Nghiên cứu sự vận dụng các chính sách kế toán tại Công ty Cổ phần Xây lắp Điện Quảng Nam

Với lý do đó tôi quyết định chọn đề tài “Nghiên cứu sự vận dụng các chính sách kế toán tại Công ty cổ phần xây lắp điện Quảng Nam” làm đề tài luận văn tốt nghiệp, nhằm giúp công ty có t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

LÊ THỊ THƯƠNG

NGHIÊN CỨU SỰ VẬN DỤNG CÁC CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN TẠI CÔNG TY

CỔ PHẦN XÂY LẮP ĐIỆN QUẢNG NAM

Chuyên ngành: Kế toán

Mã số: 60.34.30

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH

Đà Nẵng - Năm 2014

Công trình được hoàn thành tại ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

Người hướng dẫn khoa học : GS.TS TRƯƠNG BÁ THANH

Phản biện 1: PGS TS TRẦN ĐÌNH KHÔI NGUYÊN

Phản biện 2: TS TRẦN THỊ CẨM THANH

Luận văn đã được bảo vệ tại Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản trị kinh doanh họp tại Đại học Đà Nẵng vào ngày 01 tháng 7 năm 2014

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, không riêng gì các doanh nghiệp trên địa bàn Quảng Nam mà các doanh nghiệp trong ngành xây lắp cũng gặp không ít khó khăn do khủng hoảng kinh tế, cạnh tranh gây gắt giữa các doanh nghiệp, nguồn vốn đầu tư bị hạn hẹp Một vấn đề cốt lõi tạo nên sự thành công của công ty là thực hiện có hiệu quả các chính sách kế toán trong đơn vị Vì vậy cần phải tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến sự vận dụng các chính sách kế toán để giúp công ty tự đánh giá và có các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này Từ đó, luận văn đi vào tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng các chính sách kế toán ở công ty xây lắp

Mặc dù công ty này đang hoạt động và đã có chính sách kế toán được công bố trên thuyết minh BCTC nhưng có một số khoản mục chưa được rõ ràng còn mang tính chung chung như trích khấu hao tài sản cố định, ghi nhận doanh thu Với lý do đó tôi quyết định

chọn đề tài “Nghiên cứu sự vận dụng các chính sách kế toán tại

Công ty cổ phần xây lắp điện Quảng Nam” làm đề tài luận văn tốt nghiệp, nhằm giúp công ty có thể lựa chọn chính sách phù hợp để hạn chế sự sai lệch của thông tin tài chính

2 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu sự vận dụng các chính sách kế toán tại Công ty cổ phần xây lắp điện Quảng Nam Từ đó giúp Công ty lựa chọn các chính sách kế toán phù hợp để thông tin trình bày trên báo cáo tài chính phù hợp với mục tiêu của đơn vị

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề về lý luận, thực trạng chính sách kế toán tại Công ty cổ phần xây lắp điện Quảng

Nam và các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách kế toán tại công ty

này

* Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung vào nghiên cứu và hoàn thiện chính sách

kế toán của công ty mà chủ yếu vào các chính sách kế toán liên quan đến tài sản cố định, ghi nhận doanh thu, hàng tồn kho và các chi phí phải trả, chi phí trích trước

4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện việc nghiên cứu các chính sách kế toán đang vận dụng tại Công ty cổ phần xây lắp điện Quảng Nam, phương pháp thực hiện là phỏng vấn, kết hợp sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp Qua đó, đối chiếu những thông tin đã thu thập với các chính sách kế toán trong chuẩn mực kế toán Việt Nam để hoàn thiện các chính sách kế toán tại công ty

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Chính sách kế toán là một phần không thể thiếu đối với mỗi doanh nghiệp vì nó góp phần điều chỉnh lợi nhuận trong kỳ Việc vận dụng các chính sách kế toán một cách khoa học, hợp lý cũng hết sức quan trọng, đòi hỏi người phụ trách kế toán phải am hiểu kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ mới làm tốt công tác này

Nghiên cứu này được thực hiện trên cơ sở kết hợp thực tiễn với

lý thuyết nhằm cụ thể hoá các chính sách kế toán giúp người làm công tác kế toán dễ dàng hơn trong thực hành Đề tài nhằm góp phần làm rõ

lý luận về chính sách kế toán trong doanh nghiệp Qua đó giúp cho Công ty Cổ phần Xây lắp điện Quảng Nam xây dựng một chính sách

kế toán hợp lý trên một khung lý thuyết đã được xây dựng

5 Cấu trúc của luận văn

Luận văn gồm 4 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về sự vận dụng các chính sách kế toán trong doanh nghiệp

Chương 2: Thiết kế nghiên cứu sự vận dụng các chính sách kế toán tại Công ty cổ phần xây lắp điện Quảng Nam

Chương 3: Kết quả nghiên cứu sự vận dụng các chính sách kế toán tại Công ty cổ phần xây lắp điện Quảng Nam

Chương 4: Hàm ý nghiên cứu và kiến nghị trong việc vận dụng các chính sách kế toán tại công ty

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Chính sách kế toán là một phần không thể thiếu đối với mỗi doanh nghiệp, việc vận dụng nó nhuần nhuyễn nhằm góp phần cung cấp thông tin hữu ích cho người sử dụng Song cũng chính những chính sách này đã tạo cho doanh nghiệp nhiều khó khăn trong quá trình vận dụng nó, vừa phải làm đẹp báo cáo tài chính vừa phải cung cấp thông tin kịp thời, chính xác, đầy đủ là một vấn đề rất khó khăn Tất cả các công trình nghiên cứu về các chính sách kế toán đã công bố đều chưa nghiên cứu chuyên sâu về chính sách ké toán áp dụng cho các doanh nghiệp xây lắp điện, trong khi xây lắp là ngành sản xuất vật chất quan trọng mang tính chất công nghiệp nhằm tạo ra

cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân, là ngành đang rất cần những thông tin kế toán phục vụ cho công tác ra quyết định của nhà quản lý doanh nghiệp Chính vì vậy, các vấn đề mà luận văn cần tập trung là nghiên cứu sự vận dụng các chính sách kế toán trong doanh nghiệp xây lắp mà cụ thể ở đây là tại Công ty cổ phần xây lắp điện Quảng Nam trên cơ sở nghiên cứu về lý luận, thực trạng chính sách kế toán tại Công ty và các giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách

kế toán tại công ty này

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỰ VẬN DỤNG CÁC

CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP

1.1 CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN VÀ VAI TRÒ ĐỐI VỚI QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP

1.1.1 Khái niệm về chính sách kế toán

Theo chuẩn mực kế toán số 29 ban hành và công bố theo Quyết định số 12/2005/QĐ-BTC ngày 15 tháng 02 năm 2005 của Bộ trưởng Bộ Tài chính thì thuật ngữ “Chính sách kế toán” được định nghĩa là các nguyên tắc, cơ sở và phương pháp kế toán cụ thể được doanh nghiệp áp dụng trong việc lập và trình bày báo cáo tài chính

1.1.2 Đặc trưng chính sách kế toán

Chính sách kế toán là những nguyên tắc: Kế toán phải tuân thủ

các nguyên tắc kế toán khi lập báo cáo Đây là những nguyên tắc chung mà tất cả mọi doanh nghiệp phải áp dụng

Chính sách kế toán là những lựa chọn: Chuẩn mực kế toán cho

phép doanh nghiệp có thể lựa chọn các phương pháp kế toán khác nhau cho phù hợp với đặc điểm và mục tiêu của doanh nghiệp

Chính sách kế toán là ước tính kế toán: Ước tính kế toán là các

nguyên tắc đo lường đối tượng kế toán mà công ty tự xây dựng do chuẩn mực không thể bao quát hóa mọi vấn đề phát sinh ở các đơn vị

chức nhất định Những thông tin kế toán cung cấp chỉ thực sự hữu ích khi đáp ứng được yêu cầu về thông tin của quản lý

Việc vận dụng các chính sách kế toán khác nhau sẽ cho phép nhà quản trị công ty có khả năng điều chỉnh các thông tin trình bày trên các báo cáo tài chính của công ty từ kỳ này sang kỳ khác Từ đó

sẽ làm cho một số thông tin trình bày trên các báo cáo tài chính của công ty được điều chỉnh theo chủ ý của các nhà quản trị công ty

1.2 CÁC MỤC TIÊU CỦA DOANH NGHIỆP ẢNH HƯỞNG ĐẾN VẬN DỤNG CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN TẠI DOANH NGHIỆP

1.2.1 Mục tiêu lợi nhuận của doanh nghiệp

Quản trị lợi nhuận là hành động điều chỉnh lợi nhuận kế toán của nhà quản trị doanh nghiệp nhằm đạt được lợi nhuận mục tiêu thông qua công cụ kế toán Tùy thuộc vào mục tiêu điều chỉnh tăng hay giảm lợi nhuận mà kế toán sẽ vận dụng các chính sách kế toán phù hợp để điều chỉnh lợi nhuận theo yêu cầu của nhà quản trị doanh nghiệp

1.2.2 Mục tiêu về chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp

Nếu mức thuế suất của thuế thu nhập doanh nghiệp tăng lên thì các doanh nghiệp có xu hướng vận dụng các chính sách kế toán sao cho chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp là nhiều nhất và ngược lại

1.2.3 Mục tiêu của chủ doanh nghiệp

Hầu hết các doanh nghiệp, tùy theo những mục tiêu mang tính chủ quan của của nhà quản trị có thể thực hiện hành vi quản trị lợi nhuận nhằm tối đa hóa lợi nhuận của doanh nghiệp Khi đó, việc vận dụng các phương pháp kế toán cũng như những ước tính kế toán nhằm “bóp méo” sự trung thực của những thông tin kế toán miễn sao luồng thông tin này được lập trong khuôn khổ chuẩn mực kế toán

quy định Như vậy, nhiều chủ doanh nghiệp chỉ xem kế toán như một công cụ để kê khai thuế theo quản lý của nhà nước, chứ chưa thực sự quan tâm đến vai trò quản lý của kế toán.

1.3 NỘI DUNG VẬN DỤNG CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN TRONG CÔNG TÁC KẾ TOÁN Ở DOANH NGHIỆP

1.3.1 Chính sách kế toán liên quan đến hàng tồn kho

a Xác định giá trị hàng tồn kho

Theo chuẩn mực số 02 - Hàng tồn kho, việc tính giá trị hàng tồn kho được áp dụng theo một trong các phương pháp sau: Phương pháp thực tế đích danh; Phương pháp bình quân gia quyền; Phương pháp nhập trước, xuất trước; Phương pháp nhập sau, xuất trước Với mỗi phương pháp mà đơn vị áp dụng sẽ ảnh hưởng khác nhau tới các chỉ tiêu trên các báo cáo tài chính

b Chính sách kế toán liên quan đến xác định giá trị sản phẩm dở dang

Đánh giá sản phẩm dở dang trong các doanh nghiệp sản xuất được xem là một biểu hiện của ước tính kế toán Chuẩn mực hàng tồn kho không đưa ra các nguyên tắc đánh giá sản phẩm dở dang, mặc dù chuẩn mực vẫn thừa nhận đây là một hình thức tồn kho của doanh nghiệp

c Lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho

Theo chuẩn mực số 02 – Hàng tồn kho, doanh nghiệp được trích lập dự phòng khi giá trị thuần có thể thực hiện được của hàng tồn kho nhỏ hơn giá gốc của hàng tồn kho

1.3.2 Chính sách kế toán liên quan đến tài sản cố định

a Lựa chọn phương pháp khấu hao TSCĐ

Việc lựa chọn phương pháp khấu hao thích hợp cho từng loại tài sản cố định trong doanh nghiệp phụ thuộc vào nhiều yếu tố Các

yếu tố này có thể là: Đặc tính hao mòn của tài sản cố định, cách thức

sử dụng tài sản cố định để tạo ra lợi ích kinh tế, mục tiêu quản trị của doanh nghiệp và chính sách quản lý của Nhà nước

b Chính sách kế toán liên quan đến chi phí sửa chữa TSCĐ

Sau khi đưa tài sản cố định vào sử dụng, để đảm bảo cho tài sản hoạt động bình thường và ổn định, doanh nghiệp thường tiến hành sửa chữa, bảo dưỡng tài sản cố định

1.3.3 Chính sách kế toán liên quan đến doanh thu và chi phí

a Chính sách ghi nhận doanh thu và chi phí trong hoạt

động cung cấp dịch vụ và hợp đồng xây lắp

Doanh thu và chi phí của giao dịch về cung cấp dịch vụ được ghi nhận khi kết quả của giao dịch đó được xác định một cách đáng tin cậy Trường hợp giao dịch về cung cấp dịch vụ thực hiện trong nhiều

kỳ kế toán thì việc xác định doanh thu của dịch vụ trong từng kỳ thường được thực hiện theo phương pháp tỷ lệ hoàn thành

Doanh thu hoạt động xây lắp được ghi nhận theo nguyên tắc

cơ sở dồn tích, doanh thu được ghi sổ kế toán vào thời điểm phát sinh, không căn cứ vào thời điểm thực tế thu tiền

b Doanh thu hoạt động tài chính (tiền lãi bán hàng trả góp)

Việc phân bổ lãi trả chậm đối với hoạt động bán hàng trả góp cũng là một cách điều chỉnh thông tin trên báo cáo tài chính Với hai phương pháp phân bổ lãi trả chậm là phương pháp tiền lãi và phương pháp phân bổ đều thì phần lãi hạch toán vào doanh thu tài chính sẽ khác nhau dẫn đến thông tin trình bày trên báo cáo tài chính với mỗi phương pháp phân bổ lãi trả chậm là khác nhau

c Chi phí trả trước, chi phí phải trả

Các khoản chi phí này cũng là một chỉ tiêu có thể làm thông tin sai lệch trên báo cáo tài chính Tùy thuộc vào thời gian phân bổ

hoặc trích trước dài hay ngắn dẫn đến việc phân bổ chi phí phát sinh hoặc trích trước chi phí vào chi phí trong kỳ sẽ khác nhau Do đó thông tin trên báo cáo tài chính cũng khác nhau tùy vào mức chi phí được ghi nhận vào chi phí trong kỳ

1.4 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VẬN DỤNG CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN CỦA DOANH NGHIỆP

1.4.1 Thông tin trên thị trường

Khi thông tin trình bày trên báo cáo tài chính của doanh nghiệp có ảnh hưởng đến quyết định của các nhà đầu tư vào doanh nghiệp, thì doanh nghiệp sẽ vận dụng chính sách kế toán để có thể cung cấp thông tin tích cực về doanh nghiệp đối với các nhà đầu tư Một khi nhu cầu về thông tin trên các báo cáo tài chính có tính chất quyết định đối với doanh nghiệp thì doanh nghiệp sẽ vận dụng chính sách kế toán để đưa ra những thông tin có lợi nhất cho doanh nghiệp của họ

1.4.2 Đặc thù của doanh nghiệp

Việc sử dụng các chính sách kế toán để điều chỉnh thông tin trình bày trên báo cáo tài chính phụ thuộc vào hình thức sở hữu về vốn của các doanh nghiệp.Các doanh nghiệp có đặc thù khác nhau thì sẽ vận dụng các chính sách kế toán khác nhau để điều chỉnh thông tin trên BCTC

1.4.3 Khả năng của nhân viên kế toán

Trình độ của kế toán viên ảnh hưởng đến khả năng lựa chọn các kỹ thuật, các chính sách kế toán phù hợp để tối đa hóa lợi ích của doanh nghiệp mình

1.4.4 Ảnh hưởng của thuế đối với công tác kế toán

Tối thiểu hóa chi phí thuế luôn được xem là nhân tố then chốt tác động đến mỗi phương án lựa chọn chính sách kế toán của doanh

nghiệp Do đó, trong từng trường hợp cụ thể, doanh nghiệp khéo léo vận dụng từng khoảng không của sự lựa chọn trong chuẩn mực kế toán để đạt được mục tiêu chủ quan của doanh nghiệp

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Theo chuẩn mực kế toán đã ban hành, doanh nghiệp có quyền lựa chọn các phương pháp kế toán sử dụng cho phù hợp với đặc điểm của doanh nghiệp Tuy nhiên, ngoài đặc điểm của doanh nghiệp thì

kế toán phải lựa chọn phương pháp kế toán dựa vào các yếu tố khách quan và chủ quan khác, như: yêu cầu quản trị lợi nhuận của doanh nghiệp, chính sách thuế của Nhà nước, thông tin cung cấp ra bên ngoài và chính khả năng của các kế toán viên

Với mỗi phương pháp kế toán khác nhau được áp dụng thì thông tin cung cấp cho các đối tượng sử dụng thông tin cũng khác nhau Vì vậy, để thông tin cung cấp ra bên ngoài phù hợp với mục tiêu của doanh nghiệp, kế toán cần phải xác định phương pháp nào phù hợp với đặc điểm của doanh nghiệp nhất để lựa chọn phương pháp kế toán và cung cấp thông tin một cách chính xác nhất

Trong chương này, tác giả đã trình bày những nội dung cơ bản về chính sách kế toán trong doanh nghiệp Những nội dung này xuất phát từ các chuẩn mực kế toán Việt Nam Đây sẽ là nền tảng

lý thuyết cho chương thứ hai khi tác giả đi vào nghiên cứu sự vận dụng các chính sách kế toán tại Công ty Cổ phần Xây lắp điện Quảng Nam

CHƯƠNG 2 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU VỀ SỰ VẬN DỤNG CÁC CHÍNH SÁCH KẾ TOÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN

XÂY LẮP ĐIỆN QUẢNG NAM

2.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY LẮP ĐIỆN QUẢNG NAM

2.1.1 Quá trình hình thành, phát triển và chức năng, nhiệm vụ của công ty cổ phần xây lắp điện Quảng Nam

a Quá trình hình thành và phát triển của công ty cổ phần xây lắp điện Quảng Nam

Quảng Nam là một tỉnh mới được chia tách từ tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng thành tỉnh Quảng Nam và Đà Nẵng theo Quyết định

số 965/TTg ngày 28 tháng 12 năm 1996 của Thủ tướng Chính phủ

Để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội của một tỉnh mới chia tách, đồng thời thực hiện Chỉ thị số 857/ĐMDN về việc thành lập doanh nghiệp Nhà nước mới điều chỉnh địa giới hành chính Ngày 6 tháng 6 năm 1998 Công ty xây lắp điện Quảng Nam ra đời theo quyết định số 958/QĐ - UBND tỉnh của UBND tỉnh Quảng Nam

b Chức năng, nhiệm vụ của Công ty

Khi mới thành lập chức năng và nhiệm vụ của công ty chủ yếu

là thi công xây lắp các công trình điện và xây dựng thủy lợi với quy

mô nhỏ và vừa Năm 2003 công ty đã xin đăng ký thêm nhiều nghành nghề theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 112328 ngày 26/12/2003 do sở kế hoạch và đầu tư Quảng Nam cấp,

2.1.2 Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh, quản lý tại công ty

a Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh ở công ty

a1 Đặc điểm sản phẩm và qui trình công nghệ

Do đặc thù của Công ty gồm nhiều lĩnh vực sản xuất kinh doanh nên sản phẩm của công ty đa dạng gồm những sản phẩm chủ yếu sau:

+ Sản phẩm của lĩnh vực sản xuất vật liệu xây

+ Sản phẩm của lĩnh vực xây lắp điện

a 2 Tổ chức sản xuất

Theo mô hình hoạt động thì phương án điều hành, tổ chức sản xuất kinh doanh của Công ty gồm 2 bộ phận chủ yếu: Bộ phận quản

lí gồm ban giám đốc và các phòng ban quản lí;

b Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của công ty

Xuất phát từ nâng cao chất lượng quản lý giám sát hoạt động sản xuất kinh doanh cơ cấu tổ chức quản lý của công ty được tổ chức theo cơ cấu trực tuyến chức năng Chủ tịch Hội đồng quản trị là người chỉ đạo trực tiếp đến bộ phận trong công ty

2.1.3 Tổ chức kế toán tại công ty cổ phần xây lắp điện Quảng Nam

a Tổ chức bộ máy kế toán

Công ty tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình tập trung, tất cả công việc hạch toán đều được thực hiện tại phòng tài chính kế toán

Có 5 thành viên

b Hình thức kế toán áp dụng tại Công ty

Công ty áp dụng hình thức kế toán : Chứng từ ghi sổ kết hợp

sử dụng phần mền kế toán FAST vào công tác hạch toán kế toán