Công nghệ chế tạo máy 2 bài giảng dành cho sinh viên Đại học và cao đẳng

Công nghệ chế tạo máy 2 bài giảng dành cho sinh viên Đại học và cao đẳng là bộ tài liệu hay và rất hữu ích cho các bạn sinh viên và quý bạn đọc quan tâm. Đây là tài liệu hay trong Bộ tài liệu sưu tập gồm nhiều Bài tập THCS, THPT, luyện thi THPT Quốc gia, Giáo án, Luận văn, Khoá luận, Tiểu luận…và nhiều Giáo trình Đại học, cao đẳng của nhiều lĩnh vực: Toán, Lý, Hoá, Sinh…. Đây là nguồn tài liệu quý giá đầy đủ và rất cần thiết đối với các bạn sinh viên, học sinh, quý phụ huynh, quý đồng nghiệp và các giáo sinh tham khảo học tập. Xuất phát từ quá trình tìm tòi, trao đổi tài liệu, chúng tôi nhận thấy rằng để có được tài liệu mình cần và đủ là một điều không dễ, tốn nhiều thời gian, vì vậy, với mong muốn giúp bạn, giúp mình tôi tổng hợp và chuyển tải lên để quý vị tham khảo. Qua đây cũng gởi lời cảm ơn đến tác giả các bài viết liên quan đã tạo điều kiện cho chúng tôi có bộ sưu tập này. Trên tinh thần tôn trọng tác giả, chúng tôi vẫn giữ nguyên bản gốc. Trân trọng. ĐỊA CHỈ DANH MỤC TẠI LIỆU CẦN THAM KHẢO http:123doc.vntrangcanhan348169nguyenductrung.htm hoặc Đường dẫn: google > 123doc > Nguyễn Đức Trung > Tất cả (chọn mục Thành viên)

Đ ι η χ Πη m Văn Đ νγ

ThS Tr ng Quang D ng ThS Ph m V n Trung 11/11/2016

ΒℵΙ ΓΙ ΝΓ ΧΝΓ ΝΓΗ ΧΗ Τ Ο ΜℑΨ 2

UBNDăT NHăQU NGăNGĩI

- -

ThS Tr ng Quang D ng ThS Ph m V n Trung

BẨI GI NG

CÔNG NGH CH T O MÁY 2

(Dùng cho b c H)

Qu ng Ngưi, tháng 11/2016

M C L C

L I NÓI U 1

CH NG 7 : TIểU CHU N HÓA QUI TRÌNH CÔNG NGH 2

7.1 Khái ni m chung 2

7.2 Phơn lo i đ i t ng s n xu t 3

7.2.1 M căđích 3

7.2.2 C ăs ăđ phânălo i 3

7.2.3 H ăth ngăphânălo i 4

7.3 Công ngh đi n hình 5

7.3.1 M căđích 5

7.3.2 C ăs ăc aăcôngăngh ăđi năhình 5

7.3.3 Tácăd ngăc aăcôngăngh ăđi năhình 5

7.3.4 N iădungăc năth căhi n 5

7.3.5 Yêuăc uăc aăquyătrìnhăcôngăngh ăđi năhình 6

7.3.6 M căđ ăápăd ng 6

7.4 Công ngh nhóm 8

7.4.1 C ăs ăc aăcôngăngh ănhóm 8

7.4.2 Tácăd ngăc aăcôngăngh ănhóm 8

7.4.3 căđi măc aăcôngăngh ănhóm 8

7.4.4 Cácăb căth căhi n 9

7.5 Công ngh t h p 15

CH NG 8 : CÔNG NGH GIA CÔNG CHI TI T I N HÌNH 18

8.1 Qui trình công ngh gia công các chi ti t d ng h p 18

8.1.1 Nh ngăyêuăc uăk ăthu tăch ăy uăkhiăgiaăcôngăchiăti tăd ngăh p 19

8.1.2 Tínhăcôngăngh ătrongăk tăc uăc aăchiăti tăd ngăh p 19

8.1.3 V tăli uăvàăphôiăđ ăch ăt oăchiăti tăd ngăh p 20

8.1.4 Quiătrìnhăcôngăngh ăgiaăcôngăchiăti tăd ngăh p 21

8.1.5 Bi năphápăth căhi năcácănguyênăcôngăchính 23

8.2 Qui trình công ngh gia công các chi ti t d ng cƠng 31

8.2.1 i uăki năk ăthu t 32

8.2.2 V tăli uăvàăphôi 32

8.2.3 Tínhăcôngăngh ătrongăk tăc uăc aăcàng 33

8.2.4 Quiătrìnhăch ăt oăchiăti tăd ngăcàng 33

8.2.5 Bi năphápăth căhi năcácănguyênăcông 34

8.2.6 Quiătrìnhăcôngăngh ăgiaăcôngătayăbiên 38

8.3 Qui trình công ngh gia công các chi ti t d ng tr c 39

8.3.1 i uăki năk ăthu t 40

8.3.2 V tăli uăvàăphôiădùngăđ ăch ăt oăchiăti tăd ngătr c 41

8.3.3 Tínhăcôngăngh ătrongăk tăc uăc aătr c 41

8.3.4 Quiătrìnhăcôngăngh ăch ăt oăcácăchiăti tăd ngătr c 41

8.3.5 Bi năphápăth căhi năcácănguyênăcôngăchính 43

8.4 Qui trình công ngh gia công các chi ti t d ng b c 50

8.4.1 i uăki năk ăthu t 50

8.4.2 V tăli uăvàăphôi 51

8.4.3 Tínhăcôngăngh ătrongăk tăc uăc aăb c 51

8.4.4 Quiătrìnhăcôngăngh ăkhiăgiaăcôngăb c 52

8.4.5 Bi năphápăth căhi năcácănguyênăcông 53

8.5 Gia công bánh r ng 55

8.5.1 Phânălo iăbánhăr ng 56

8.5.2 ăchínhăxác 57

8.5.3 V tăli uăch ăt oăbánhăr ng 58

8.5.4 Phôiăbánhăr ng 58

8.5.5 Nhi tăluy năbánhăr ng 59

8.5.6 Yêuăc uăk ăthu tăch ăt oăbánhăr ng 59

8.5.7 Tínhăcôngăngh ătrongăk tăc u 60

8.5.8 Chu năđ nhăv ăkhiăgiaăcôngăbánhăr ng 60

8.5.9 Quiătrìnhăcôngăngh ătr căkhiăc tăr ng 61

8.5.10 Cácăph ngăphápăgiaăcôngăr ngăc aăbánhăr ng 62

8.5.11 Ki mătraăbánhăr ng 85

CH NG 9 : CÔNG NGH L P RÁP 88

9.1 Khái ni m v công ngh l p ráp 88

9.1.1 Vaiătròăc aăcôngăngh ăl păráp 88

9.1.2 Nhi măv ăc aăcôngăngh ăl păráp 88

9.2 Các ph ng pháp l p ráp 89

9.2.1 Phânălo iăcácăm iăl p 89

9.2.2 Kháiăni măv ăđ ăchínhăxácăl păráp 90

9.2.3 Cácăph ngăphápăl păráp 90

9.3 Các hình th c l p ráp 97

9.3.1 L părápăc ăđ nh 97

9.3.2 L părápădiăđ ng 98

9.3.3 L părápădâyăchuy n 99

9.4 Thi t k qui trình công ngh l p ráp 100

9.4.1 Kháiăni măvàăđ nhăngh a 100

9.4.2 Nh ngătàiăli uăbanăđ uăđ ăthi tăk ăquyătrìnhăcôngăngh ăl păráp 100

9.4.3 Trìnhăt ăthi tăk ăquyătrìnhăcôngăngh ăl păráp 101

9.4.4 L păs ăđ ăl păráp 101

9.5 Công ngh l p ráp m t s m i l p đi n hình 102

9.5.1 L păcácăm iăl păc ăđ nhătháoăđ c 102

9.5.2 L păcácăm iăl păc ăđ nhăkhôngătháoăđ c 103

9.5.3 L păcácăm iăl pădiăđ ng 105

9.5.4 L părápăb ătruy năbánhăr ng 108

9.6 Ki m tra ch t l ng l p ráp 109

9.6.1 Ki mătraăch tăl ngăm iăl p 109

9.6.2 Cânăb ngămáy 110

9.6.3 Ki mătraăch tăl ngăs năph m 111

TẨI LI U THAM KH O 113

L I NÓI U

Ch t o máy làăm tăngànhăquanătr ngăc aăn năkinhăt ăqu cădân.ăPh măviăs ă

d ngăs năph măc a ngànhăch ăt oămáyăr tăr ngărưi.ăT ăconătàuăv ătr ăchoăđ năgiày,ădép,ăqu năáo,…ăt tăc ănh ngăs năph mănàyăđ uăđ căt oăraăt ănh ngămáyămócăkhácănhau

Mônăh c Công ngh ch t o máy làămônăh căchínhătrongăch ngătrìnhăđàoăt oă

k ăs ăc ăkhí,ăcungăc păchoăng iăh cănh ngăki năth căc ăb năv ăn ngăsu t,ăch tăl ngă

s năph m,ăph ngăphápăthi tăk ăquiătrìnhăcôngăngh ,ăđ cătr ngăc aăcácăph ngăphápăgiaăcông…

Bàiăgi ngăCông ngh ch t o máy 2 đ căbiênăso nătheoăn iădungăphânăph iă

ch ngătrìnhădoăTr ngă iăh căPh măV nă ngăxâyăd ng.ăN iădungăđ căxâyăd ngătheoătinhăth năng năg n,ăd ăhi uăvàătrênăc ăs ăk ăth aănh ngăn iădungăđ căgi ngăd yăăcácătr ng,ăk tăh păv iănh ngăn iădungăm iănh măđápă ngăyêuăc uănângăcaoăch tă

l ngăđàoăt oăph căv ăs ănghi păcôngănghiêpăhóa,ăhi năđ iăhóa

N iădungăc aăbàiăgi ngăCông ngh ch t o máy 2 baoăg mă3 ch ngăv iăth iă

l ng 30 ti t,ăs ăgi iăthi uăchoăsinhăviênăcácăki năth căt ngăquátăv ătiêuăchu năhóaăqui trìnhăcôngăngh ,ăgiúpăcácăsinhăviênăhi uărõăđ căquiătrìnhăcôngăngh ăgiaăcôngăcácăchiă

ti tăđi năhìnhăvàăn măv ngăcácăki năth căv ăcôngăngh ăl păráp

Tuyănhómătácăgi ăcóănhi uăc ăg ngăkhiăbiênăso n,ănh ngăbàiăgi ngăch căkhôngătránhăkh iănh ngăsaiăsót.ăNhómătácăgi ămongănh năđ cănhi uăýăki năđóngăgóp,ăxâyă

d ngăc aăb năđ căvàăđ ngănghi păđ ăn iădungăbàiăgi ngăđ căhoànăthi năh n.ăChúngătôiăxinăchânăthànhăc mă n

M iăýăki năđóngăgópăxinăliênăh ăquaăemail:ăphamvantrung@pdu.edu.vn

Qu ng Ngãi, tháng 11/2016

Nhóm biên so n

CH NG 7 : TIểU CHU N HÓA QUI TRÌNH CÔNG NGH

M c đích:

Trang b cho sinh viên nh ng khái ni m, ki n th c v công ngh đi n hình, công ngh nhóm, công ngh t h p T đó sinh viên bi t cách v n d ng vào trong quá trì nh thi t k qui trình công ngh

7.1 Khái ni m chung

Trong chu n b s n xu t g m có chu n b k thu t và chu n b t ch c Trong

đó chu n b k thu t g m có chu n b thi t k và chu n b công ngh

Chu n b công ngh cho s n xu t là c u n i quan tr ng gi a hai quá trình: thi t

k s n ph m và ch t o s n ph m, trong đó ti n hành nh ng n i dung k thu t t ng

h p nh m đ a vào s d ng trong s n xu t nh ng qui trình công ngh m i có hi u qu

nh t trên c s nh ng thành t u khoa h c k thu t tiên ti n

a) Nh ng ph ng h ng c b n c a khâu chu n b công ngh hi n nay:

- Nghiên c u và áp d ng các bi n pháp nh m rút ng n th i gian và gi m kh i

l ng laoăđ ng trong quá trình chu n b s n xu t và s n xu t, áp d ng nhanh chóng và

có hi u qu nh ng ti n b khoa h c k thu t nh t đ ng hóa thi t k (CAD), t đ ng hóa s n xu t (CAM), ng d ng nguyên lý CIM (Computer Intergrated Manufacturing),

áp d ng dây chuy n s n xu t t i u, linh ho t và t đ ng hóa trong s n xu t

- Th ng xuyên nghiên c u b sung, c i ti n đ hoàn thi n quá trình công ngh

c Thi t k t i u quá trình công ngh và trang thi t b - d ng c công ngh đ ch t o

đ i t ng m i C n chú tr ng nghiên c u c i ti n k thu t s n xu t và t ch c s n xu t

đ đ t hi u qu cao h n trong s n xu t

b) Bi n pháp c b n nh m rút ng n th i gian, nâng cao hi u qu khi chu n b công ngh :

Bi năpháp c b n đ gi m b t tiêu t n trong khâu chu n b công ngh ch t o

s n ph m c khí chính là th ng nh t hóa, tiêu chu n hóa v k t c u c a chi ti t và s n

ph m c khí;ăđ t o c s th ng nh t hóa và tiêu chu n hóa v công ngh ch t o

Các ph ng án c th trong chu n b công ngh cho s n xu t theoăh ng tiêu chu n hóa công ngh đ c áp d ng: công ngh đi n hình, công ngh nhóm và công ngh t h p

c) Qui trình công ngh tiêu chu n t o đi u ki n:

- Gi i phóng cán b công ngh kh i nh ng công vi c tính toán v n v t, xây d ng

nh ng tài li u công ngh trùng l p nhi u l n

t ng s n xu t có k t c u gi ng nhau s ph i có công ngh ch t o gi ngănhau.ă có

th ti n t i th ng nh t hóa, tiêu chu n hóa k t c u c a đ i t ng s n xu t, t đó th ng

nh t hóa, tiêu chu n hóa quá trình công ngh , c n ph i ti n hành kh o sát, phân lo i

đ i t ng s n xu t theoăđ c đi m k t c u và đ c đi m công ngh c a chúng

Các chi ti t trong cùng m t lo i có s gi ng nhau v lo i v t li u, hình dáng

hình h c,ăđ chính xác,ăđ nhám b m t, kích th c phân b trong ph m vi nh t đ nh

Lo i là m c phân c p r ng nh t c a h th ng phân lo i chi ti t gia công Lo i g m các chi ti t gi ng nhau v hình d ng hình h c và các đ c đi m công ngh đ c tr ng nh t,

ch y u là gi ng nhau v ch c n ng làm vi c và đi u ki n k thu t

M c phân c p h p h n lo i là ki u chi ti t Ki u n m trong ph m vi m t lo i

chi ti t nh t đ nh D a trên các đ c đi m công ngh gi ng nhau t o kh n ng th ng

nh t các nguyên công v máy, trang b , d ng c và ch đ công ngh Ki u là t p h p các chi ti t thu c cùng m t lo i nh ng có chung m t trình t và n i dung công ngh

Ph n l n các nguyên công ng v i các chi ti t thu c cùng m t ki u là gi ng nhau

Hình 7.1 T ng quan v phân lo i chi ti t gia công theo đ c đi m

k t c u và đ c đi m công ngh

7.2.3 H th ng phân lo i

Khi xây d ng h th ng phân lo i c n đ m b o nh n d ng đ i t ng nhanh t đó

có quan đi m phân lo i nh sau:

- Phân lo i theoăđ c đi m k t c u

- Phân lo i theoăđ c đi m công ngh

Ví d : piston b m cao áp

Ví d : piston D12

Ví d : m t tr ngoài

c a piston D12

- Phân lo i theo đ c đi m k t c u và đ c đi m công ngh

C n nh n m nh r ng, theo quan đi m công ngh thì nh ng đ c đi m v k t c u

và nh ng đ c đi m v công ngh c a đ i t ng s n xu t có quan h th ng nh t v i nhau.ă ph c t p v k t c u g ng li n v i đ ph c t p v công ngh c a t ng đ i

t ng s n xu t Nh v y, khi thi t k k t c u các đ i t ng s n xu t, ph i chú ý đ n các kh n ng hi n th c v công ngh đ đ m b o quá trình ch t o k t c u mang tính

th c t , tiên ti n và kinh t , ngh a là ph i đ m b o tính công nh trong k t c u c khí

bi u c a t ng ki u Nh v y mà quá trình gia công các chi ti t ho c l p ráp các b

ph n thu c cùng m t ki u nh t đ nh,ăđ c ti n hành theo nh ng qui trình công ngh

đi n hình đư đ c xác đ nh t tr c Nh ng qui trình này đư đ c thi t k , ki m nghi măđ m b o các ch tiêu kinh t k thu t theo nh ng đi u ki n và trình đ s n xu t

nh t đ nh

7.3.3 Tác d ng c a công ngh đi n hình

- Th ng nh t hóa, tiêu chu n hóa các nguyên công thông d ng

- H n ch s đa d ng c a đ i t ng v k t c u và công ngh trong cùng m t

ki u, gi m b t kh i l ng laoăđ ng khi chu n b s n xu t, gi m b t các tài li u trùng

l p v n i dung

- Th c hi n chuyên môn hóa s n xu t c a các giai đo n s n xu t trong phân

x ng ho c các giai đo n s n xu t trong toàn b nhà máy trên c s áp d ng các bi n pháp tiên ti n v k thu t và t ch c s n xu t nh đ ng dây t đ ng

7.3.4 N i dung c n th c hi n

1 Phân lo i các chi ti t, b ph n thành các ki u Trong m t ki u thì các đ i t ng

ph i gi ng nhau h u nh hoàn toàn v k t c u

2 Phân tích, l a ch n trong t ng ki u m t m t t ng đ i di n (đi n hình)

3 L p qui trình công ngh đi n hình cho t ng ki u đ i t ng ng v i đ i t ng

đi n hình đư ch n

4 Xác đ nh trang thi t b , d ng c , ch đ công ngh cho t ng ki u, ng v i ti n trình công ngh đi n hình

Nh phân lo i nh v y mà các đ i t ng s n xu t đ c x p thành ki u có d ng

k t c u gi ng nhau trong t ng kích c , kích th c nh t đ nh, cho phép có th gia công

ho c l p ráp theo nh ng ti n trình công ngh gi ng nhau

7.3.5 Yêu c u c a quy trình công ngh đi n hình

Quiă trìnhă côngă ngh ă (QTCN) đi n hình ph i là QTCN tiên ti n trong nh ng

đi u ki n s n xu t nh t đ nh và ph i t o đi u ki n c i ti n sau này Do đó QTCN ph i

đ c xây d ng trên c s th ng nh t hóa các tiêu chu n v trang thi t b , d ng c , ch

đ công ngh , các đ nh m c kinh t - k thu t nh m đ m b o cho quá trình s n xu t

đ ng b và d n hoàn thi n trình đ s n xu t, đ t hi u qu kinh t - k thu t t ng h p ngày càng cao h n

7.3.6 M c đ áp d ng

Công ngh đi n hình có th áp d ng theo hai m c đ khác nhau:

- i n hình hóa toàn b quá trình công ngh cho m t ki u

- i n hình hóa t ng nguyên công riêng bi t cho các đ i t ng trong cùng ki u

Hai m c đ này có s liên h ch t ch v i nhau, b sung cho nhau nh m nâng cao tính lo t s n xu t,ăđ ng th i n đ nh tính lo t s n xu t, t o đi u ki n áp d ng dây chuy n s n xu t linh ho t cho nhi u đ i t ng cùng ki u

m c đ đi n hình hóa toàn b quá trình công ngh cho m t ki u, chi ti t gia côngă đ c phân lo i trên c s s

gi ng nhau h u nh hoàn toàn v

công ngh t ng nguyên công, có

Hình 7.2 Chi ti t gia công trong công ngh đi n hình

th s d ng chung m t lo i thi t b công ngh Thôngăth ng thì đ i t ng s n xu t đây thu c cùng m t ki u chi ti t,ăvíăd ănh ăhìnhă7.β

Ví d : B ng tóm t t QTCN đi n hình gia công bánh r ng côn r ng th ng

Th t

Nguyên công

B n v bán thành ph m

N i dung nguyên công

7 Càăr ng,ămàiă

r ng

Máy chuyên dùng

7.4 Công ngh nhóm

7.4.1 C s c a công ngh nhóm

C s c a công ngh nhóm là phân lo i đ i t ng s n xu t theo s gi ng nhau

t ng ph n v k t c u, ví d đ i v i chi ti t gia công m c đ gi ng nhau v m t ho c

t p h p m t vài b m t gia công (hình 7.4)

7.4.2 Tác d ng c a công ngh nhóm

Cho phép gia công các chi ti t trong cùng m t nhóm v i cùng trang thi t b ,

d ng c và trình t công ngh , ngh a là v i cùng nguyên công

i v i t ng chi ti t c th cho phép s khác

bi t r t ít so v i các đ c tr ng công ngh chung c a

nhóm chi ti t Nh v y, qua s phân nhóm, s

l ng chi ti t gia công tính cho m t đ n v trang b

công ngh cho m t nguyên công s t ng lên t ng

ng v i qui mô s n xu t l n (hàng lo t, hàng kh i)

M c dù th c t đ i v i t ng chi ti t gia công c th

thì s l ng c a nó ch t ng ng v i qui mô lo t

v a, hàng lo t nh ho c đ n chi c S l ng chi ti t

gia công đ nhi u đ i v i các nguyên công s cho

phép áp d ng các ph ng pháp gia công tiên ti n,

thi t b và trang b công ngh tiên ti n có n ng su t

cao nh máy revonver, máy t đ ng

C n l u ý r ng, công ngh nhóm ch nên áp d ng gi i h n m t vài nguyên công chính vì:

- Quá trình ghép nhóm chi ti t gia công s r t ph c t p n u t ng chi ti t gia công

c th trong quá trình công ngh c a nó ph i ghép nhóm nhi u l n

- Trong đi u ki n s n xu t đ n chi c, lo t nh , lo t v a v i s l ng t ng lo i chi ti t không nhi u mà ch ng lo i chi ti t đa d ng, ph c t p thì vi c phân nhóm nh

công ngh , mà các nguyên công mang tính ch t chung cho các đ i t ng gia công có

k t c u gi ng nhau thu c cùng m t ki u

Công ngh nhóm th ng đ c th c hi n t ng nguyên công, c th là trên

t ng máy, ví d : gia công nhóm trên máy ti n, máy khoan, máy phay, máy mài

ph ng,v.v…ăVi c phân chia chi ti t gia công thành t ng nhóm gia công trên t ng lo i máy c th nh v y s g n h n

Trong m t nhóm, các chi ti t có quá trình gia công r t ng n đ i v i các b m t

c b n Nói chung công ngh nhóm thì các nhóm chi ti t ch có chu k gia công trên

m t ho c hai máy cùng ki u N u các chi ti t có chu kì gia công trên nhi u máy thì nên x p vào công ngh đi n hình

Ph m vi công ngh nhóm tuy h p h n công ngh đi n hình nh ng nó r t c th , cho phép ng d ng nhanh và đ a l i hi u qu kinh t t t nh t đi u ki n s n xu t lo i

nh - đ n chi c, ch y u là vì công ngh nhóm s l ng chi ti t thu c nhóm có th nhi u, m c dù k t c u chung c a các lo i chi ti t có khác nhau

Mu n đ t hi u qu t t khi áp d ng công ngh nhóm c n ph i chú ý đ n các v n

đ sau:

(1) Lo i tr s đa d ng c a QTCN, c n h ng t i QTCN chung cho các đ i t ng trong m t nhóm, ngh a là có th ph i nghiên c u s a đ i l i k t c u đ i t ng đ chúng có th chung m t quá trình công ngh T ng quát h năđ i v i v n đ này là ph i nâng cao tính công ngh trong k t c u, th ng nh t hóa, tiêu chu n hóa k t c u c a chi

ti t, b ph n, s n ph m c khí nói chung

(2) S d ng các đ gá tiên ti n, có kh n ng đi u ch nh nhanh ng v i t ng đ i

t ng trong nhóm

(3) Ph i t o đi u ki n đ t đ ng hóa quá trình gia công,ăh ng t i vi c xây d ng

và s d ng các dây chuy n gia công linh ho t và t đ ng

7.4.4 Các b c th c hi n

1 Phân nhóm chi ti t gia công

ây là công vi c quan tr ng đ u tiên N u phân nhóm chi ti t t t là t p h p

đ c nhi u đ c tr ng công ngh chung cho m i nhóm, và v c b n đư xác đ nh đúng

gi i pháp công ngh , t o đi u ki n thu n ti n choăhaiăb c sau

Vi c phân nhóm chi ti t gia công không ch d a vào đ c đi m k t c u và đ c

đi m công ngh c a chúng, mà còn ph i d a vào đ c đi m c a ki u, lo i thi t b công

ngh nh m b o đ m quá trình gia công h p lý Tóm l i ph i phân nhóm chi ti t gia công trên các lo i thi t b công ngh c th

Nhóm chi ti t gia công là c s đ xây d ng quá trình công ngh Hình 7.5 trình

bày s đ phân nhóm chi ti t gia công trên các lo i thi t b công ngh

Hình 7.5. S đ phân nhóm chi ti t gia công theo đ c đi m c a thi t b công ngh theo

tác gi Mitrôphanôp

a) Kh i 1

Các chi ti t gia công ch c n th c hi n công ngh nhóm trong m t ho c hai

nguyên công trên m t ho c hai máy cùng ki u là đư hoàn ch nh, ví d ch gia công trên

m t, hai máy ti n th ng, trên m t, hai máy ti n revonver đây s chi ti t đ c t p

Máy mài

Phân chia các lo i chi ti t thành các

Kh i 3:

Các nhóm v i ti n trình gia công khép kín trên nhi u máy khác ki u lo i

Ch ng lo i chi ti t

(Gia công nhóm: 1,2

nguyên công chung)

(Gia công nhóm: 1,2 nguyên công chung)

(Gia công đi n hình: quá trình công ngh nhóm có c s là công ngh đi n hình)

b) Kh i 2

Các chi ti t đ c gia công chung m t ho c vài nguyên công, trên m t ho c vài máy khác ki u; còn trong các nguyên công khác thì chúng có th vào nh ng nhóm khác nhau, có th đ c gia công nhóm hay gia công riêng bi t (hình 7.6b)

Hình 7.6 Ti n trình công ngh ng v i các nhóm chi ti t

gia công thu c các kh i 1, 2, 3

Nguyên t c phân nhóm:

(1) Ghép nhóm nh ng chi ti t có hình d ng hình h c g n nh nhau

(2) Ghép nhóm nh ng chi ti t có m t chu n đ nh v gi ng nhau

(3) Ghép nhóm nh ng chi ti t có yêu c u k thu t g n gi ng nhau

(4) Ghép nhóm nh ng chi ti t có các b m t gia công gi ng nhau

(5) Ghép nhóm nh ng chi ti t có ph ng pháp t o phôi nh nhau

(6) Ghép nhóm nh ng chi ti t có trình t công ngh g n gi ng nhau có th

áp d ng chung ph ng pháp gia công, thi t b công ngh

(7) Ghép nhóm chi ti t sao cho phí t n đi u ch nh thi t b ,ăđ gá, d ng c là

ít nh t,ăkhiăthayăđ i lo i chi ti t trong nhóm

(8) Không ghép nhóm nh ng chi ti t có s l ng quá ít ho c nh ng chi ti t

có k t c u khác nhi u so v i các chi ti t khác

Sau khi phân nhóm, c n xây d ng m t chi ti t đ i di n cho c nhóm b ng cách

ch n m t chi ti t có nhi u b m t gia công chung r i b sung thêm nh ng b m t khác

mà các chi ti t khác có Cách xây d ng chi ti t d i di n, t ng h p cho c nhóm đ c

th hi n trong hình 7.7

2 L p qui trình công ngh cho t ng nhóm

Qui trình công ngh nhóm là m t

qui trình công ngh thích h p v i b t kì chi

ti t nào trong nhóm, nh ng có th thayăđ i

chút ít tùy theoăđ c đi m riêng c a t ng chi

(1) Th t c a m i b c (hay nguyên công) ph i đ m b o có th gia công

đ c b t kì chi ti t nào trong nhóm, ph i đ m b o yêu c u k thu t c a t ng chi ti t trong nhóm

Hình 7.7. Xây d ng chi ti t đ i di n,

t ng h p cho nhóm chi ti t 1, 2, 3, 4

(2) gá, d ng c v.v…ădùngă các nguyên công nhóm ph i đ m b o gia

côngăđ c b t kì chi ti t nào trong nhóm

(3) m b o t n hao đi u ch nh nguyên công là ít nh t khiăthayăđ i chi ti t gia công trong nhóm

Tr c h t d a vào chi ti t đ i di n, t ng h p c a nhóm chi ti t đ l p QTCN t ng quát Qui trình này bao g m h u h t các b c c n thi t cho c nhóm chi ti t Trên c

s QTCN t ng quát c n c vào đ c đi m k t c u và công ngh c a t ng chi ti t khác trong nhóm ti n hành vi c hoàn thi n, b sung QTCN QTCN nhóm c n đ c xây

d ng thành s đ , theo th t các b c nguyên công

3 Thi t k các trang b công ngh nhóm

V c n b n thì các chi ti t trong m t nhóm có nh ng đ c tr ng công ngh gi ng nhau, trong đó quan tr ng nh t là đ c tr ng v gá đ t khi gia công Nh v y, các chi

ti t trong m t nhóm ph i có b m t dùng làm chu n đ nh v và s đ gá đ t khi gia công g n gi ng nhau, ch khác nhau v kích th c ho c khác nhau chút ít v hình dáng trênăđ gá gia công nhóm, ph i có b ph n đi u ch nh thích ng v i t ng chi

ti t trong nhóm và b ph n v n n ng dùng chung cho c nhóm chi ti t Thôngăth ng thì các b ph n v n n ng c a đ gá gia công nhóm chi m 80-90%, đó là các chi ti t thân,ăđ , c c u phânăđ , c c u truy n l c k p,v.v…ăKhiăchuy n sang gia công chi

ti t khác trong nhóm thì b ph n v n n ng khôngăthayăđ i, còn b ph n đi u ch nh có

th thay th nhanh ho c đi u ch nh nhanh theo k t c u c a chi ti t gia công m i

gá gia công nhóm có nh ng đ c đi m sau:

- Có th gá đ t chính xác, nhanh chóng b t kì chi ti t nào trong nhóm

- m b o đi u ch nh và thay th nhanh chóng các b ph n c n thi t ng v i bát

kì chi ti t nào trong nhóm

- m b o đ chính xác và đ c ng v ng c n thi t, không làm bi n d ng chi ti t gia công

- Tháo l p nhanh chóng trên máy gia công

- D ch chuy n các b ph n gá đ t chi ti t gia công nh : dung c c u vít –me, c n

đ m,ăv.v…ăK t c u c th theo cách này là các mâm c p, êtô, ng k p đàn h i …ăđ thayăđ i c c u gá đ t c a đ gá cho phù h p v i hình d ng, kích th c c a các chi ti t trong nhóm

- nh v l i và k p ch t l i các b ph n gá đ t chi ti t gia côngăđ n m t v trí khác trênăđ gá

- Thayăđ i t ng ph n ho c toàn ph n nh ng b ph n đ nh v , k p ch t chi ti t gia công, b ph n d n h ng d ng c ; ngh a là ph i dùng các b ph n thay th nhanh nh

t m d n khoan có tr tr t, tr c tâm, ng k p đàn h i

- V a thay th v a d ch chuy n các b ph n gá đ t chi ti t gia công, b ph n d n

h ng d ng c , ví d nh êtô và các c c u má k p thayăđ i nhanh

Ví d v đ gá gia công nhóm ng v i nhóm chi ti t biên

Hình 7.8. gá đi u ch nh cho nhóm chi ti t tay biên

7.5 Công ngh t h p

Do tính ph bi n c a ngành công ngh ch t o máy nói chung là s n xu t hàng

lo t v a và nh , nên ph ngăh ng công ngh quan tr ng đangăđ c tri n khai nghiên

c u và áp d ng m nh nhi u n c hi n nay là nghiên c u xây d ng các quá trình công ngh và dây chuyên s n xu t linh ho t, t đ ng hóa trên c s t h p và đi u khi n t iă uăh th ng

Các ph ng pháp công ngh đi n hình và công ngh nhóm, n u xét riêng bi t, chúng có nh ng u đi m và h n ch nh t đ nh

Công ngh đi n hình có đ i t ng là các chi ti t gia công có k t c u gi ng nhau

m c cao,ă th ng là các đ i t ng gia công cùng ki u, có khi cùng c ; nh v y QTCNăđ gia công chúng là ph i gi ng nhau N u ch gi i h n trong cùng m t ki u

ho c c chi ti t thì ph t i và hi u qu s d ng trang thi t b , d ng c công ngh

th ng là th p, làm h n ch hi u qu kinh t c a quá trình công ngh và dây chuy n

s n xu t Công ngh đi n hình ch có th áp d ng có hi u qu t t, n u s l ng đ i

t ng gia công trong m t ki u ho c c ph i đ nhi u,ăth ng là ng v i quy mô s n

xu t hàng lo t l n, hàng kh i, dây chuy n s n xu t th ng là c ng, kém linh ho t

Công ngh nhóm l i l y đ i t ng là các chi ti t gia công có s gi ng nhau

t ng ph n,ăth ng là gi ng nhau m t vài b m t gia công, mà đ t o ra các b m t này trên t ng đ i t ng có th s d ng chung trang thi t b , d ng c , ch đ công ngh làm cho h s s d ng trang thi t b cao, các nguyên công chung có tính linh ho t Tuy

v y vi c phân nhóm và giám sát s n xu t đ i v i t ng đ i t ng gia công r t ph c t p

M tăkhác v i công ngh nhóm thu n túy r t khó th c hi n s n xu t theo dây chuy n

S n xu t theo dây chuy n trên c s quá trình công ngh t i u, linh ho t và t

đ ng hóa trong qui mô s n xu t ph bi n cho hàng lo t v a và nh ă t ra v n đ nghiên c u công ngh t h p d a trên vi c k t h p các ph ng pháp th ng nh t hóa, tiêu chu n hóa k t c u c a đ i t ng s n xu t, công ngh đi n hình và công ngh nhóm nh m khai thác t n d ng các u đi m, h n ch các nh c đi m c a t ng ph ng pháp riêng bi t

M t đi m c n l u ý đây là hình th c s n xu t theo dây chuy n đòi h i gi i quy t t t m i quan h gi a đ i t ng s n xu t v i quá trình công ngh và dây chuy n

s n xu t t ng ng qui mô s n xu t hàng lo t v a và nh thì ch ng lo i đ i t ng

s n xu t đa d ng, s l ng t ng lo i l i không nhi u, quá trình ch t o t ng lo i l i

theo chu k có th s n xu t theo dây chuy n đ t hi u qu kinh t - k thu t t t quy mô s n xu t này,ătr c h t ph i đ m b o tính linh ho t c a quá trình công ngh , nguyên công và dây chuy n s n xu t Ngh a là đ m b o kh n ng thích nghi nhanh c a quá trình công ngh , nguyên công và dây chuy n s n xu t khiăđ i t ng s n xu t thay

đ i theo chu kì nh t đ nh

Tiên đ c b n nh t đ m b o tính linh ho t t t c a dây chuy n s n xu t chính

là ph i xác đ nh h p lí đ i t ng s n xu t cho dây chuy n ăđ măb oătínhălinhăho tă

c aătoànăb ăquáătrìnhăcôngăngh ,ăph iăxácăđ nhăđ iăt ngăs năxu tătheoălu năđi măc aă

côngăngh ăđi năhình M tăkhácăđ ăđ măb oătínhălinhăho tăc aăt ngănguyênăcông,ăl iă

ph iătheoăquanăđi măc aăcôngăngh ănhóm.ă ăph ngăphápăcôngăngh ăt ăh p,ăkhiăxácă

đ nh đ iăt ngăs năxu t,ăph iăk t h păcácălu năđi măc aăcôngăngh ăđi năhìnhăvàăcôngă

ngh ănhóm,ămàăxu tăphátăđi măcóăth ălàăLO Iăho căKI Uăchiăti t

Kh n ng thích nghi nhanh c a quá trình công ngh , nguyên công và dây chuy n gia công ch y u là do trang thi t b , d ng c công ngh quy t đ nh v i s h

tr tích c c c a c c u c p phôi, c c u thay d ng c , c c u v n chuy n v.v…

đ m b o kh n ng thích nghi nhanh c a trang thi t b công ngh , ng v i

đ i t ng gia công c th , tùy theo trình đ và đi u ki n s n xu t trong ngành ch t o máy mà có th nghiên c u áp d ng các ph ng án sau:

- Ph ng án t p trung nguyên công, s n xu t phát tri n: s d ng máy đi u khi n theo ch ng trình s (máy NC, máy CNC) ho c trung tâm gia công đi u khi n theo

ch ng trình s

Hình 7.9 S đ t ng quát v ti n trình công ngh t

h p

- Ph ng án phân tán nguyên công, s n xu t kém phát tri n: s d ng máy v n

n ng thông th ng k t h p gá l p linh ho t (gá l p đi u ch nh), ho c máy chuyên dùng linh ho t có k t c u đ n gi n

 Nh ngăb c quan tr ngătr c h t c n ph i th c hi năđ có th áp d ng công ngh t h p là:

(1) Phân lo i và ghép nhóm đ i t ng gia công (có th xu t phát t lo i ho c ki u) trong ch ng lo i đ i t ng gia công có trong ch ng trình s n xu t

(2) Xác đ nh đ i t ng đ i di n (đi n hình): xác đ nh ki u chi ti t đ i di n trong s

ki u chi ti t đ c gia công theo công ngh t h p trên c s đ ph c t p cao nh t v

k t c u và công ngh

(3) Xác đ nh s l ng quyăđ i c a t ng ki u chi ti t khác ra ki u đi n hình b ng h

s quyăđ i H s quyăđ i (tính g n đúng) là h s xét đ n s khác nhau v k t c u và công ngh gi a ki u đang xét và ki u đi n hình Sau đó tính t ng s l ng đư quyăđ i

ra ki u đi n hình c a t t c các chi ti t đ c gia công t h p

(4) Xác đ nh ph ng án t h p t i u v công ngh : h s t i tr ng, chu k gia công, s l ng máy, t n hao th i gian,ăv.v…

(5) Thi t k , xây d ng quá trình công ngh , nguyên công và dây chuy n gia công theo ph ng án t h p t i u v công ngh , k c thi t k đ gá đi u ch nh cho t ng nguyên công

1 Trình bày m căđíchăvàăc ăs ăđ ăphânălo iăđ iăt ngăs năxu t ?

2 Trình bày c ăs ăvàătácăd ngăc aăcôngăngh ăđi năhình ?

3 Trìnhăbàyăc ăs ăc aăcôngăngh ănhóm ?

4 Trìnhăbàyătácăd ngăc aăcôngăngh ănhóm ?

5 Trình bày đ căđi măc aăcôngăngh ănhóm ?

6 Trìnhăbàyăcôngăngh ăt ăh p ?

7 Soăsánhăgi aăcôngăngh ănhómăvàăcôngăngh ăđi năhình ?

CH NG 8 : CÔNG NGH GIA CÔNG CHI TI T I N HÌNH

M c đích:

Trang b cho sinh viên nh ng ki n th c c b n v qui trình công ngh gia công các chi ti t đi n hình nh : gia công chi ti t d ng h p, gia công chi ti t d ng càng, gia công chi ti t d ng tr c, gia công chi ti t d ng b c, gia công bánh r ng T đó sinh viên thi t k đ c QTCN cho các chi ti t c n gia công

TrongăngànhăCh ăt oămáy,ăchiăti tăgiaăcôngăcóăhìnhăd ngăhìnhăh căr tăphongăphúăvàăv iăm iăchiăti tăthìăs ăm tăcóăquyătrìnhăcôngăngh ăch ăt o.ăTuyănhiên,ăchúngătaăcóăth ăt păh păm tăs ăr tăl năcácăchiăti tăvàănhómămáyăthànhăm tăs ălo iăcóăh n,ăb oă

đ măcóăkh ăn ngăchuy năt ăquáătrìnhăcôngăngh ăđ năchi căthànhăquáătrìnhăcôngăngh ăhàngălo tămangăd uăhi uăđi năhìnhăđ cătr ngăchoăt ngălo i.ăNh ngăchiăti tăđ căx păcùngă m tă lo iă hayă nhómă khiă chúngă cóă ch că n ngă vàă quyă trìnhă côngă ngh ă t ngă t ănhau

Trongăđi uăki năs năxu tăhàngălo t,ăquyătrìnhăcôngăngh ăđi năhìnhăcóătácăd ngălàmăgi măb tăcôngăvi căchu năb ăs năxu t,ăkhôngăc năl păm tăho căm tăvàiăph ngăánăcôngăngh ăchoăriêngăt ngăchiăti t,ăkhôngăc năthi tăk ăvàăch ăt oătrangăb ăcôngăngh riêngăchoăt ngăchiăti t

Hi nănay,ăcácăchiăti tăc ăkhíăđ căphânălo iăthànhăcácăchiăti tăd ngăH P,ăd ngăCĨNG,ăd ngăB C,ăd ngăTR C,ăd ngă A.ăCh ngănàyăs ătrìnhăbàyăquyătrìnhăcôngăngh ăgiaăcôngăchoăt ngăd ngăchiăti tăđi năhìnhănày

Khi làm công tác chu năb ăs năxu tăm tăchiăti tănàoăđó,ătr căh tăc năxemăxétănóăthu căd ngăchiăti tănàoătrongăcácăd ngătrênăđ ăđ nhăh ngăvàăthamăkh oăquyătrìnhăcôngăngh ăđi năhìnhăc aăchiăti tăt ngă ng,ătrênăc ăs ăđóăb ăsungănh ngăn iădungăc năthi tăđ ăcóăđ căquyătrìnhăcôngăngh ăgiaăcôngăchoăchiăti tăc năs năxu t

8.1 Qui trình công ngh gia công các chi ti t d ng h p

H pă baoă g mă nh ngă chiă ti tă cóă hìnhă kh iă r ngă (xungă quanhă cóă thànhă vách)ă

th ngălàmănhi măv ăc aăchiăti tăc ăs ăđ ăl păcácăđ năv ăl pă(nhóm,ăc m,ăb ăph n)ă

c aănh ng chiăti tăkhácălênănóăt oăthànhăm tăb ăph nămáyănh măth căhi năm tănhi mă

v ăđ ngăh cănàoăđóăc aătoàn máy H păcóăr tănhi uăki uăvàăcôngăd ngăc ngăkhácănhau

nh ăh păt căđ ,ăh păch yădao,ăthânăđ ngăc ăđ tătrong,ăthânămáyăb m, ă

căđi măc aăcácăchiăti tăh pălàăcóănhi uăvách,ăđ ădàyăm ngăc aăcácăváchăkhácănhau, trongăcácăváchăl iăcó nhi uăgân,ănhi uăph năl iălõm.ăTrênăh păcóănhi uăm tăgiaăcôngăv iăđ ăchínhăxácăkhácănhauăvàăcóănhi uăm tăkhôngăc năph iăgiaăcông.ă căbi tătrênăh păcóănhi uăl ăph iăgia côngăchínhăxácăđ ăth căhi năcácăm iăl păghép

Nhìnăchung,ăh pălàălo iăchiăti tăph căt p,ăkhóăgiaăcông,ăkhiăch ăt oăph iăđ m

b oănhi uăyêuăc uăk ăthu tăkhácănhau

Hình 8.1 Thân h p t c đ

8.1.1 Nh ng yêu c u k thu t ch y u khi gia công chi ti t d ng h p

H păcóănh ngăb ăm tăchínhănh ăcácăm tăđáy,ăm tăl ăNh ngăb ăm tănàyăyêuă

c uăđ ăchínhăxácăkháăcao.ăNgoàiăraăh păcònăcóănh ngăb ăm tăkhácănh ăcácăb ăm tăn p,ă

l ăb tăbulôngăv.v

Nh ngăyêuăc uăk ăthu tăc ăb năc aăh păbaoăg m:

- không ph ngăvàăđ không song song c a các b m t chính trong kho ng 0,05 ÷ 0,1 mm trên toàn b chi u dài, đ nhám b m t c a chúng Ra = 5 ÷ 1,25

- Các l cóăđ chính xác c p 6 ÷ 8, Ra = 2,5 ÷ 0,6γăđôiăkhiăc năđ t c p 5 và Ra

=0,32 Sai s hình dáng các l là 0,5 ÷ 0,7ădungăsaiăđ ng kính l

- Dung sai kho ng cách tâm gi a các l ph thu c vào ch căn ngăc a nó, n u là

l l p tr căbánhăr ngăthìădungăsaiăkho ng cách tâm là 0,02 ÷ 0,1 mm Dung sai đ không song song c a các tâm l b ng dung sai kho ngăcáchătâm.ă không vuông góc

c a các tâm l khi l păbánhăr ngăcônăvàătr c vít - bánh vít là 0,02 ÷ 0,06 mm

- Dungăsaiăđ khôngăđ ng tâm c a các l b ngă1/βădungăsaiăđ ng kính l nh

Tínhăcôngăngh ătrongăk tăc uăc aăchiăti tăh păcóăýăngh aăđ căbi tăquanătr ngăb iăvìănóăkhôngănh ngă nhăh ngăr tăl năt iăcôngăs călaoăđ ngăkhiăch ăt oămàăcònăcóă nhă

h ngăt iăvi cătiêuăhaoăv tăli u.ăVì v y,ăngayăt ăkhiăthi tăk ăph iăđ măb oăcácăyêuăc uă

v ătínhăcôngăngh ăc aăk tăc uănh :

- H p ph iăcóăđ đ c ng v ngăđ khi gia công không b bi n d ng và có th dùng ch đ c tăcao,ăđ tăn ngăsu t cao

- Các b m t làm chu n ph iăcóăđ di n tích nh tăđ nh, ph i cho phép th c hi n nhi u nguyên công khi dùng b m tăđóălàmăchu n Ngoài ra, b m t chu n còn ph i

t oăđi u ki năđ gáăđ t chi ti t nhanh khi gia công và l p ráp

- Các b m t c năgiaăcôngăkhôngăđ c có v u l i, lõm; ph i thu n l i cho vi c nădao, thoát dao K t c u c a các b m t ph i t oăđi u ki n cho vi căgiaăcôngăđ ng th i

b ng nhi u dao

- Các l trên h p nên có k t c uăđ năgi n, không nên có rãnh ho c có d ngăđ nh hình, b m t l khôngăđ căđ t quãng Các l đ ngătâmănênăcóăđ ng kính gi m d n

t ngoài vào trong Các l nên thông su t và ng n

- Không nên b trí các l nghiêng so v i m t ph ng c aăcácăváchăđ khi gia công tránh hi năt ng dao (khoan, khoét, doa) b nădaoăl chăh ng

- Các l k p ch t ph i là các l tiêu chu n

8.1.3 V t li u và phôi đ ch t o chi ti t d ng h p

V tăli uăđ ăch ăt oăcácăchiăti tăh păth ngădùngălàăgangăxám,ăthépăđúc,ăh păkim nhômăvàănh ngăthépăt măđ ăhàn Tùyătheoăđi uăki nălàmăvi c,ăs ăl ngăh păvàăv tăli uămàăphôiăđ căch ăt o b ngăcácăph ngăphápăkhácănhau.ăPh ăbi nănh tălàăphôiăgangăđúc,ăphôiăthépăđúc,ăphôi h păkimănhômăđúc,ătrongăm tăs ătr ngăh păng iătaădùngăphôiăd p,ăphôiăhàn

 Phôi đúc bao g m c phôi gang, thép ho c h p kim nhôm là nh ng lo i phôi

ph bi n nh tă đ ch t o các chi ti t d ng h p Ch t o phôiă đúc th ng dùng các

ph ngăphápăđúcăsau:

+ úcăgangătrongăkhuônăcát,ăm uăg ,ălàmăkhuônăb ngătay.ăPh ngăphápănàyăcho đ ăchínhăxácăth p,ăl ngăd ăgiaăcôngăc tăg tăl n,ăn ngăsu tăth p,ăđòiăh iătrìnhăđ ăcông nhânăcao.ăPh ngăphápănàyăthíchăh păđ iăv iăd ngăs năxu tăđ năchi căvàălo tă

nh

+ úcăgangătrongăkhuônăcát,ăm uăkimălo i,ălàmăkhuônăb ngămáy.ăPh ngăphápănàyăchoăđ ăchínhăxácăcao,ăl ngăd ăgiaăcôngăc tăg t nh ăPh ngăphápănàyăthíchăh pă

đ iăv iăd ngăs năxu tăhàngălo tăvàăhàngăkh i

+ úcătrongăkhuônăv ăm ngăthìăchiăti tăđúcăra đ tăđ ăchínhăxácă0,γă÷ă0,6ămm,ătínhăch tăc ăh căt t.ăPh ngăphápănàyădùngătrongăhàngălo tăl năvàăhàngăkh iănh ngă

th ngăch ădùngăđ ăđúcăcácăchiăti tăcóătr ngăl ngănh

+ úcăápăl căcóăth ăt oănênăcácăchiăti tăh păc ănh ăcóăhìnhăthùăph căt p.ă

Cácăchiăti tăh păđúcăraăth ngăngu iăkhôngăđ u,ăgâyăraăbi năd ngănhi tăvàă ngă

su tăd ăChoănênăc năcóăbi năphápăkh ă ngăsu tăd ătr căkhiăgiaăcôngăc tăg t

 Phôi hàn đ c ch t o t thép t m r i hàn l i thành h p Lo iănàyăđ c dùng

trong s n xu tăđ năchi c và lo t nh vì s rút ng năđ c th i gian chu n b phôi,ăđ t

hi u qu kinh t cao (so v iăphôiăđúc).ăPhôiăhànăcóăβăki u:

+ Ki uăthô: hànăcácăt măthépăl iăthànhăh p,ăsauăđóăm iăgiaăcông

+ăKi uătinh:ăhànăcácăt măthépăđưăđ căgiaăcôngăs ăb ăcác b ăm tăc năthi tăthành

h p,ăsauăđóăm iăgiaăcôngătinhăl i

Phôiăhànăthìăluônăcóă ngăsu tăd ăvàăvi căkh ă ngăsu tăd ăc aăphôiăhànăth ng

g păkhóăkh n

Phôiăd păđ cădùngăđ iăv iăcácăchiăti tăh pănh ăcóăhìnhăthùăkhôngăph căt pă ă

d ngăs năxu tălo tăl năvàăhàngăkh i.ăTaăcóăth ăd pănóngăđ iăv iăthépăcònăh păkimămàuăthìăcóăth ăd păngu i.ăPh ngăphápăd păt oăđ căc ătínhăt tăvàăđ tăn ngăsu tăcao

8.1.4 Qui trình công ngh gia công chi ti t d ng h p

a) Chu n đ nh v đ gia công chi ti t h p

- T o chu n tinh th ng nh t Chu năđóăth ng là m t m tăngoàiănàoăđóăvàăhaiăl chu n tinh ph vuông góc v i m t ph ngăđó.ăHaiăl chu n tinh ph này ph iăđ c gia côngăđ tăđ năđ chính xác c p 7 và có kho ng cách càng xa càng t t (Hình 8.2)

Hình 8.2. Ph ng pháp ch n chu n đ nh v trên chi ti t h p

Khiăđ nhăv ăchiăti tăh pătrênăđ ăgáăthìăm tă

ngoàiăs ăti păxúcăv iăđ ăđ nhăv ăm t ph ng,ăhaiăl ă

s ăđ căti păxúcăv iăhaiăch tă(m tăch tătr ,ăm tă

ch tătrám).ăNh ăv y,ăchi ti tăđ căđ nh v ăđ ă6ă

b că t ă do Haiă l ă chu nă tinhă ph ă th ngă đ că

dùngătrongăs ăcácăl ăbulôngătrênăđ ăc aăh p

Tuyănhiên,ăcóăth ăc năc ăvàoăk tăc uăc th ă

c aăh pănh ărưnh,ăs ngătr t,ămangăcá,ăth măchíăc ă

l ăchínhăxácăc aăh păđ ăkh ngăch ăcácăb căt ădoăcònăl i.ăVíăd ,ăkhiăgiaăcôngăh păd ngă

gá, tránhăđ căsaiăs ătíchăl yădoăvi căthayăđ iăchu năgâyăra.ăT oăđ căchu nătinhănh ă

th , đ ăgáăc ngăđ năgi năđiănhi uăvàăt ngăt ănhauă ănhi uănguyênăcông

- Ch n chu n thô: Ta có th dùng nh ngăph ngăánăch n chu n thô nh ăsau: (1) M tăthôăc aăl ăchính kh ngăch ă4ăb căt ădoă(hìnhă8.4a)

(2) M tăthôăkhôngăgiaăcôngă bênătrongăkh ngăch ăγăb căt ădo (hình 8.4b) (γ)ăM tătrênă ăg ăvaiăkh ngăch ăγăb căt ădoă(hìnhă8.4c)

Trongăcácăb ăm tăcóăth ălàmăchu nă

thôănóiătrên,ăquanătr ngănh tălàăl ăchínhăvìă

n uăch nănóălàmăchu năthôăthìăs ăđ măb oă

l ngăd ăv ăsauăchoăb năthânăl ăđ uăđ n,ă

t oăđi uăki năchoăvi căgiaăcôngăl ăd ădàng.ă

Khiăch năchu năthô,ăn uăkhôngăchúăýăđ nă

m tă trongă khôngă giaă côngă s ă cóă th ă làmă

choă kheă h ă l pă ghépă gi aă nóă v iă cácă b ă

ph năbênătrongă(nh ăbánhăr ng,ătayăg t…)ă

khôngăđ măb o

Trongăs năxu tăhàngălo tănh ăvàăđ nă

chi c,ădoăvi căch ăt oăphôiăkémăchính xác

Hình 8.3. Ch n chu n đ nh v trên chi ti t m t bích

Hình 8.4. S đ đ nh v khi ch n chu n thô nguyên công đ u tiên

vàăkhiăkhôngădùngăđ ăgáăchuyênădùng,ănên cóăth ăth căhi nănguyênăt căch năchu nă

nh trênăb ngăph ngăphápăl yăd u.ăKhiăl yăd u,ăcóăth ăk tăh păch năchu năthôănày,ă

đ ng th iăki mătraăchu năthôăkia,ăchiaăl ngăd ăchoătho ămưnăcácăyêuăc uăkhácănhau.ăTuy nhiên,ăl yăd uăvàăgiaăcôngătheoăd uăcóăn ngăsu tăr tăth p,ădoăđóăgiáăthànhăt ng

b) Trình t gia công các b m t ch y u c a h p

Quáătrìnhăcôngăngh ăgiaăcôngăchiăti tăd ngăh păg măhaiăgiaiăđo năchínhăsau:

- Giaăcôngăm tăph ngăchu năvàăcácăl chu năđ ălàmăchu năth ngănh t

- Dùngăchu năth ngănh tă ătrên làmăchu năđ nhăv ăgiaăcôngăcácăb ăm t cònăl iă

nh :

+ Giaăcôngăcácăm tăph ngăcònăl i

+ Giaăcôngăthôăvàăbánătinhăcácăl ăl păghép

+ Giaăcôngăcácăl ăkhôngăchínhăxácădùngăđ ăk păch t

+ Giaăcôngăchínhăxácăcácăl ăl p ghép

+ T ngăki mătra

8.1.5 Bi n pháp th c hi n các nguyên công chính

a) Gia công m t chu n

M tăchu năđ ăgiaăcôngăchiăti tăd ngăh păg măm tăm tăph ngăvàăhaiăl ăchu n

 Gia công m t ph ng chu n:

V iăh păcóăkíchăth căkhácănhauăvàăs năl ngăít,ătaăcóăth ădùngămáyăphayăhayăbàoăv năn ngăđ ăgiaăcông N uăcácăh păc ăl năcóăb ăm tăchu năvuôngăho căg nătròn,ăcóăth ăgiaăcôngătrên máyăti năđ ng;ăcònăh păc ănh ăthìăngoàiăbàoăvàăphay,ătaăcònăcóă

th ăgiaăcôngătrênămáy ti năv năn ngăb ngăcáchădùngămâmăc p 4ăch uăđ ăđ nhăv ăho cădùngăđ ăgáăchuyênădùng

Trongăs năxu tăhàngălo tăl năvàăhàngăkh i,ăv iăh păc ăl năho cătrungăbình,ăgia côngăm tăph ngăchu năđ căth căhi nătrênămáyănhi uătr căho cămáyăcóăbànăquay;ăv i

h păc ănh ăcóăth ădùngăchu tăm tăph ngăho cămáy t ăh păhayămáyăchuyênădùng

 Gia công hai l chu n: th ngăđ c th c hi n trên máy khoan c n

N uăs năxu tăhàngălo tăl năho căhàngăkh i nênădùngămáyănhi uătr căchuyênădùng.ăChúăýăr ngăkhiăgiaăcôngăhaiăl ăchu nănàyăph iăl năl tăti năhànhăkhoan,ăkhoét,ădoa trongăm tăl năgáăvàăph iădùngăb căd năh ng đ ăđ măb oăđ tăđ căđ ănhámăb ă

m tăvàăđ ăchínhăxácăc aăb năthânăl ăc ngănh ăđ m b oăkho ngăcáchătâmăhaiăl ăn mătrongăph măviădungăsaiăchoăphép

N uăs năl ngănh ,ăcóăth ăgiaăcôngăb ngăcáchăl yăd uătr căvàăth căhi nătrênămáy khoanăđ ng.ăV iăh păl n,ăcóăth ăgiaăcôngăhaiăl ăchu nătrênămáyădoaăngang

b) Gia công các m t ngoài c a h p

Cácăm tăngoàiăc aăh păth ngălàăm tăph ng,ăđ căgiaăcôngăb ngăcácăph ng phápăbào,ăphay,ăti n,ămàiăvàăchu t

Trongăs năxu tăđ năchi căvàăhàngălo tănh ,ăth ngădùngăph ngăphápăbàoăvì

đ năgi năvàăr ăti n.ăN ngăsu tăc aăbàoătuyăth pănh ngăcóăth ăkh căph căb ngăcáchăgá nhi uăchiăti tăgiaăcôngăcùngăm tălúc

Trongă s nă xu tă hàngă lo tă v aă vàă l n,ă vi că giaă côngă m tă ngoàiă cóă th ă b ngă

ph ng pháp phay.ăV iăh păcóăkíchăth cănh ăthìăx pănhi uăchiăti tăđ ăgiaăcôngăcùngă

m tălúc V iăh păcóăkíchăth căl n,ăcóăth ăti năhành giaăcôngăm tăngoàiătrênămáyăphayă

gi ngăho căbàoăgi ng đ măb oăn ngăsu tăvàăđ tăđ ăchínhăxácăcaoănh :ăđ ăsongăsongă

c aăcácăm tă0,0βămm/1000ămm;ăđ ăkhôngăph ngă0,0β-0,0γămm/1000mm;ăđ ăkhôngăvuông góc 0,03-0,06 mm/500mm

Trongăs năxu tăhàngăkh iăthìăđưăvàăđangăs ăd ngăph ngăphápăphayăliênăt c trênămáyăphayăcóăbànăquayăvàămáyăphayăcóătangătr ngăđ ăgiaăcôngăhaiăm tăph ngăsong songăcùngăm tălúcăb ngăhaiădao

Ngoàiăra,ăhi nănayăcònăs ăd ngăr ngărưiăc ăph ngăphápăchu tăđ ăgiaăcôngăm tă

ph ngăc aăh p.ăNh ngăh păcóăm tăngoàiăvàăm tătrongătrònăxoayăđ căgiaăcôngătrênămáyăti năđ ng

Giaăcôngătinhăcácăm tăngoàiăc aăh pătrongăs năxu tăhàngălo tăl năvàăhàngăkh iă

đ căth căhi nătrênămáyămài,ăcònătrongăs năxu tăđ năchi căvàălo tănh ăth ngădùngă

ph ngăphápăc o

c) Gia công các l l p ghép

Bi năphápăđ ăgiaăcôngăcácăl ăl păghépăc aăh păph ăthu căvàoăs năl ngăc aăchi

ti t.ăCóăth ăgiaăcôngătrênămáyădoaăngangăv năn ngăhayămáyăt ăh pănhi uătr căchính Trongăm tăs ătr ngăh p,ăcóăth ăgiaăcôngătrênădâyăchuy năt ăđ ngăho căc ngăcóăth giaăcôngătrênămáyăkhoanăđ ng,ăkhoanăc n,ăđôiăkhiăcóăth ăgiaăcôngătrênămáyăti năđ ng hayămáyăti năth ng Dùăgiaăcôngătrênălo iămáyănàoăch ngăn aătaăđ uăth y:

- ng kính các l gia công ph thu căc ăb năvàoăkíchăth c c aădaoă(daoăđ nh kíchăth c), ho c ph thu c vào vi căđi u ch nhăkíchăth c c aăm iădaoăl p trên tr c dao

- chính xác v kho ngăcáchătâm,ăđ song song và vuông góc gi aăcácăđ ng tâm l v iănhau,ăc ngănh ăcácăyêuăc u khác v v trí c a l đ căđ m b o b ng hai

ph ngăphápăsau:

+ Giaăcôngăcácăl ătheoăcácăb căd năh ngătrênăđ ăgá

+ Giaăcôngăcácăl ătheoăph ngăphápăxácăđ nhăb ngăt aăđ ănh ăcácăv chăkích

th cătrênămáyă(máyădoaăt aăđ )

Cácăph ngăphápătrênăcóăth ăđ căth căhi năb ngănh ngăbi năphápăc ăth ăthíchă

h păv iăt ngăd ngăs năxu t

- Trong s n xu t hàng lo t l n và hàng kh i, các l l p ghép c a h păđ c gia công trên máy doa, máy t h p nhi u tr c theo cách gia công song song ho c song song liên t c trên hai ho c ba b m t c a h p.ăKhiăđó,ăv trí các l đ căđ m b o theo cách b trí các tr c chính trên máy Khi gia công trên máy t h p nên chia ra thành hai nguyên công thô và tinh, hoàn thành trên hai máy c a m tăđ ng dây ho c chia làm haiăb c hoàn thành t i hai v trí c a máy

iăv iănh ngăl ăchínhăc aăh păcóăkíchăth căkhôngăl n l m,ăcóăth ăđ căgiaăcông trên máyăkhoanăđ ngănh ăb căd năh ngăvàăđ uăkhoanănhi uătr căđ ăgiaăcôngăcácăl ătrênăm tăb ăm tăcùngăm tălúc,ăho cătrênămáyăkhoanăc năcóădùngăb căd n

- Trong s n xu t hàng lo t, các l chính xác c a h păđ c gia công trên máy doa ngang,ădoaăđ ng.ăKhiăđó,ăkíchăth c l doăkíchăth c dao quy tăđ nh, kho ng cách tâm các l đ c b oă đ m nh s d ch chuy n bàn máy và b ng v trí các b c d n

h ng tr cădoa.ă vuông góc gi a các l đ căđ m b o nh quay bàn máy mang chi

ti t so v i tr c doa Bi năphápăk ăthu t th c hi n ph thu c vào l c n doa dài hay

ng n, s l trên m t hàng l , s hàng l trên m t b m t h p và s b m t h p có l

c n gia công

+ N uăl ăc nădoaăng n,ăkhiăgiaăcôngăc nădùngăb căd năh ngăchoătr cădoaă ăphía tr căho că ăphíaăsau.ăKhiăl ăc nădoaădàiăthìăđ nhăh ngătr cădoaăc ăphíaătr căvàăsau

+ N uăcóănhi uăl ăđ ngătr cătrênăm tăhàng,ăcóăth ăth căhi n gia công trên máy doaăv iăbi năphápăthíchăh p.ă ăđ măb oăđ ăchínhăxácăc aăhàngăl ănênăchiaăraăhai nguyên công thô và tinh

Khi gia công thô,ătr cătiênăgiaăcôngăl ăngoàiăcùngă ăm tăphíaăc aăh păb ng

tr cădaoăcôngxôn.ăSauăđóăgiaăcôngăl ăti pătheo,ălàmănh ăv yăchoăđ năkhiăxongăm tăn a

s ăl ătrênăhàngăl ăđó.ăQuayăbànămáyăđiă1800 đ ăgiaăcôngăcácăl ăcònăl iă ăphíaăđ iădi n

c aăh păv iăbi năphápănh ăcácăl ă ăphíaăbênăkia.ăLàmănh ăv yăchoăđ năh t

Hình 8.5. S đ đ nh h ng d ng c khi doa l chi ti t

Khi gia công tinh,ăcóăth ăti năhànhătheoăhaiăcách.ăCáchăth ănh tălàăgiaăcông liênăt căcácăl ăb ngăcáchăs ăd ngăcácăl ăv aăgiaăcôngăđ căđ ăd năh ngăchoăvi căgia côngăcácăl ăti pătheo.ăCáchăth ăhaiălàăl năl tăgiaăcôngăhaiăl ăngoàiăc aăhaiăm tăngoài cùngăđ iădi năc aăh p,ăsauăđóădùngăhaiăl ănàyăđ ăd năh ngăchoăd ngăc ăc tăchoăvi c giaăcôngăcácăl ăcònăl iă ăgi a

Víăd : c năgiaăcôngă4ăl ătrênăm tăhàngăl ăhình 8.6 c aăchiăti tăh pănh ăsau:

- Gia công thô:

B c 1:ăgiaăcôngăl ă 4

B c 2:ăgiaăcôngăl ă γ

Sauă đóă quayă bànă máyă đ ă quayă chiă

ti tăđiă1800r iăti păt căgiaăcông

B c 3:ăgiaăcôngăl ă 1

B c 4:ăgiaăcôngăl ă β

- Gia công tinh:

+ăN uădùngăcáchăth ănh t,ăgiaăcôngăl ă 4ătr c.ăSauăđó,ădùngăl ă 4ă(g năb că

d năh ng)ăđ ăd nătr cădaoăgiaăcôngăl ă γ.ăC ănh ăv y,ădùngăl ă γăđ ăđ nhăh ngăgiaăcôngăchoăl ă β,ădùngăl ă βăđ ăđ nhăh ng giaăcôngăl ă 1

Hình 8.6. S đ các l trên m t hàng l c a h p

+ăN uădùngăcáchăth ăhai,ăti năhànhăgiaăcôngăl ă 4ătr c.ăSauăđó,ăquayăbànămáy

đ ăquayăchiăti tă1800 đ ăgiaăcôngăl ă 1.ăDùngăhaiăl ă 4ăvàă 1ăv aăgiaăcôngăxong đ ă

d năh ngăchoătr cădaoăgiaăcôngăcácăl ă γăvàă 2

- Trong s n xu t lo t nh và đ năchi c, vi c gia công l h p có th th c hi n trên máy khoan c năhayămáyădoaăđ ng, doa ngang không c n b c d năh ng cho d ng c

c t mà ti n hành b ngăph ngăphápăràăgáătheoăđ ng v ch d u trên phôi

Th ăt ăvi căgiaăcôngăl ăh pătheoăph ngăphápănàyănh ăsau:

+ Gáăđ tăvàăki mătraăchiăti tăh pătrênăbànămáyăsaoăchoăđ ngătâmăc aăl ăl yăd uăsongăsongăv iăđ ngătâmătr căchính

+ aăđ ngătâmătr căchínhăc aămáyătrùngăv iătâmăl ăđ uătiênăs ăgiaăcông + Giaăcôngăl ăđó

+ D chăchuy năbànămáyăcùngăv iăchiăti tăgia côngătheoănh ngăkho ngăcáchătâm đưăchoăt iăkhiătrùngăv iăđ ngătâmăc aăl ăc năgiaăcôngăti pătheo

+ăNgoàiăraăv iăchiăti tăh păc ănh ,ăcóăth ădùngăđ ăgáăđ ăgiaăcôngătrênămáyăti nă

v năn ngăthôngăth ng

d) Gia công các l k p ch t

Trongăcácăchiăti tăd ngăh p,ăngoàiănh ngăl ăc ăb n,ăchínhăxácăcònăcóăcácăl dùngăđ ăk păch tăvàăcácăl ăcóăren.ăKhiăgiaăcôngăcácăl ănàyătaăc ngăc năc ăvàoăsan

l ngăđ ăch năbi năphápăgiaăcông

- Khiăs năl ngăít,ăv iăm iăc ăkíchăth căc aăh p,ăcácăl ăk păch tăđ căgia công trên máy khoanăđ ngăho căkhoanăc n,ăkho ngăcáchătâmăgi aăcácăl ăđ căđ m

b oăb ngăcáchăl yăd uăho cănh ăcácăphi năd n,ăb căd năkhoan iăv iăcácăh păquáă

l n,ăcóăth ădùngămáyăkhoanădiăđ ngăk păth ngăvàoăchiăti t giaăcôngăho călàăchoămáyăkhoanădiăđ ngătrênăn năx ng

- Trongăs năxu tăhàngălo tăv a,ăcácăl ăk păch tăđ căgiaăcông trên máy khoan

c n cóăl păđ uăR vônve,ătrênăđóăcóăl pănhi uăd ngăc ăgiaăcôngăkhácănhauătheoăth ăt ăgia công.ăLàmănh ăv yăs ăgi măđ căth iăgianătháoăl păd ngăc

- Trongăs năxu tăhàngălo tăl năvà hàngăkh iăv iăcácăchiăti tăc ăv a,ăcácăl này

đ căgiaăcôngătrênămáyăt ăh păhayămáyăkhoanănhi uătr căđ ăgiaăcôngănhi uăl cùng

m tălúc.ă iăv iăchiăti tăc ănh ,ănguyênăcôngănàyă đ căth căhi nătrênămáyă t ăh p cùngăv iăm tăs ănguyênăcôngăkhác

- Trongăs năxu tăhàngăkh i,ăcácăl ănàyăcònăcóăth ăđ căgiaăcôngătrênăcácăđ ng dâyăt ăđ ng.ăV iăcácăl ăcóăren,ăkhiăgiaăcôngăchúngătaăph iăcóăthêmăb căc tăren.ăTùy theoăs năl ng,ăk tăc uăvàăyêuăc uăđ ăchínhăxácăc ngănh ăkíchăth căc aărenămàăta

ch năcácăph ngăphápăc tărenăchoăh pălý nh ătarôătayăho cătarôămáyăv.v

e) Ki m tra h p

Trongăquáătrìnhăch ăt o,ătaăph iăki mătra.ăVi căki mătraăgi aăcácănguyênăcông

đ căti năhànhăsauăkhiăgiaăcôngăcácăb ăm tăquanătr ng,ăcóăyêuăc uăđ ăchínhăxácăcao Cònăcu iăgiaiăđo năgiaăcôngăph iăt ngăki mătraăcácăy uăt ăđưăđ ăraătrongăyêuăc uăk thu tănh ăđ ăth ng,ăđ ăph ngăc aăcácăm tăph ng,ăđ ăsongăsong,ăvuôngăgóc,ăđ ngătâm vàăkho ngăcáchăgi aăcácăl

- th ng c a m t ph ngăđ c ki m tra b ngăcáchădùngăth c ho căđ ng h so

ph ng c a m t ph ngăđ c ki m tra b ng nivô ho c đ ng h so, ho c b ng nh ng bàn rà trênăđóăcóăbôiăl păs năđ đ áp vào m t c n ki m tra

- chính xác v kíchăth c l thìăđ c ki m tra b ng d ng c đoăthíchăh p tùy theo hình d ng và k t c u l N u l có chi u sâu nh thìădùngăth c c p, calip; n u l

có chi u sâu l năthìădùngăđ ng h đoăl

 Hình dáng theo ti t di n ngang c a l nh ăđ ôvan,ăelíp,ăđaăc nhăđ c xácăđ nh b ngăcáchăđoăkíchăth c các v trí khác nhau r i so sánh k t qu và rút ra k t

lu n

 Sai s hình dáng theo chi u d c c a l nh ăđ côn,ăđ tang tr ngăv.v…ă

đ căxácăđ nh b ng cách ki mătraăđ ng kính l các v trí khác nhau theo d c tr c

 Kíchăth c chi u dài l đ căxácăđ nh b ngăth c c p ho c b ng calip

- đ ng tâm c a các l c ăb năđ căxácăđ nh b ng tr c ki m tra đoăđ

đ ng tâm c a hai l ta dùng tr c ki mătraăvàăđ ng h so v i s ăđ nh ăhìnhăbên.ăTaăl p hai tr c chu n vào hai l c năđoăđ đ ng tâm (l p không có khe h , n u l quá to thì ta

có th gá tr c trong b c), cho tr c bên trái quay Sai l ch ch th l n nh t và nh nh t trênăđ ng h sau m t vòng quay chính là sai

 Kho ng cách gi a hai tâm l đ c đo nh sau:

Taăđ aăhaiătr căcóăđ ngăkínhă 1vàă 2 vàoăhaiăl ăc năđoăkho ngăcáchătâm

+ăN uăl ăcóăc păchínhăxácăcaoă(trênăc pă7)ăvàăl păkhôngăcóăkheăh ă(H7/h6)

A = M – ( 1+ă 2)/2 +ă N uă l ă cóă c pă chínhă xácă th pă

(d iăc pă8)ăthìăl pătr căvàoăb căđi mă(b că

đi măcóăđ ăcônă1/500ă÷ă1/β00,ăkhiăl păb că

đi măvàoăl ăthìăs ăkhôngăcóăkheăh )

Hình 8.9. S đ ki m tra đ song song theo hai ph ng

Hình 8.8. S đ đo kho ng cách tâm hai l

Dùngăhaiătr căki mă4ăvàă5ăchoăvàoăhaiăl ăc năki mătra,ădùngăb căđi uăch nhăcho khôngăcònăkheăh ăL pătayătreoăs ăγăcóămangăđ ngăh ă1ăvàăβăvàoătr că5,ăquayătayătreoăγăchoăm iăt ăc aăđ ngăh ăsoă1ăvàăβăt ăvàoătr că4,ăt iăđóăch nhăcácăđ ngăh ăsoăv ăs ă0 Tháoătayătreoăra,ăquayăng că1800 vàăl păphíaăđ iădi năc aătr că4ăvàă5.ăTi năhành đoănh ătrênătaăđ căk tăqu :

- Hi uăs ăch ătrênăđ ngăh ăs ă1ălàăsaiăs ăv ăđ ăkhôngăsongăsongătheoăph ngăth ngă

đ ngăc aăhaiăđ ngătâmăđóătrênăchi uădàiăb ngăkho ngăcáchăgi aăhaiăđ uăl pătayătreo

- Hi uăs ăch ătrênăđ ngăh ăs ăβălàăsaiăs ăv ăđ ăkhôngăsong song theo ph ngăn măngangăgi aăhaiăđ ngătâmăđó

Choă đ ngă h ă soă ràă trên tr căchu nă(l pătrongăl )ăv ăphíaăbênăph i,ă

ch nhă cho đ ngă h ă v ă s ă 0ă khiă m iă

dò ti păxúcăv iăđ ngăsinhăcaoănh tă

c aătr c Ràăđ ngăh ăsoăv ăphía đ uăbênătráiăc aătr c,ăgiáătr trênăđ ngăh ăsoă làă giáă tr c aă đ ă songă songă gi aătâm l ăvàăm tăđáy

calip

Hình 8.11. Ki m tra đ vuông góc gi a tâm các l

Hình 8.10. Ki m tra đ song song gi a

đ ng tâm l và m t đáy

 vuông góc gi a tâm l và m t đ u đ c xác đ nh b ng đ ng h so (hình 8.12a) ho c b ng calip chuyên dùng (hình 8.12b)

ngă h ă s ă đ că l pă trênă

tr că ki m,ă cho h pă quayă quanh tâm tr că thìă ch ă s ă trên đ ngă h ă

s ă choă taă bi tă giáă tr ă đ ă vuôngăgóc Thôngăth ng,ătr căki măs ă

đ căgáătrongăm tăb căki m

8.2 Qui trình công ngh gia công các chi ti t d ng càng

c đi m c a chi ti t d ng cƠng:

- Càng là lo i chi ti t có m t ho c m t s l c ăb n c năgiaăcôngăđ tăđ chính xác caoămàăđ ng tâm c a chúng song song v i nhau ho c t o v i nhau m tăgócănàoăđó.ăNgoài ra, trên càng còn có các l dùngăđ k p ch t, các rãnh then, các m tăđ u và các

Càngăg t,ăcàngăn i,ăcánhătayăđòn,ăđònăk p,ăđònăgánh,ătayăbiênăvàănh ngăchiăti t

t ngăt ălàăcácăkhâuăđ ngăh căc aăcácăc ăc uămáy,ăd ngăc ,ătrangăb ăcôngăngh ăđ u thu cănhómăchiăti tăd ngăcàng

Hình 8.12. Ki m tra đ vuông góc gi a tâm l

và m t đ u

Hình 8.14. Tay biên trong đ ng c ôtô

8.2.1 i u ki n k thu t

Khiăch ăt oăcàngăc năđ măb oăcácăyêuăc uăk ăthu tăsau:

- Kíchăth căcácăl ăc ăb năđ căgiaăcông đ tăđ ăchínhăxácăc pă7ă÷ă9;ăđ ănhám

V iănh ngăcàngălàmăvi căv iăt iătr ngăkhôngăl năthìădùngăv tăli uălàăgangăxámă

GX 12 - 28, GX 24 - 44.ăNh ngăcàngăcóăđ ăc ngăv ngăth p,ălàmăvi căv iăt iătr ngăvaă

đ păthìănênăch năgangăd oăGDăγ7ă - 12, gang rèn Cònănh ngăcàngălàmăvi căv iăt iă

tr ngăl n,ăđ ăt ngăđ ăb nănênădùngăcácăv tăli uălàăthép cácbonăβ0,ă40,ă45;ăthépăh păkim 18CrNiMoA,ă18CrβNi4WA,ă40CrMoAăcóăđ ăb năcao

Tùyăthu căvàoăv tăli uăvàăđi uăki năc ăth ,ăchi ti tăcàngăcóăth ăđ căt oăphôiă

b ngănhi uăph ngăphápănh ăđúc,ărèn,ăd p

- Càngăcóăkíchăth căv aăvàănh ,ăn uăs n l ngăítăthìăphôiăđ căch ăt oăb ngărènăt ădo;ăn uăs năl ngănhi uăthìădùngăph ngăphápăd p

- Phôiăđúcădùngăchoăcàngăb ngăgang,ăkimălo iămàu,ăthép.ăTùyătheoăđi uăki nă

s năxu t,ăs năl ngămàăcóăth ăđúcătrongăkhuônăcát,ăkhuônăkimălo i,ăkhuônăm uăch y

- Càngălo iăl n, n uăs năl ngăítăthìădùngăphôiăhàn;ăn uăs năl ngănhi uăthì k tă

h pădùngăhànăvàăd păt m

8.2.3 Tính công ngh trong k t c u c a càng

Khiăthi tăk ăchiăti tăcàngănênăchúăýătínhăcôngăngh ătrongăk tăc u nh :

- Càngăph iăcóăđ ăc ngăv ngăcao

- Chi uădàiăc aăcácăl ăc ăb nănênăb ngănhauăvàăcácăm tăđ uăc aăchúngăcùngă

n mătrênăhaiăm tăph ngăsongăsongăv iănhauălàăt tănh t

- K tăc uăc aăcàngănênăcóăđ iăx ngăquaăm tăm tăph ngănàoăđó iăv iănh ngăcàngăcóăl ăvuôngăgócăv iănhauăthìăk tăc uăph iăthu năl iăchoăvi căgiaăcôngăcácăl ăđó

- K tăc uăc aăcàngăph iăthu năl iăchoăvi căgiaăcôngăđ ngăth iănhi uăchiăti t

- Hìnhădángăc aăcàngăph iăthu năti năchoăvi căch năchu n

8.2.4 Qui trình ch t o chi ti t d ng càng

a) Chu n đ nh v khi gia công

Yêuăc uăk ăthu tăquanătr ngănh tăc aăchiăti tăd ngăcàngălàăkho ngăcáchătâmă

gi aăcácăl ăc ăb n,ăv ătríăt ngăquanăgi aăl ăc ăb năsoăv iăcácăb ăm tăl ăkhácăho căm tă

đ u.ăVìăv y,ăkhiăđ nhăv ăchiăti tăd ngăcàngăph i đ măb oăđ căv ătríăt ngăđ iăc aăcácă

b ăm tăv iănhau,ăc aăcácăl ăv iănhauăvàăđ ăvuôngăgócăc aăcácăl ăv iăm tăđ uăc aănó

Vì v y,ăchu năthôăbanăđ uăđ căch nălàăvànhăngoàiăc aăl ăvàăm tăm tăđ uăc aăphôi.ăCh năchu năthôănh ăv yălàăđ ăgiaăcôngăm t đ uăkiaăvàăgiaăcôngăl ăc ăb n.ăS ăđ ă

đ nhăv ăchiăti t càngăđ ăth căhi năvi căgiaăcôngănàyăth ăhi nătrênăhình 8.15

Chiă ti tă đ că đ nhă v b ngă m tă đ uă

phía d i,ăvành ngoàiăc aăl ăc ăb năbênătrái

đ că đ nhă v ă b ngă kh iă Vă c đ nh,ă vànhă

ngoàiăc aăl ăc b năbênăph iăđ căđ nhăv

b ngăkh iăVădiăđ ng,ă l căk p Wăđ că tácă

đ ngăthôngăqua kh iăVădiăđ ngănày

Sauă khiă cóă đ că l ă c ă b nă vàă m tă

đ uă đưă giaă công,ă ch nă chu nă tinhă th ngă

nh t là m tăđ uăvàăhaiăl ăc ăb năđ ăgiaăcôngă Hình 8.15 đ u và l c b n c a thanh truy n S đ gá đ t khi gia công m t

cácăm tăcònăl iăc aăcàng

S ăđ ăđ nhăv ăđ ăgiaăcôngăcôngăv iăchu nătinhăth ngănh tănh ăhìnhăsau,ăm tăđ uăcàngăt ăvàoăphi năt ,ăm tăl ăcàngăl ngăvàoăch tătr ăng n,ăl ăkia l ngăvàoăch tătrám

Hình 8.16. S đ đ nh v v i chu n tinh th ng nh t

b) Th t các nguyên công gia công càng

Cácăchiăti tăd ngăcàngăr tăđaăd ng,ătuyăv yăcóăth ăgiaăcôngătheoătrìnhăt ăt ng quátănh ăsau:

- Giaăcôngăm tăđ u

- Giaăcôngăthôăvàătinhăcácăl ăc ăb n

- Giaăcôngăcácăl ăkhácănh ăl ăren,ăl ăd u

- Cânăb ngătr ngăl ngă(n uăc n)

- Trongăs năxu tăhàngălo tăl năvàăhàngăkh i,ăn uăphôiăcóăđ ăchính xác cao thì

th ngăgiaăcôngăm tăđ uăb ngămàiăho căchu t.ăLúcăđó,ăv aăđ tăđ căn ngăsu tăcao,

v aăđ tăđ căđ ăchínhăxácăcao

- Trongăs năxu tăhàngălo tănh ăvàăv a,ăgiaăcôngăm tăđ uăc aăcàngăb ng phay

ho căti n

- Tuyănhiên,ăn uăđ ăchínhăxácăc aăphôiăquáăth păthìăcácăd ngăs năxu tăđ u dùng phayăđ ăgiaăcôngăm tăđ uăcàng

Ngoàiăra,ăch năph ngăphápăgiaăcôngăm tăđ uăcàngăcònăph ăthu căvàoăl ngă

d giaăcôngăhayănóiăcáchăkhácălàăph ăthu căvàoăph ngăphápăch ăt oăphôi.ăN uăl ngă

d nh ăcóăth ăkhôngădùngăphayăđ cămàădùngămài;ăn uăl ngăd ăl năthìădùngămàiăs khôngăh pălý màăph iăphay

Hình 8.17. S đ đ nh v đ gia công m t đ u c a biên máy khâu

Cácăm tăđ uăc aăcàngăđ căgiaăcôngăt ngăphíaăl năl tătrênămáyăphayăngang hayăđ ngăb ngăm tădao v iăs ăđ ăđ nhăv ănh ăhìnhă8.15.ăHo căc ngăcóăth ăphayăhaiă

m tăc aă m iăđ uă trênă máyă phayă ngangă b ngăm tăb ă haiădaoăphayă đ aăbaă m t.ăPhôiă

đ căgáăđ tătrênăcácăđ ăđ nhăv ăthíchăh păvàăđi uăch nhăcácăm tăt ngăđ iăv iădaoănh ăcácăd ngăc ăchuyênădùng.ăTrênăhìnhă8.17ătrình bày s ăđ ăđ nhăv ăđ ăgiaăcôngăhaiăm tă

đ uăc aăbiênătr ăkimămáyăkhâuăb ngăm tăb ăhaiădaoăphayăđ aăbaăm tăc tătrênămáyăphayă

n măngang.ăTheoăs ăđ ănày,ăđ ăđ măb oăhaiăm tăđ iăx ngăsoăv iăm tăph ngăgi aăc aătayăbiên,ăchiăti tăđ căđ nhăv ăvàoăph năthânăbiênăkhôngăgia công

V iăs ăđ ăđ nhăv ăđó,ăkhiăgiaăcôngăcácăcàngăl nănh ăth ,ăđ ănângăcaoăn ngăsu tăcóăth ădùngămáyăphayănhi uătr c,ăgiaăcôngăđ căc ăb năm tăđ uăcùngăm tălúc.ă ăt ngă

n ngăsu tăkhiăphay,ăcóăth ădùngăđ ăgáăgiaăcôngănhi uăchiăti tăcùngăm tălúcă(trênăbàn máyăđ tăhaiăđ ăgáăgi ngănhau)ăvàăti năhànhăgiaăcôngăki uăch yădaoăđiăl iăho căcácăđ ăgáăđóăđ căđ tătrênăm tăbànăquay.ăLúcănàyăvi căgáăđ tăphôiăđ căti năhànhătheoăchuă

k ,ăngh aălàătrongăkhiăđangăc tăg tăchiăti tătrênăđ ăgáăth ănh tăthìăti năhànhăgáăl păphôi

m iălênăđ ăgáăth ăhai

Trongăm tăs ătr ngăh păyêuăc uăđ ăchínhăxácăcaoăthìăsauăkhiăphayăho căchu t,

m tăđ uăc aăcàngăph iăquaămàiătrênămáyămàiăph ngăcóăbànăquay.ăMàiăcácăm tăđ u cùngălúcăn uăchúngăcóăb ădàyăb ngănhau,ămàiăxongăl tăl iămàiăphíaăkia;ăn uăb ădày khácănhauăthìămàiăđ uăl năriêng,ăđ uănh ăriêng.ăC ngăcóăth ăth căhi nătrênămáyămài chuyênădùngăđ ăgiaăcôngăc ăhaiăphíaăcùngăm tălúc

b) Gia công thô và tinh các l c b n trên càng