n nào thích h p,

đ u t vào th i đi m nào; xác đ nh đ c vi c gia t ng hay c t gi m hàng t n kho c ng

nh m c d tr hàng t n kho h p lý trong t ng th i k đ sao cho có đ l ng hàng

t n kho c n thi t đáp ng cho nhu c u s n xu t – kinh doanh và nhu c u tiêu th c a

th tr ng mà không làm t ng chi phí t n kho; có chính sách thích h p v thanh toán đ

v a khuy n khích đ c khách hàng v a thu h i v n k p th i, tránh b chi m d ng

v n Khi phân tích c c u tài s n nhà phân tích c n liên h v i s li u bình quân c a ngành c ng nh so sánh v i s li u c a các doanh nghi p khác kinh doanh cùng ngành ngh có hi u qu cao h n đ có nh n xét xác đáng v tình hình s d ng v n và tính

h p lý c a c c u tài s n c a doanh nghi p ng th i c n c n c vào tình hình th c t

c a doanh nghi p c ng nh chính sách đ u t và chính sách kinh doanh mà doanh nghi p v n d ng trong t ng th i k đ đánh giá

2.2 Phân tích c u trúc ngu n v n c a doanh nghi p

2.2.1 Phân tích tính t ch v tài chính c a doanh nghi p

ti n hành ho t đ ng kinh doanh, các doanh nghi p c n ph i xác đ nh nhu c u

đ u t , ti n hành t o l p, tìm ki m, t ch c huy đ ng v n Doanh nghi p có th huy

đ ng v n cho nhu c u kinh doanh t nhi u ngu n khác nhau; trong đó có th quy v hai ngu n chính là v n ch s h u và n ph i tr

Doanh nghi p có trách nhi m xác đ nh s v n huy đ ng, ngu n huy đ ng, th i gian huy đ ng, chi phí huy đ ng… sao cho v a b o đ m đáp ng nhu c u v v n kinh doanh, v a ti t ki m chi phí huy đ ng, ti t ki m chi phí s d ng v n và b o đ m an ninh tài chính cho doanh nghi p Vì th , qua phân tích c c u ngu n v n, các nhà qu n

lý n m đ c c c u v n huy đ ng, bi t đ c trách nhi m c a doanh nghi p đ i v i các

32

Qua b ng phân tích trên, các nhà phân tích s n m đ c các n i dung ch y u sau:

- C t “S ti n” trong k phân tích (c t I) và k g c (các c t B, D và G) ph n ánh

tr s c a t ng ch tiêu (t ng lo i ngu n v n và t ng ngu n v n) th i đi m cu i k

t ng ng (cu i n m N và các n m li n k tr c n m N); trong đó, s t ng c ng theo

t ng c t c a ch tiêu A “N ph i tr ” và ch tiêu B “V n ch s h u” đúng b ng s li u

c a ch tiêu “T ng ngu n v n” t ng k

- C t “T tr ng” trong k phân tích (c t K) và k g c (các c t C, E và H) ph n ánh t tr ng c a t ng b ph n ngu n v n (N ph i tr , v n ch s h u và t ng lo i v n

ch s h u, t ng kho n n ph i tr ng n h n, dài h n) chi m trong t ng ngu n v n

t ng th i đi m cu i k t ng ng (cu i n m N và các n m li n k tr c n m N); trong

t ng ngu n v n ng th i qua s li u c t R, các nhà phân tích s xác đ nh đ c nh

h ng c a các nhân t b ph n (t ng lo i ngu n v n) đ n s bi n đ ng c a ch tiêu A

+ C t “T tr ng” (các c t N, Q và T): ph n ánh tình hình bi n đ ng v t tr ng theo th i gian c a t ng lo i ngu n v n S thay đ i theo th i gian v t tr ng c a t ng

33

b ph n ngu n v n chi m trong t ng ngu n v n s cho các nhà qu n lý đánh giá đ c

xu h ng bi n đ ng c a c c u ngu n v n hay c c u ngu n v n huy đ ng

B ng vi c xem xét b ng phân tích trên, các nhà qu n lý s th y đ c nh ng đ c

tr ng trong c c u huy đ ng v n c a doanh nghi p, xác đ nh đ c tính h p lý và an toàn c a vi c huy đ ng v n Qua vi c xem xét c c u ngu n v n và s bi n đ ng v c

c u ngu n v n c a nhi u k kinh doanh g n v i đi u ki n kinh doanh c th , các nhà

qu n lý s có quy t đ nh huy đ ng ngu n v n nào v i m c đ bao nhiêu là h p lý, b o

đ m hi u qu kinh doanh cao nh t

B ng phân tích trên cho phép các nhà qu n lý đánh giá đ c n ng l c tài chính

c ng nh m c đ đ c l p v m t tài chính c a doanh nghi p thông qua s bi n đ ng

c a các ch tiêu: h s tài tr , H s n so v i v n ch s h u, H s n so v i t ng ngu n v n

Ch tiêu “H s tài tr ” ph n ánh kh n ng t b o đ m v m t tài chính và m c

đ đ c l p v m t tài chính c a doanh nghi p Ch tiêu này cho bi t, trong t ng ngu n

v n c a doanh nghi p, ngu n v n ch s h u chi m bao nhiêu Tr s c a ch tiêu này càng l n, ch ng t kh n ng t b o đ m v m t tài chính càng cao, m c đ đ c l p v

m t tài chính c a doanh nghi p càng t ng và ng c l i H s tài tr đ c xác đ nh theo công th c:

H s tài tr = V n ch s h u

T ng ngu n v n

Ch tiêu “H s n so v i v n ch s h u” cho bi t c c u ngu n tài tr tài s n

c a doanh nghi p, c m t đ ng tài s n tài tr b ng v n ch s h u thì t ng ng v i bao nhiêu đ ng tài tr b ng n ph i tr

34

Tr s c a các ch tiêu h s n so v i v n ch s h u và h s n so v i t ng ngu n v n càng cao, m c đ đ c l p v m t tài chính c a doanh nghi p càng th p và

ng c l i

đánh giá chính xác tính h p lý và m c đ an toàn tài chính c a doanh nghi p, các nhà phân tích c n liên h v i chính sách huy đ ng v n và chính sách đ u t trong t ng th i k c a doanh nghi p M t khác, c ng c n liên h tr s c a các ch tiêu trên v i tr s trung bình ngành ho c v i các doanh nghi p khác t ng đ ng

2.2.2 Phân tích tính n đ nh c a ngu n tài tr

Xét trên góc đ n đ nh v ngu n tài tr tài s n, toàn b tài tr tài s n (ngu n

v n) c a doanh nghi p đ c chia thành ngu n v n th ng xuyên và ngu n v n t m

th i Ngu n v n th ng xuyên là ngu n tài tr mà doanh nghi p đ c s d ng th ng xuyên, n đ nh và lâu dài vào ho t đ ng kinh doanh Theo cách phân lo i này, ngu n

v n th ng xuyên t i m t th i đi m bao g m ngu n v n ch s h u và các kho n n vay trung và dài h n Kho n n vay dài h n đ n h n tr không đ c xem là ngu n v n

th ng xuyên.Ngu n v n t m th i là ngu n tài tr mà doanh nghi p t m th i s d ng vào ho t đ ng kinh doanh trong m t kho ng th i gian ng n Thu c ngu n v n t m th i bao g m các kho n vay ng n h n; n ng n h n; các kho n vay – n quá h n (k c vay – n dài h n quá h n); các kho n chi m d ng b t h p pháp c a ng i bán, ng i mua,

ng i lao đ ng…

Khi phân tích tình hình đ m b o v n cho ho t đ ng kinh doanh, đ có nh n xét xác đáng và chính xác v tình hình đ m b o v n, các nhà phân tích s d ng các ch tiêu:

- H s tài tr th ng xuyên:

Ch tiêu này cho bi t, so v i t ng ngu n v n c a doanh nghi p, ngu n v n

th ng xuyên chi m bao nhiêu ph n Tr s c a ch tiêu này càng l n, tính n đ nh v ngu n tài tr c a doanh nghi p càng cao và ng c l i:

H s tài tr th ng xuyên = Ngu n vT ng ngu n v n n th ng xuyên

- H s tài tr t m th i:

35

H s tài tr t m th i cho bi t so v i t ng ngu n v n c a doanh nghi p, ngu n

v n t m th i chi m bao nhiêu ph n Tr s c a ch tiêu này càng nh , tính n đ nh v ngu n tài tr c a doanh nghi p càng cao và ng c l i

H s tài tr t m th i = Ngu n v n t m th i

T ng ngu n v n Bên c nh đó, đ đánh giá chính xác h n c n xem xét m i quan h gi a tính t

ch v i tính n đ nh c a ngu n v n M i quan h này th hi n qua các ch tiêu:

- H s v n ch s h u so v i ngu n v n th ng xuyên:

Ch tiêu này cho bi t trong t ng ngu n v n th ng xuyên s v n ch s h u chi m bao nhiêu ph n Tr s c a ch tiêu này càng l n tính t ch và đ c l p v tài chính c a doanh nghi p càng cao và ng c l i

H s VCSH so v i ngu n

v n th ng xuyên = Ngu n vV n ch s h u n th ng xuyên

- H s gi a ngu n v n th ng xuyên so v i tài s n dài h n:

Ch tiêu này cho bi t m c đ tài tr tài s n dài h n b ng ngu n v n th ng xuyên Tr s c a ch tiêu này càng l n h n 1, tính n đ nh và b n v ng v tài chính

c a doanh nghi p càng cao và ng c l i

H s gi a ngu n v n th ng

xuyên so v i tài s n dài h n =

Ngu n v n th ng xuyên Tài s n dài h n

- H s gi a tài s n ng n h n so v i n ng n h n:

Ch tiêu này cho bi t m c đ tài tr tài s n ng n h n b ng n ng n h n cao hay

th p Tr s c a ch tiêu này càng l n h n 1, tính n đ nh và b n v ng v tài chính c a doanh nghi p càng cao và ng c l i

H s gi a tài s n ng n h n

so v i n ng n h n =

Tài s n ng n h n

N ng n h n

B ng các ch tiêu ph n ánh tính t ch và tính n đ nh c a ngu n v n, phân tích

c u trúc ngu n v n có nhi u ý ngha trong vi c ra quy t đ nh V phía nhà tài tr ,

nh ng phân tích trên góp ph n đ m b o tín d ng cho khách hàng nh ng v n gi m thi u các r i ro phát sinh do không thanh toán đ c n i v i nhà qu n tr doanh nghi p,

vi c đ i chi u các t su t liên quan đ n n c a doanh nghi p v i các h n m c c a ngân

+ L a ch n m t t l h p lý gi a ngu n v n th ng xuyên và ngu n v n t m

th i M i quan h này ph thu c r t l n vào b n ch t và lnh v c ho t đ ng c a doanh nghi p Trong nh ng doanh nghi p mà yêu c u v đ u t TSC r t l n trong toàn b tài s n thì t tr ng ngu n v n th ng xuyên so v i ngu n v n t m th i nên có xu

h ng gia t ng V n đ này s phân tích k l ng khi xem xét cân b ng tài chính c a doanh nghi p

+ L a ch n m t t l h p lý gi a ngu n v n ch s h u và ngu n v n vay n

nh m đ m b o chi phí s d ng v n là th p nh t Trong m i quan h này, chi phí s

d ng v n ch s h u ph thu c vào k t qu ho t đ ng, trong khi đó chi phí s d ng

v n vay hoàn toàn đ c l p v i k t qu ho t đ ng V nguyên t c, s d ng v n ch s

h u có chi phí s d ng v n cao h n v n vay n

2.3 Phân tích cân b ng tài chính

2.3.1 Khái quát chung v cân b ng tài chính doanh nghi p

Cân b ng tài chính là m t n i dung trong công tác qu n tr tài chính doanh nghi p nh m đ m b o m t s cân đ i gi a các y u t c a ngu n tài tr v i các y u t

c a tài s n Nghiên c u c u trúc c a tài s n cho th y tài s n c a doanh nghi p có hai b

ph n l n: m t b ph n có th i gian l u chuy n r t lâu, trên m t n m ho c trên m t chu

k kinh doanh (còn g i là TS dài h n) và m t b ph n có th i gian l u chuy n nhanh, trong vòng m t n m hay m t chu k kinh doanh (còn g i là TSNH) M i y u t thu c TSC ho c TSNH l i có nh ng đ c tr ng riêng v qui mô, v t c đ l u chuy n do

nh ng thu c tính v n có c a chúng hay do các quy t đ nh qu n lý m t h ng phân tích khác, c u trúc ngu n v n không ch th hi n tính t ch mà còn th hi n tính n

đ nh trong tài tr C u trúc ngu n v n cho th y công tác qu n tr tài chính còn liên quan đ n trách nhi m c a doanh nghi p đ i v i bên ngoài, c th là trách nhi m thanh

37

toán các kho n vay, n Do v y, m t khi đã huy đ ng v n c n quan tâm: đ u t v n đó cho m c đích gì, lúc nào, v i qui mô và chí phí ra sao? Do s v n đ ng c a tài s n tách

r i v i th i gian s d ng c a ngu n v n nên nghiên c u m i quan h gi a các y u t

c a tài s n và ngu n v n s ch ra s an toàn, tính b n v ng và cân đ i trong tài tr và

s d ng v n c a doanh nghi p M i quan h đó th hi n cân b ng tài chính c a doanh nghi p Nghiên c u cân b ng tài chính nh m h ng đ n m c đích cu i cùng là phát

hi n nh ng nhân t hi n t i ho c ti m tàng c a s m t cân b ng tài chính

N i dung c a cân b ng tài chính có th nhìn nh n theo hai cách khác nhau: + M t là, cân b ng tài chính h ng đ n nh ng ràng bu c v pháp lý và nh ng

m i quan tâm ch y u c a các ch n mà doanh nghi p có trách nhi m ph i thanh toán thông qua kh n ng s d ng ngay c a các y u t thu c tài s n l u đ ng đ có th đáp

ng các kho n n đ n h n tr (n ng n h n) M i quan h trong tr ng h p này th ng

th hi n kh n ng thanh toán c a doanh nghi p

+ Hai là, cân b ng tài chính còn xem xét duy trì cân b ng gi a tài s n v i ngu n tài tr t ng ng c a nó M i quan h trong tr ng h p này th hi n qua các ph ng

th c, chính sách tài tr TSC và TSNH

Nh v y, cân b ng tài chính là m t đòi h i c p bách th ng xuyên và doanh nghi p c n duy trì tình tr ng cân b ng tài chính đ vi c huy đ ng và s d ng v n có

hi u qu , đ m b o m t kh n ng thanh toán an toàn Phân tích cân b ng tài chính còn

là c s đ doanh nghi p l a ch n chính sách tài tr thích h p

2.3.2 Phân tích cân b ng tài chính c a doanh nghi p

2.3.2.1 V n l u đ ng ròng và phân tích cân b ng tài chính

V n l u đ ng là bi u hi n b ng ti n c a toàn b TSNH t i th i đi m l p b ng cân đ i k toán V n l u đ ng ròng là ph n chênh l ch gi a tài s n l u đ ng và đ u t

ng n h n v i ngu n v n t m th i

V n l u đ ng ròng có th tính theo hai cách nh sau:

V n l u đ ng ròng = ngu n v n th ng xuyên – tài s n dài h n (b1) Và:

38

V n l u đ ng ròng = tài s n ng n h n – n ng n h n (b2)

Cân đ i (b1) và (b2) ph n ánh cân b ng tài chính c a doanh nghi p trong các

tr ng h p khác nhau c ng nh tính linh ho t trong vi c s d ng v n l u đ ng ròng

Ch s cân b ng th nh t th hi n cân b ng gi a ngu n v n n đ nh v i nh ng tài s n

có th i gian chu chuy n trên m t chu k kinh doanh ho c trên m t n m Ch tiêu này

th hi n ngu n g c c a v n l u đ ng hay còn g i là phân tích bên ngoài v v n l u

đ ng m t khía c nh khác, v n l u đ ng ròng th hi n ph ng th c tài tr TSC , tác

đ ng c a k đ u t lên cân b ng tài chính t ng th

Khác v i ch s cân b ng th nh t, ch s cân b ng th hai th hi n m t ph n tình hình s d ng v n l u đ ng ròng: v n l u đ ng đ c phân b vào các kho n ph i thu, hàng t n kho, hay các kho n có tính thanh kho n cao Nó nh n m nh đ n tính linh

ho t trong vi c s d ng v n l u đ ng doanh nghi p Chính vì v y, phân tích cân

b ng tài chính qua ch tiêu và cách tính này nh n m nh đ n phân tích bên trong Phân tích m i quan h gi a các y u t c a TSNH v i ngu n v n t m th i còn th hi n kh

n ng thanh toán c a doanh nghi p

V i cách xác đ nh nh trên, có các tr ng h p cân b ng tài chính nh sau:

Tr ng h p v n l u đ ng ròng < 0

V n l u đ ng ròng < 0 khi s tài s n dài h n > ngu n v n th ng xuyên hay s

n ng n h n > s tài s n ng n h n Khi đó, ngu n v n th ng xuyên c a doanh nghi p không đ đ tài tr cho tài s n dài h n nên ph n thi u h t doanh nghi p ph i s d ng

m t ph n n ng n h n đ bù đ p Do v y, cân b ng tài chính x y ra trong tr ng h p này đ t doanh nghi p vào tình tr ng ch u áp l c n ng n v thanh toán n ng n h n, cán cân thanh toán m t cân b ng (“cân b ng x u”)

Tr ng h p v n l u đ ng ròng b ng 0

V n l u đ ng ròng b ng 0 x y ra khi s tài s n dài h n b ng ngu n v n th ng xuyên và s n ng n h n b ng s tài s n ng n h n Khi đó, ngu n v n th ng xuyên

c a doanh nghi p v a đ đ tài tr cho tài s n dài h n nên doanh nghi p không ph i s

d ng n ng n h n đ bù đ p Vì th , cân b ng tài chính trong tr ng h p này đã t ng