Nguyên lý chi tiết máy Giáo trình, bài giảng dành cho sinh viên Đại học, Cao đẳng

Nguyên lý chi tiết máy Giáo trình, bài giảng dành cho sinh viên Đại học, Cao đẳng là bộ tài liệu hay và rất hữu ích cho các bạn sinh viên và quý bạn đọc quan tâm. Đây là tài liệu hay trong Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, luyện thi THPT Quốc gia, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng của nhiều lĩnh vực: Toán, Lý, Hoá, Sinh…. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên)

1

KHOAăK ăTHU TăCỌNGăNGH

BẨIăGI NG

B căCaoăđ ngăngƠnhăCôngăngh ăK ăthu tăC ăkhí

GV:ăThS.ăNguy năHoƠngăL nh GV:ăThS.ă ăMinhăTi n

Qu ngăNgưi,ă12-2013

Ch ngă2 C C U B N KHÂU B NăL

2.1 Nguyênălýăc uăt oăvƠăchuy năđ ngăc aăc ăc uă4ăkhơuăb năl

2.2 Phân tích đ ngăh căc ăc uă4ăkhơuăb năl

2.3 ngăd ngăc aăc ăc uă4ăkhơuăb năl

Ch ngă3 C ăC UăCAM

3.1 Kháiăni măv ăc ăc uăcam

3.2 Kh oăsátăc ăc uăcamăc năđ yătrùng tâm

3.3 ngăd ngăc aăc ăc uăcam

Ch ngă4 C ăC UăBÁNHăR NG

4.1 Kháiăni măv ăc ăc uăbánhăr ng

4.2 Truy năđ ngăc aăh ăbánhăr ng

4.3 nhălýăc ăb năv ăs ă năkh păc aăbánhăr ng

4.4 Ch ătiêuă năkh păc aăbánhăr ngăthơnăkhai

PH NăII.ăCHIăTI TăMÁY

Ch ngă5 M IăGHÉPăB NGă INHăTÁN

5.1 Cácălo iăđinhătánăvƠăm iăghépăb ngăđinh tán

5.2 Tínhătoánăm iăghépăch căkhiăch uăl căchi uătr c

Ch ngă6 M IăGHÉPăB NGăHẨN

6.1 Cácălo iăm iăghépăc ăb năvƠăcácălo iăm iăhƠn

6.2 Tính toán đ ăb năchoăm iăghépă

Ch ngă7 M IăGHÉPăB NGăREN

9.2 Cácăthôngăs ăhìnhăh căchính

9.3 C ăh cătruy n đ ngăđai

9.4 Tínhătoánătruy năđ ngăđai

9.5 Trìnhăt ăthi tăk ăb ătruy năđai

Ch ngă10 TRUY Nă NGăXệCH

10.1 Kháiăni măchung

10.2 B ătruy năxích

10.3 Nh ngăthôngăs ăchínhăc aăb ătruy nă

10.4 Tínhătoánătruy năđ ngăxích

10.5 Trìnhăt ăthi tăk ăb ătruy n xích

Ch ngă11 TRUY Nă NGăBÁNHăR NG

11.1 Kháiăni măchung

11.2 Cácăd ngăh ngăvƠăch ătiêuătínhătoán

11.3 V tăli uăvƠă ngăsu tăchoăphép

11.4 Tínhătoánăb ătruy năbánhăr ng

11.5 Trìnhăt ăthi tăk ăb ătruy năbánhăr ng

Ch ngă12 TRUY Nă NGăTR CăVệT

12.1 Kháiăni măchung

12.2 C ăh cătruy năđ ngătr căvít

12.3 Tínhătoánăb ătruy nătr căvít

12.4 V tăli uăvƠă ngăsu tăchoăphép

12.5 Trìnhăt ăthi tăk ăb ătruy nătr căvít

1

L I NÓI U

BƠiăgi ngăNguyên lý-Chiăti tămáy đ căbiênăso nătheoăn iădungăphơnăph iă

ch ngătrìnhădoătr ngă iăh căPh măV nă ngăxơyăd ng.ăN iădungăđ căbiênă

so năd ăhi u.ăCácăki năth cătrongătoƠnăb ăbƠiăgi ngăcóăm iăliênăh ălôgicăch tăch ăTuyăv yăbƠiăgi ngăch ălƠăm tăph nătrongăn iădungăc aăchuyênăngƠnhăđƠoăt oăchoănên ng iăd y,ăng iăh căc năthamăkh oăthêmăcácătƠiăli uăcóăliênăquanăv iăngƠnhă

h căđ ăs ăd ngăcóăhi uăqu ăh n

Nguyên lý- Chi ti t máy là h c ph n c s trong n i dung đào t o Cao đ ng (C ), ngành Công ngh k thu t c khí Nh m trang b cho đ i t ng là sinh viên

C các ki n th c c n thi t v ng d ng c h c trong k thu t và các chi ti t máy thông d ng trong l nh v c c khí M c đích đ nâng cao trình đ k thu t, b o qu n các trang thi t b , đ ng th i ph c v cho vi c ti p thu các h căph n chuyên ngành

Khi biên so n b n thân đã c g ng c p nh t nh ng ki n th c m i có liên quan đ n h c ph n và phù h p v i đ i t ng s d ng, c ng nh s g n li n n i dung lý thuy t v i nh ng v n đ th c t trong s n xu t đ bài gi ng có tính th c

ti n h n

N i dung c a bài gi ng có dung l ng 60 ti t, g m hai ph n:

Ph n I: Nguyên lý máy g m 4 ch ng t ch ng 1 đ n ch ng 4

Ph n II: Chi ti t máy g m 9 ch ng t ch ng 5 đ n ch ng 13

Trong quá trình s d ng, tu theo yêu c u c th có th đi u ch nh s ti t trong m i ch ng cho phù h p

M c dù đã h n ch đ tránh sai sót trong lúc biên so n nh ng ch c không tránh kh i nh ng khi m khuy t R t mong nh n đ c ý ki n đóng góp c a ng i s

d ng đ l n sau đ c hoàn ch nh h n M i ý ki n đóng góp xin liên h qua email:

l i nh máy phát đi n, máy nén khí,

b) Máy công tác: g m các máy v n chuy n, máy c t kim lo i, máy nông nghi p , máy d t, máy cu n thu c lá

c) Máy t h p:

- Nh ng máy công tác d ng t h p th c hi n nhi u ch c n ng (v a cung c p

c n ng v a th c hi n nhi m v v n chuy n ho c công ngh ) nên g i là máy t h p

- Các máy t h p đ c c i ti n thêm các thi t b nh thi t b đi u khi n, theo dõi, ki m tra đ t đ ng th c hi n quá trình công ngh ch t o ra s n ph m nh ng máy nh v y g i là máy t đ ng

1.1.2 C c u:

1 nh ngh a:

Là t p h p các v t th có chuy n đ ng t ng đ i v i nhau và theo m t quy

lu t chuy n đ ng nh t đ nh, có nhi m v truy n chuy n đ ng ho c bi n đ i chuy n

đ ng

2 Phân lo i:

a) Theo c c u truy n chuy n đ ng: truy n chuy n đ ng quay gi a các tr c quay v i nhau theo m t t l v n t c góc nh t đ nh (còn g i là t s truy n)

3

b) Theo c c u bi n đ i chuy n đ ng: bi n đ i chuy n đ ng t d ng này sang

d ng khác nh :

-Bi n chuy n đ ng quay thành chuy n đ ng t nh ti n hay ng c l i

-Bi n đ i chuy n đ ng quay thành chuy n đ ng l c và ng c l i

-Bi n đ i chuy n đ ng quay liên t c thành chuy n đ ng gián đo n

l c đ c a c c Ố ỏhanh ỏrỐy n

2.ăT ăs ătruỔ năđ iăv iăcácăph năt ătruỔ năđ ng:

T s truy n đ ng chung c a m t h đ c xác đ nh theo công th c sau:

6

1.2.2 Công th c tính b c t do:

- Nh ng kh n ng chuy n đ ng có th có ta g i là s b c t do N u kh n ng chuy n đ ng t ng đ i b h n ch ta g i là s b c t do b h n ch

- Trong c c u ph ng m i kh p đ ng lo i th p (kh p quay, kh p t nh ti n) làm

h n ch hai b c t do c a khâu

- Trong m i kh p đ ng lo i cao (nh kh p bánh r ng, kh p bánh ma sát) làm

h n ch m t b c t do

- S khâu có trong c c u là (n+1) khâu và n là s khâu đ ng, còn 1 là khâu c

đ nh (có W=0 nên g i là giá).ăM tăkhơuătrongăm tăph ngăcóă3ăb căt ădo

Hi u su t là t l gi a ph n công có ích và t ng công mà máy tiêu th

Tr s hi u su t luôn luôn trong kho ng 0 ≤  < 1 và  = 0 khi máy ch y không vì không làm ra công có ích nào c

1 1

2 1

i ñ

n

A

A A

A A

A A

A A

8

Hình 1.7 H ăth ngătruy năđ ngăb ngăt i 1.3.3 Hi u su t c a các ph n t song song:

Các ph n t m c song song nh s đ sau:

Hình 1.8 Cácăph năt ăm căsongăsong

Công c n thi t đ a vào tr c (công đ ng) là:

i ci

A

A A

4

4 3

3 2

2 1 1

4 3 2

A A A A A

A A

A

i i

i ci

V y n iăti p < song song

CÂU H I ÔN T P CH NGă1

1- nh ngh a máy? máy đ c chia làm m y lo i và công d ng c a chúng? 2- nh ngh a c c u? G m nh ng lo i c c u ch y u nào, nêu nhi m v c a chúng?

10

Ch ngă2 C ăC UăB NăKHỂUăB NăL

2.1 NGUYÊN LÝ CHUY N NG C A C C U B N KHÂU B N L 2.1.1 nh ngh a:

C c u 4 khâu b n l (khâu ph ng) là m t c c u ph ng g m 4 khâu n i v i nhau b ng 4 kh p quay

là khâu d n (AB) nh ng khâu còn l i tr khâu c đ nh thì g i là khâu b d n

Chú ý: Khâu d n không ph i là khâu phát đ ng, khâu phát đ ng là khâu trên nó

đ t l c phát đ ng t c là l c làm cho c c u chuy n đ ng hay l c đ ng c làm ch y máy

dài: - Khâu AD = a g i là giá

- Khâu BC = c g i là thanh truy n

- 2 khâu còn l i n i v i giá AB =b là khâu d n th c hi n chuy n

đ ng quay quanh A còn g i là tay quay AB

- Khâu đ i di n v i tay quay là khâu b d n CD = d dao đ ng quanh D còn g i là c n l c

Nguyên lý: Quá trình chuy n đ ng truy n đ c th c hi n t khâu d n quay đ n khâu b d n là c n l c thông qua thanh truy n BC, thanh truy n th c hi n chuy n

11

đ ng song ph ng thì ta g i c n l c CD th c hi n kho ng ch y kép trên cung C1C2

(AB quay m t vòng thì CD th c hi n 1 góc C1DC2) Hai v trí C1D, C2D là 2 v trí

gi i h n (còn g i là v trí biên)

2.1.3 i u ki n quay toàn vòng c a khâu d n ( nh lý Grashof):

Gi thi t c c u 4 khâu b năl có m t tay quay (khâu AB) và có c n l c (khâu CD) ta đi xác đ nh quan h kích th c gi a các khâu trên l c đ c c u 4 khâu

ph ng nh hình v 2.1 trên

Mu n cho tay quay AB quay toàn vòng thì AB ph i quay hai v trí B1 và B2 t c

là 2 v trí biên c a c n l c CD (AB và BC th ng hàng) Xét 2 v trí c a c c u t hai tam giác AC1D và AC2D:

d a c b

Hình 2.2 C ăc uăcóăkhâu quay toàn vòng

12

- nh lý Grashof: C c u 4 khâu b năl có khâu quay toàn vòng khi và ch khi

nào t ng chi u dài c a khâu ng n nh t và khâu dài nh t nh h n ho c b ng t ng chi u dài c a hai khâu còn l i, khi đó:

1 Khi giá k v i khâu ng n nh t là tay quay còn khâu đ i di n là c n l c hình

2.2a

2 Khi giá là khâu ng n nh t thì c hai khâu n i giá đ u là tay quay hình 2.2b

3 Khi giá đ i di n v i khâu ng n nh t thì c c u có 2 thanh l c (c n l c) và khâu ng n nh t s quay toàn vòng

2.1.4 Các bi n th c a c c u 4 khâu b năl :

D ng bi n th nh hình 2.3

Hình 2.3 Các d ng bi n th c aăc ăc uă4ăkhơuăb năl

13

V m t nguyên lý, c u t o thì không đ i: nó là c c u ph ng kh p th p có 1 khâu c đ nh và 3 khâu đ ng có 4 kh p đ ng lo i th p đ c bi u di n d i d ng

b n l

-Kho ng l ch tâm e g i là tâm sai

-Khi tâm sai e = 0 thì qu đ o c a con tr t s quay qua tâm quay c a tay quay

ta g i là c c u tay quay con tr t trùng tâm (hình 2.3c)

- C c u tay quay tâm sai e = 0 quay con tr t dùng đ bi n chuy n đ ng quay thành chuy n đ ng th ng t nh ti n ho c ng c l i

2.2 PHÂN TÍCH NG H C C C U B N KHÂU B NăL

Phân tích đ ng h c c c u b n khâu b năl ă(khơuăph ng) bao g m vi c gi i các bài toán sau:

- Tìm qu đ o c a các đi m thu c các khâu c a c c u;

- Xác đ nh hành trình c a các đi m thu c các khâu c a c c u;

- Xác đ nh v n t c (gia t c trong tr ng h p đ n gi n) c a đi m thu c khâu

14

Cho tr c l c đ c c u b n khâu b năl ABCD.Vi c xác đ nh qu đ o c a

đi m M trên thanh truy n BC c a c c u đ c ti n hành nh sau:

l renbanve kichthuoct

huc kichthuoct AB

l

Sau khi v ta đ nh đ c đo n BM trên BC (do cho tr c lBM ho c lMC)

2- Xác đ nh qu đ o c a đi m M:

Chia vòng tròn tay quay AB ra 8 ph n b ng nhau (chia s ph n càng nhi u thì

M càng chính xác).Ta xác đ nh đ c 8 v trí tay quay là AB1, AB2,ă… ,ăAB8 Xác

đ nh thêm 2 đi m biên c a c n l c là ABo và ABo/

3- M kh u đ compa l y các đi m B1, B2,ă…….ă,ăB8 làm tâm, quay cung tròn

có bán kính r =BC (bi u di n theo t l ) Các cung này c t qu đ o đi m C (vòng tròn bán kính CD) t i các đi m C1, C2,ă… ,ăC8 N i các đo n B1C1 , B2C2 ,ă………ă,ă

B8C8 ta đ c 8 v trí c a thanh truy n và t đó ta xác đ nh đ c 8 v trí c a đi m M

là M1 , M2 ,ă…….ă,ăM8.(đi m M càng nhi u qu đ o càng chính xác)

4- N i các đi m M1, M2 ,ă…ăb ng m t đ ng cong ta đ c qu đ o c a đi m M

c n tìm

2.2.2 Phân tích đ ng h c c c u tay quay con tr t:

Xác đ nh kho ng ch y, v n t c c a con tr t C các v trí b t k Dùng ph ng pháp v đ phân tích đ ng h c c c u.Gi s cho lAB= 0,1m; lBC= 0,4m tay quay quay đ u v i v n t c n= 120 vg/ph

c ti n hành theo trình t sau:

a) V l c đ c c u: hình 2.4a

Ch n t l xích:    mm

m AB

l AB

20

1 , 0



b) th bi n thiên hành trình c a con tr t:hình 2.4b

Dùng ph ng pháp v đ th

Chia vòng tròn tay quay ra n ph n b ng nhau, đây n= 12, ta xác đ nh đ c 12

v trí c a c c u t c 12 v trí c a con tr t C Các v trí c a tay quay là AB0, AB1,

… ă,ăAB12AB0

15

Hình 2.4

T ng t ta xác đ nh đ c các v trí t ng ng c a con tr t C là C0C1, C0C2,

… ă,ăC0C12 Các đi m C0 , C1,ă……ă,ăC12đ c xác đ nh b ng cách l y các đi m B0,

B1,ă………,ăB12 làm tâm quay các cung tròn có bán kính r =BC=B0C0 Các cung này

s c t tr c Ax t i các C0 , C1,ă….,ăC12 trên

T các kho ng ch y t ng ng c a con tr t C ta ti n hành v đ th bi n thiên

hành trình nh hình 2.4b

Tr c khi ti n hành v ta ch n các t l xích sau:

16

mm

s hve ientrenhin Dodaibieud

y vongtayqua ay

Thoigianqu

t

 :T l xích nh t đ nh: bi u th th i gian c a tay quay quay m t vòng

Th i gian quay 1 vòng t=1 (s) và ch n 12 kho ng trên tr c Ox có kích th c là

T đ th bi n thiên hành trình c a con tr t ta dùng ph ng pháp vi phân đ

th đ l p đ th bi n thiên v n t c theo cách làm sau:

Cách làm nh sau:

-Xu t phát t đ th bi n thiên hành trình ta v các đ ng gióng qua các trung

đi m c a các ph n t chia trên hoành đ các đ ng gióng đó c t đ ng bi u di n

c a đ th hành trình các đi m M1, M2 t i các đi m này k các ti p tuy n v i

đ ng bi u di n c a đ th

-L p h to đ x101y1 nh hình v 2.4c Trên hoành đ l y đo n b = O1A tu ý (đi m A g i là c c vi phân) T i A k các tia song song v i các ti p tuy n trên đ

th hình 2.4b (các tia này k theo đúng th t c a các ti p tuy n c a các đi m M1,

M2, , M12) Các tia k qua A c t tung đ O1y1 t i các giao đi m m, t các giao

đi m này gióng song song v i tr c O1x1 các đ ng gióng đó c t các tung đ c a các

(

mm s

m dien Tungdobieu

Vantocthuc

v 

bt

- C c u khó th c hi n m t cách chính xác các quy lu t chuy n đ ng cho tr c,

tr ng h p c c u có nhi u khâu d gây ra t n th t công và d có hi n t ng t hãm

- Có nh ng tr ng h p không th c hi n đ c quy lu t chuy n đ ng khi b trí 4 khâu ho c nhi u khâu

2.3.3 ng d ng:

1 C c u 4 khâu nh m truy n và bi n đ i chuy n đ ng:

- C c u tay quay con tr t (hình 1.4 và 2.3c) dùng đ ng c đ t trong, máy

h i n c đ bi n chuy n đ ng t nh ti n đi l i c a pít tông thành chuy n đ ng quay

- Dùng trong các thi t b khác nh c c u v elip

Ngoài ra c c u 4 khâu b n l còn đ c ng d ng trong thi t b đo đ c, ki m

tra, đi u khi n,

CÂU H I ỌNăT PăCH NG 2

1- C c u b n khâu b n l có nh ng u đi m, khuy t đi m gì?

2- Công d ng c a c c u b n khâu b n l ? L y ví d th c t đ d n ch ng?

18

BẨIăT PăCH NGă2

Cho c c u 4 khâu b n l nh v sau:

b) Xác định quĩ đạo của điểm M?

19

Ch ng 3 C C U CAM

3.1 KHÁI NI M V C C U CAM

3.1.1 nh ngh a:

C c u cam là c c u trong đó khâu b d n n i v i khâu d n b ng kh p lo iăcao

và chuy n đ ng theo quy lu t nh t đ nh

- Trong c c u cam khâu d n g i là cam và có chuy n đ ng th ng là quay

đ u, khâu b d n g i là c n có chuy n đ ng theoăquiălu t:

 N u c n có chuy n đ ng t nh ti n qua l i g i là c n đ y và trong c n đ y này

ta có c c u cam c n đ y

 N u c n có chuy n đ ng l c qua l i m t góc g i là c n l c và ta có c c u cam c n l c

- Hình d ng đ ng biên c a m t cam g i là cam

Hình 3.1 C ăc uăcam c năđ yă(a)ăvƠăc năl că(b) 3.1.2 Công d ng và phân lo i:

C c u cam đ m b o đ c cho khâu b d n (c n) có quy lu t chuy n đ ng tu ý

và chính xác.Qui lu t chuy n đ ng c a khâu b d n đ c quy t đ nh b i hình d ng

đ ng biên c a m t cam g i là d ng cam

Hình 3.2 Các lo i c c u cam

2 C c u cam không gian: (hình 3.2j)

C c u cam không gian là lo i c c u mà cam và c n chuy n đ ng trong nh ng

m t ph ng không song song v i nhau

3.2 KH O SÁT C C U CAM C N Y TRÙNG TÂM

3.2.1 Phân tích đ ng h c c c u cam:

Ngh a là t c c u cam đã cho (hình d ng, kích th c c a c c u, chuy n đ ng

c a khâu d n) c n xác đ nh các quy lu t chuy n đ ng (bi n đ i v hành trình), xác

đ nh v n t c c a c n đ y (khâu b d n) đi l p đ th bi n thiên hành trình và đ th

bi n thiên v n t c c a c n

Gi s cho c c u cam c n đ y nh hình v sau

21

Cam K quay đ u v i góc quay  2  và d ng cam có bán kính nh nh t rmin

=AA1 và bán kính l n nh t rmax=AA8 phân tích đ ng l c c n đ y c a BC

Hình 3.3 C c u cam c n đ y

1 th bi n thiên hành trình c a c n: hình 3.4a

v đ th hành trình tr c h t ta ph i xác đ nh khâu ch y c a c n ng v i

m i góc quay c a cam

- Chia vòng tròn bán kính nh nh t c a cam rmin ra n ph n b ng nhau (16

ph n) k các tia AA1, AA2, , AA16 khi cam quay các đi m trên vành cam A1,

A2, , A16 s l n l t chuy n đ ng đ n ph ng qu đ o c a c n là đi m ti p xúc

gi a cam và c n, ta có v trí kho ng ch y t ng ng c a c n là 0-1,0-2, ,0-8 và cách xác đ nh các đi m trên nh sau: l y A làm tâm quay các cung AA1,AA2, ,

AA16 các cung này s c t qu đ o BC các đi m 1,2, , 8 T đó v đ c đ th

bi n thiên hành trình c a c n nh hình v : hình 3.4a

y vongtayqua ay

Thoigianqu

t 

t

 :T l xích nh t đ nh: bi u th th i gian c a tay quay quay m t vòng

-S vòng quay c a tay quay ch n theo công th c v n t c góc :

- Xu t phát t đ th bi n thiên hành trình ta v các đ ng dóng qua các trung

đi m c a các ph n t chia trên hoành đ các đ ng dóng đó c t đ ng bi u di n

c a đ th hành trình các đi m M1, M2 t i các đi m này k các ti p tuy n v i

đ ng bi u di n c a đ th

- L p h to đ x/0/y/ nh hình v 3.4b Trên hoành đ l y đo n b = O/A tu ý (đi m A g i là c c vi phân) T i A k các tia song song v i các ti p tuy n trên đ

th a (các tia này k theo đúng th t c a các ti p tuy n c a các đi m M1, M2, ,

M16) Các tia k qua A c t tung đ O/y/ t i các giao đi m m, t các giao đi m này

dóng song song v i tr c O/x/ các đ ng dóng đó c t các tung đ c a các ph n chia

t ng ng t i các đi m n m trên đ th bi n thiên v n t c c a c n

- N i các đi m O’;ăM’;ăN’ă ăb ng m t đ ng cong ta đ c đ th bi n thiên

v n t c c a c n nh hình v 3.4b

- T l xích bi u th v n t c trung bình c a con tr t µ v

)

(

mm s

m dien Tungdobieu

Vantocthuc

v 

bt

y

l y

24

3 ăth bi năthiên giaăt c c aăc n: B ng cách làm t ng t vi phân đ th v n

t c (hình 3.4.c) ta đ c đ th gia t c c a c n v i t l xích:

c bt

l a

Do c u t o c a d ng cam quy lu t chuy n đ ng c a c n chia làm 4 giai

đo n: C n chuy n đ ng đi xa; C n đ ng xa; C n v g n; C n đ ng g n

Giai đo n c n đi xa và v g n lúc này v n t c c a c n bi n đ i

T ng ng v i các giai đo n trên d ng cam bi n đ i theo m i góc quay c a

cam nh hình v sau: hình 3.5a,b

Hình 3.5 Quyălu tăchuy năđ ngăc aăc n

 Cam quay góc 1 c n chuy n đ ng đi xa, góc 1 là góc đi xa

 Cam quay m t góc 2 c n đ ng xa, 2 : gócđ ng xa

 Cam quay góc 3 c n chuy n đ ng v g n, 3 g i là góc v g n

 Cam quay m t góc 4 c n đ ng g n, 4g i là góc g n

T quy lu t bi n thiên hành trình đã cho c a c n đ y hãy v d ng cam sao cho tho mãn quy lu t đó

Gi s cho tr c m t quy lu t bi n thiên hành trình c a c n nh sau:

 o n cong AB và DC bi u th hành trình đi xa và v g n đo n BC n m ngang bi u th c n đ ng xa, kho ng AD trên hoành đ bi u th góc quay (cam quay m t vòng) Quá trình v ch d ng cam (c n đ y) l y đi m A làm tâm quay vòng tròn bi u th bán kính nh nh t c a cam theo t l xích l Chia vòng tròn có n= 16

ph n b ng nhau nh ph n chia trên hoành đ nh hình a đ c các tia kéo dài t

nh ng ph n chia này

 L y A làm tâm m kh u đ compa có bán kính r1 = rmin + y1 (y1 = 1-1’); r2 =

rmin + y2 (y2 = 2-2’); r20 = rmin + y20 Quay các cung này ng c chi u c a cam và các cung này s c t các tia t ng ng t i các đi m 1, 2, 3, 4, 20.(hình b) Các

giao đi m v a tìm đ c 1, 2, 3, 4, 20 chính là các đi m n m trên d ng cam N i các đi m đó l i v i nhau b ng đ ng cong ta đ c d ng cam c n tìm

- Th c hi n đ c quy lu t chuy n đ ng chính xác và tu ý c a khâu b d n

- Bi n chuy n đ ng quay c a khâu d n thành chuy n đ ng t nh ti n và chuy n

đ ng l c c a khâu b d n

- C c u cam đ c dùng trong máy c t kim lo i, máy d p, bán t đ ng, trong máy d t, các máy công nghi p nh khác,

3.3.2 Bi n pháp đ m b o kh p cao trong c c u cam:

đ m b o các kh p cao ti p xúc liên t c (ngh a là cho đ u c n luôn luôn ti p xúc v i m t d ng cong) ta dùng các bi n pháp sau:

- Lò xo

- Dùng t i tr ng ph hay áp l c ch t l ng đ gi cho c n ti p xúc v i cam

- Dùng bi n pháp c u t o đ gi cho c n và cam ti p xúc liên t c

Hình 3.8 Các s đ c n ti p xúc v i cam CÂU H I ÔN T P CH NG 3

1- nh ngh a và phân lo i c c u cam?

27

2- Trình bày quá trình phân tích đ ng h c c c u cam?

3- Nêu cách v ch d ng cam?

4- L y ví d th c t đ nêu nh ng ng d ng c a c c u cam?

BÀI T PăCH NGă3

Phân tích đ ng h c c c u cam cho trong hình v sau: hình 3.9

Hình 3.9 C ăc uăcamăc năđ yăđáyănh n

- Hai tr c giao nhau nh : c c u bánh r ng nón-hình 4.3b;

- Hai tr c chéo nhau: c c u bánh r ng tr tr c chéo-hình 4.3a; c c u bánh

r ng nón chéo-hình 4.3c; c c u tr c vít-bánh vít hình 4.3d

Hình 4.3 C c u bánh r ng không gian

Ngoài ra còn s d ng b truy n bánh r ng-thanh r ng: hình 4-4

Trong đó thanh r ng đ c coi là m t bánh r ng có đ ng kính dài vô t n, dùng

đ bi n đ i chuy n đ ng quay c a bánh r ng thành chuy n đ ng t nh ti n (th ng)

c a thanh r ng và ng c l i

30

Hình 4.4 Bánh r ng-thanh r ng

4.1.2.2 Theo ki u n kh p: (hình 4.5)

G m: c c u bánh r ng n kh p ngoài nh hình 4.5a; c c u bánh r ng n kh p trong nh hình 4.5b

Hình 4.5 C c u bánh r ng n kh p

- C c u bánh r ng có vành r ng c a bánh r ng này n m ngoài vành r ng c a

bánh r ng kia g i là c c u bánh r ng n kh p ngoài (ngo i ti p)

- C c u bánh r ng có vành r ng bánh này n m trong vành r ng bánh kia g i là

4.1.2.4 Theo biên d ng r ng (prôfin r ng):

- C c u bánh r ng thân khai: biên d ng r ng là m t đo n đ ng thân khai c a

vòng tròn c s (do le tìm ra n m 1760), hình 4.6

32

4.1.3 u-nh c đi m:

1 uăđi m:

- măb oăđ ăchínhăxácătruy năđ ngă(v,i)ăvìăkhôngăcóăs ătr t

- T ăs ătruy năc ăđ nh

- Cóăth ăs păđ tăv ătríăt ngăđ iăgi aăc păbánhăr ngă năkh pătheoănh ngăgócămongămu nătrongăkhôngăgiană(songăsong,ăchéoăhayăvuôngăgócăv iănhau)

- Hi uăsu tăcaoă= 0,96  0,98,ăth măchíă=ă0,99ăchoăm tăc păbánhăr ng

- Kíchăth căb ătruy năt ngăđ iănh ăg n,ăkh ăn ngăt iăl n

- Tu iăth ăvƠăđ ătinăc yăcao

- LƠmăvi cătrongăph măviăcôngăsu t,ăt căđ ăvƠăt ăs ătruy năkháăr ng

2 Nh căđi m:

- Khôngăth căhi năđ cătruy năđ ngăvôăc p

- Khôngăcóăkh ăn ngăt ăb oăv ăanătoƠnăkhiăquáăt i

- Cóănhi uăti ngă năkhiăv năt căl n

- òiăh iăđ ăchínhăxácăcaoătrongăch ăt oă(ch ăt oăt ngăđ iăph căt p)ăvƠăl păráp

- Ch uăvaăđ păkémăvìăđ ăc ngăc aăb ătruy năkháăcao

4.1.4 Công d ng c a c c u bánh r ng:

- Th căhi năđ căt ăs ătruy nă(TST)ăl n: t 1 đ n 10 ho c cao h n

- Truy năđ ngăgi aă2ătr c xa nhau v i TST chính xác

B c t do c a c c u ph ng trên đ c tính theo công th c sau:

/ 3

/ 4

5

Z Z



k

k Z

Z

(4-6)

V i: - k: s ăr ngăth k

- m là s c p bánh r ng n kh p ngoài

Chú ý: Trong công th c (4-6) không dùng đ tính h bánh r ng có c p bánh

r ng n kh p trong và c p bánh r ng không gian

Chi u quay c a tr c ra (bánh r ng Z3) đ c xác đ nh d a trên chi u quay c a

tr c vào (bánh r ng Z1) nh ph ng pháp đánh d u nh trên hình 13 (d u "c ng" đi vào, d u "ch m" đi ra)