Câu 67: Các tổn thương lành tính ở cổ tử cung: triệu chứng, chẩn đoán, hướng xử trí.. • Các tổn thương ở cổ tử cung là bao gồm các tổn thương sinh lí và bệnh lí ở CTC, rất hay gặp, chủ y
Trang 1Câu 67: Các tổn thương lành tính ở cổ tử cung: triệu chứng, chẩn đoán, hướng xử trí.
I. Đại cương.
• Các tổn thương ở cổ tử cung là bao gồm các tổn thương sinh lí và bệnh lí ở CTC, rất hay gặp, chủ yếu là các tổn thương lành tính
• Các tổn thương này chỉ biểu hiện bằng 1 triệu chứng là ra khí hư hay ngứa âm hộ, đôi khi người phụ nữ ít chú ý tới
• Nguyên nhân: các vi khuẩn thông thường: liên cầu, tụ cầu, trực khuẩn hay ký sinh trùng như Trichomonas, các loại nấm, virus,…
• Yếu tố thuận lợi:
• Nếu ko điều trị:
- Có thể trở thành mạn tính, gây viêm nhiễm sinh dục trên, gây vô sinh
- Có thể tiến triển thành ung thư cổ tử cung nếu ko điều trị
II. Triệu chứng.
a. Lâm sàng.
A1 Cơ năng
- Khí hư có thể màu vàng, xanh, có bọt, có mùi hôi
- Có thể ra trong suốt tháng hoặc ra nhiều gây khó chịu, có cảm giác đau lưng
- Thường ra huyết khi có viêm nhiễm nặng, trong TH có viêm teo do thiếu estrogen hoặc có kèm tổn thương ung thư
• Đau bụng: hiếm gặp, chỉ đau khi viêm nhiễm đã từ cổ tử cung lan lên tử cung và phần phụ
A2 Thực thể
CTC
- Ngoài ra có thể lấy bệnh phẩm để nhuộm gram, cấy, làm phiến đồ âm đạo, phết mỏng CTC để tầm soát ung thư
b. Cận lâm sàng.
Để phát hiện, xác định các tổn thương lành tính CTC nên làm các XN sau:
Trang 2• Sinh thiết trực tiếp.
dưỡng, polyp, lộ tuyến cổ tử cung
- Sau khi bôi axit acetic có thể phát hiện các tổn thương không điển hình: loạn sản (nghịch sản), tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư, giúp sinh thiết đúng chỗ tổn thương
• Khoét chóp: Cũng được coi là một sinh thiết lớn lấy được cổ ngoài và vùng chuyển tiếp, như vậy sẽ lấy được tổn thương ở những vùng mà soi cổ tử cung không thấy
III. Chẩn đoán, hướng xử trí một số loại tổn thương.
III.1. Viêm cổ tử cung.
Nguyên nhân: thường do lậu cầu, xoắn khuẩn giang mai, vi khuẩn gây bệnh hạ cam, Clamydia Trachomatis, herpes simplex virus, HPV, Trichomonas
a. Viêm cổ tử cung cấp.
- Ra khí hư như mủ màu xanh vàng, có bọt hay gặp viêm do trùng roi (Trichomonas) kèm theo ngứa, rát, bôi lugol có chấm trắng hay ổ trắng rải rác trên nền nâu sẫm (h/a sao đêm)
lần/ngày x 7 ngày kết hợp đặt âm đạo chống viêm
tại chỗ như nystatin 1000 đv x 10 ngày
Điều trị đồng thời lậu và Chlamydia trachomatis theo 1 trong 4 phác đồ sau:
- Cefixim 200 mg, uống 2 viên, liều duy nhất + doxycyclin 100 mg, uống 1 viên, ngày 2 lần, trong 7 ngày, hoặc
- Ceftriaxon 250 mg, tiêm bắp, liều duy nhất + doxycyclin 100 mg, uống 1 viên, ngày 2 lần, trong 7 ngày, hoặc
- Spectinomycin 2 g, tiêm bắp, liều duy nhất + doxycyclin 100 mg, uống 1 viên, ngày 2 lần, trong 7 ngày, hoặc
- Cefotaxim 1 g, tiêm bắp, liều duy nhất + doxycyclin 100 mg, uống 1 viên, ngày 2 lần, trong 7 ngày
Chú ý:
Có thể thay doxycyclin bằng tetracyclin 500 mg, uống 1 viên, ngày 4 lần, trong 7 ngày
Trang 3- Phụ nữ có thai và cho con bú không được dùng doxycyclin và tetracyclin Thuốc được thay thế sẽ bằng một trong các phác đồ sau:
o Erythromycin base 500 mg, uống 1 viên, ngày 4 lần, trong 7 ngày, hoặc
o Amoxicillin 500 mg, uống 1 viên, ngày 3 lần, trong 7 ngày
- Điều trị cho bạn tình dù họ không có triệu chứng lậu và Chlamydia với liều tương tự
b. Viêm cổ tử cung mạn tính.
• Triệu chứng: ra khí hư, thường kết hợp với lộ tuyến cổ tử cung
• Xử trí: đặt thuốc chống viêm nhiễm (nếu cần)
III.2. Lộ tuyến cổ tử cung.
• Là tổn thương do viêm lâu ngày, mất biểu mô lát tầng, mặt ngoài cổ tử cung bị phá hủy, lớp biểu mô tuyến lấn ra ngoài
- Thấy vùng biểu mô lát không nhẵn bóng mà sù sì màu đỏ, ranh giới rất rõ, có lớp khí hư đục bao phủ
- Bôi acid acetic 3 % lên CTC sẽ thấy vùng tổn thương se lại, các chất nhầy đông đặc, khi soi cổ tử cung thấy hình ảnh chùm nho (đó là chứng nghiệm Hinselmann)
tính), ranh giới quanh tổn thương rất rõ rệt
- Đốt diệt tuyến sau khi sạch kinh, nếu diện lộ tuyến rộng trên 0,5 cm bằng đốt điện hoặc áp lạnh
- Nếu có viêm kèm theo thì đặt thuốc chống viêm trước khi xử trí
máu thứ phát
III.3. Các tái tạo lành tính cổ tử cung:
dịch nhày do biểu mô lát phủ lên miệng tuyến nhưng tuyến vẫn chế tiết
• Cửa tuyến: là các tuyến sau điều trị biểu mô lát bao quanh một miệng tuyến
• Đảo tuyến: là biểu mô lát bao quanh một số tuy ến
• Đây là những tái tạo lành tính nhưng trong quá trình tái tạo biểu mô lát vẫn vẫn có thể
có những tái tạo bất thường nên vẫn cần phải theo dõi
• Xử trí: đặt thuốc chống viêm, đốt hoặc chọc hút nang Naboth
III.4. Polip cổ tử cung.
• Là cục thịt có cuống mọc lên từ ống cổ tử cung (có thể từ thân hoặc từ đoạn eo tử cung thò ra ngoài)
buồng tử cung để cắt polip
Trang 4III.5. Lạc nội mạc tử cung:
• Là những nốt màu xanh tím hay đen sẫm, nhỏ đơn độc rải rác quanh cổ tử cung
• Xử trí: đốt lạc nội mạc
III.6. U xơ cổ tử cung:
• Thường là u lồi ra, chắc, đôi khi che lấp cổ tử cung hoặc làm xóa cổ
tử cung
• Xử trí: cắt u xơ cổ tử cung