Kế toán tài chính 2 bài giảng, giáo trình dành cho sinh viên đại học, cao đẳng là bộ tài liệu hay và rất hữu ích cho các bạn sinh viên và quý bạn đọc quan tâm. Đây là tài liệu hay trong Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, luyện thi THPT Quốc gia, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng của nhiều lĩnh vực: Toán, Lý, Hoá, Sinh…. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên)
Trang 2CH NG 6: K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ
6.1 Khái ni m và nhi m v k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m
đ ng v t hoá và các chi phí c n thi t khác mà doanh nghi p b ra có liên quan đ n
toán chi phí và tính giá thành
đi u ki n c a doanh nghi p
- C n c vào đ c đi m t ch c kinh doanh, đ c đi m c a s n ph m, và yêu c u
Trang 3- Th c hi n t ch c ch ng t h ch toán ban đ u, h th ng tài kho n, s k toán
+ Phân lo i chi phí s n xu t kinh doanh c n c vào n i dung, tính ch t kinh
t c a chi phí (theo y u t chi phí)
n c, đi n tho i ph c v cho ho t đ ng s n xu t c a doanh nghi p
Trang 4- Chi phí ho t đ ng khác là chi phí ho t đ ng tài chính và chi phí khác
Chi phí ban đ u, chi phí luân chuy n n i b
xác đ nh đ i t ng h ch toán chi phí thì ng i ta th ng c n c vào:
- C n c đ c đi m quy trình công ngh s n xu t: s n xu t gi n đ n hay ph c t p
x ng s n xu t…
- C n c vào lo i hình s n xu t: đ n chi t, hàng lo t nh hay s n xu t hàng lo t
- C n c vào yêu c u và trình đ qu n lý, t ch c s n xu t kinh doanh:
Trang 5V i trình đ cao, có th chi ti t đ i t ng h ch toán chi phí s n xu t và tính
t ng đó có th b h n ch và thu h p l i
thành
Trang 6Ph ng pháp h ch toán chi phí s n xu t là m t ph ng pháp ho c m t h th ng các ph ng pháp đ c s d ng đ t p h p và phân lo i các chi phí s n xu t theo
các đ i t ng h ch toán chi phí s n xu t đ c xác đ nh trong doanh nghi p Hàng
Các ph ng pháp h ch toán chi phí s n xu t đ c áp d ng:
ph ng pháp này, các chi phí s n xu t đ c t p h p và phân lo i theo t ng chi ti t
đ c t p h p và phân lo i theo t ng th s n ph m riêng bi t, không ph thu c vào
phân x ng Trong đó chi phí tr c ti p đ c phân lo i theo t ng s n ph m, các chi
- Ph ng pháp h ch toán chi phí s n xu t theo nhóm s n ph m: Các chi phí
- Ph ng pháp h ch toán chi phí s n xu t theo đ n đ t hàng: Các chi phí s n
6.2.4 Xác đ nh các lo i s k toán chi phí s n xu t
h ch toán chi ti t chi phí s n xu t (chi phí nguyên li u, v t li u tr c ti p, chi
Trang 7dang, giá thành s n xu t, chi phí tr tr c, chi phí ph i tr ) k toán s d ng chung
s
Chia ra
Trang 8+ N u doanh nghi p t ch c s n xu t đ n chi c ho c hàng lo t theo đ n đ t
Các ph ng pháp đánh giá s n ph m làm d trong các doanh nghi p s n xu t
tr c ti p:
- Theo ph ng pháp này giá tr s n ph m d dang ch tính ph n chi phí nguyên
Trang 9Chú ý: i v i nh ng doanh nghi p có quy trình công ngh ch bi n ph c t p, s n
* Nh n xét:
- u đi m: Tính toán đ n gi n, kh i l ng công vi c tính toán ít
- Nh c đi m: chính xác không cao vì chi phí s n xu t cho s n ph m d
t ng đ ng:
- Theo ph ng pháp này ph i c n c vào m c đ hoàn thành c a s n ph m d
+ N u nguyên li u, v t li u tr c ti p đ c đ a 1 l n vào đ u quá trình s n
xu t ho c đ a đ u đ n vào quá trình s n xu t kinh doanh thì kho n m c chi phí nguyên li u, v t li u tr c ti p tính cho s n ph m d dang t ng t nh công th c 1 ho c 2 trên ( m c 6.2.5.2.1) ( ph ng pháp NLVLTT)
+ Chi phí ch bi n tính cho s n ph m d dang c ng ph i c n c vào m c đ s n
Trong đó: S l ng s n ph m d dang cu i k quy đ i (gi ng ph ng pháp NLVLTT)
Trang 10- Nh c đi m: Kh i l ng tính toán l n, m t nhi u th i gian
Theo ph ng pháp này, c n c vào kh i l ng s n ph m d dang và chi phí s n
Ph ng pháp này áp d ng thích h p đ i v i nh ng doanh nghi p có quy trình
Công th c:
Z = Dđk + Cps - Dck z= Z / Qht
Cddck = Cđ/m × Qddqd
Trang 11Trong đó: Z, zlà t ng giá thành, giá th c t đ n v c a s n ph m
đ c nhi u lo i s n ph m khác nhau nh :
+ i t ng t p h p chi phí s n xu t là toàn b quy trình công ngh s n xu t + i t ng tính giá thánh là t ng lo i s n ph m hoàn thành
Trang 12Giá thành đ n v s n ph m chu n × H s quy đ i cho s n ph m lo i i
Ph ng pháp tính: D a vào giá thành k ho ch (ho c đ nh m c) c a các lo i
Trang 13ph nh : s n xu t đ ng, nông tr ng công nghi p l n th t, xí nghi p xay xát, ch
6.3.1 K toán chi phí nguyên v t li u
* Tr ng h p doanh nghi p k toán hàng t n kho theo ph ng pháp kê khai
th ng xuyên
i v i chi phí v t li u xu t dùng liên quan đ n đ i t ng t p h p chi phí s n
tr ng h p không h ch toán tr c ti p đ c thì ph i phân b cho các đ i t ng t p
Trang 14+ i v i chi phí nguyên li u, v t li u chính, n a thành ph m mua ngoài: Phân
+ i v i chi phí v t li u ph , nhiên li u… phân b theo: chi phí v t li u chính,
đ nh m c, chi phí k ho ch, s gi máy ch y…
liên quan đ tính giá thành s n ph m
TK 621 không có s d cu i k
Có TK 152
2 Tr ng h p mua nguyên v t li u v không qua nh p kho s d ng ngay cho
n xu t ch t o s n ph m K toán c n c vào các ch ng t liên quan (ch ng t
Trang 15thanh toán, hóa đ n c a ng i bán, b ng kê thanh toán t m ng…), k toán ghi s theo đ nh kho n:
Có các TK 111, 112, 331.141
Tr ng h p không có hoá đ n thu GTGT, ho c n u có thu GTGT không đ c
kh u tr , ho c n p thu GTGT theo ph ng pháp tr c ti p, s ti n tính vào chi phí nguyên v t li u tr c ti p là t ng giá thanh toán (bao g m c thu GTGT) k toán ghi s theo đ nh kho n:
Có các TK 111, 112, 331.141…
C n c vào phi u báo v t t còn l i cu i k , k toán ghi gi m chi phí nguyên v t
4 Tr ng h p cu i k có nguyên v t li u s d ng không h t nh p l i kho, ho c
Có TK 621
đ i t ng, k toán ghi:
th ng)
Trang 16Bên N : + Tr giá th c t c a nguyên v t li u xu t dùng tr c ti p cho s n
TK 621 cu i k không có s d và đ c m chi ti t cho t ng đ i t ng k toán
Theo ph ng pháp này chi phí nguyên li u, v t li u ph n ánh trên tài kho n
đ c ghi m t l n vào cu i k k toán Cu i k , trên c s s li u ki m kê, k toán xác đ nh giá tr n tính uyên li u, v t li u vào chi phí s n xu t, qu n lý và tiêu th
Trang 17Chi phí nhân công tr c ti p là nh ng kho n ti n ph i tr cho công nhân tr c
liên quan, trong tr ng h p không th t p h p tr c ti p đ c thì c ng đ c t p h p chung sau đó k toán s phân b cho t ng đ i t ng theo tiêu chu n phân b h p lý
b Ph ng pháp k toán các nghi p v kinh t ch y u
chính, l ng ph , ph c p và các kho n khác có tính ch t l ng ph i tr cho công
Có TK 334
Trang 18các đ i t ng ch u chi phí đ tính giá thành s n ph m, k toán ghi:
tr ng… ph c v s n xu t s n ph m, d ch v , lao v :
Bên N : Các chi phí s n xu t chung phát sinh trong k
Bên Có: - Các kho n ghi gi m chi phí s n xu t chung;
Trang 19phí s n xu t, kinh doanh d dang" ho c vào bên N TK 631 “Giá thành s n xu t”
Tài kho n 627 không có s d cu i k
- Tài kho n 6271 - Chi phí nhân viên phân x ng
- Tài kho n 6272 - Chi phí v t li u
- Tài kho n 6273 - Chi phí d ng c s n xu t
- Tài kho n 6274 - Chi phí kh u hao tài s n c đ nh
- Tài kho n 6277 - Chi phí d ch v mua ngoài
- Tài kho n 6278 - Chi phí b ng ti n khác
Có TK 334
nhân viên phân x ng, b ph n s n xu t:
Có TK 338 (3382, 3383, 3384, 3386)
Có TK 152
x ng, b ph n, t , đ i s n xu t, c n c vào phi u xu t kho:
Trang 21- i v i doanh nghi p áp d ng ph ng pháp ki m kê đ nh k , cu i k k t
Có TK 627
6.3.4 K toán t ng h p chi phí s n xu t và tính giá thành
6.3.4.1 Tr ng h p doanh nghi p h ch toán hàng t n kho theo ph ng pháp kê khai th ng xuyên
ph ng pháp kê khai th ng xuyên trong h ch toán hàng t n kho
Bên N : + K t chuy n chi phí s n xu t phát sinh trong k
+ Giá tr v t li u thuê ngoài ch bi n
Bên Có: + Giá tr ph li u thu h i (n u có) giá tr s n ph m h ng không s a
thành
S d N : + Chi phí s n xu t kinh doanh d dang
hàng
Trang 221- Cu i k , k toán k t chuy n chi phí nguyên li u, v t li u tr c ti p theo
Có TK 627
th ng thì k toán ph i tính và xác đ nh chi phí s n xu t chung c đ nh phân b vào
Trang 23+ TK 154 "Chi phí chi phí s n xu t kinh doanh d dang"
ph ng pháp kê khai th ng xuyên trong h ch toán hàng t n kho
Bên N : + K t chuy n chi phí s n xu t kinh doanh d dang cu ik
Trang 24S d N : + Chi phí s n xu t kinh doanh d dang cu i k
trong tr ng h p h ch toán hàng t n kho theo ph ng pháp ki m kê đ nh k
Bên Có: + Giá tr s n ph m d dang cu i k k t chuy n sang TK 154
sang TK 632
TK 631 không có s d cu i k
TK đ c m s theo dõi chi ti t cho t ng đ i t ng t p h p chi phí
6.4.1.1 Ph ng pháp đánh giá theo chi phí nguyên v t li u chính
Tu thu c vào chi phí nguyên li u, v t li u chính đ a 1 l n vào đ u quá trình s n
xu t hay đ a đ u đ n vào quá trình s n xu t
Trang 25a N u đ a 1 l n vào đ u quá trình s n xu t thì giá tr s n ph m d dang
cu i k đ c tính theo công th c sau: ( Công th c 1)
s n ph m ch bi n ph i qua nhi u phân x ng (giai đo n ch bi n liên t c) thì chi
phí s n xu t cho s n ph m d dang giai đo n đ u tính theo chi phí nguyên v t li u
tr c ti p, còn chi phí cho s n ph m d dang các giai đo n sau, ph i tính theo giá
6.4.1.2 Ph ng pháp c l ng s n ph m hoàn thành t ng đ ng
Theo ph ng pháp này ph i c n c vào m c đ hoàn thành c a s n ph m d
cho s n ph m d dang trình t tính nh sau:
chính)
Trang 26+ Chi phí ch bi n tính cho s n ph m d dang c ng ph i c n c vào m c đ s n
nguyên v t li u chính đ a đ u d n vào quá trình s n xu t)
Trong đó: S l ng s n ph m d dang cu i k quy đ i (gi ng ph ng pháp nguyên
6.4.1.3 Ph ng pháp đ nh giá s n ph m làm d theo 50% chi phí ch bi n
Theo ph ng pháp này, gi đ nh m c đ ch bi n hoàn thành chung c a s n
Theo ph ng pháp này, c n c vào kh i l ng s n ph m d dang và chi phí s n
kho n m c) đ tính giá tr s n ph m d dang vào cu i k :
Công th c:
Trang 27Cđ/m: Chi phí đ nh m c t ng giai đo n
6.4.2 Ph ng pháp tính giá thành
6.4.2.1 Ph ng pháp gi n đ n (ph ng pháp tr c ti p)
Ph ng pháp này áp d ng thích h p đ i v i nh ng doanh nghi p có quy trình công ngh s n xu t gi n đ n, khép kýn, chu k s n xu t ng n liên t c, k tính giá thành tháng, quý phù h p v i k b/c nh tính giá thành c a ngành đi n, n c, bánh
k o
Z = Dđk + Cps - Dck z= Z / Qht
Cps: T ng chi phí đã t p h p đ c trong k theo t ng đ i t ng
công ngh s n xu t, s d ng 1 lo i nguyên v t li u, nh ng k t qu s n xu t thu
đ c nhi u lo i s n ph m khác nhau nh :
Doanh nghi p s n xu t hoá ch t, công nghi p hoá d u, công ngh nuôi ong + i t ng t p h p chi phí s n xu t là toàn b quy trình công ngh s n xu t + i t ng tính giá thánh là t ng lo i s n ph m hoàn thành
+ Quy đ nh cho m i lo i s n ph m 1 h s , ch n lo i s n ph m có đ c tr ng tiêu bi u nh t đ làm s n ph m chu n có h s = 1
+ C n c vào s n l ng th c t hoàn thành c a t ng lo i s n ph m và h s giá thành đã quy đ nh đ tính quy đ i s l ng th c t ra s n l ng tiêu chu n (s n
ph m có h s = 1)
Trang 281 Quy đ i các s n ph m khác nhau thành s n ph m chu n
Giá thành đ n v s n ph m chu n × H s quy đ i cho s n ph m lo i i
Ph ng pháp tính: D a vào giá thành k ho ch (ho c đ nh m c) c a các lo i s n
Trang 30i t ng t p h p chi phí là toàn b quy trình công ngh , đ i t ng tính giá
trình công ngh s n xu t, s d ng 1 lo i nguyên v t li u, nh ng k t qu s n xu t thu
đ c nhi u lo i s n ph m khác nhau nh :
Doanh nghi p s n xu t hoá ch t, công nghi p hoá d u, công ngh nuôi ong
+ i t ng t p h p chi phí s n xu t là toàn b quy trình công ngh s n xu t
+ i t ng tính giá thánh là t ng lo i s n ph m hoàn thành
+ Quy đ nh cho m i lo i s n ph m 1 h s , ch n lo i s n ph m có đ c tr ng tiêu
bi u nh t đ làm s n ph m chu n có h s = 1
+ C n c vào s n l ng th c t hoàn thành c a t ng lo i s n ph m và h s giá
thành đã quy đ nh đ tính quy đ i s l ng th c t ra s n l ng tiêu chu n (s n
Trang 31Giá thành đ n v s n ph m lo i i
Giá thành đ n v s n ph m chu n × H s quy đ i cho s n ph m lo i i
Ph ng pháp tính: D a vào giá thành k ho ch (ho c đ nh m c) c a các lo i s n
Do đ c đi m t ch c s n xu t, tính ch t c a s n ph m, yêu c u c a h ch toán
ph ng pháp riêng l nào đó mà ph i s d ng đ ng th i nhi u ph ng pháp khác
Trang 32nhau đ tính giá thành đ n v s n ph m các th , các lo i Ph ng pháp tính giá thành trong tr ng h p này là ph ng pháp liên h p
các giai đo n công ngh , giai đo n s n xu t, phân x ng…
6.4.2.2 i v i doanh nghi p s n xu t theo đ n đ t hàng
c đi m c a ph ng pháp này:
trong đ n đ t hàng đó nhi u hay ít
đ t hàng đó c n c vào ch ng t g c ho c b ng t ng h p phân b chi phí
hoàn thành
đ t hàng ph l p cho m t chi ti t ho c m t b ph n s n ph m
Trang 336.4.2.3 i v i doanh nghi p có quy trình công ngh ph c t p, ki u ch bi n liên t c
phân x ng (giai đo n) ch bi n n i ti p nhau theo m t trình t nh t đ nh
hoàn thành giai đo n cu i cùng
6.4.2.3.1 K toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành theo ph ng án có
Theo s đ trên, trình t tính giá thành bán thành ph m t ch t ng giai đo n
Z 1 = Dđk1 + Cps1 - Dck1
Giá thành đ n v : z1 = Z 1 / Qht1
Trang 34Trong đó: Z1, z1 là t ng giá thành, giá thành đ n v bán thành ph m giai đo n
1
H ch toán (theo ph ng pháp kê khai th ng xuyên)
Trong tr ng h p này chi phí ch bi n các b c công ngh đ c tính nh p
S đ k toán t p h p chi phí và tính giá thành theo ph ng án không tình
Trang 35Chi phí NVL chính tính cho thành ph m
GIÁ THÀNH
- Dđki, Dcki : Chi phí s n xu t kinh doanh d dang đ u k và cu i k giai đo n i
Trang 36- Qhti : S l ng s n ph m hoàn thành trong k giai đo n i
i: Giai đo n( b c) i, n: Giai đo n( b c) cu i cùng,
6.4.2.4 Ph ng pháp đ nh m c
Ph ng pháp tính giá thành theo đ nh m c áp d ng thích h p đ i v i nh ng
- Tính giá thành đ nh m c c a s n ph m d a trên đ nh m c chi phí nguyên v t
chung đ nh m c cho t ng lo i s n ph m
đ c duy t đ tính h s phân b chi phí s n xu t chung đ nh m c cho t ng lo i s n
Trang 37đ c t p h p vào các tài kho n chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân công
6.5.1 Gi a các b ph n s n xu t ph không có nghi p v cung c p s n ph m lao v cho nhau
Trang 386.5.2 Gi a các b ph n s n xu t ph có nghi p v cung c p s n ph m lao v cho nhau
x ng, b ph n s n xu t ph khác và lo i tr đi ph n giá tr lao v cung c p cho b
6.5.2.1 Ph ng pháp đ i s
Ph ng pháp đ i s là ph ng pháp dùng ph ng trình đ i s đ xác đ nh giá
doanh Ph ng pháp này chính xác nh ng n u doanh nghi p có nhi u phân x ng
đ u c a PX ph i = T ng chi phí ban đ u th c t phát sinh t i PX ph i T ng SP, lao v s n xu t t i PX ph i
ng l n nhau đ làm c s tính giá tr s n ph m ph ph c v cho san xu t chính
SPDDCK
Trang 39d- Tính giá thành s n ph m, lao v s n xu t cung c p cho các b ph n khác:
ng l n nhau đ làm c s tính giá tr s n ph m ph ph c v cho s n xu t chính
SPDDCK
c- Tính giá thành s n ph m, lao v s n xu t cung c p cho các b ph n khác:
Trang 40- Giá tr s n ph m ph cung c p cho các b ph n khác
đi m c a b n thân s n ph m đ c s n xu t Các kho n thi t h i liên quan đ n s n
Trang 41ti p, chi phí s n xu t chung, chi phí s n xu t kinh doanh d dang và đ c theo dõi
nh kho n m t s nghi p v kinh t ch y u :
Tr ng h p s n ph m h ng phát hi n trên dây chuy n s n xu t s n ph m
Trong tr ng h p này, k toán c n xác đ nh s n ph m h ng x y ra lúc
Trang 42N u đó đã hoàn thành thì c n c vào giá thành th c t (ho c giá xu t kho đ ghi s
đ c k toán vào giá thành c a s n ph m s n xu t ra trong k đó
Trang 44ph n ánh chi phí phát sinh và tình hình x lý các kho n thi t h i, k toán s
b ho c ng ng s n xu t theo th i v
Trong tr ng h p này, k toán áp d ng ph ng pháp trích tr c đ h ch toán
tr c vào chi phí s n xu t; khi th c t x y ra ng ng s n xu t s chi ra đ thanh toán cho các đ i t ng (ph ng pháp k toán ph n này xem ph n k toán chi phí ph i
tr )
6.7 K toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m theo ph ng pháp
ki m kê đ nh k
Theo ph ng pháp ki m kê đ nh k , vi c t ch c k toán các kho n m c chi phí
đ c th c hi n trên tài kho n 631 – giá thành s n ph m TK 154 – chi phí s n xu t
Bên N : - Chi phí s n xu t, kinh doanh d ch v d dang đ u k ;
Tài kho n 631 không có s d cu i k