Vỡ tử cung khi mang thai Đề cương sản tổng hợp

− VTC là 1 trong 5 tai biến sản khoa nguy hiểm đe dọa tính mạng mẹ và con.Thông thường ở VTC thai nhi sẽ chết và nếu k được xử trí kịp thời thai phụ cũng bị tử vong.. − Hay gặp nhất tron

Câu : vỡ TC trong khi có thai:ng nhân,chẩn đoán, hướng xử trí

I Đại cương

− VTC là 1 trong 5 tai biến sản khoa nguy hiểm đe dọa tính mạng mẹ và con.Thông thường ở VTC thai nhi sẽ chết và nếu k được xử trí kịp thời thai phụ cũng bị tử vong

− Hay gặp nhất trong TK chuyển dạ , VTC trong TK thai nghén hiếm gặp hơn

− Trừ TH VTC ở ng có sẹo mổ cũ, thường xảy ra đột ngột, còn VTC điển hình bao giờ cũng có giai đoạn báo trước, được gọi là dọa vỡ TC: Nếu được chuẩn đoán & xử lý sớm, kịp thời trong gđ này sẽ hạn chế được VTC, cứu được cả mẹ và con

− Phân loại VTC:

- Theo gđ thai nghén: + VTC trong TK thai nghén (10%)

+ VTC trong TK chuyển dạ đẻ(90%)

- Theo giải phẫu:

+ VTC hoàn toàn: là TC bị xé rách rừ niêm mạc qua lớp cơ TC và phúc mạc làm buồng TC thông với OB

+ VTC k hoàn toàn(VTC dưới phúc mạc): tổn thương từ lớp nm tới lớp cơ TC, phúc mạc còn nguyên vẹn.Hay gặp ở vỡ đoạn dưới

+ VTC phức tạp: VTC có tổn thương BQ, đường tiêu hóa

- Theo nguyên nhân:

+ Do ng mẹ

+ Do thai nghén và phần phụ của thai

+ Do thầy thuốc

Chuẩn đoán chủ yếu dựa vào LS là chính

II Nguyên nhân VTC trong khi có thai:

− So với VTC trong CD, VTC trong khi có thai ít gặp hơn

− Nguyên nhân chính thường do thai phụ có sẹo mổ cũ ở TC, các sẹo mổ đó ct là:

+ Sẹo mổ lấy thai ở thân TC

+ Sẹo khâu lại TC bị vỡ

+ Sẹo mổ lấy thai từ lần 2 trở nên

+ Sẹo mổ cắt góc TC trong CNTC

+ Sẹo mổ lấy thai bị NK

+ Sẹo của PT bóc tách nhân xơ TC

+ Sẹo của PT Strassman

+ Sẹo cắm VT vào TC

+ Sẹo mổ thủng TC sau nạo phá thai, sau nạo sót rau sau đẻ.

− Ngoài ra TC đôi, có thai trong BTC kém phát triển

III Triệu chứng

1 Cơ năng

− Thường xảy ra trên bn có t/s sẹo mổ TC, đb sẹo mổ cũ ở thân TC hoặc bóc tách nhân xơ

to hay tạo hình TC như PT Strassman

− VTC ở đây ko có tr/c điển hình như mô tả, ko có dh dọa VTC, thường xảy ra vào những tháng cuối thai kì

− Đau bụng tự nhiên, đau nhiều ở vùng TC, đôi khi bn thấy đau khu trú nhiều hơn ở vùng

vị trí TC bị can thiệp-> phải khám ngay phát hiện kịp thời VTC

− Đau ngày càng tăng, đau trội lên rồi lan khắp ổ bụng-> TC đã vỡ

− Ct ra máu AD

2 Toàn thân

− Toàn trạng có dh choáng:

+ Mặt tái nhợt, thở nông và nhanh

+ Vẻ mặt hốt hoảng, lo lắng, chân tay lạnh vã mồ hôi

+ Mạch nhanh, HA tụt

+ Có tr/h ngừng tim

− Có tr/h chỉ choáng nhẹ

3 Thực thể

− Đau đột ngột vùng vết mổ sau lan ra toàn bụng

− Bụng đau toàn bộ, có khi có CUPM rõ

− Không thấy hình thù TC

− Sờ nắn thấy các phần thai nhi ngay dưới thành bụng

− Nghe tim thai ko còn

− Gõ bụng thấy đục toàn bộ

− Thăm AD thấy: ko thấy ngôi thai, ct có máu theo tay

− Chú ý: có tr/h sẹo mổ cũ chỉ bị toác nên ko thấy dh điển hình của CM như trên

4 Cận lâm sàng

− Siêu âm: thai nhi nằm trong ổ bụng, ổ bụng có nhiều dịch,hoặc ít, tim thai (-)

− Xét nghiệm: HC, Hb, Hct giảm đột ngột trong tr/h mất máu nhiều

5 CĐXĐ:dựa chủ yếu vào LS và cần thiết làm thêm SA

6 CĐPB

RTĐ: ???

RBN:???

IV Xử trí:

Nguyên tắc:

- Phải mổ CC

- HSTC trước trong và sau mổ

- Nếu trên LS XĐ k rõ  mổ thăm dò tránh bỏ xót VTC dưới PM

* HSTC:

- Truyền dịch bồi phụ nước, điện giải, khôi phục KLTH

Truyền máu, dung dịch keo nếu cần

Khi HA > 90mmHg mới PT

- Thuốc giảm co, giảm đau

- Trợ tim

* Mổ CC khi HA > 90mmHg

- Đường mổ rộng rãi

- Xử lý thương tổn phụ thuộc:

+ Tg vỡ TC

+ Tuổi, nhu cầu sinh con

+ Mức độ thương tổn TC

+ Đk tại chỗ, kinh nghiệm PTV

- Bảo tồn TC:

+ CĐ: Sản phụ trẻ tuổi, còn nhu cầu sinh con

Vết rách nhỏ gọn, thương tổn sạch, k NT ( mới vỡ) + Kỹ thuật : Cắt lọc, xén gọn vết rách TC  khâu lại

- Cắt TC:

+ CĐ: Sản phụ lớn tuổi, k còn nhu cầu sinh con

Vết rách rộng, nham nhở, (từ lâu) đã NT

+ Kỹ thuật: Cắt TC bán phần, thường cắt ngang mép nơi TC bị vỡ

- Ktra kỹ xem có tổn thương ở BQ, trực tràng k  xử lý nếu có

- Lau rửa sạch OB:

+ Nếu OB sạch, mới vỡ  k cần đặt dẫn lưu

+ nếu OB bẩn, nghi ngờ NK  Đặt DL

* Chăm sóc sau mổ:

- KS toàn thân liều cao

- TD toàn trạng, các BC

- Hồi sức , nâng cao thể trạng

- Tư vấn cho bn

VI Phòng bệnh

− Với phụ nữ có sẹo mổ cũ TC, đb thân TC-> sau 6th nên chụp lại BTC, nếu trên phim có ổ đọng thuốc là sẹo xấu

− Khi mang thai cần đến đăng kí khám và quản lí thai nghén ở 1 số cơ sở chuyên khoa thuộc bệnh viện PT khi cần thiết

− Trong những tháng cuối hoặc gần ngày đẻ, thai phụ đc vào viện td can thiệp PT khi có CĐ