Kế toán tài chính 1 bài giảng, giáo trình dành cho sinh viên đại học, cao đẳng

Kế toán tài chính 1 bài giảng, giáo trình dành cho sinh viên đại học, cao đẳng là bộ tài liệu hay và rất hữu ích cho các bạn sinh viên và quý bạn đọc quan tâm. Đây là tài liệu hay trong Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, luyện thi THPT Quốc gia, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng của nhiều lĩnh vực: Toán, Lý, Hoá, Sinh…. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên)

KPC Kinh phí công đoàn

LIFO Nh p sau xu t tr c (Last in, First out) NHNN Ngân hàng Nhà n c

Ch ng 1: K TOÁN V N B NG TI N VÀ CÁC KHO N PH I THU

V n b ng ti n là m t b ph n c a v n s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p thu c tài s n ng n h n đ c hình thành ch y u trong quá trình bán hàng và trong các quan h thanh toán

V n b ng ti n c a doanh nghi p bao g m: Ti n m t t n qu , Ti n g i ngân hàng và Ti n đang chuy n (k c ngo i t , vàng b c đá quý, kim khí quý)

H ch toán v n b ng ti n ph i tuân th nh ng quy đ nh sau:

- Ph i s d ng m t đ n v ti n t th ng nh t là đ ng Vi t Nam

- Các lo i ngo i t ph i quy đ i ra đ ng Vi t Nam theo t giá mua do Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam công b t i th i đi m phát sinh nghi p v đ ghi s k toán

và đ c theo dõi chi ti t riêng t ng nguyên t trên TK 007 “ Ngo i t các lo i”

- i v i vàng, b c, đá quý, kim khí quý ph i đ c đánh giá b ng ti n t t i

th i đi m phát sinh theo giá th c t (nh p xu t) đ ghi s k toán và ph i theo dõi s

l ng, tr ng l ng, quy cách ph m ch t và giá tr c a t ng lo i

- Vào cu i m i kì k toán ph i đi u ch nh l i các lo i ngo i t theo giá th c t

V n b ng ti n, đ u t ng n h n, các kho n ph i thu và ng tr c là m t b

ph n v n l u đ ng quan tr ng c a các doanh nghi p Nó v n đ ng không ng ng,

ph c t p và có tính l u chuy n r t cao Qu n lý ch t ch v n b ng ti n, các kho n

đ u t , ph i thu và ng tr c là đi u ki n t ng hi u qu s d ng v n l u đ ng, b o

v ch t ch tài s n, ng n ng a các hi n t ng lãng phí, tham ô tài s n c a đ n v

góp ph n qu n lý t t tài s n c a doanh nghi p, k toán v n b ng ti n, đ u

t ng n h n, các kho n ph i thu và ng tr c c n th c hi n t t các nhi m v sau đây:

và ngân phi u

Trong m i doanh nghi p đ u có m t l ng ti n m t nh t đ nh t i qu đ ph c

v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh hàng ngày c a mình S ti n th ng xuyên

n qu ph i đ c tính toán đ nh m c h p lý, m c t n qu này tu thu c vào quy

mô, tính ch t ho t đ ng, ngoài s ti n trên doanh nghi p ph i g i ti n vào ngân hàng

ho c các t ch c tài chính khác

M i kho n thu chi, b o qu n ti n m t đ u do th qu ch u trách nhi m th c

hi n.Th qu không đ c tr c ti p mua bán v t t , hàng hoá, ti p li u, ho c không

đ c kiêm nhi m công tác k toán T t c các kho n thu, chi ti n m t đ u ph i có

ch ng t h p l ch ng minh và ph i có ch ký c a K toán tr ng và Th tr ng

đ n v Sau khi th c hi n thu chi ti n, th qu gi l i các ch ng t đ cu i ngày ghi vào s qu kiêm báo cáo qu S qu kiêm báo cáo qu đ c l p thành 2 liên, m t liên l u t i làm s qu , m t liên làm báo cáo qu kèm theo các ch ng t thu, chi g i cho k toán ti n S t n qu cu i ngày ph i kh p đúng v i s d cu i ngày trên s

Các ch ng t sau khi đã ki m tra đ m b o tính h p l đ c ghi chép, ph n ánh vào các s k toán liên quan bao g m:

phán ánh tình hình thu chi và t n qu ti n m t c a doanh nghi p, k toán

s d ng tài kho n 111 “ Ti n m t”, tài kho n 111 có k t c u nh sau:

Bên N : - Các kho n ti n m t, ngo i t , vàng b c nh p qu

- S ti n m t th a phát hi n khi ki m kê

- Chênh l ch t ng t giá h i đoái do đánh giá l i cu i k Bên có: - Các kho n ti n m t, ngo i t , vàng bac xu t qu

- Các kho n ti n m t phát hi n thi u khi ki m kê

- Chênh l ch t giá h i đoái gi m do đánh giá l i cu i k

S d bên N : S ti n m t t n qu hi n có

Tài kho n 111 có 3 tài kho n c p 2:

- Tài kho n 1111- Ti n Vi t Nam

- Tài kho n 1112 – Ngo i t

- Tài kho n 1113 – Vàng b c, kim khí quý, đá quý

Ngoài ra k toán còn s d ng các tài kho n liên quan khác nh TK112, TK113, TK331,TK152,TK211, TK133,

- TK 111 có 3 TK c p 2: TK 1111: Ti n Vi t Nam (g m c ngân phi u t i

qu ti n m t); TK 1112: Ngo i t (đã quy đ i ra đ ng Vi t Nam); TK 1113: Vàng,

N TK 111

Có TK 515, 711

Có TK 33311 6- Nh n các kho n ký qu , ký c c b ng ti n, vàng nh p qu

N TK 111

Có TK 338(3386)

Có TK 344 7- Các kho n th a qu ti n m t phát hi n khi ki m kê qu

v n liên doanh

N TK 121,221, 228, 222,223

Có TK 111 10- Xu t qu ti n m t, vàng, b c, đá quý mang đi th ch p, ký c c, ký qu

N TK 144

N TK 244

Có TK 111

11- Xu t qu ti n m t mua TSC qua l p đ t, đ u t XDCB

N TK 241

N TK 1332

Có TK 111 12- Xu t qu ti n m t mua TSC đ a vào s d ng

N TK 211, 213

N TK 1332

Có TK 111 13- Xu t qu ti n m t chi t m ng, chi l ng, th ng, BHXH, ti n n ca

N TK 141, 334

Có TK 111 14- Xu t qu ti n m t thanh toán các kho n n ph i tr

N TK (331, 311, 315, 333, 336, 338)

Có TK 111 15- Xu t qu ti n m t mua v t t , hàng hoá

N TK 621, 627, 641 )

N TK 133

Có TK 111

1.1.2.3 Ph ng pháp k toán các nghi p v kinh t liên quan đ n ngo i t

- Vi c h ch toán ngo i t ph i quy đ i ra ng Vi t Nam ho c đ n v ti n t chính th c đ c s d ng trong k toán (n u đ c ch p thu n) v nguyên t c doanh nghi p ph i c n c vào t giá giao d ch th c t c a các nghi p v kinh t phát sinh

ho c t giá giao d ch bình quân trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng do ngân hàng Nhà n c công b t i th i đi m phát sinh nghi p v kinh t (G i t t là t giá giao

d ch ) đ ghi s k toán

- i v i các Tài kho n thu c lo i chi phí, doanh thu, thu nh p, v t t , hàng hoá, tài s n c đ nh, bên N các tài kho n v n b ng ti n, các tài kho n N ph i thu

ho c bên Có các tài kho n N ph i tr Khi có các nghi p v kinh t phát sinh b ng ngo i t ph i ghi s k toán theo t giá giao d ch

- i v i bên Có c a các tài kho n v n b ng ti n, các tài kho n N ph i thu

và bên N c a các tài kho n N ph i tr khi có các nghi p v kinh t phát sinh b ng ngo i t ph i đu c ghi s k toán theo t giá trên ghi s k toán (T giá xu t qu tính theo ph ng pháp bình quân gia quy n; nh p tr cc xu t tr c; nh p sau xu t

tr c , t giá nh n n )

- Cu i n m tài chính, doanh nghi p ph i đánh giá l i các kho n m c ti n t có

g c ngo i t theo t giá giao d ch bình quân trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng

do NHNN Vi t Nam công b t i th i đi m l p b ng C KT

- Tr ng h p mua bán ngo i t b ng đ ng Vi t Nam thì h ch toán theo t giá

* Ph ng pháp k toán m t s tr ng h p ch y u sau:

1- Khi mua hàng hóa, d ch v , TSC thanh toán b ng ngo i t :

N TK 152,153,156, 211,213…(TheoTGH th c t ngày g d ch)

N /Có TK 413 (4132) ( L ho c lãi t giá h i đoái)

Có TK 111(1112), 112 (1122) ( theo t giá H ghi s k toán – giá

xu t ngo i t theo các ph ng pháp)

2- Khi thanh toán n ph i tr b ng ngo i t , ghi:

N TK 331, 315, 311, 341, 342, 336,… (t giá H ghi s khi nh n n )

N / Có TK 413 (4132)( L ho c lãi t giá h i đoái)

Có TK 111(1112), 112 (1122) (t giá H ghi s k toán) Hàng n m C/L t giá đ c ph n ánh l y k trên TK 413 cho đ n khi hoàn thành giai đo n đ u t XDCB Khi k t thúc giai đo n đ u t thì k t chuy n TGH

th c hi n (bù tr s phát sinh bên N và bên Có TK 413) S C/L TGH tính ngay vào chi phí ho c doanh thu c a ho t đ ng tài chính ho c k t chuy n sang TK 242 “

CP tr tr c dài h n” (n u b l ) ho c k t chuy n vào TK 3387 ( n u lãi) đ phân b trong th i gian không quá 5 n m

*Th i k doanh nghi p đang ho t đ ng s n xu t kinh doanh:

Toàn b chênh l ch t giá h i đoái phát sinh trong k c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh, k c ho t đ ng đ u t xây d ng c b n (c a doanh nghi p v a s n xu t kinh doanh, v a có ho t đ ng đ u t xây d ng c b n) đ c h ch toán ngay vào chi phí tài chính ho c doanh thu ho t đ ng tài chính trong k c th :

1 Khi mua ngoài v t t hàng hoá, d ch v thanh toán b ng ngo i t , ghi:

N TK 151,152,153,156,211,213,241,627,641,642,133 (Theo TGH th c t

ngày giao dch)

N TK 635 /Có TK 515( L ho c lãi t giá h i đoái)

Có TK 111(1112), 112 (1122) ( theo t giá H ghi s k toán – Giá

xu t ngo i t theo các ph ng pháp)

2- Khi thanh toán n ph i tr b ng ngo i t , ghi:

N TK 331, 315, 311, 341, 342, 336,… (t giá H ghi s khi nh n n )

N TK 635 /Có TK 515( L ho c lãi t giá h i đoái)

Có TK 111(1112), 112 (1122) (TGH ghi s k toán)

3 - Khi thu ti n n ph i thu b ng ngo i t , ghi:

N TK 111(1112), 112 (1122) (t giá H th c t )

N TK 635 /Có TK 515( L ho c lãi t giá h i đoái)

Có TK 131,136,138 (t giá ghi s k toán khi nh n n )

4- Khi phát sinh Doanh thu, thu nh p khác b ng các đ n v ti n t khác v i đ n

v ti n t s d ng đ ghi s k toán, ghi:

N TK 111(1112), 112 (1122) (t giá H th c t )

Có TK 511 , 711 (t giá H th c t ) 5- Khi bán ngo i t thu b ng ti n Vi t Nam đ ng, ghi:

N TK 111(1111), 112 (1121) (t giá H th c t )

N TK 635 ( L t giá h i đoái)

Có TK 515 ( Lãi t giá h i đoái)

Có TK 111(1112), 112 (1122) (t giá H ghi s k toán c a ngo i t )

C n l u ý trong các nghi p v trên, k toán còn theo dõi bi n đ ng t ng lo i nguyên t trên TK 007 N u ngo i t c a doanh nghi p t ng lên , k toán ghi N TK 007; n u gi m thì ghi Có TK 007 (t i qu ho c t i Ngân hàng)

Ti n g i là s ti n mà doanh nghi p g i t i các ngân hàng, kho b c Nhà n c

ho c các công ty tài chính bao g m ti n Vi t Nam, các lo i ngo i t , vàng b c đá quý

C n c đ ghi chép các nghi p v liên quan đ n ti n g i c a doanh nghi p là các gi y báo Có , gi y báo N ho c các b ng sao kê c a ngân hàng kèm theo các

ch ng t g c nh u nhi m chi, u nhi m thu, séc chuy n kho n Khi nh n đ c các

ch ng t do ngân hàng g i đ n, k toán ph i ti n hành ki m tra đ i chi u v i ch ng

t g c kèm theo Tr ng h p có s chênh l ch gi a s li u k toán c a đ n v v i ngân hàng thì v n ph i ghi theo ch ng t c a ngân hàng, s chênh l ch đ c theo dõi riêng tài kho n ph i thu ho c ph i tr khác và thông báo cho ngân hàng đ i chi u xác minh l i

i v i nh ng doanh nghi p có nh ng t ch c, b ph n tr c thu c, có th m tài kho n chuyên thu, chuyên chi, m tài kho n thanh toán phù h p đ thu n ti n cho

vi c giao d ch, thanh toán K toán ph i t ch c k toán chi ti t theo t ng ngân hàng, kho b c, công ty tài chính đ ti n cho vi c ki m tra đ i chi u

Theo ch đ qu n lý ti n m t và ch đ thanh toán không dùng ti n m t, toàn

b v n b ng ti n c a doanh nghi p tr s đ c phép đ l i qu đ ph c v nhu c u chi tiêu hàng ngày, còn l i đ u ph i g i vào tài kho n Ngân hàng, kho b c, công ty tài chính

Các kho n ti n c a doanh nghi p g i vào Ngân hàng g m:

Tài kho n 112 có 3 tài kho n c p 2 (1121,1122, 1123)

1.1.3.2 Ph ng pháp h ch toán 1 s nghi p v kinh t ch y u

1- Xu t qu ti n m t g i vào tài kho n t i ngân hàng, ghi;

N TK 112 - Ti n g i Ngân hàng

Có TK 111 - Ti n m t

2- Nh n đ c ti n do khách hàng tr n ho c ng tr c b ng chuy n kho n,

c n c vào gi y báo Có c a ngân hàng, ghi:

N TK 112 - Ti n g i Ngân hàng

Có TK 131 Ph i thu c a khách hàng 3- Thu h i các kho n ti n ký qu , ký c c b ng ti n g i ngân hàng:

N TK 112 - Ti n g i Ngân hàng

Có TK 144, 244 4- Nh n ký c c ký qu ng n h n, dài h n b ng ti n g i Ngân hàng:

N TK 112 - Ti n g i Ngân hàng

Có TK 338, 344 5- Nh n v n góp liên doanh, v n góp c ph n b ng chuy n kho n:

N TK 112 - Ti n g i Ngân hàng

Có TK 711 – Doanh thu tài chính 9- Rút ti n g Ngân hàng v nh p qu

N TK 111 – Ti n m t

10- Chuy n ti n g i ngân hàng đi c m c , ký c c, ký qu , đ u t ng n h n

N TK 144, 244 - Ký c c, ký qu ng n h n, dài h n

N TK 128 - u t ng n h n khác

Có TK 112 - Ti n g i Ngân hàng 11- Tr ti n mua v t li u, công c , hàng hoá đã nh p kho, ho c g i bán th ng

b ng chuy n kho n, u nhi m chi, b ng séc :

N TK 152,153, 156 - Giá mua ch a có Thu GTGT

N TK 133- Thu GTGT đ c kh u tr

Có TK112 - Ti n g i Ngân hàng 12- Tr ti n mua TSC , đ u t dài h n, chi phí đâù t XDCB b ng chuy n kho n:

N các TK 311, 315, 331, 333, 334,336, 338, 341, 342

Có TK 112- Ti n g i Ngân hàng 14- Các kho n chi t kh u thanh toán cho ng i mua b ng chuy n kho n:

N TK 635 – Chi phí ho t đ ng Tài chính

Có TK 112 - Ti n g i ngân hàng 15- Thanh toán các kho n gi m giá hàng bán, hàng bán b tr l i cho ng i mua b ng chuy n kho n, ghi:

N TK 531 – Hàng bán b tr l i

N TK 532 – Gi m giá hàng bán

N TK 3331 – Thu giá tr gia t ng ph i n p

Có TK 112 - Ti n g i ngân hàng 16- Chi b ng ti n g i ngân hàng liên quan đ n các kho n chi phí s d ng máy thi công, chi phí s n xu t chung, chi phí bán hàng, chi phí QLDN, chi phí ho t đ ng tài chính, ho t đ ng b t th ng, ghi:

N TK 623, 627, 641, 642

N TK 635, 811 – Chi phí ho t đ ng Tài chính, ho t đ ng b t th ng

N TK TK 133 – Thu GTGT đ c kh u tr

Có TK 112 - Ti n g i Ngân hàng 1.1.3.3 Các nghi p v liên quan đ n ngo i t

1- Khi bán hàng ( s n ph m xây l p, công nghi p, d ch v ) thu ti n g i vào Ngân hàng b ng ngo i t đ c quy đ i ra đ ng Vi t nam theo t giá giao d ch bình quân liên ngân hàng

N TK 112 -Ti n g i Ngân hàng (1122) t giá giao d ch bình quân liên ngân hàng

Có TK 511–Doanh thu bán hàng t giá giao d ch bình quân liên ngân hàng

Có TK 3331–Thu GTGT ph i n p

2- Khi thu h i n ph i thu b ng ngo i t

N TK 112 -Ti n g i ngân hàng (1122) t giá giao d ch bình quân liên ngân hàng

Có TK 131- Ph i thu c a khách hàng (T giá trên s ké toán)

Có TK 515 - Chênh l ch t giá (S chênh l ch t giá giao d ch bình quân liên ngân hàng l n h n t giá trên s k toán TK131)

* Tr ng h p t giá giao d ch bình quân liên Ngân hàng nh h n t giá trên s

k toán c a tài kho n ph i thu khách hàng thì s chênh l ch đ c ghi vào bên N tài kho n 635 – chi phí tài chính

3 - Chuy n kho n ngo i t mua TSC , v t t và các kho n chi phí:

N TK 211, 152, 153, 623, 627, 641, 642 (T giá giao d ch bình quân liên NH)

Có TK 112 – Ti n g i Ngân hàng (T giá trên s k toán)

Có TK 515 doanh thu tài chính (S chênh l ch T ng)

* Tr ng h p t giá giao d ch bình quân liên Ngân hàng nh h n t giá trên s

k toán thì s chênh l ch nh h n đ c ghi vào bên N tài kho n 635- chi phí ho t

đ ng tài chính

4- Tr n bàng chuy n kho n ngo i t

N TK 311, 331, 341 (T giá trên s k toán)

Có TK 515 – Doanh thu H TC (S chênh l ch t gi trên s k toán các tài kho n ph i tr l n h n t giá trên s k toán tài kho n 112)

* Tr ng h p t giá trên s k toán các TK ph i tr nh h n t giá trên s k toán TK 112 thì s chênh l ch nh h n đ c ghi vào bên n TK 515 – DTH TC

5- Cu i k k toán, đánh giá l i s d ngo i t trên TK 112 theo t giá giao

d ch bình quân liên ngân hàng do Ngân hàngNhà n c Vi t nam công b

+ N u t t ng thì s chênh l ch t giá, ghi:

N TK 112 – Ti n g i Ngân hàng

Có TK 413 – Chênh l ch T giá + N u t giá gi m thì s chênh l ch t giá

N TK 112

Có TK 113 3- Thu ti n bán hàng, thu t H tài chính, H khác b ng chuy n kho n, c n

c gi y báo Có

N TK 112

Có TK 511, 515, 711

Có TK 3331 4- Thu h i các kho n n ph i tr b ng ti n g i Ngân hàng

N TK 112

Có TK 131, 136, 138 5- Thu h i ti n ký c c, ký qu b ng ti n g i Ngân hàng

N TK 112

Có TK 144, 244

6- Nh n góp v n liên doanh b ng ti n g i Ngân hàng

N TK 112

Có TK 411

Có TK 441 7- Thanh toán các kho n ch ng khoán ng n h n, dài h n

N TK 112

Có TK 121, 221(ti n g c)

Có TK 515(lãi)

Có TK 3331 8- S l i t c ti n g i đ c h ng thu b ng TGNH

N TK 112

Có TK 515 9- Chuy n TGNH mua v t t hàng hoá

N TK 211,213, 241

N TK 133 (n u TSC dùng vào CPSX, d ch v bán ch u thu GTGT theo ph ng pháp kh u tr )

Có TK 112 11- Chuy n TGNH mua ch ng khoán, cho vay v n, góp v n liên doanh

N TK 121, 221

N TK 128, 222, 228

Có TK 112 12- N p thu và các kho n khác cho NSNN b ng TGNH

N TK 333 (3331, 3332, 3339)

Có TK 112 13- L p u nhi m chi, chuy n ti n n p BHXH, KPC , BHYT

N TK 338

Có TK 112

14- Thanh toán các kho n N ph i tr b ng chuy n kho n

N TK 311, 315, 331, 336, 338

Có TK 112 15- Các kho n chi phí SX chung, bán hàng, QLDN, ho t đ ng khác

N TK 627, 641, 642, 811, 133

Có TK 112 16- Thanh toán các kho n chi t kh u, Hàng bán b tr l i, gi m giá hàng bán

b n sao kê c a Ngân hàng l p ch ng t ghi s - ghi vào s đ ng ký ch ng t ghi s -

s cái ng th i c n c vào các ch ng t đó đ ghi s chi ti t ti n g i

Ti n đang chuy n là kho n ti n m t, ti n séc đã xu t kh i qu c a doanh nghi p đã n p vào Ngân hàng, Kho b c Nhà n c, đã g i vào B u đi n đ tr cho

đ n v khác nh ng ch a nh n đ c gi y báo c a Ngân hàng

Ti n đang chuy n g m ti n Vi t nam và ngo i t đang chuy n trong các

tr ng h p sau đây:

- Thu ti n m t ho c n p séc n p th ng vào Ngân hàng

- Chuy n ti n qua b u đi n đ tr cho đ n v khác

- Thu ti n bán hàng n p thu ngay cho Kho b c Nhà n c

1.1.4.1 Tài kho n s d ng: 113"Ti n đang chuy n"

K t c u tài kho n 113

Bên N : Các kho n ti n (ti n VN, séc, ngo i t ) đã n p vào Ngân hàng ho c

đã chuy n vào b u đi n đ chuy n cho Ngân hàng C/L t ng t giá ngo i t cu i kì

do đánh giá l i

Bên Có: S k t chuy n vào tài kho n ti n g i ho c TK liên quan khác khi

nh n đ c gi y báo, b n sao k c a Ngân hàng.C/L gi m t giá ngo i t cu i kì do đánh giá l i s d ngo i t

S d bên N : Các kho n ti n còn đang chuy n

TK 113 - có 2 TK c p 2: TK 1131, 1132

1.1.4.1 Ph ng pháp h ch toán 1 s nghi p v ch y u

1- Thu ti n bán hàng, ti n n c a khách hàng b ng ti n m t, séc n p th ng vào Ngân hàng

N TK 113

Có TK 511,512,515,711

Có TK 131

Có TK 3331 2- Xu t qu ti n m t g i vào Ngân hàng nh ng ch a nh n đ c gi y báo có

c a Ngân hàng

N TK 113

Có TK 111 3- Làm th t c chuy n t tài kho n Ngân hàng đ tr n nh ng ng i nh n

ch a nh n đ c ti n

N TK 113

Có TK 112 4- Khách hàng ng tr c ti n mua hàng b ng séc, doanh nghi p đã n p vào Ngân hàng, ch a nh n đ c gi y báo có

N TK 113

Có TK 131 5- Ngân hàng báo các kho n ti n đang chuy n đã vào TK c a doanh nghi p (Gi y báo Có)

N TK 112

Có TK 113 6- Ng i nh n ti n thông báo đã nh n đ c s ti n doanh nghi p chuy n tr (Gi y báo N )

N TK 331

Có TK 113 Bài t p: ( n v : 1.000đ)

TK 111: 5000

TK 112: 80.000

1- Nh p kho v t li u chính tr b ng chuy n kho n, theo hoá đ n GTGT, giá

ch a có thu 35.000, thu GTGT 3.500, t ng giá thanh toán 38.500

2- Bán s n ph m thu ti n m t nh p qu : 22.000 trong đó: giá ch a có thu 20.000, thu GTGT: 2.000

4- Công ty C tr n b ng ti n m t nh p qu : 7.000

5- Xu t qu ti n m t chi t m ng mua hàng cho ông Y: 11.000

6- N p thu cho NSNN b ng chuy n kho n 15.000

Yêu c u: nh kho n k toán các nghi p v

Cho bi t: Doanh nghi p h ch toán theo ph ng pháp kê khai th ng xuyên,

n p thu GTGT theo ph ng pháp kh u tr

Ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p luôn di n ra trong m i quan

h ph bi n v i ho t đ ng c a các doanh nghi p khác v i các t ch c, các cá nhân và

c quan qu n lý c a Nhà n c M i quan h này t n t i m t cách khách quan trong

t t c các ho t đ ng kinh t tài chính c a doanh nghi p

Các kho n ph i thu là kho n n c a các cá nhân, các t ch c đ n v bên trong

và bên ngoài doanh nghi p v s ti n mua s n ph m, hàng hoá, v t t và các kho n

d ch v khác ch a thanh toán cho doanh nghi p

Các kho n ph i thu bao g m: Ph i thu c a khách hàng, ph i thu n i b và ph i thu khác,

Quan h thanh toán gi a doanh nghi p v i khách hàng phát sinh ch y u trong quá trình bán s n ph m, v t t , hàng hoá, cung c p lao v d ch v , bàn giao thanh toán kh i l ng thi công mà khách hàng đã nh n c a doanh nghi p nh ng

- Nh ng khách hàng có quan h giao d ch th ng xuyên ho c có d n l n thì

đ nh k c n ph i ti n hành ki m tra đ i chi u t ng kho n n đã ph t sinh, đã thu h i

và s còn n n u c n có th yêu c u khách hàng xác nh n n b ng v n b n

- Ph i ti n hành phân lo i n : Lo i n có th tr đúng h n, quá h n, n khó đòi ho c không có kh n ng thu h i đ có c n c xác đ nh s trích l p d phòng ho c

có bi n pháp x lý đ i v i kho n n ph i thu không đòi đ c

- Trong quan h bán s n ph m xây l p, thành ph m, hàng hoá, d ch v lao v

s n ph m theo s tho thu n gi a doanh nghi p xây l p và khách hàng n u không đúng theo tho thu n trong h p đ ng kinh t thì n i mua có th yêu c u các doanh nghi p xây l p gi m giá ho c tr l i s hàng đã giao

- Kho n ph i thu v phí ch quy t toán c a t ng công trình ph i đ c theo dõi chi ti t theo t ng công trình xây d ng, kho n phí này là c n c đ tính s trích tr c

v chi phí b o hành công trình xây d ng vào chi phí bán hàng

1- Doanh thu c a kh i l ng xây, l p hoàn thành bàn giao trong k , hàng hoá

xu t bán, d ch v đã cung c p đ c xác đ nh là tiêu th k toán ph n ánh s ti n ph i thu nh ng ch a thu

Có TK 511, 512 - Doanh thu ch a có thu GTGT

Có TK 3331 - Thu GTGT ph i n p 2- S ti n nh ng bán, thanh lý TSC ch a thu đ c:

N TK 131- Ph i thu c a khách hàng (T ng giá thanh toán)

Có TK 711 - Thu nh p khác (Giá ch a có Thu GTGT)

Có TK 3331 - Thu GTGT ph i n p 3- Doanh thu c a kh i l ng hàng hoá b khách hàng tr l i:

N TK 531- Hàng bán b tr l i ( Doanh s ch a có thu GTGT)

N TK 3331 - Thu GTGT ph i n p

Có TK 131- Ph i thu c a khách hàng 4- C n c vào v n b n xác nh n s hàng đ c gi m giá cho khách hàng v s hàng không phù h p v i quy cách, ch t l ng

N TK 532 - Gi m giá hàng bán (S ti n gi m giá ch a có thu GTGT)

N TK 3331 - Thu GTGT ph i n p

Có TK 131 ho c TK 111,112, 5- Khi nh n đ c ti n do khách hàng tr ( K c s lãi c a s n n u có, ho c lãi tr ch m) liên quan đ n s n ph m hàng hoá, d ch v đã tiêu th , ghi:

N TK 111,112 - Ti n m t, ti n g i

Có TK 131 - Ph i thu c a khách hàng

Có TK 515 - Doanh thu ho t đ ng tài chính (Ph n lãi) 6- Kho n chi t kh u thanh toán ph i tr cho ng i mua, do ng i mua thanh toán s m ti n mua hàng tr c th i h n quy đ nh tr vào kho n n ph i thu:

N TK 111,112 – S ti n đã tr

N TK 635 – Chi phí ho t đ ng tài chính (s chi t kh u thanh toán)

Có TK 131- Ph i thu c a khách hàng 7- Tr ng h p khách hàng thanh toán theo ph ng th c hàng đ i hàng

N TK 152, 153, 156, 611 – Giá mua ch a có thu GTGT

N TK 133 – Thu GTGT đ c kh u tr

Có TK 131 – Ph i thu c a khách hàng 8- Nh n ti n ng tr c tr tr c c a khách hàng theo h p đ ng:

N TK 111,112 – S ti n ng tr c

Có TK 131 – Ph i thu c a khách hàng

9- N u có kho n N ph i thu khó đòi th c s không th đòi đ c, ph i x lý xoá s , c n c vào biên b n x lý xoá n , ghi:

N TK 139 - D phòng N ph i thu khó đòi (n u đã l p d phòng)

N TK 642 - Chi phí qu n lý doanh nghi p (N u ch a l p d phòng)

Có TK 131 - Ph i thu c a khách hàng

Là s ti n mà doanh nghi p đã n p cho nhà n c khi mua v t t hàng hoá,

d ch v TSC đ khi doanh nghi p bán s n ph m hàng hoá thông qua ng i bán s

đ c kh u tr ho c tr l i theo lu t thu GTGT hi n hành

Th c ch t thu TGTG đ c kh u tr là m t kho n ph i thu c a doanh nghi p

đ i v i Ngân sách nhà n c, nó đ c thanh toán b ng cách kh u tr vào s thu GTGT ph i n p ho c đ c hoàn tr b ng ti n m t, ti n g i ngân hàng

Vi c t ch c ph n ánh ghi chép chính xác đ y đ k p th i giá mua, thu GTGT đ c kh u tr trong giá thanh toán hàng mua là nhi m v c a k toán

1.2.2.1 Tài kho n k toán

S d N : Thu GTGT đ c kh u tr ch a đ c thanh toán cu i k

Tài kho n 133 đ c m 2 tài kho n c p 2:

1- Khi mua v t t , hàng hoá, TSC , d ch v thu c di n ch u thu GTGT:

N TK 152, 153, 156, 211, 611 Giá mua ch a có thu GTGT

N TK 133 - Thu GTGT đ c kh u tr (Thu GTGT đ u vào)

2- Khi mua v t t , d ch v dùng ngay (Không nh p kho) vào quá trình s n

xu t kinh doanh hàng hoá, d ch v có ch u thu GTGT:

N TK 621, 627, 641, 642,2 41 ( Giá mua ch a có thu GTGT)

N TK 133 - Thu GTGT đ c kh u tr (Thu GTGT đ u voà)

Có TK 111, 112, 331, (T ng giá thanh toán) 3- Khi mua hàng hoá bán ngay (Không nh p kho)

N TK 632 - Giá v n hàng bán

N TK 133 - Thu GTGT đ c kh u tr (Thu GTGT đ u vào0

Có TK 111,112, 331, (T ng giá thanh toán) 4- Khi nh p kh u hàng hoá dùng vào SXKD ra các lo i s n ph m ch u thu GTGT

Là các kho n ph i thu gi a đ n v c p trên và c p d i, gi a các đ n v c p

d i v i nhau trong đó đ n v c p trên là doanh nghi p s n xu t kinh doanh, đ n v

c p d i là các đ n v thành viên ph thu c có t ch c công tác k toán riêng

1.2.3.1 N i dung các kho n ph i thu n i b

- đ n v c p trên (Doanh nghi p đ c l p, T ng Công ty)

+ V n, qu ho c kinh phí đã c p ch a thu h i ho c ch a đ c quy t toán +V n kh u hao cho c p d i vay

+ Các kho n c p d i ph i n p lên c p trên theo quy đ nh

+ Các kho n nh c p d i thu h

+ Các kho n đã chi, đã tr h c p d i

+ Các kho n đã c p cho đ n v tr c thu c đ th c hi n kh i l ng giao khoán

n i b và nh n l i giá tr giao khoán n i b

+ Các kho n ph i thu vãng lai khác

- đ n v c p d i:

+ Các kho n đ c c p trên c p nh ng ch a nh n đ c (Tr v n kinh doanh) + Kho n cho vay v v n kh u hao

+ Các kho n nh c p trên ho c đ n v n i b khác thu h

+ Các kho n đã chi, đã tr h c p trên và đ n v n i b khác

+ Các kho n ph i thu vãng lai khác

Do các đ n v n i b cùng m t đ n v đ c l p, cho nên kho n ph i thu c a

đ n v này s là kho n ph i tr c a đ n v n i b khác vì v y cu i k k toán ph i

ki m tra đ i chi u, xác nh n ss phát sinh và s d theo t ng n i dung phait th, ph i

tr n i b , ti n hành thanh toán bù tr theo t ng đ i t ng

1.2.3.2 Tài kho n k toán: S d ng TK 136- Ph i thu n i b

Bên N ghi:

- Các kho n đã chi h , tr h đ n v khác

- S ti n đ n v c p d i ph i thu v , các kho n c p trên ph i c p xu ng

- S ti n c p trên ph i thu v , các kho n c p d i ph i n p

- S v n kinh doanh đã c p cho đ n v c p d i

Bên Có ghi:

- S ti n đã thu v các kho n ph i thu trong n i b

- Thu h i v n qu các đ n v thành viên, quy t toán v i đ n v thành viên

v kinh phí s nghi p đã c p, đã s d ng

- Bù tr ph i thu n i b v i n ph i tr cùng m t đ i t ng

S d bên N : S còn ph i thu các đ n v trong n i b

Tài kho n 136 đ c m 3 tài kho n c p 2:

Tài kho n 1361 – V n kinh doanh đ n v tr c thu c

Tài kho n 1368 – Ph i thu n i b khác

N TK 111, 112

N TK 152,153

Có TK 136- Ph i thu n i b (1368) 5- Khi bù tr các kho n ph i thu và ph i tr :

N TK 136 – Ph i thu n i b (1361)

N TK 214 – Hao mòn TSC (Giá tr hao mòn)

Có TK 211 –TSC h u hình (Nguyên giá) 3- Khi đ n v c p trên u quy n cho đ n v c p d i nh n v n ho c kinh phí

tr c ti p t ngân sách – K toán đ n v c p trên ghi:

N TK 136 – Ph i thu n i b (1361)

Có TK 411- Ngu n v n kinh doanh

4- Khi nh n báo cáo c a c a đ n v c p d i n p lên v s kinh doanh t ng do

nh n hàng vi n tr không hoàn l i, mua TSC b ng v n đ u t XDCB ho c qu đ u

t phát tri n, ghi:

N TK 136 – Ph i thu n i b (1361)

Có TK 411 – Ngu n v n kinh doanh

5- Khi duy t báo cáo tài chính c a đ n v c p d i v s v n kinh doanh đ c

b sung t k t qu SXKD cho đ n v c p d i

N TK 136 – Ph i thu n i b (1361)

Có TK 411 – Ngu n v n kinh doanh 6- Tr ng h p đ n v c p d i ph i hoàn l i v n kinh doanh cho đ n v c p trên, khi nhân đ c ti n do đ nv c p d i n p lên:

N TK 111, 112 – Ti n m t, ti n g i ngân hàng

Có TK 136 – Ph i thu n i b (1361) 7- Khi phát sinh các kho n ph i thu c a đ n v c p d i đ l p qu qu n lý

c p trên, qu đ u t phát tri n, qu s phòng tài chính, qu khen t ng phúc l i ho c

v lãi kinh doanh ph i n p

N TK 136 – Ph i thu n i b (1368)

Có TK 451, 414, 415, 431, 421 8- Khi phát sinh các kho n chi h cho các đ n v c p d i:

N TK 136 – Ph i thu n i b (1368)

Có TK 111, 112 9- Khi nh n đ c ti n c a đ n v c p d i n p v các kho n c p trên chi h :

N TK 111, 112

CóTK 136 – Ph i thu n i b (1368) 10- Bù tr các kho n n ph i thu và n ph i tr

N TK 336 –Ph i tr n b

Có TK 136 – Ph i thu n i b (1368) 12- T ng h p và duy t quy t toán cho c p d i v các kho n chi s nghi p:

v nhà, đ t ho c tài s n

Ký c c là vi c doanh nghi p đi thuê tài s n giao cho bên cho thuê m t kho n

ti n ho c kim khí quý, đá quý ho c các v t có giá tr cao khác nh m m c đích ràng

bu c và nâng cao trách nhi m c a ng ì đi thuê tài s n ph i qu n lý, s d ng t t tài

s n đi thuê và hoàn tr đúng th ivgian quy đ nh

Ký qu là vi c doanh nghi p g i m t kho n ti n ho c kim lo i quý, đá quý hay các gi y t có giá tr vào tài kho n phong to t i ngân hàng đ đ m b o cho vi c

th c hi n b o lãnh cho doanh nghi p

c đi m c a c m c , ký c c, ký qu là các tài s n v n thu c quy n s h u

c a doanh nghi p trong th i h n đã tho thu n.Vì v y k toán ph i ghi chép đ y đ ,

rõ ràng t ng kho n c m c , ký c c, ký qu theo đúng th i h n quy đ nh, th c hi n đúng các đi u kho n cam k t tránh gây t n th t tài s n do vi ph m h p đ ng

1.2.4.1 Tài kho n s d ng

ph n ánh các kho n c m c , ký c c, ký qu k toán s d ng TK 144 –

C m c , ký c c, ký qu ng n h n

Bên N : Giá tr tài s n mang đi c m c và s ti n đã ký qu , ký c c

Bên Có : Giá tr tài s n mang đi c m c và s ti n ký c c, ký qu đã nh n l i

N TK 144 - C m c , ký c c, ký qu ng n h n

N TK 214 - Hao mòn TSC (giá tr hao mòn)

Có TK 211 - Tài s n c đ nh h u hình (nguyên giá) 3- Khi nh n l i TSC mang đi c m c

N TK 211- Tài s n c đ nh h u hình

Có TK 214 - Hao mòn TSC

Có TK 144 - C m c , ký c c, ký qu 4- Khi nh n l i s ti n ký qu , ký c c

N TK 111, 112

Có TK 144 - C m c , ký c c, ký qu 5- Tr ng h p doanh nghi p không th c hi n đúng nh ng cam k t b ph t vi

ph m h p đ ng b tr (-) vào ti n ký qu

N TK 811 - Chi phí ho t đ ng khác

Có TK 144 - C m c , ký c c, ký qu 6- N u đ n v không thanh toán ti n bán hàng cho ng i có hàng g i bán,

ng i bán s tr vào ti n ký qu Khi nh n đ c thông báo c a ng i có hàng g i bán

* K toán t m ng c n tôn tr ng m t s quy đ nh sau đây:

- Ng i nh n t m ng ph i là công nhân viên ch c ho c ng i lao đ ng làm

vi c t i doanh nghi p, đ i v i nh ng ng i nh n t m ng th ng xuyên (Thu c b

ph n cung ng v t t , qu n tr , hành chính) ph i đ c giám đ c ch đ nh

- Ng i nh n t m ng (cá nhân hay t p th ) ph i ch u trách nhi m v i doanh nghi p v s đã nh n t m ng và ch đ c s d ng t m ng theo đúng m c đích và

n i dung công vi c đã đ c phê duy t.S ti n t m ng dùng không h t ph i n p l i

qu , nghiêm c m chuy n ti n t m ng cho ng i khác s d ng

- K toán ph i m s k toán chi ti t theo dõi cho t ng đ i t ng nh n t m

ng, theo n i dung t m ng ghi chép đ y đ tình hình nh n, thanh toán t m ng theo

- S t m ng chi không h t nh p l i qu ho c tr vào l ng

S d bên N : S ti n t m ng ch a thanh toán

2- Khi chi tiêu xong, ng i nh n t m ng l p b ng kê thanh toán t m ng kèm theo các ch ng g c liên quan.K toán ki m tra ch ng t , c n c vào b ng kê thanh toán đã đ oc duy t, ghi:

ng i nh n t m ng, ghi:

N TK 111 – T m ng

N TK 334 – Ph i tr công nhân viên

Có TK 141 – T m ng 4- Tr ng h p s th c chi đã duy t l n h n ssó đã t m ng, k toán l p phi u chi đ thanh toán thêm cho ng i nh n t m ng

N TK 141-T m ng

Có TK 111 - Ti n m t

Các kho n ph i thu khác bao g m:

- Các kho n v b i th ng v t ch t do các cá nhân, t p th trong ho c ngoài

đ n v gây ra

- Các kho n ph i thu do đ n v cho vay, m n v t t , ti n v n t m th i

- Giá tr các tài s n th a đã phát hi n nh ng ch a xác đ nh đ c nguyên nhân còn ch x lý

- Các kho n ph i thu công nhân viên v ti n nhà đi n n c, b o hi m y t

mà ng i lao đ ng ph i đóng góp, ph i thu h ng i lao đ ng cho toà án và các án dân s , thu khác nh phí, l phí

- Các kho n chi phí đã chi vào ho t đ ng s nghi p, chi đ u t XDCB, chi cho SXKD nh ng ch a đ c các c quan có th m quy n phê duy t ph i thu h i ch

Bên N + Giá tr tài s n thi u còn ch gi i quy t

+ Các kho n ph i thu khác Bên Có + Gía tr tài s n thi u đã đ c x lý

+ S ti n thu đ c thu c n ph i thu khác

S d bên N : Các kho n n khác còn ph i thu

- TK đ c m 2 tài kho n c p 2: TK 1381 - Tài s n thi u ch x lý; TK 1388 – Ph i thu khác

1.2.6.2 Ph ng pháp h ch toán 1 s nghi p v ch y u

 K toán tài s n thi u ch x lý (1381)

V nguyên t c ch h ch toán vào TK này giá tr tài s n thi u m t, h h ng

ch a xác đ nh đ c nguyên nhân còn ch quy t đ nh x lý

1- Tr ng h p TSC h u hình phát hi n thi u, m t ch a rõ nguyên nhân còn

ch quy t đ nh x lý, ghi:

N TK 1381 - Giá tr còn l i

N TK 214 - Giá tr hao mòn

Có TK 211 - Nguyên giá

ng th i ghi gi m TSC trên s k toán chi ti t

2- V t t , hàng hoá m t mát, hao h t ch a xác đ nh nguyên nhan còn ch x lý:

N TK 1381 - Tài s n thi u còn ch x lý

Có TK 151,152, 153,154, 155,156 3- Khi có quy t đ nh x lý c a các c p có th m quy n, ghi:

N TK 111, 112, 334 - Ph n cá nhân, t ch c ph i b i th ng

N TK 632 – Giá v n hàng bán

Có TK 1381 – Tài s n thi u ch x lý

 K toán các kho n ph i thu khác (1388)

1- Tr ng h p tài s n thi u, m t mát đã xác đ nh đ c nguyên nhân và ng i

chu trách nhi m b i th ng:

N TK 1388 - S ti n ph i b i th ng

Có các TK 151,152,153,154,155,156, 111 2- Các kho n cho vay m n v t t , ti n v n t m th i không tính lãi

N TK 1388 - Ph i thu khác

Có các TK 111, 112, 152, 153,

3- Các kho n doanh thu c a ho t đ ng tài chính, ho t đ ng khác đ c thu

nh ng ch a thu đ c nh cho thuê TSC , lãi đ u t , ti n ph t, b i th ng

Có TK 515 - Doanh thu ho t đ ng tài chính

Có TK 711 - Thu nh p khác 4- Khi thu h i đ c các kho n ph i thu khác b ng ti n m t, ti n g i ngân hàng:

L p d phòng ph i thu khó đòi là vi c doanh nghi p tính tr c vào chi phí c a doanh nghi p m t kho n chi đ khi có các kho n n khó đòi, không đòi đ c thì tình hình tài chính c a doanh nghi p không b nh h ng

Vi c l p d phòng ph i thu khó đòi đ c th c hi n vào cu i niên đ k toán,

tr c khi l p các báo cáo k toán tài chính nh các kho n d phòng khác M c l p

d phòng đ i v i n ph i thu khó đòi và vi c x lý xoá n khó đòi ph i theo quy

đ nh c a ch đ tài chính quy đ nh doanh nghi p

- i v i các kho n n ph i thu khó đòi c n l p d phòng ph i có ch ng t

g c h p l ghi rõ tên đ a ch ng i n , n i dung kho n n , s ti n ph i thu, s đã thu,

s còn n ch a tr

- Ph ng pháp l p d phòng:

Doanh nghi p ph i d ki n m c t n th t có th x y ra ho c tu i n quá h n

c a các kho n n và ti n hành l p d phòng cho t ng kho n n ph i thu khó đòi, kèm theo các ch ng c ch ng minh các kho n n khó đòi nói trên Trong đó:

- i v i n ph i thu quá h n thanh toán, m c trích l p d phòng nh sau: + 30% giá tr đ i v i kho n n ph i thu quá h n t trên 6 tháng đ n d i 1 n m + 50% giá tr đ i v i kho n n ph i thu quá h n t 1 n m đ n d i 2 n m + 70% giá tr đ i v i kho n n ph i thu quá h n t 2 n m đ n d i 3 n m + 100% giá tr đ i v i kho n n ph i thu t 3 n m tr lên

- i v i n ph i thu ch a đ n h n thanh toán nh ng t ch c kinh t đã lâm vào tình tr ng phá s n ho c đang làm th t c gi i th ; ng i n m t tích, b tr n, đang b các c quan pháp lu t truy t , giam gi , xét x ho c đang thi hành án ho c

đã ch t… thì doanh nghi p d ki n m c t n th t không thu h i đ c đ trích l p d phòng

- Sau khi l p d phòng cho t ng kho n n ph i thu khó đòi, doanh nghi p

t ng h p toàn b kho n d phòng các kho n n vào b ng kê chi ti t đ làm c n c

h ch toán vào chi phí qu n lý c a doanh nghi p

1.2.7.1 Tài kho n k toán : TK139 - D phòng ph i thu khó đòi

Bên N :

+ Các kho n ph i thu khó đòi đã x lý

+ Hoàn nh p d phòng vào cu i niên đ k toán

Bên Có: Trích l p d phòng ph i thu khó đòi vào chi phí

S d bên Có: S d phòng ph i thu khó đòi còn l i cu i k

1.2.7.2 Ph ng pháp h ch toán 1 s nghi p v ch y u

1- Cu i k k toán n m, DN c n c vào các kho n n ph i thu đ c xác đ nh

là không ch c ch n thu đ c (n ph i thu khó đòi), k toán tính toán xác đ nh s d phòng ph i thu khó đòi c n ph i trích l p N u s d phòng ph i thu khó đòi c n ph i trích l p n m nay l n h n s d phòng đã trích l p cu niên đ tr c ch a s d ng

h t thì s chênh l ch d phòng c n ph i trích l p thêm:

N TK 642– Chi phí qu n lý doanh nghi p

Có TK 139- D phòng n ph i thu khó đòi 2- N u d phòng ph i thu khó đòi c n trích l p n m nay nh h n s d c a kho n d phòng ph i thu khó đòi đã trích l p cu i niên đ tr c ch a s d ng h t, thì s chênh l ch đ c hoàn nh p vào thu nh p khác, ghi:

N TK 139 - D phòng ph i thu khó đòi

Có TK 711 - Thu nh p ho t đ ng khác 3- Các kho n n ph i thu khó đòi khi xác đ nh th c s là không đòi đ c,

đ c phép xoá n (vi c xoá n ph i theo đúng ch đ tài chính hi n hành) C n c vào quy t đ nh xoá n v kho n n ph i thu khó đòi ghi:

N TK 139 - D phòng ph i thu khó đòi (n u đã l p d phòng)

N TK 642 - Chi phí QLDN (n u ch a l p d phòng)

Có TK131 - Ph i thu c a khách hàng

Ho c Có TK 138 - Ph i thu khác

ng th i ghi đ n vào bên N TK 004 (n khó đòi đã x lý)

4- i v i các kho n ph i thu khó đòi đã đ c x lý xoá n , n u sau đó thu

10) N i dung, nguyên t c và ph ng pháp k toán ph i thu n i b ?

11) N i dung, nguyên t c và ph ng pháp k toán phait thu khác?

12) S c n thi t, nguyên t c, và ph ng pháp k toán d phòng ph i thu khó đòi?

13) N i dung, nguyên t c và ph ng pháp k toán các kho n t m ng?

15) N i dung, nguyên t c và ph ng pháp k toán các kho n c m c , ký c c

ký qu ng n h n?

1 Thi t l p s đ k toán ti n m t, ti n g i ngân hàng, ti n đang chuy n, các kho n ph i thu

Ch ng 2: K TOÁN TÀI S N C NH

2.1.1 Khái ni m tài s n c đ nh

ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh, các doanh nghi p c n thi t ph i

có đ y đ các y u t đ u vào c a quá trình s n xu t bao g m: T li u lao đ ng, đ i

t ng lao đ ng và s c lao đ ng Tài s n c đ nh là m t b ph n ch y u c a t li u lao đ ng đóng vai trò quan tr ng trong ho t kinh doanh c a doanh nghi p

Tài s n c đ nh h u hình: là nh ng t li u lao đ ng ch y u có hình thái v t

ch t tho mãn các tiêu chu n c a tài s n c đ nh h u hình, tham gia vào nhi u chu

k kinh doanh nh ng v n gi nguyên hình thái v t ch t ban đ u nh nhà c a, v t

ki n trúc, máy móc, thi t b , ph ng ti n v n t i (Trích thông t S BTC)

54/2013/TT-TSC là các t li u lao đ ng ch y u nh nhà x ng, máy móc, thi t b , d ng

c qu n lý ây là nh ng TSC có hình thái hi n v t c th , đa d ng v ki u dáng, phong phú v ch ng lo i ng i ta có th đ nh d ng, mô t chúng theo các ch tiêu c

th nh ch t li u, kích th c, màu s c Ngoài ra, còn có nh ng tài s n không có hình thái hi n v t nh ng c ng tham gia vào nhi u chu k s n xu t kinh doanh nh quy n

s d ng đ t, b ng phát minh sáng ch , Song không ph i m i t li u lao đ ng đ u là TSC mà ch có nh ng tài s n tho mãn các đi u ki n quy đ nh c a chu n m c k toán và ch đ k toán c a nhà n c quy đ nh c th phù h p trong t ng th i k

Theo chu n m c k toán Vi t nam (s 03 - TSC h u hình) quy đ nh:

TSC h u hình là nh ng tài s n có hình thái v t ch t c th do doanh nghi p

n m gi đ s d ng cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh phù h p v i tiêu chu n ghi

Tiêu chu n giá tr tài s n c đ nh luôn thay đ i tu thu c yêu c u qu n lý c a

m i qu c gia trong trong th i k nh t đ nh; tiêu chu n th i gian h u nh không thay

Các tài s n không có hình thái hi n v t nh chi phí s d ng đ t, b n quy n,

b ng phát minh sáng ch …doanh nghi p đ u t mua s m s d ng lâu dài cho ho t

đ ng kinh doanh g i là tài s n c đ nh vô hình

Theo chu n m c k toán Vi t Nam s 04 - TSC vô hình đã quy đ nh

TSC vô hình là nh ng tài s n không có hình thái v t ch t nh ng xác đ nh

đ c giá tr và do doanh nghi p n m gi , s d ng trong s n xu t kinh doanh, cung

c p d ch v ho c cho các đ i t ng khác thuê phù h p v i tiêu chu n ghi nh n TSC

TSC vô hình không có hình thái v t ch t c th mà ch th hi n m t l ng giá tr đã đ u t Do đó, TSC vô hình r t khó nh n bi t m t cách riêng bi t nên khi xem xét m t ngu n l c vô hình có th a mãn đ nh ngh a trên hay không thì ph i xét

đ n các khía c nh sau:

Tính có th xác đ nh đ c: T c là TSC vô hình ph i có th đ c xác đ nh

m t cách riêng bi t đ có th đem cho thuê, đem bán m t cách đ c l p

Kh n ng ki m soát: T c là doanh nghi p ph i có kh n ng ki m soát tài s n,

ki m soát l i ích thu đ c, gánh ch u r i ro liên quan đ n tài s n và có kh n ng

ng n ch n s ti p c n c a các đ i t ng khác đ i v i tài s n

L i ích kinh t t ng lai: doanh nghi p có th thu đ c các l i ích kinh t

t ng lai t TSC vô hình d i nhi u hình th c khác nhau

Tiêu chu n giá tr và th i gian s d ng c a TSC vô hình c ng đ c quy

+ V hi n v t: qu n lý ch t ch v s l ng, tình hình bi n đ ng TSC , hi n

tr ng k thu t c a TSC

2.1.3 Nhi m v c a k toán tài s n c đ nh

Yêu c u chung qu n lý TSC các doanh nghi p c n ph n ánh k p th i s

hi n có, tình hình bi n đ ng c a t ng th lo i, nhóm TSC trong toàn doanh nghi p

c ng nh trong t ng đ n v s d ng; đ m b o an toàn v hi n v t, khai thác s d ng

đ m b o khai thác h t công su t có hi u qu Qu n lý TSC ph i theo nh ng nguyên

t c c b n sau:

- Ph i l p b h s cho m i TSC có trong doanh nghi p h s bao g m: Biên b n giao nh n tài s n c đ nh, h p đ ng, hoá đ n mua TSC và các ch ng t

có liên quan khác

- T ch c phân lo i, th ng kê, đánh s , l p th riêng và theo dõi chi ti t theo

t ng đ i t ng ghi TSC trong s theo dõi TSC phòng k toán và đ n v s

qu n và s d ng TSC

- Ph n ánh k p th i giá tr hao mòn cu TSC trong quá trình s d ng, tính toán ph n ánh chính xác s kh u hao vào chi phí kinh doanh trong k c a đ n v có liên quan

- Tham gia l p k ho ch s a ch avà d toán chi phí s a ch a TSC

- Tham gia các công tác ki m kê, ki m tra đ nh k hay b t th ng, đánh giá

l i TSC trong tr ng h p c n thi t T ch c phân tích, tình hình b o qu n và s

Do đ c đi m v n đ ng v m t giá tr c a TSC nên vi c đánh giá TSC xác

đ nh các th i đi m t ng ng v i quá trình hình thành và s d ng c a t ng TSC

Do đó, k toán ph i xác đ nh giá tr ban đ u khi t ng TSC và xác đ nh giá tr trong quá trình s d ng TSC

2.2.1.1 ánh giá theo nguyên giá

Giá tr ban đ u c a TSC ghi trong s k toán còn g i là nguyên giá TSC

- Nguyên giá TSC là toàn b các chi phí mà doanh nghi p ph i b ra đ có

đ c tài s n đó và đ a TSC đó vào v trí s n sàng s d ng

- Nguyên giá TSC đ c xác đ nh theo nguyên t c giá phí Theo nguyên t c này, nguyên giá TSC bao g m toàn b các chi phí liên quan đ n vi c mua ho c xây

d ng, ch t o TSC k c các chi phí v n chuy n, l p đ t, ch y th và các chi phí

h p lý, c n thi t khác tr c khi s d ng tài s n

- Nguyên giá TSC đ c xác đ nh cho t ng đ i t ng ghi TSC là t ng đ n

v tài s n có k t c u đ c l p ho c là m t h th ng g m nhi u b ph n tài s n liên k t

- i v i TSC mua s m dùng vào s n xu t, kinh doanh hàng hoá d ch v thu c đ i t ng không ch u thu GTGT, ho c ch u thu GTGT tính theo ph ng pháp tr c ti p, ho c dùng vào ho t đ ng s nghi p, ch ng trình, d án ho c dùng cho ho t đ ng phúc l i, k toán ph n ánh giá tr TSC theo t ng giá thanh toán đã có thu GTGT

- Nguyên giá TSC h u hình mua tr ch m đ c xác đ nh theo giá mua tr

tr ti n ngay đ c h ch toán vào chi phí s n xu t kinh doanh theo k h n thanh toán

- Nguyên giá TSC h u hình do đ u t xây dung c b n theo ph ng th c giao th u là giá quy t toán công trình xây d ng theo quy đ nh ch qu n lý đ u t xây dung c b n hi n hành (Giá quy t toán, bàn giao công trình hoàn thành) và các

chi phí khác có liên quan tr c ti p và l phí tr c b (n u có)

- Nguyên giá TSC h u hình mua d i hình th c trao đ i

- TSC hình thanh d i hình th c trao đ i v i m t TSC khác không t ng

t thì nguyên giá c a nó đ c xác đ nh b ng giá h p lý c a TSC nh n v ho c giá

tr h p lý c a tài s n đem trao đ i, sau khi đi u ch nh các kho n ti n ho c t ng

đ ng ti n tr thêm ho c thu v

- Nguyên giá TSC h u hình d i hình th c trao đ i v i m t TSC h u hình

t ng t , ho c có th hình thành do bán đ đ i l y quy n s h u m t tài s n t ng

t Nguyên giá TSC nh n v đ c tính b ng giá tr còn l i c a TSC đem đi trao

đ i Tài s n t ng t là tài s n có công d ng t ng t , trong cùng l nh v c kinh doanh và có giá tr t ng đ ng,

- Nguyên giá c a TSC h u hình hình thành do t xây d ng ho c t ch Nguyên giá là giá thành th c t c a TSC t xây d ng ho c t ch c ng (+) chi phí l p đ t, ch y th , Tr ng h p doanh nghi p dùng s n ph m do mình s n

xu t ra đ chuy n thành TSC thì nguyên giá là chi phí s n xu t s n ph m đó c ng (+) chi phí tr c ti p liên quan đ n ci c đ a TSC vào tr ng thái s n sàng s d ng

- Nguyên giá TSC h u hình đ c c p, đ c đi u chuy n đ n …xác đ nh theo giá tr còn l i trên s k toán đ n v c p, đ n v đi u chuy n ho c xác đ nh theo giá đánh l i th c t c a h i đ ng giao nh n c ng (+) chi phí v n chu n, nâng

c p, l p đ t, ch y th , l phí tr c b (n u có) mà bên nh n tài s n ph i chi ra tính

đ n th i đi m đ a TSC vào tr ng thái s n sàng s d ng

- Nguyên giá TSC h u hình nh n góp liên doanh, nh n l i v n góp, do phát

hi n th a, đ c tài tr , bi u t ng,…là giá đánh giá th c t c a h i đ ng giao nh n

c ng các chi phí mà bên nh n ph i chi ra tính đ n th i di m đ a TSC vào tr ng thái

s n sàng s d ng

b Nguyên giá TSC vô hình

Nguyên giá TSC vô hình đ c xác đ nh trong các tr ng h p: mua riêng

bi t, trao đ i, đ c tài tr , đ c c p, đ c bi u t ng đ u xác đ nh t ng t nh xác

đ nh nguyên giá TSC h u hình

* M t s TSC vô hình đ c thù nguyên giá xác đ nh c th nh sau:

- Nguyên giá TSC vô hình t vi c sáp nh p doanh nghi p Nguyên giá c a tài s n là giá h p lý c a tài s n đó vào ngày mua, ngày sáp nh p doanh nghi p, giá tr

h p lý có th là giá niêm y t t i th tr ng ho t đ ng; giá c a nghi p v mua bán TSC t ng t

- Nguyên giá TSC vô hình là quy n s d ng đ t có th i h n Là giá tr quy n

s d ng đ t khi doanh nghi p đi thuê đ t dài h n đã tr ti n thuê 1 l n cho nhi u n m

và đ c c p gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t ho c s ti n đã tr khi nh n chuy n

nh ng quy n s d ng đ t h p pháp, ho c giá tr quy n s d ng đ t nh n góp v n

- Nguyên giá TSC vô hình là quy n s d ng đ t không có th i h n là s ti n

đã tr khi chuy n nh ng quy n s d ng đ t h p pháp (G m chi phí đã tr cho t

ch c cá nhân chuy n nh ng ho c đ n bù, gi i phóng m t b ng, san l p, l phí tr c

b , )

- Nguyên giá TSC vô hình đ c t o ra t n i b doanh nghi p Quá trình hình thành tài s n đ c chia thành 2 giai đo n:

+ Giai đo n nghiên c u: Chi phí trong giai đo n nghiên c u không đ c xác

đ nh và nghi nh n là TSC vô hình mà tính vào chi phí s n xu t kinh doanh trong

k

+ Giai đo n tri n khai: Tài s n hình thành trong giai đo n tri n khai đ c ghi

nh n là TSC vô hình n u th a mãn các đi u ki n nh t đ nh (theo chu n m c 04.)

Nguyên giá c a tài s n đ c ghi nh n là toàn b chi phí bình th ng, h p lý phát sinh t th i đi m tài s n đáp ng đ c đ nh ngh a và tiêu chu n TSC vô hình cho đ n khi đ a TSC vô hình vào s d ng, bao g m: chi phí nguyên v t li u, ti n

l ng, ti n công, phân b chi phí s n xu t chung, chi phí khác Các chi phí không liên quan tr c ti p không đ c tính vào nguyên giá TSC

c Nguyên giá TSC thuê tài chính

- Nguyên giá c a TSC thuê tài chính đ c xác đ nh theo giá tr h p lý c a

tài s n thuê ho c là giá tr hi n t i c a kho n thanh toán ti n thuê t i thi u (tr ng

h p giá tr h p lý cao h n giá tr hi n t i c a các kho n thanh toán ti n thuê t i thi u)

c ng (+) v i các chi phí tr c ti p phát sinh ban đ u liên quan đ n ho t đ ng thuê tài chính

- Giá tr hi n t i c a kho n thanh toán ti n thuê t i thi u cho vi c cho thuê tài

s n, doanh nghi p có th s d ng t l lãi su t ng m đ nh, t l lãi su t đ c ghi trong h p đ ng thuê ho c lãi su t đi vay c a bên thuê

- Nguyên giá c a TCS thuê tài chính không bao g m thu GTGT bên cho

thuê đã tr khi mua TSC đ cho thuê (s thu này s ph i hoàn l i cho thuê, k c

tr ng h p TSC thuê tài chính dùng vào s n xu t, kinh doanh hành hoá, d ch v thu c đ i t ng ch u thu GTGT tính theo ph ng pháp kh u tr ho c ch u thu GTGT tính theo ph ng pháp tr c ti p

- Chi phí tr c ti p phát sinh liên quan đ n h p đ ng thuê tài chính đ c tính

vào nguyên giá c a tài s n thuê nh chi phí đàm phán, ký k t h p đ ng thuê, chi phí

v n chuy n b c d , l p đ t ch y th mà bên thuê ph i chi ra

- Nguyên giá TSC đã ghi nh n ban đ u không đ c thay đ i tr m t s

tr ng h p quy đ nh trong nguyên t c đánh giá l i

* Ý ngha đánh giá TSC theo nguyên giá

- Thông qua ch tiêu nguyên giá, ng i s d ng thông tin đánh giá t ng quát

trình đ trang b c s v t ch t, k thu t và quy mô c a doanh nghi p

- Nguyên giá TSC còn là c s đ tính toán kh u hao, theo dõi tình hình thu

h i v n đ u t ban đ u và phân tích tình hình s d ng TSC

2.2.1.2 ánh giá theo giá tr còn l i

- Giá tr còn l i c a TSC là ph n giá tr c a TSC ch a chuy n d ch vào giá

tr c a s n ph m s n xu t ra Giá tr còn l i c a TSC đ c tính nh sau:

Giá tr còn l i = Nguyên giá - hao mòn lu k

Trong quá trình s d ng TSC , giá tr hao mòn lu k ngày càng t ng lên và

giá tr còn l i đ c ph n ánh trên s k toán và trên báo cáo tài chính ngày càng gi m

đi i u đó ph n ánh rõ giá tr c a TSC chuy n d ch d n d n, t ng ph n vào giá tr

c a s n ph m đ c s n xu t ra K toán theo dõi, ghi chép giá tr còn l i nh m cung

c p s li u cho doanh nghi p xác đ nh ph n v n đ u t còn l i TSC c n ph i

đ c thu h i ng th i thông qua ch tiêu giá tr còn l i c a TSC có th đánh giá

tình hi n tr ng TSC c a đ n v c hay m i đ có c s đ ra các quy t đ nh v đ u

t b sung, s a ch a, đ i m i TSC ,

2.2.2 Phân lo i tài s n c đ nh

Tài s n c đ nh trong doanh nghi p có công d ng khác nhau trong ho t đ ng

kinh doanh, đ qu n lý t t c n ph i phân lo i tài s n c đ nh Phân lo i TSC là vi c

s p x p các TSC trong doanh nghi p thành các lo i, các nhóm TSC có cùng tính

ch t, đ c đi m theo nh ng tiêu th c nh t đ nh Trong DN th ng phân lo i TSC

theo m t s tiêu th c sau:

2.2.2.1 Phân lo i theo hình thái bi u hi n

Theo cách phân lo i này c n c vào hình thái bi u hi n c a TSC chia ra tài

s n c đ nh h u hình và tài s n c đ nh vô hình

TSC h u hình là nh ng tài s n có hình thái v t ch t c th do doanh nghi p

n m gi , s d ng trong s n xu t kinh doanh phù h p v i tiêu chu n ghi nh n TSC

Lo i này có th phân chia theo nhóm c n c vào đ c tr ng k thu t c a chúng g m:

- Nhà c a, v t ki n trúc: g m nhà làm vi c, nhà x ng, nhà , nhà kho, c a

- Máy móc thi t b : g m máy móc thi t b đ ng l c, máy móc thi t b công tác, máy móc thi t b khác dùng trong SXKD

- Ph ng ti n v n t i, truy n d n: ô tô, máy kéo, tàu thuy n, ca nô dùng trong

v n chuy n, h th ng đ ng ng d n n c, h th ng d n h i, h th ng d n khí nén,

h th ng dây d n đi n, h th ng truy n thanh,

- Thi t b , d ng c qu n lý: g m các thi t b s d ng trong qu n lý kinh doanh, qu n lý hành chính, d ng c đo l ng, thí nghi m

- Cây lâu n m, súc v t làm vi c và cho s n ph m: trong các doanh nghi p nông nghi p

- TSC h u hình khác: bao g m các TSC ch a đ c x p vào các nhóm TSC trên

TSC vô hình là nh ng TCS không có hình thái v t ch t c th do doanh nghi p n m gi s d ng cho s n xu t kinh doanh phù h p v i tiêu chu n ghi nh n TSC Bao g m m t s lo i sau:

- Quy n s d ng đ t: là toàn b chi phí th c t đã chi ra có liên quan tr c ti p

t i s d ng đ t Ti n chi ra đ có quy n s d ng đ t, chi phí đ n bù, san l p, gi i phóng m t b ng,…

- Nhãn hi u hàng hoá: chi phí mà doanh nghi p b ra đ có đ c quy n s

d ng m t lo i nhãn hi u, th ng hi u hàng hoá nào đó

- B n quy n, b ng sáng ch : giá tr b ng phát minh, sáng ch là các chi phí doanh nghi p ph i tr cho các công trình nghiên c u, s n xu t th đ c Nhà n c

c p b ng

- Ph n m m máy vi tính: Giá tr c a ph n m m máy vi tính do doanh nghi p

b ti n ra mua ho c t xây d ng, thi t k

- Gi y phép và gi y phép nh ng quy n: Chi phí mà doanh nghi p b ra đ có

đ c các lo i gi y phép, gi y phép nh ng quy n đ doanh nghi p có th th c hi n các nghi p v nh t đ nh

- Quy n phát hành: Chi phí mà doanh nghi p b ra đ có đ c quy n phát hành các lo i sách, báo, t p chí, n ph m v n hoá, ngh thu t khác

Cách phân lo i TSC này giúp cho doanh nghi p có bi n pháp qu n lý phù

h p, t ch c h ch toán chi ti t h p lý và l a ch n ph ng pháp, cách th c kh u hao thích h p đ c đi m k thu t c a t ng nhóm TSC

2.2.2.2 Phân lo i theo công d ng và tình hình s d ng

2.2.2.3 Phân lo i tài s n c đ nh theo quy n s h u

C n c quy n s h u TSC c a doanh nghi p chia thành hai lo i TSC t có

và TSC thuê ngoài