Giải pháp đẩy mạnh huy động tiền gửi tiết kiệm tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Nẵng

Nguyên nhân chủ yếu là trước đây Vietcombank được xem là ngân hàng của nhà nước chuyên phục vụ trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại nên đã gặp nhiều khó khăn trong huy động tiền gửi tiết kiệ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Công trình được hoàn thành tại

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS LÂM CHÍ DŨNG

Phản biện 1: PGS.TS VÕ THỊ THÖY ANH

Phản biện 2: TS NGUYỄN HÕA NHÂN

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc

sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Đại Học Đà Nẵng vào ngày 23 tháng 03 năm 2013

* Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại Học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh Tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của luận văn

Lịch sử cho thấy hệ thống ngân hàng đã tác động ngày càng nhiều tới sự phát triển nền kinh tế thế giới nói chung cũng như đối với

sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia nói riêng Sự lớn mạnh, an toàn vững chắc và hoạt động có hiệu quả của các ngân hàng thương mại (NHTM) gắn liền với sự phát triển của nền kinh tế

Cùng với quá trình đổi mới kinh tế ở Việt Nam, vai trò quan trọng của các NHTM càng được khẳng định với sự phát triển, đổi mới các dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu vốn và cung cấp các sản phẩm ngân hàng có chất lượng cho nền kinh tế và dân cư Để giải quyết những vấn đề trên, mối quan tâm của các NHTM là làm sao huy động được nguồn vốn trong xã hội

Với sự xuất hiện các tổ chức tài chính nước ngoài, các tổ chức tài chính mới trong nước, nguồn vốn chảy vào các NHTM theo đó sẽ giảm dần Hơn lúc nào hết các NHTM luôn phải đối mặt với sự cạnh tranh quyết liệt nhất là trong việc mở rộng, chiếm lĩnh thị trường.Vì vậy, đòi hỏi bản thân các NHTM không ngừng nâng cao nội lực, mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng dịch vụ và hiệu quả hoạt động của mình Công tác huy động vốn ngày càng có vai trò to lớn, quyết định đến khả năng tồn tại và phát triển của ngân hàng Vốn huy động

từ các tổ chức kinh tế thường không ổn định do sự chuyển động liên tục của dòng tiền Trong khi đó, vốn huy động từ dân cư ổn định hơn

do người dân gửi tiền vào NHTM với mục đích tích luỹ Việc đẩy mạnh huy động tiền gửi tiết kiệm trong dân với chi phí hợp lý là vấn

đề cần quan tâm và hết sức cần thiết đối với mỗi NHTM hiện nay

Nằm trong hệ thống các NHTM giữ vai trò chủ lực thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước Từ ngày 02/06/2008, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) chuyển sang hoạt động theo

mô hình ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) trong bối cảnh nền kinh tế gặp nhiều khó khăn, nền kinh tế lạm phát, Vietcombank đứng trước thách thức quan trọng là phải vừa chuyển đổi cơ cấu hoạt động, vừa đảm bảo hiệu quả kinh doanh

Với nhiệm vụ quan trọng của ngân hàng là nỗ lực thu hút mọi nguồn vốn của xã hội , trong những năm qua, Vietcombank đã và đang tiếp tục khẳng định vị thế hàng đầu của mình trong công tác huy động vốn (HDV) nhằm đáp ứng nhu cầu tín dụng cho các thành phần kinh tế, góp phần thực hiện chính sách tiền tệ của Nhà nước, kiềm chế lạm phát Nguồn vốn huy động từ dân cư của Vietcombank

đã có sự tăng trưởng qua các năm nhưng những kết quả đạt được vẫn chưa xứng tầm là ngân hàng hàng đầu Việt Nam Nguyên nhân chủ yếu là trước đây Vietcombank được xem là ngân hàng của nhà nước chuyên phục vụ trong lĩnh vực kinh tế đối ngoại nên đã gặp nhiều khó khăn trong huy động tiền gửi tiết kiệm từ các khách hàng dân cư

Vì vậy, Vietcombank đã, đang làm gì để đẩy mạnh huy động kênh tiết kiệm nhàn rỗi trong dân hiện đang là điểm yếu của mình?

Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng (VCB Đà Nẵng) cũng không nằm ngoài bối cảnh chung đó Với mạng lưới dày đặc của các ngân hàng trên địa bàn thành phố Đà Nẵng thì công tác huy động tiền gửi tiết kiệm (TGTK) càng bị cạnh tranh khốc liệt và gay gắt hơn Để đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng tăng của các doanh nghiệp và cá nhân trên địa bàn, VCB Đà Nẵng đứng trước những thách thức mới, đòi hỏi sự quan tâm, chú trọng hơn nữa đến công tác huy động vốn đặc biệt là huy động tiền gửi tiết

kiệm dân cư nhằm tạo chủ động trong hoạt động của mình và xem đây là một chỉ tiêu quan trọng phải hoàn thành trong kế hoạch kinh doanh hàng năm của mình Với những khó khăn trong công tác huy động tiền gửi tiết kiệm tại VCB Đà Nẵng, cần phải có một sự đánh giá và nhìn nhận thực tế để từ đó đưa ra các giải pháp để có thể đẩy mạnh huy động tiền gửi tiết kiệm và hoàn thành kế hoạch được giao

Đề tài: “Giải pháp đẩy mạnh huy động tiền gửi tiết kiệm tại Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại Thương Việt Nam - Chi nhánh Đà Nẵng” được xây dựng nhằm giải quyết những yêu cầu trên

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Hệ thống hóa, tổng hợp những vấn đề lý luận về huy động vốn, huy động tiền gửi tiết kiệm của NHTM

- Phân tích thực trạng huy động TGTK tại VCB Đà Nẵng

- Đề xuất các giải pháp đẩy mạnh huy động tiền gửi tiết kiệm

để đáp ứng các mục tiêu kinh doanh là phát triển hoạt động bán lẻ trên địa bàn VCB Đà Nẵng

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung : luận văn chỉ giới hạn trong các hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm từ dân cư mà không đề cập đến các loại hình huy động vốn khác

- Về các số liệu khảo sát thực trạng, luận văn chỉ đề cập trong khoảng thời gian từ năm 2009 - 2011

4 Phương pháp nghiên cứu

Xuất phát từ nền tảng cơ sở lý luận về hoạt động huy động vốn, huy động tiền gửi tiết kiệm của NHTM luận văn nghiên cứu về tăng cường huy động TGTK tại VCB Đà Nẵng

Căn cứ vào các chỉ tiêu để đánh giá thực trạng công tác đẩy mạnh huy động tiền gửi tiết kiệm của ngân hàng từ năm 2009-2011

Trên cơ sở đánh giá thực trạng và các định hướng để đưa ra giải pháp

để góp phần tăng cường huy động TGTK tại Ngân hàng thời gian tới

Trong khi giải quyết các vấn đề nghiên cứu cụ thể, luận văn

sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và các phương pháp nghiên cứu : hệ thống hóa; khái quát hóa; phương pháp suy luận diễn dịch và quy nạp; phương pháp phân tích và tổng hợp Đồng thời luận văn cũng sử dụng các phương pháp thống kê

NHTMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng

Chương 3: Giải pháp đẩy mạnh huy động tiền gửi tiết kiệm tại

NHTMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng

6 Tổng quan tài liệu

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, học viên đã tham khảo một

số công trình sau:

Thứ nhất: Đề tài “Giải pháp tăng cường huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng” năm 2009, của tác giả Thái Trịnh Nam

Thứ hai: đề tài “Giải pháp tăng cường huy động TGTK tại ngân hàng TMCP Á Châu Đà Nẵng - Cầu Vồng” năm 2009, của tác giả Thabunsuc Thalongsin

Thứ ba, đề tài “Tăng cường huy động vốn tiền gửi dân cư tại Ngân hàng Công thương CN Đống Đa” năm 2006, của tác giả Nguyễn Thị Hà

- Huy động vốn dưới hình thức tiền gửi

- Huy động vốn thông qua phát hành giấy tờ có giá

- Vay Ngân hàng Nhà nước

- Vay các Tổ chức tín dụng khác

b Vai trò huy động vốn của NHTM

 Đối với nền kinh tế:

- Cung cấp vốn cho nền kinh tế

- Cầu nối các doanh nghiệp với thị trường

- Một công cụ để Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế

 Đối với bản thân các NHTM :

- Mang lại nguồn vốn cho ngân hang

- Đo lường được uy tín, sự tín nhiệm của khách hàng

1.1.2 Huy động tiền gửi tiết kiệm của NHTM

a Khái niệm

Tiền gửi tiết kiệm là khoản tiền của cá nhân được gửi vào tài khoản tiền gửi tiết kiệm, được xác nhận trên thẻ tiết kiệm, được hưởng lãi theo quy định của tổ chức nhận tiền gửi tiết kiệm và được bảo hiểm theo quy định của pháp luật về bảo hiểm tiền gửi

b Phân loại tiền gửi tiết kiệm

 Phân theo kỳ hạn

- Tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn

- Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn

Tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn bao gồm :

+ Tiền gửi tiết kiệm ngắn hạn

+ Tiền gửi tiết kiệm trung dài hạn

 Phân theo loại tiền

- Tiền gửi tiết kiệm nội tệ

- Tiền gửi tiết kiệm ngoại tệ

c Đặc điểm tiền gửi tiết kiệm

- Chiếm tỷ trọng cao và đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của NHTM

- Là đối tượng phải dự trữ bắt buộc, được mua bảo hiểm tiền gửi

- Là nguồn vốn tương đối ổn định, phát triển với tiềm tàng lớn trong dân

- Đối với tiền gửi tiến kiệm có kỳ hạn: trong suốt thời gian gửi, khách hàng không được nộp thêm tiền vào sổ tiết kiệm đã gửi

- Là nguồn vốn rất nhạy cảm với lãi suất đặc biệt là vốn ngắn hạn

- Nguồn thu nhập, thói quen tiêu dùng và xu hướng tiết kiệm

của người dân ảnh hưởng đến quy mô và kỳ hạn tiền gửi

- Đa dạng, phong phú về kỳ hạn gửi (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn), loại tiền gửi (đồng Việt Nam, ngoại tệ, vàng, …)

1.2 NỘI DUNG VÀ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐẨY MẠNH HUY ĐỘNG TIỀN GỬI TIẾT KIỆM CỦA NHTM

Nguồn vốn trong dân hiện còn rất lớn, với thói quen tiêu dùng

và cất giữ tại nhà đã gây lãng phí một nguồn vốn quan trọng

TGTK thường có tính ổn định cao nên là nguồn vốn cốt lõi giúp gia tăng tính an toàn và sự chủ động trong kinh doanh

Vì vậy, các NHTM cần thiết phải đẩy mạnh huy động TGTK

và xem hoạt động này quan trọng, đặt biệt trong giai đoạn hiện nay

1.2.1 Nội dung đẩy mạnh huy động TGTK của NHTM

- Gia tăng quy mô huy động tiền gửi tiết kiệm

- Xét trong dài hạn, đẩy mạnh huy động TGTK đồng nghĩa với gia tăng tỷ trọng TGTK trong quy mô HDV của ngân hàng

- Gia tăng thị phần vốn huy động tiền gửi tiết kiệm trên thị trường mục tiêu

- Hợp lý hóa cơ cấu vốn huy động là khả năng cân đối giữa huy động và nhu cầu sử dụng và phải phù hợp với nhu cầu và bối cảnh của thị trường mục tiêu, và năng lực nội tại của ngân hàng

- Kiểm soát chi phí huy động vốn nhưng vẫn đảm bảo cạnh tranh và đạt mục tiêu về kế hoạch lợi nhuận của mình

- Nâng cao chất lượng dịch vụ liên quan đến hoạt động này Mục tiêu cốt lõi của đẩy mạnh huy động tiền gửi tiết kiệm là tăng số dư vốn huy động từ tiền gửi tiết kiệm đáp ứng được các mục tiêu hoạt động của ngân hàng trong từng thời kỳ

1.2.2 Các tiêu chí đánh giá hoạt động đẩy mạnh huy động tiền gửi tiết kiệm của NHTM

a Mức độ tăng trưởng quy mô vốn huy động TGTK

Là chỉ tiêu phản ánh quy mô hoạt động huy động vốn từ dân

cư của ngân hàng, được đánh giá qua sự gia tăng số dư tiền gửi tiết kiệm huy động được từ dân cư trong từng thời kỳ của ngân hàng

b Tăng trưởng về tỷ trọng vốn huy động TGTK trong tổng vốn huy động

Khi quy mô của vốn huy động TGTK tăng lên kéo theo sự tăng trưởng về tỷ trọng của nó trong tổng vốn huy động của ngân hàng thì công tác huy động vốn TGTK mới thật sự đạt yêu cầu của các NHTM trong hoạt động đẩy mạnh huy động này từ dân cư

c Tốc độ tăng trưởng thị phần vốn huy động TGTK

Dưới góc độ Chi nhánh, thị phần huy động TGTK của ngân hàng là tỷ trọng vốn huy động tiền gửi tiết kiệm chiếm được so với tổng vốn huy động tiền gửi tiết kiệm của ngân hàng trên địa bàn đó

d Cơ cấu vốn huy động tiền gửi tiết kiệm

Trong hoạt động huy động tiền gửi tiết kiệm từ dân cư, cần chú ý các loại cơ cấu sau:

- Cơ cấu tiền gửi tiết kiệm theo kỳ hạn

- Cơ cấu tiền gửi tiết kiệm theo loại tiền

e Chi phí huy động tiền gửi tiết kiệm

Bao gồm chi trả tiền lãi và các chi phí liên quan khác ngoài lãi

g Chất lượng cung ứng dịch vụ tiền gửi tiết kiệm

Đối với các NHTM để tăng tính cạnh tranh là nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ cung cấp

1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN VÀ HUY ĐỘNG TIỀN GỬI TIẾT KIỆM CỦA NHTM

1.3.1 Những nhân tố thuộc môi trường bên ngoài

 Môi trường kinh tế, chính trị, xã hội

 Môi trường pháp lý

 Môi trường cạnh tranh

 Môi trường dân cư

1.3.2 Những nhân tố thuộc môi trường bên trong

 Cơ chế và năng lực điều hành

 Mục tiêu, chiến lược kinh doanh của ngân hàng

 Thương hiệu, uy tín của ngân hàng

 Chính sách lãi suất

 Sự đa dạng sản phẩm tiền gửi tiết kiệm

 Các dịch vụ gia tăng do ngân hàng cung ứng

này

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG TIỀN GỬI TIẾT KIỆM TẠI NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM

a Huy động vốn từ nền kinh tế

Vốn huy động từ nền kinh tế chiếm 83% trong tổng nguồn vốn của ngân hàng Vốn huy động từ nền kinh tế có sự tăng trưởng qua các năm với tốc độ tăng trưởng bình quân là hơn 20%

b Hoạt động tín dụng

Dư nợ tín dụng tăng trưởng qua các năm theo đúng mục tiêu

đề ra hằng năm Năm 2011, Chi nhánh đã thực hiện giải ngân trung dài hạn làm cho dư nợ tăng 34,85% so với năm 2010

c Các hoạt động kinh doanh khác:

Doanh số kinh doanh ngoại tệ, doanh số thanh toán xuất khẩu, doanh số thanh toán thẻ tín dụng và phát hành thẻ đều tăng trưởng qua các năm thể hiện được lợi thế trên địa bàn

d Kết quả kinh doanh

Tổng thu nhập, chi phí có sự tăng trưởng qua các năm Năm

2011, chênh lệch thu chi tăng cao, đạt 139 tỷ đồng tương ứng tăng

52,75% so với năm 2010 do tăng thu từ cho vay và dịch vụ ngân hàng

2.2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG TIỀN GỬI TIẾT KIỆM TẠI VCB ĐÀ NẴNG

2.2.1 Đặc điểm khách hàng, thị trường huy động TGTK của VCB Đà Nẵng

 Đặc điểm khách hàng dân cư giao dịch tại VCB Đà Nẵng

Khách hàng tương đối đa dạng với nhiều thành phần sống tại địa bàn Đà Nẵng, có độ tuổi khoảng 35-60 tuổi

 Đặc điểm thị trường hoạt động huy động TGTK

Đà Nẵng là trung tâm kinh tế tập trung các công ty lớn

Thu nhập bình quân đầu người tại Đà Nẵng ngày càng tăng Mạng lưới các ngân hàng mọc lên ngày càng nhiều

Từ đó, huy động TGTK của ngân hàng có sự tăng trưởng đáng kể nhưng tính cạnh của hoạt động này ngày càng gay gắt hơn

2.2.2 Những biện pháp VCB Đà Nẵng đã thực hiện để đẩy mạnh huy động tiền gửi tiết kiệm

Hằng năm, nhân dịp các ngày lễ lớn Hội sở chính đưa ra các chương trình, sản phẩm huy động tiền gửi tiết kiệm đặc biệt

Bổ sung một số sản phẩm huy động : tiết kiệm trả trước, tiết kiệm kỳ hạn lẻ, tiết kiệm nhận lãi theo thời gian thực gửi…

VCB Đà Nẵng đã thực hiện chính sách lãi suất linh hoạt Ngân hàng xây dựng chương trình chăm sóc khách hàng VIP Thực hiện giao chỉ tiêu HĐV đến phòng kinh doanh và cán bộ Tuy nhiên, những biện pháp đã thực hiện mang tính chất truyền thống

Các chương trình huy động chưa thường xuyên

Chính sách lãi suất của ngân hàng đôi lúc vẫn chưa kịp thời

Chưa có biện pháp quản lý và chưa có chính sách nhất quán về thưởng phạt để khuyến khích cán bộ thực hiện công tác huy động

2.2.3 Phân tích kết quả huy động TGTK 3 năm 2009-2011

a Tăng trưởng quy mô vốn huy động tiền gửi tiết kiệm Bảng 2.5: Quy mô vốn huy động TGTK năm 2009-2011

Đơn vị tính: tỷ đồng

(Nguồn báo cáo HDKD hằng năm của VCB Đà Nẵng)

Tiền gửi tiết kiệm của dân cư tăng đều qua các năm :

Năm 2010, tiền gửi tiết kiệm đạt 1.147 tỷ đồng tương ứng với tốc độ tăng 36,7% so với năm trước Huy động tiết kiệm tăng mạnh

là do VCB Đà Nẵng đã triển khai nhiều chương trình huy động tiết kiệm phong phú, đa dạng với lãi suất cũng như khuyến mại kèm theo hấp dẫn như: Tiết kiệm linh hoạt lãi thưởng, Tiết kiệm bậc thang lãi thưởng, Tiết kiệm 366 ngày, Tiết kiệm cho phái đẹp, Tiết kiệm 15 tháng kèm khuyến mại

Tốc độ tăng trưởng vốn huy động tiết kiệm năm 2011 chậm lại, chỉ tăng 14,82% so với năm 2010 Những tháng đầu năm 2011, TGTK của Chi nhánh đã sụt giảm mạnh.Tuy nhiên, kể từ tháng 09/2011, với những biện pháp mạnh mà NHNN thực hiện lãi suất huy động ổn định Nhờ đó, huy động vốn tiền gửi tiết kiệm của Chi nhánh đến cuối năm 2011 có sự tăng trưởng so với năm 2010

Như vậy, xét về quy mô thì vốn huy động TGTK đã gia tăng qua 3 năm, chủ yếu là TGTK VNĐ