UNBT là những khối u ở buồng trứng, có vỏ bọc ngoài, trong có chứa dịch đơn thuần hoặc phối hợp với các thành phần khác.. • Phân loại: có 3 loại: nang bọc noãn, nang hoàng tuyến, nang ho
Trang 1Câu 83: Khối u BT cơ năng: nguyên nhân, phân loại, chẩn đoán, xử trí.
1. UNBT là những khối u ở buồng trứng, có vỏ bọc ngoài, trong có chứa dịch đơn thuần hoặc phối hợp với các thành phần khác
2. UNBT cơ năng:
• Nguyên nhân: sinh ra do rối loạn chức năng buồng trứng, ko có tổn thương giải phẫu
• Là những nang nhỏ (đường kính dưới 6cm), mỏng, căng nước
• Chỉ xảy ra ở những phụ nữ còn hành kinh
• Tiến triển nhanh và có thể mất đi sau vài vòng kinh
• Có 1 hoặc nhiều nang ở 1 hoặc 2 bên buồng trứng
• Phân loại: có 3 loại: nang bọc noãn, nang hoàng tuyến, nang hoàng thể
• Do nang Degraff ko vỡ vào ngày qui định, phát triển tạo thành nang
• Vỏ nang mỏng, chứa dịch bên trong
II.1. Lâm sàng.
• Thường ko có triệu chứng, đôi khi thấy nặng ở bụng
• Chậm kinh
• Thăm âm đạo + sờ nắn bụng: tử cung nhỏ, cạnh tử cung có khối tròn, đều, biệt lập với
tử cung, ko đau
• Nếu nang bị xoắn, vỡ: đau bụng, rong kinh (triệu chứng giống GEU vỡ)
II.2. Cận lâm sàng:
• hCG (-)
• Siêu âm: đánh giá kích thước, ranh giới, mật độ, nội dung u nang: u nang vỏ mỏng, kích thước nhỏ 3 – 10cm, trong chứa dịch
II.3.Chẩn đoán xác định: dựa vào LS, CLS (đb là SA).
II.4.Chẩn đoán phân biệt:
• Chửa ngoài tử cung:
- Dễ nhầm khi nang xoắn, vỡ
- hCG (+)
- SA, soi ổ bụng: chẩn đoán xác định
• Nang hoàng tuyến:
- Sau nạo thai trứng, UNBT, điều trị kích dục tố tuyến yên
- Khối u to, thường gặp > 10 cm
- hCG tăng rất cao
• Nang hoàng thể:
- Chỉ gặp trong thời kỳ có thai, chửa đa thai, NĐTN
- Biểu hiện thai nghén: chậm kinh, nôn, hCG(+)
• U nang thực thể; dựa vào tiền sử, LS, SA
II.5. Xử trí:
• Phụ thuộc kích thước, loại nang, triệu chứng:
Trang 2- U nhỏ < 5cm: mất đi sau vài vòng kinh, uống thuốc tránh thai viên kết hợp có khả năng cản trở sự hình thành và phát triển u nang
- U > 5cm: cần phân biệt với u nang thực thể và chửa ngoài tử cung
• Phẫu thuật chỉ đặt ra khi:
- Nang tồn tại > 3 tháng, sau điều trị bằng thuốc tránh thai
- Nang to lên, ko mất đi sau vài vòng kinh
- Có dấu hiệu xoắn, vỡ nang
• Do hoàng tuyến ko teo đi trong giai đoạn 2 vòng kinh
• Gặp ở BN chửa trứng, u NBN, vô sinh dùng kích dục tố tuyến yên liều cao
• Lớn hơn nang bọc noãn, ở 1 hoặc 2 bên BT
• Vỏ nang mỏng, trong chứa dịch lutein
III.1. Chẩn đoán xác định:
• Khám thấy khối u to (đk > 10cm)
• hCG tăng cao
• Siêu âm: thấy nang
III.2. Chẩn đoán phân biệt:
• Nang bọc noãn:
- Nang nhỏ, ít triệu chứng trừ TH xoắn, vỡ
- hCG (-)
• Nang hoàng thể
• Nang BT thực thể
III.3. Xử trí:
• Điều trị nguyên nhân
• Phẫu thuật chỉ đặt ra khi có dấu hiệu xoắn, vỡ nang
• Do hoàng thể thai nghén tiếp tục phát triển thành nang
IV.1. Chẩn đoán xác định:
• Chỉ gặp ở thời kỳ có thai, đa thai, nhiễm độc thai nghén
• Biểu hiện có thai: chậm kinh, nghén
• hCG (+), SA: có nang
• Nang có biểu hiện chế tiết estrogen và progesterone mạnh
IV.2. Chẩn đoán phân biệt:
• Nang bọc noãn
• Nang hoàng tuyến
• U nang thực thể
IV.3. Xử trí: tự mất đi ở nửa sau thời kỳ thai nghén.