Sức bền Vật liệu tập 1 Giáo trình, bài giảng dành cho sinh viên Đại học, Cao đẳng là bộ tài liệu hay và rất hữu ích cho các bạn sinh viên và quý bạn đọc quan tâm. Đây là tài liệu hay trong Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, luyện thi THPT Quốc gia, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng của nhiều lĩnh vực: Toán, Lý, Hoá, Sinh…. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên)
Trang 1KHOA K THU T CÔNG NGH
Trang 3M CăL C
M căl c ……… ……….… …… ……… 2
L iănóiăđ u ……… ……….………… 4
Cácăkíăhi uăthôngăd ngă……… … ……….………… 5
Ch ng 1 CÁCăKHÁIăNI MăC ăB Năă 1.1 i t ng và nhi m v nghiên c u ……… …… 7
1.2 Các gi thi t c b n v v t li u ……… ……… … 8
1.3 Ngo i l c ……… ……… ……… …… 9
1.4 N i l c ……… ……… ……… 12
1.5 ng su t ……… …… 30
1.6 Bi n d ng và chuy n v ……… ……… ……… … 32
Câu h i ôn t p 33
Ch ngă2.ăăă THANHăCH U KÉO - NÉNă ỎNGăTỂMă 2.1 Khái ni m ……… ……… 34
2.2 ng su t trên m t c t ngang ……… ……… 34
2.3 Bi n d ng c a thanh ch u kéo - nén ……… 38
2.4 Các đ c tr ng c h c c a v t li u ……… ……… 42
2.5 Th n ng bi n d ng đàn h i khi kéo - nén ….……… 45
2.6 Tính toán đi u ki n b n …… ………… … 46
2.7 Bài toán kéo - nén siêu tnh … ………… … ….……… 52
Câu h i ôn t p 55
Ch ngă3.ă TR NGăTHÁIă NG SU TăVĨăCÁCăTHUY TăB N 3.1 Khái ni m v tr ng thái ng su t ……….……… 56
3.2 Tr ng thái ng su t ph ng ….……… 58
3.3 Quan h gi a ng su t và bi n d ng (Các đ nh lu t Hooke) … …… 61
3.4 Các thuy t b n … ……… ……… ……… …… ……… 64
Câu h i ôn t p 68
Ch ngă4.ăă C TR NGăHỊNHăH CăC AăM TăC TăNGANGă 4.1 Khái ni m …… …… ……….……… 69
4.2 Di n tích - Momen t nh - Tr ng tâm.…… ……… 69
Trang 44.4 Momen chính trung tâm c a m t s m t c t đ n gi n … 76
4.5 Công th c chuy n tr c song song c a momen quán tính …… … 78
4.6 Công th c xoay tr c c a momen quán tính ……… …… …….80
Câu h i ôn t p 83
Ch ngă5 THANHăCH UăU NăPH NGă 5.1 Khái ni m ……… ……… ……… 84
5.2 D m ch u u n thu n tuý ph ng … ……….……… 85
5.3 D m ch u u n ngang ph ng ………… ……… ……… 97
5.4 D m ch ng u n đ u ……… …… ……… 110
5.5 Chuy n v c a d m ch u u n ……… …… ….… 111
Câu h i ôn t p 116
Ch ngă6 THANH TH NG CH U XO N THU N TUÝ 6.1 Khái ni m …… ……… ……… … 117
6.2 ng su t trên m t c t ngang c a thanh tròn ……….…… 121
6.3 Bi n d ng c a thanh tròn ch u xo n ……… …… 126
6.4 Tính thanh tròn ch u xo n ….….… … 128
6.5 Bài toán xo n siêu t nh ……….… ……… 131
6.6 Thanh th ng m t c t ch nh t ch u xo n ……… 132
6.7 Tính lò xo xo n hình tr b c ng n ……… ……134
Câu h i ôn t p 137
Ph ăl c PL 01 Các đ n v đo l ng thông d ng …… …… ……… 138
PL 02 B ng tra h s mođun đàn h i d c……… … ……139
PL 03 B ng tra h s bi n d ng d c……… ….… ………139
PL 04 B ng tra ng su t cho phép ……….……….….… …140
PL 05 Thu t ng K thu t Anh - Vi t ……….….….…141
TƠiăli uăthamăkh oă……… ……… … 143
Trang 5L IăNịIă U
S c b n v t li u là m t môn khoa h c th c nghi m
thu c kh i ki n th c k thu t c s đ c gi ng d y trong các ngành k thu t các tr ng đ i h c, cao đ ng M c đích c a môn h c là cung c p nh ng ki n th c c n thi t v
c h c v t r n bi n d ng nh m gi i quy t các v n đ liên quan t thi t k đ n ch t o, và h tr cho vi c nghiên c u các môn h c chuyên ngành khác trong l nh v c c khí và xây d ng
Bài gi ng S c b n v t li u 1 đ c biên so n theo
Bài gi ng này đã đ c hi u ch nh và b sung nhi u
l n, tuy nhiên c ng không tránh kh i nh ng sai sót, r t mong đ c s đóng góp c a b n đ c đ tài li u ngày càng
đ c hoàn thi n h n Chúng tôi xin chân thành c m n
Qu ng Ngãi, tháng 12 - 2016
Ng i biên so n Nguy năQu căB o
Email: baoqng2006@gmail.com
Trang 6CÁCăKệăHI UăTHỌNGăD NG
H to đ
z Tr c thanh X,Y H tr c chính trung tâm
y
x , W
W Momen ch ng u n đ i v i tr c x, y m3 o
Trang 9- Thanh có thanh th ng và thanh cong
- H thanh (khung) có khung ph ng và khung không gian
Trong tính toán thanh đ c bi u di n b ng đ ng tr c c a nó
1.1.2.ăNhi măv
S c b n v t li u là m t ph n c a c h c v t r n bi n d ng Nó cung c p các
ki n th c c b n đ tính đ b n, đ c ng v ng và n đ nh cho các chi ti t máy
c ng nh m t b ph n c a công trình khi ch u tác d ng c a ngo i l c
Khi thi t k các chi ti t máy ho c các b ph n c a công trình ta ph i đ m
b o hai đi u ki n:
- V an toàn:
+ Chi ti t không b phá h y t c là đ b n (đi u ki n b n)
+ Chi ti t không b bi n d ng d c, xoay, quá l n t c là đ c ng (đi u
h c, S c b n v t li u tìm ra m i liên h gi a tác d ng c a môi tr ng (ngo i l c)
v i s bi n đ i v đ c tr ng hình h c (bi n d ng) và tr ng thái c h c bên trong
(n i l c) c a v t th
1.2.ăCÁCăGI ăTHI TăC ăB NăV ăV TăLI U
vi c tính toán đ c đ n gi n nh ng v n đ m b o đ c đ chính xác c n
thi t môn S c b n v t li u công nh n các gi thi t sau:
1.2.1.ăGi ăthi tă1
V t li u có tính liên t c, đ ng nh t và đ ng h ng
Ngh a là:
- Liên t c: th tích c a v t th đ u có v t li u, không có l h ng, v t n t t
vi
Trang 101.2.2.ăGi ăthi tă2
V t li u đàn h i hoàn toàn và tuân theo đ nh lu t Hooke
Ngh a là:
- Khi có l c tác d ng thì v t th b bi n d ng, khi b l c tác d ng đi thì v t
th tr l i hình d ng và kích th c ban đ u c a nó
V t li u tho mãn gi thi t này g i là v t li u đàn h i tuy n tính Th c t
không có v t li u đàn h i hoàn toàn mà có bi n d ng d
- Tuân theo đ nh lu t Hooke: Trong ph m vi bi n d ng đàn h i c a v t li u,
bi n d ng c a v t th t l b c nh t v i l c gây ra bi n d ng đó
Gi thi t này ch đúng v i kim lo i nh thép, đ ng, … có l c tác d ng trong
ph m vi nào đó và ph m vi nghiên c u c a S c b n v t li u c ng ch gi i h n
trong các v t li u tuân theo đ nh lu t này
1.2.3.ăGi ăthi tă3
Bi n d ng c a v t th là bỨ
* Ghi chú
Áp d ng các gi thi t trên trong tính toán ta có th :
- Nghiên c u m t phân t bỨ đ suy r ng cho c v t th (phỨp tính vi tích
Trang 11gi nguyên giá tr đó không k l c qúan tính
+ T i tr ng đ ng: giá tr c a nó t ng đ t ng t hay k đ n quán tính
- C n c vào hình th c tác d ng:
+ T i tr ng t p trung: là t i tác d ng lên v t trên m t di n tích truy n
l c khá bé, có th coi nh m t đi m T i tr ng t p trung có th là l c t p trung
L c phân b có th là l c phân b đ u (hình ch nh t), l c phân b không
đ u (hình tam giác, hình thang, )
n v : T i tr ng phân b trên m t đo n q là: N/cm, kN/m, T/m, …; t i
tr ng phân b trên m t di n tích p là: N/m2 , kN/m 2 , T/m 2 ,
* Chú ý
Trang 121) tính toán m t chi ti t ho c m t k t c u, tr c tiên ta ph i thi t l p s
đ tính, đó là s đ k t c u Trong s đ k t c u, m i m t d m đ c bi u di n
b i m t đ ng tr c và các liên k t đã đ c mô hình hoá Các tính toán đ u đ c
th c hi n trên s đ này (H 1.2)
Hình 1.2
2) Khi tính ph n l c liên k t t đi u ki n cân b ng, trên s đ k t c u ta
ph i thay l c phân b b ng h p l c (l c t p trung) c a nó Giá tr c a h p l c
b ng di n tích c a bi u đ l c phân b , còn đ ng tác d ng c a nó đi qua v trí
l
L/2 L/2
Trang 13Giá tr ph n l c ph thu c vào t i tr ng Liên k t có chuy n đ ng b c n tr
theo ph ng nào thì xu t hi n ph n l c liên k t theo ph ng đó
b) Các liên k t và ph n l c liên k t:
Khi ch u tác d ng c a ngo i l c, m t thanh mu n duy trì đ c hình d ng và
v trí ban đ u thì ph i liên k t v i v t th khác Tùy theo tính ch t c n tr chuy n
đ ng mà có các s đ liên k t th ng g p là:
- G i di đ ng (H 1.4a): ch c n tr chuy n đ ng theo ph ng th ng đ ng,
phát sinh ph n l c liên k t V theo ph ng c n tr , g m kh p di đ ng, liên k t
Trang 14Trong v t th , gi a các ph n t có các l c liên k t đ gi cho v t th m t
hình dáng nh t đ nh D i tác d ng c a ngo i l c, các l c liên k t gi a các ph n
t c a v t t ng lên đ ch ng l i s bi n d ng
* V y: N i l c là l ng thay đ i c a l c liên k t đ ch ng l i s bi n d ng
c a v t do ngo i l c gây ra
gia t ng (n i l c) ch đ t đ c m t giá tr nào đó thì v t li u s b phá
h y Vì v y xác đ nh n i l c là m t trong nh ng n i dung c b n c a môn S c
k e
Trang 15Ta c ng có th xỨt s cân b ng c a ph n B , nh ng chú ý là trên m t c t n i
l c c a ph n B thì cùng ph ng, cùng tr s , nh ng ng c chi u v i n i l c trên
m t c t ph n A
Nh v y mu n xác đ nh n i l c c a m t m t c t nào đó ta có th xét s cân
b ng c a ph n bên ph i ho c ph n bên trái c a m t c t đó
1.4.3.ăCácăthƠnhăph năn iăl cătrênăm tăc tăngangăc aăthanh
Xét s cân b ng m t trong hai ph n c a m t c t H n i l c đ c thu g n v
tâm O g m vect chính R và mômen chính M
P1
Hình 1.6
Chi u R và M lên ba tr c to đ h tr c Oxyz nh hình v (H 1.6) ta có
sáu thành ph n n i l c trên m t c t ngang là:
Trang 16+ Momen xo n M z: n i l c là ng u l c n m trên m t c t và quay quanh
tr c z
* V y: Trên m t c t ngang c a thanh có t t c sáu thành ph n n i l c là:
y x z
0,Z 0, Y 0, X
z y
A M Z
Y
(1.2)
1.4.5.ăQuiă căd uăc aăn iăl c
Trong tr ng h p bài toán ph ng, ch n h tr c Oxy hai m t c t nh hình
Trang 17- L c d c ( N z ): coi là d ng (+) khi nó có chi u đi ra kh i m t c t (trùng
vector pháp tuy n ngoài c a m t c t)
- L c c t ( Q y ): coi là d ng (+) khi nó có xu h ng làm quay ph n thanh
đang xét theo chi u kim đ ng h (quay pháp tuy n ngoài c a m t c t đi m t góc
900 theo chi u kim đ ng h thì trùng v i chi u c a l c)
- Mômen u n ( M x ): coi là d ng khi nó làm c ng th d i c a đo n thanh
Nói chung ta có sáu bi u đ n i l c, nh ng tu thu c vào tính ch t c a h
ngo i l c tác d ng lên thanh mà ta s có s bi u đ c n thi t
Trang 18- Thay các liên k t b ng các ph n l c liên k t
- Xác đ nh các giá tr c a ph n l c liên k t c n thi t c a các liên k t b ng
cách l p các ph ng trình cân b ng t nh h c
2) Phân đo n thanh:
- Phân đo n sao cho n i l c liên t c trên t ng đo n
- D a vào s phân b c a t i tr ng, thanh đ c chia thành nh ng đo n sao
cho trong m i đo n không có l c t p trung, momen t p trung ho c không có
b c nh y c a l c phân b
3) Xác đ nh các gía tr c a n i l c trên t ng đo n:
- Dùng ph ng pháp m t c t cho t ng đo n và đ t các n i l c trên m t c t
Trang 19Hình 1.9
1.4.7.ăLiênăh ăviăphơnăgi aăn iăl căvƠăt iătr ngăphơnăb ă( nhălỦăJurapski)
1.4.7.1 nh lý Jurapski
Cho m t thanh AB ch u l c phân b b t k q(z) nh hình 1.10 Xét m t
đo n thanh dz hoành đ z, do phân t dz quá ng n nên ta có th xem l c phân
y Q
Trang 20K t h p (c) và (d), ta có:
2 2
dz
M d
dQy
(1.3) 2) o hàm b c nh t c a momen u n M x b ng tr s c a l c c t Q y t i m t
c t t ng ng
y
x Q dz
dM (1.4) 3) o hàm b c hai c a momen u n M x b ng c ng đ t i tr ng phân b
q(z) t i m t c t t ng ng
T (1.3) và (1.4), ta có đ c:
q(z) dz
) ( dQ dz
) ( M d
1) T i đi m đ t c a ngo i l c t p trung P thì bi u đ Q ycó b c nh y (chi u
và tr s b c nh y trùng chi u và tr s c a ngo i l c), còn bi u đ M x gãy
khúc
2) T i đi m đ t c a momen t p trung M thì bi u đ Q y không đ i, còn bi u
đ M x có b c nh y (chi u và tr s b c nh y trùng chi u và tr s c a momen
t p trung)
Trang 213) N u trên đo n thanh bi u th c c a t i tr ng ngang phân b là đ ng b c
4) N u trên đo n thanh q z > 0 (h ng lên) thì Q y đ ng bi n, M x l i v
phía trên và q z < 0 thì ng c l i Ngh a là: ng cong momen M x luôn h ng
l y l c phân b q z
5) N u trên đo n thanh Q y > 0 thì M x đ ng bi n và ng c l i
6) Trên đo n xét, giá tr l c c t Q y đi m cu i b ng giá tr c a Q y đi m
đi m đ u c ng v i di n tích c a t i tr ng Q y trên đo n đó:
Trang 220 0
Px x
V M Qx M
P Q V V Y
H Z
B A
A A
x x
M M
kN Q
x
y y
z
700
5268103
.50
830
z
Trang 23) 2 (
) ( 0
) ( 0
c M
a P b a V M
b V
V P Y
a P
H Z
B A
B A A
(a) H A P50kN
4 6
50 3 50 2
.
kN x
b a
M a P
- B c 2: Phân đo n thanh
Theo t i tr ng tác d ng, ta chia thanh làm 3 đo n: AC, CD và DB
- B c 3: Xác đ nh các giá tr n i l c
xác đ nh giá tr n i l c t i các m t c t ngang c a thanh ta t ng t ng
c t thanh t i v trí nào đó có hoành đ z
+ o n AC (0 z 3 ):
Dùng m t c t 1-1 g c t i A Xét s cân b ng c a ph n bên trái c a thanh
t các thành ph n n i l c trên m t c t theo chi u d ng c a hình v (H 1.12c)
L p các ph ng trình cân b ng:
Trang 24M z V M
kN V
Q Q
V Y
kN H
N H
N
Z
x x
A x
A y y
A
A z
A z
.40
0
40
0
500
z M
M a z P z V M
kN P
V Q Q
P V Y
H N
Z
x x
A x
A y y
A
A z
.10150)3(5040
0)
.(
10
0
kN50-H-N
Trang 251) Ta c ng có th xác đ nh n i l c trên đo n DB b ng cách xỨt cân b ng
ph n thanh bên trái và c ng cho cùng k t qu
a b
a
P
1 1
D
Trang 26844
V M M
kN V
Q V
Q
Y
A x A
x
A y A
y
5 0
.
5 0
Trang 27+ o n CD: th c hi n m t c t 2-2 (a = 1 z 3a = 3), kh o sát s cân
b ng c a ph n bên ph i, ta có:
kN z z
q P Y Q z
q P Q
3 2
) 3 3 (
0 2
1 ) 1 (
dx
dM
kNm z
z M
z q z
P z V M M
x
x A
x
+ o n BD: (0 z 1 )
kN V
Q V
Trang 282 3
) 1 ( 0
3 2
QL L P L V m
L V L Q L P m
A B
B A
5 3 2
Trang 29T (1) và (2), ta có: V A V B 4qL
Hình 1.14
- Chia đo n d m: Ta chia d m làm 2 đo n: AC và CB
- Xác đ nh các giá tr trên t ng đo n d m và v bi u đ
Trang 30) ( 0 3
2
.
b V
P Q V Y
a M
a V a P a Q M
B A
B A
- Chia đo n d m: Ta chia d m làm hai đo n: AC và CB
- Xác đ nh các giá tr trên t ng đo n d m và v bi u đ
+ o n AC: q = C nên Q y là đ ng b c 1, M x là đ ng b c hai
Trang 32ng su t toàn ph n t i C (kí hi u p) là vector đ c đ nh ngh a b ng bi u
th c:
dF
dP F
P p
1.5.2.ăCácăthƠnhăph năc aă ngăsu t:
Trong tính toán ta th ng phân ng su t toàn ph n p làm hai thành ph n
P1
P2
P3
Trang 33- > 0: khi vector bi u di n có chi u trùng chi u d ng c a pháp tuy n
ngoài c a m t c t
1.5.3.2 ng su t ti p
- Kí hi u : có hai ch s , s th nh t ch ph ng pháp tuy n c a m t c t,
s th hai ch ph ng c a ng su t ti p
Ví d : zx (song song v i tr c x), zy(song song v i tr c y)
- > 0: khi pháp tuy n ngoài c a m t c t quay m t góc 900 theo chi u quay
c a kim đ ng h , s trùng v i chi u c a
Hình 1.17
* Chú ý: Ta th a nh n r ng n u bi n d ng là bỨ thì ng su t pháp ch gây
bi n d ng dài, còn ng su t ti p ch gây bi n d ng góc (bi n d ng tr t)
1.6.ăBI NăD NGăVĨăCHUY NăV ă
Trang 34+ dz: bi n d ng dài tuy t đ i (bi n d ng d c tuy t đ i) c a đo n dz theo
- Chuy n v dài: là chuy n v th ng c a tr ng tâm ti t di n
- Chuy n v góc: là chuy n v xoay c a m t ph ng ti t di n quanh tr ng tâm
4) Trên m t c t ngang c a thanh có nh ng thành ph n n i l c nào?
5) Trong bài toán ph ng có bao nhiêu thành ph n n i l c? Qui c d u c a n i l c
Trang 35- nh ngh a: M t thanh đ c g i là ch u kéo (ho c nén) đúng tâm khi trên
m t c t ngang c a thanh ch có m t thành ph n n i l c là l c d c
0
; 0
- ây là tr ng h p ch u l c đ n gi n nh t c a thanh Thanh ch u hai l c
b ng nhau và trái chi u hai đ u d c theo tr c thanh (H 2.1)
+ N u hai l c h ng ra ngoài m t c t: thanh ch u kéo (N z > 0)
+ N u hai l c h ng vào trong m t c t: thanh ch u nén (N z < 0)
Hình 2.1
Trong th c t , ta th ng g p các chi ti t máy và các b ph n công trình là
nh ng d ng ch u kéo - nén đúng tâm nh : c t nhà, tr máy, dây cáp nâng v t, các
Trang 362.2.1 Thíănghi măvƠăquanăsát
Quan sát m u thí nghi m ch u kéo nh sau:
- Tr c khi kéo ta k các đ ng v ch song song v i tr c (tu ng tr ng
nh ng th d c) và nh ng đ ng vuông góc v i tr c thanh (t ng tr ng cho
nh ng m t c t ngang), chúng t o thành l i ô vuông
- Sau khi kéo ta th y: lu i ô vuông thành l i ô ch nh t (H 2.2)
Hình 2.2
2 2.2.ăCácăg aăthuy tăv ăbi năd ngăthanh
Trên c s quan sát thí nghi m, ng i ta có các gi thuy t v tính ch t bi n
d ng c a thanh ch u kéo (nén) đúng tâm nh sau:
1) Gi thuy t v m t c t ngang (gi thuy t Bernoully): Trong quá trình bi n
d ng, m t c t ngang c a thanh luôn luôn ph ng và vuông góc v i tr c thanh
2) Gi thuy t v th d c: Trong quá trình bi n d ng, các th d c không ép
và tách xa nhau, luôn song song tr c thanh
* K t lu n: Khi thanh ch u kỨo (nỨn) đúng tâm các phân t ch bi n d ng
dài không có bi n d ng góc Trên m t c t ngang ch phát sinh ng su t pháp
z
và phân b đ u trên m t c t c a thanh
2.2.3 Quanăh ăgi aăn iăl căvƠă ngăsu t
xét ng su t t i m t đi m C trên m t c t ngang có di n tích m t c t là F,
ta xác đ nh h tr c to đ Oxyz (H 2.3) L y xung quanh C m t phân t di n tích
dF
N i l c tác d ng lên phân t di n tích đó là: dN z z.dF
T ng hình chi u các phân t n i l c đó lên tr c z là l c d c Nz:
F dF
dF dN
F z F
z z
Trang 37- Nz: L c d c (N, kN, MN, …)
- F: di n tích m t c t ngang ( 2, 2, )
cm m
- z: ng su t pháp trên m t c t ngang ( / 2 , / 2 , )
m MN m
Trang 38Khi m t c t 1-1 bi n thiên trong đo n AC, thì l c d c Nz không đ i và b ng
30kN Nh v y bi u đ l c d c trong đo n này là m t h ng s có giá tr b ng
30kN
- i v i đo n CB: th c hi n m t c t 2-2, ta có:
Z = - P1 + P2 + Nz = 0 Nz = P1 - P2 = 30 - 40 = - 10kN
Khi m t c t 2-2 bi n thiên trong đo n CB, thì l c d c Nz không đ i và b ng
10kN (ng c chi u v i hình v ) Nh v y bi u đ l c d c trong đo n này là l c
d)
e) 1
Trang 39b) ng su t trên t ng đo n thanh
N i l c trên t ng đo n không đ i, nên ta có:
1
30
15 / 2
z N
kN cm F
z N
kN cm F
D i tác d ng c a l c kéo, thanh dãn dài thêm nh ng chi u ngang co l i
Ng c l i, d i tác d ng c a l c nén thanh ng n l i nh ng chi u ngang phình ra
G i: + l là chi u dài ban đ u c a thanh
+ l' là chi u dài c a thanh sau khi ch u l c
N u > 0 là đ dãn ; < 0 là đ co
2 3.1.2 nh lu t Hooke khi kỨo - nén
Qua nhi u thí nghi m kéo và nén nh ng v t li u khác nhau, nhà v t lý
Robert Hooke nh n th y: Khi l c tác d ng ch a v t qua m t gi i h n nh t đ nh
thì đ dãn dài t đ i t l thu n v i l c (H 2.5)
Trang 40- l là chi u dài ban đ u c a thanh
- l là l ng dãn dài khi ch u kéo
- dzlà l ng dãn dài tuy t đ i c a m t đo n thanh b t k có chi u dài ban
đ u dz vô cùng bé
- zlà đ dãn dài t ng đ i, nên:
dz
dz z
z z
z
k l
P l
P l